Ωφέλιμα και χρήσιμα

lll

Η γιαγά Δευτερίνα, ο Θεός να τη συχωρνά, πάντοτε μας προέτρεπε να τρώμε χόρτα, πολλά μάλιστα, γιατί «είναι του Θεού και κάνουν καλό…». Το γιατί μάλλον δεν το ήξερε, έτσι είχε ακούσει και έτσι έλεγε.

Το ίδιο και η θεία μου η Δέσποινα. Αυτή μάλιστα επέμενε πως τα σκόρδα είναι ένα κι ένα για γερό οργανισμό, «σκοτώνουν» μάλιστα το κακό.

Ιδιαίτερα το τελευταίο δεν το γνωρίζω, πάντως εκείνο που ξέρω είναι πως κάποτε θέλοντας να αναζωογονηθώ κατά τις προτροπές της, μάλλον ανέδυα οσμές απωθητικές, έστω και μετά από ένα καλό πλύσιμο των οδόντων.

Η κυρά Ζαφείρα πάλι, η μάνα μου, πάντοτε επέμενε πως, «πρέπει να τρώμε ψάρι, γιατί κάνει καλό στα μάτια».

Ούτε αυτό το κατέχω. Γνωρίζω όμως πως στο χωριό της, τη Βυζαντινή Μαλακοπαία, μάλλον βλέπανε ψάρι αραιά και πού. Το γιατί κατανοητό.

Στο κέντρο της Ανατολίας ήτανε και θάλασσα είδανε οι περισσότεροι μόνο στην εποχή της Ανταλλαγής. Απλά γεύονταν τα ποταμίσια και όποτε μάλιστα.

Τώρα εμείς με τη σειρά μας σε αυτό το κεφάλαιο θα καταγράψουμε τις δοξασίες αλλά και τις πρακτικές περί των θεραπευτικών επιδράσεων των διαφόρων τροφών, αλλά και πραγμάτων, αντλώντας τις πληροφορίες μας από τα γνωστά, βιβλιογραφία και μαρτυρίες.

Διαβάσαμε λοιπόν, ακούσαμε και λέμε:[1]

  • Αμύγδαλα = θρεπτικά, αλλά και σε διάφορες μορφές βοηθούν στο καθάρισμα του στήθους, δίνουν καλό ύπνο, ωφελούν στο συκώτι, στη σπλήνα, στο λαιμό, στον ανδρισμό.
  • Αυγά= γιουμουραλάρ= γιαμουρτά: θρέφουν, αυξάνουν τον ανδρισμό, καθαρίζουν τη φωνή, χρησιμοποιούνται σε διάφορα καταπλάσματα, στη δυσουρία, αλλά αποτελούν, στα χέρια του ειδικού, ένα καλό εργαλείο γητείας.[2]
  • Αυγό λελεκιού = για τη θεραπεία της στειρότητας, μαζί με μέλι και σκόνη κοπριάς σκύλου.
  • Άμμος= κούμ : ιδιαίτερα για τους ρευματισμούς, αλλά και για το γκάστρωμα σε περίπτωση αδυναμίας ή δυσκολίας.
  • Αράχνη (φωλιές)= τις χρησιμοποιούσαν ως αιμοστατικό
  • Αριάν’ (ι)= σε όλες τις εμπύρετες καταστάσεις.[3]
  • Ατζιμούχ-αζιμούχ= φυτό που τα φύλλα του, μετά το σχετικό βράσιμο, προσέφεραν πικρό αφέψημα πολύ καλό για τον στομαχόπονο
  • Αφιόνι= κυρίως για να ησυχάσει και να αποκοιμηθεί το φσαχ
  • Βάρσαμο= δηλαδή ένα είδος βλήτου, που ναι μεν γινότανε καλή σαλάτα αλλά…και φάρμακο (κατάπλασμα)
  • Βάτραχος= κουρμπατζή: τον χρησιμοποιούσαν για την κουρμπαγιού (αδενίτιδα), την κοσούς, τη διφθερίτιδα, αλλά και μαζί με άλλα τινά ως κατάπλασμα
  • Βδέλλα ή σουλούτσα= κυρίως για να πάρουν το κακό αίμα
  • Βερύκοκο= καϊσή: στη διφθερίτιδα, τον ίκτερο…
  • Βούτυρο=γιατζή: ωφελεί όλες τις εσωτερικές πληγές (στομάχου) αλλά και εξωτερικές, απαλύνει τα πρηξίματα, χρησιμοποιείται σε πολλά καταπλάσματα, αλλά και στο μάτιασμα.
  • Γάλα= σουντ: βοηθά στο βήχα, στην ανάπτυξη των παιδιών, καθαρίζει την καταρροή, χοντραίνει το αίμα!
  • Γάλα γαϊδάρας= το πλέον κατάλληλο φάρμακο για τον κοκίτη.
  • Γαλαγάστρα ή ελλέβορος= [4]πρόκειται για φυτό που χρησιμοποιείται στα διάφορα δαγκάματα ως κατάπλασμα.
  • Γαλαζόπετρα= καλή για τη σύγχρονη κηπευτική, αλλά εκεί και τότε κατάλληλη για την ψώρα.
  • Γαρύφαλλο= καρενφύλ: ως αφέψημα για διάφορες ασθένειες
  • Γάτα μαύρη= Το κρέας της ήταν θαυμάσιο φάρμακο για την αντιμετώπιση ψυχικών νοσημάτων (τρέλας…)
  • Γιαούρτι = θαυμάσια τροφή, αλλά και εξαιρετικό φάρμακο για την ηλίαση, τις παθήσεις στομάχου, τα καψίματα.
  • Δακτυλήθρες (μαργαρίτες)= για τα έμμηνα
  • Δίκταμο= κάνει καλό στα πληγωμένα μέρη του σώματος (δάγκαμα, τρύπημα…)
  • Ελιές=ζεϊτίν: κοπανισμένες ως κατάπλασμα μαζί με τον λιναρόσπορο για τις αμυγδαλές.
  • Ζαμπούκος= ιδρωτικό για τη θέρμη, μα και για τον πονόδοντο
  • Ζεϊρέκι (λινάρι)= για όλα τα καταπλάσματα
  • Ζυμάρι= ως κατάπλασμα σε συνδυασμό και με άλλα μέσα
  • Ζώα – πτηνά γενικά = το τομάρι τους αλλά και διάφορα τμήματα του σώματός τους χρησιμοποιούνταν από τους ντόπιους ιατρούς για θεραπευτικούς λόγους. Έτσι, όπως έχουμε αναφέρει στο οικείο κεφάλαιο, η μαύρη κότα είχε την τιμητική της σε πάρα πολλές περιπτώσεις, η γάτα επίσης, το ίδιο ο σκύλος, ο βάτραχος, ο λύκος, το περιστέρι, ο πετεινός, ο ποντικός, τα ούρα του γαϊδάρου, η άδεια κοιλιά μιας αγελάδας νεοσφαγμένης για τους υψηλούς πυρετούς, κλπ…
  • Θειάφι= για τη θεραπεία της ψώρας, αλλά και απαραίτητο συστατικό στοιχείο σε καταπλάσματα
  • Θυμίαμα= για τα δαγκάματα μικρών ζώων – εντόμων αλλά και τη δυσουρία
  • Καλαμπόκι =κοκορόζ μισάρ: για τις λειχήνες μαζί με λίγη ζάχαρη… αλλά και οι φούντες του για την ακράτεια ούρων.
  • Καπνός =νικοτιανί τουτούν: καλό αιμοστατικό
  • Καραμπογιά = μόνο για τη θεραπεία του κοκίτη μαζί με κοπανισμένα κρεμμύδια
  • Καρύδια = απαραίτητα στο δάγκαμα σκύλου, τονώνουν τη (χαμένη) σεξουαλικότητα, επαναφέρουν τα μαλλιά της κεφαλής των φαλακρών.
  • Καφές = καχβέ: Άριστο αφέψημα αλλά και σημαντικό φάρμακο με αρκετές εφαρμογές όπως: κρυολόγημα, πυρετό, πονόδοντο, στη διάρροια σε συνδυασμό με όξινα.
  • Κολοκύθι = καμπάκ :ψητά μαζί με τα παντζάρια χρησιμοποιούνταν για τη θεραπεία της διφθερίτιδας
  • Κοράκα= χαμομήλι: Από τα καλύτερα αφεψήματα… με χρήση και στα καταπλάσματα.
  • Κεγκέρια (καλάγκαθο)= τρώγανε τον βλαστό ή πίνανε το ζουμί…αλλά το χρησιμοποιούσαν για τον πόνο του αφτιού.
  • Κερί = ως συστατικό στοιχείο καταπλάσματος
  • Κερόπανο = ως συστατικό στοιχείο καταπλάσματος
  • Κουκιά= μπακλά: δίνουν ύπνο.
  • Κρέας= ετ: το κρέας των αρσενικών ζώων είναι καλό (ευκολοχώνευτο), ενώ των θηλυκών λιγότερο. Σε μικρές ποσότητες δημιουργούν το αίμα. Το αλατισμένο είναι βλαβερό και η αιτία αρκετών ασθενειών.
  • Κρεμμύδι =σοάν : βοηθά στις ζοχάδες, στις διοθήνες, στον ύπνο, σε πολλά καταπλάσματα, αφαιρεί και τους πόνους, κοπανιστό για πρηξίματα.
  • Λάδι= ζεϊτήν γιαγή : Κατάλληλο για όλες τις ασθένειες είτε μαζί με άλλα (καταπλάσματα) είτε κατά μόνας. Παχαίνει, δίνει δύναμη, παίρνει τους πόνους…
  • Λεμόνια =λιμόν: σφίγγουν στομάχι, σβήνουν τη θέρμη του σώματος, μαζί με το ξύδι αποτελεί αποτελεσματικό αντισυλληπτικό.[5]
  • Λιναρόσπορος= κοπανισμένος χρησιμοποιείται ως κατάπλασμα
  • Μέλι =μπαλ: ζεσταίνει το στομάχι, κάνει καλό στη χολή, καθαρίζει τα μέσα, το στήθος, θρέφει καλά τη σάρκα.
  • Μήλα= ελμά: ψημένα, κυρίως, χρησιμοποιούνταν για τη θεραπεία των αποστημάτων
  • Μολόχες (άσπρα κούλια)= αφέψημα για τον βήχα
  • Νερό =σου: ναι μεν απαραίτητο για την ύπαρξη της ζωής αλλά και σε περιπτώσεις παιδικού «βαρέματος» αποτελεσματικότατο. Ιδιαίτερα μάλιστα, όπως έχουμε περιγράψει, όταν έπεφτε ορμητικά από τα φτερά των νερόμυλων.
  • Ξύδι= σερκιέ: παύει τη δίψα, ανοίγει την όρεξη, βοηθά στη χώνευση, επίσης στη χολή και μαζί με λεμόνι είναι αποτελεσματικό αντισυλληπτικό, χρησιμοποιείται σε καταπλάσματα.
  • Οίνος γενικά= σεράμπ: εξαφανίζει τη ξηρότητα του σώματος στις μεγάλες ηλικίες, μικρές ποσότητες τονώνουν το σώμα, αυξάνει τη (χαμένη) σεξουαλικότητα, καθαρίζει το αίμα, προκαλεί τα ούρα και συνεπώς αποβάλλει τις κακές ουσίες του σώματος. Με μεγάλες ποσότητες σε καίει, βλάπτει το μυαλό, τα νεύρα, μπορεί να πάθεις αποπληξία.

Κατά την επικρατούσα λογική «όποιες γυναίκες αγαπούν τα οινοπνευματώδη εύκολα προδίδουν την τιμήν τους…». Επίσης σχεδόν όλα τα οινοπνευματώδη ποτά χρησιμοποιούνταν σε διάφορα καταπλάσματα.

  • Όρνιθα= τοβούκ= πιλίτς: το καλύτερο κρέας. Γεννά καλό αίμα, αυξάνει την εξυπνάδα, βοηθά στην κράση.
  • Παντζάρι = κυρίως για τη θεραπεία της διφθερίτιδας
  • Πετιμέζι= ως αλοιφή μετά τις σχετικές γητείες στο σώμα του ασθενούς που προσβλήθηκε από ανεμοβλογιά ή και ανεμοπύρωμα.
  • Πιπέρι κόκκινο= βρασμένο ως αφέψημα για τον βήχα
  • Ποντικόλαδο= λίγες σταγόνες του θεραπεύουν πλήρως τους πόνους του αυτιού.
  • Ραδίκια= καθαρίζουν το συκώτι και τις φλεγμονές του στομάχου.
  • Ρεβίθια= βοηθούν στα έμμηνα των γυναικών, στη δυσουρία, στις φλεγμονές του στομάχου…για εύκολη γέννα.
  • Ρόβη = μπουρτσάκ : ως αφέψημα για τη θεραπεία του κοκίτη.
  • Ρύζι = ιδανικό για όλες τις παθήσεις.
  • Σίδερο πυρωμένο= για την επούλωση των τραυμάτων, στις αμυγδαλές
  • Σίκαλη = για τη θεραπεία των ελμινών
  • Σκόρδο= σαρμεσάκ: χρήσιμο για όλες τις ασθένειες μιας και δυναμώνει τον οργανισμό, χρησιμοποιείται σε πολλά καταπλάσματα, στα δαγκώματα, αλλά και στα δόντια.
  • Σκουλήκια =κουρντ: κοπανισμένα ως κατάπλασμα
  • Στάχτη = Με πάρα πολλές χρήσεις. Κατά μόνας ή και σε άριστο συνδυασμό, ως κατάπλασμα, με διάφορα άλλα μέσα. Έτσι σε ικανοποιητικό βαθμό βοηθούσε στο γκάστρωμα, σε περιπτώσεις δυσκολίας, στη φλεβίτιδα, αλλά και στις εξαρθρώσεις μαζί με κεροπάνια…
  • Τουρσί = Ένα κι ένα για τη μέθη (η άλμη τους κυρίως)
  • Τριαντάφυλλο =γκιουλ: ως αφέψημα κυρίως στις εμπύρετες καταστάσεις
  • Τσουκνίδες (γαλγάνια)= για τις αιμορροΐδες…και τον βήχα
  • Τυρί= πεϊνήρ: καλή τροφή για αρρώστους και υγιείς, βοηθά στη χώνεψη, στη χολή.
  • Φακές= μερτζιμέκ: κάνουν καλό στα μάτια…στα έμμηνα….στη ψώρα.
  • Φασόλια= θρεπτικά, ειδικά για την αντιμετώπιση της λύσσας, αλλά και για τα νεφρά.
  • Φρούτα = αναζωογόνηση του σώματος, βοηθούν νεφρά και τη χολή, κάνουν καλό αίμα.
  • Χελιδονόχορτο= σε κανονικές ποσότητες βοηθά στον οργανισμό, σβήνει τη θέρμη του, και ιδιαίτερα ο χυμός του είναι ένα κι ένα για τα μάτια.
  • Ψάρια = μπαλίκ: βοηθούν στην όραση
  • Ψωμί= εκμέκ: δίνει πολλή ωφέλεια, παίρνει τις τσίμπλες των ματιών, βοηθά στη θεραπεία του ίκτερου, ζεστό παίρνει τους πόνους από το μάτι.

[1] Στο παρελθόν τα φυτά αποτελούσαν την κύρια πηγή των πρώτων υλών για τα φάρμακα… Σήμερα οι εναλλακτικές θεραπείες με τα βότανα κερδίζουν συνεχώς έδαφος.
[2]
Για παράδειγμα στη θεραπεία των ακροχορδώνων, ή για το μάτιασμα, ή τρυποπέρασμα…
[3]
λιωμένο γιαούρτι σε νερό
[4]
Μάλλον πρόκειται για τον γαϊδουράγκαθο
[5]
Καλά τα φσάχα αλλά…και η ησυχία. Έτσι ως αντισυλληπτικό χρησιμοποιούσαν μετά την επαφή (πλύσεις) ένα μείγμα από ξύδι και λεμόνι…

“Η Ιατρική στην Καππαδοκία…”
Κωνσταντίνος Νίγδελης


Α Ρ Θ Ρ Α - Τ Η Σ - Ι Δ Ι Α Σ - Κ Α Τ Η Γ Ο Ρ Ι Α Σ :
  1. Ζιντζίντερε - Κοινότητες
    Κοινότητες της περιοχής Καισάρεια Παλαιές ονομασίες: Μάζακα… Ευσέβεια. Επρόκειτο περί μιας μεγάλης πόλεως, έδρα μητροπόλεως, αλλά με λίγες χριστιανικές οικογένειες.   Αγιρνάς Παλαιό όνομα: Αναργυράσιος.[1] Τουρκόφωνο χωριό,  με 200-250 περίπου σπίτια από τα οποία τα 150 ανήκαν σε χριστιανικές οικογένειες.  Βρίσκεται ΒΑ της Καισάρειας δίπλα στην κοινότητα Σκόπη. Διατηρούσε δημοτικό σχολείο και εκκλησία στο όνομα των αγίων Αναργύρων.
  2. Ζιντζίντερε - το Χωριό
    Το Ζιντζίντερε της Καππαδοκίας Από το ομόνυμο βιβλίο του Κωνσταντίνου Νίγδελη Προλογικά Είναι βέβαιο πως εκείνο που γνωρίζουμε είναι το ελάχιστο, ενώ εκείνο που αγνοούμε είναι το άπειρο… Γι’ αυτό, λοιπόν, καιρό τώρα, προσπαθούμε με τις μικρές δυνάμεις να φωτίσουμε τους δρόμους της γνώσης ή να της προσθέσουμε κάποιο λιθαράκι… ιδιαίτερα μάλιστα σε ότι αφορά τις αλησμόνητες προγονικές πατρίδες… από αυτές που έλκει η καταγωγή μας. Η ανάδειξη τόπων και ομάδων, μικρών νησίδων ελληνοχριστιανικού πολιτισμού, στην απεραντοσύνη της οθωμανικής αυτοκρατορίας. Που κατακτήθηκαν, ζήσανε με τους «άλλους» πάνω κάτω εννιακόσια χρόνια,  παρέμειναν οι ίδιοι με αναλλοίωτα τα θρησκευτικά μα και εθνικά τους φρονήματα.
  3. Περιοχή Καππαδοκίας
    Καταγραφή τελευταίων αυθεντικών καταχωρήσεων από την περιοχή της Καππαδοκίας. Παρακαλούμε τους αναγνώστες να παροτρύνουν κι άλλους συμπολίτες τους πρό
  4. Το Ζεύγμα
    Η αρχαία πόλη Ζεύγμα (σημαίνει πέρασμα) βρισκόταν στη νοτιοανατολική Τουρκία, 180 χιλιόμετρα ανατολικά των Αδάνων. Η περιοχή ανήκε στο βασίλειο των Σελευκιδών και για ένα διάστημα στο βασίλειο της Κομμαγηνής.
  5. Κλήδονας Β'
    Κυρίαρχο στοιχείο της εθιμικής πρακτικής, στο διάβα του χρόνου, σε όλες τις κοινότητες του χώρου, ήταν η δια της μαντικής εκπλήρωση – ικανοποίηση του από αιώνων επιθυμητού της ανθρώπινης υπάρξεως: της πρόβλεψης του μέλλοντος. Ιδιαίτερα μάλιστα του ασθενούς φύλου, που ναι μεν το «πίστευε- έβλεπε- επιδίωκε» αλλά ταυτόχρονα, κατά «βίος ανεόρταστος μακρά οδός απανδόχευτος», το θεωρούσε και ως μια ικανή διέξοδο από την πλήξη της καθημερινότητας.
  6. Κλήδονας Α'
    Σκοπός της παρούσης εργασίας είναι η μελέτη, καταγραφή και παρουσίαση της πανάρχαιας εθιμικής πρακτικής του ΚΛΗΔOΝΑ στον χώρο της καθ’ ημάς Ανατολής και ιδιαίτερα στην περιοχή της Καππαδοκίας, που τον ανιχνεύουμε και υπό την ονομασία βαρτουβάρια.
  7. Συνεδριο 24-25 Μαϊου
    Καππαδοκια - Χναρια ΕλληνοΧριστιανικου Πολιτισμου [vsw id="VQUpvVAOM9s" source="youtube" width="720" height="480" autoplay="yes"] Open publication - F
  8. Περιοχή Σεβάστειας
    Καταγραφή αυθεντικών μαρτυριών από την περιοχή Σεβάστειας (Sivas στα Τουρκικα) Ο κατάλογος εμφανίζεται αλφαβητικά ανάλογα με το όνομα της περιοχής της
  9. Λιμνά Καππαδοκίας
    Φωτογραφικό υλικό και χάρτης Λιμνών Καππαδοκίας που δείχνει σημαντικές περιοχές του χώρου.
  10. Οι μαχαλάδες στα Λιμνά Καππαδοκίας
    Ολόκληρα σόγια μένοντας στην ίδια γειτονιά και πολλαπλασιαζόμενα έδιδαν στην περιοχή – μαχαλά την ονομασία του επιθέτου τους π.χ. μαχαλάς Νιγδέλογλου, μαχαλάς Τογιάν… Φυσικά στο διάβα του χρόνου επεκράτησαν πολλαπλά κριτήρια ή και σκοπιμότητες συνδεόμενες με την αποκλειστικότητα της περιοχής, τα όριά της, τις αναπτυσσόμενες δυναμικές, τις διάφορες παραγωγές…
  11. Αγία Μακρίνα
    Έχουν γραφεί αρκετά και έχουν ειπωθεί περισσότερα για τα εκκλησιαστικά δρώμενα στην περιοχή της Καππαδοκίας. Αλήθειες μα και υπερβολές στηριγμένες στα «τοπικά» και την ιδιοσυγκρασία του ντόπιου στοιχείου που με αυτόν τον τρόπο ή καλύτερα με τέτοιους τρόπους πρόβαλε τα δικά του, που ήταν «σπουδαιότερα και καλύτερα». Ανθρώπινη αδυναμία; Ίσως. Προτέρημα της φυλής μας; Μπορεί
  12. Σινασός Καππαδοκίας
    Η Σινασός βρίσκεται σε μια πανέμορφη τοποθεσία στην καρδιά της Καππαδοκίας, στην κεντρική Μικρά Ασία. Απέχει 360 περίπου χλμ. νοτιοανατολικά από την Άγκυρα, και 50 περίπου χλμ. νοτιοδυτικά από την Καισάρεια. Το έδαφος της Καππαδοκίας προέρχεται από ηφαιστειακή λάβα του ανενεργού πλέον ηφαιστείου Αργαίον όρος. Η περιοχή είναι γεμάτη με κωνόλιθους διαφόρων σχημάτων που λαξεύτηκαν στη διάρκεια των αιώνων από τον χρόνο, τις καιρικές συνθήκες αλλά και τους ανθρώπους. Κατοικίες, σκήτες, μοναστικά κέντρα, σκαλιστές στα βράχια εκκλησίες με σημαντικές αγιογραφίες...
  13. Χαμιντιέ
    Να θυσιάζονται πολύτιμα αγιοκέρια του παγκόσμιου ναού της φύσης για χάρη μιας κοινότητας κάπου εκεί, στην απεραντοσύνη των εκτάσεων της Μικράς Ασίας…Για ένα μικρό, πολύ μικρό οικισμό, κοινότητα…μια από τις τόσες και τόσες και δεν ήτανε και λίγες, πάνω κάτω τρεις χιλιάδες, διασπαρμένες στην απεραντοσύνη της Οθωμανικής αυτοκρατορίας… Και όταν, μάλιστα, δεν υπάρχουν στα σπλάχνα της παλαιά ευρήματα μιας άλλης εποχής…όταν δεν υπήρξε ποτέ σπουδαίο κέντρο, όταν από εκεί δεν ξεπήδησαν εξαιρετικές προσωπικότητες…
  14. Χαλβάντερε
    ....Η του Χαλβαδερέ χωρίου νοτιοδυτικώς της Καρβάλης εις απόστασιν 6 περίπου ωρών τουρκόφωνας αριθμούσα περί τας 50 οικογενείας γεωργικάς ημετέρας εστερημένας δυστυχώς παντός αισθήματος ανθρωπίνου εις κατάστασιν κτηνώδη κυριολεκτικώς παρ’ ισαρίθμοις μωαμεθανικαίς. Συνετηρείτο δημοδιδάσκαλος συνδρομή σημαινόντων Καρβαλιωτών... Γενικόν Βασιλικόν Προξενείον - Προς το επί των Εξωτερικών Βασιλικόν Υπουργείον
  15. Αγιομακρυνιώτικα
    Στην ιστορική πατρίδα , την Αξό της Καππαδοκίας το πανηγύρι της Αγίας Μακρίνας , αποτελούσε σημείο αναφοράς για όλους τους Καππαδόκες. Πλήθος κόσμου συνέρρεε, για να προσκυνήσει το άγιο λείψανο της , που βρίσκονταν σε ξεχωριστό ναύδριο ,δίπλα στο ναό και να διασκεδάσουν με τους < < μεγάλους χορούς >> στον αύλιο χώρο του ναού. Χιλιάδες ευλαβείς προσκυνητές όχι μονάχα από τις γύρω κοντινές κοινότητες (Λιμνά, Μιστί , Τροχό, Τσαρικλί , κτλ ) αλλά και από τα ποιο απόμακρα ελληνικά χωριά , ακόμα και Οθωμανοί, επιδίωκαν εκείνες τις μέρες να βρίσκονται στην Αξό.
  16. Το έθιμο Γιολούχ στο Μιτσί της Καππαδοκίας
    Στο Μιστί, την Αξό, το Τσαρικλί τα Λιμνά, και στην ευρύτερη περιοχή της Καππαδοκίας υπήρχε το έθιμο του Γιολούχ . Ένα έθιμο που γινόταν με τρόπο απαρέγκλιτα τελετουργικό διατηρώντας την συνήθεια ο πατέρας του γαμπρού να δίνει μπαχτσίσι ( 2 με 3 λίρες, διάφορα οικόσιτα ζώα ) για να επισφραγίσει το αρραβώνα του γιού του με την κόρη. Εφόσον λοιπόν κατάληγαν στο οριστικό μπαχτσίσι , το οποίο ονομαζόταν Γιολούχ γινόταν γλέντι ανάμεσα στα σόγια των νέων.Οι δυο νέοι πλέον θεωρούνταν ...
  17. Το ταντούρ στην Καππαδοκία
    Απαραίτητο στοιχείο στο προσφυγόσπιτο κάθε καραμανλίδικης οικογένειας ήταν το ταντούρ. Σημείο συγκέντρωσης της οικογένειας. Η θερμάστρα του σπιτιού αλλά και ο φούρνος ταυτόχρονα. Μια συνήθεια που έφεραν οι πρόσφυγες απ’ την Καππαδοκία. Για τα ταντούρια στα προσφυγόσπιτα μας έδωσε πληροφορίες η κ. Οσία Εδιάρογλου.
  18. Απλά και Πληροφοριακά
    Μερικές πληροφορίες λοιπόν για το μετρικό σύστημα της περιοχής, αλλά και μερικές ενδεικτικές τιμές, όπως τις βρήκαμε από καταγραφές στην προαναφερομένη βιβλιογραφία του χώρου… Να σημειώσουμε πως για το ίδιο πράγμα υπάρχει μια ποικιλία ονομάτων, κάτι που είναι αρκούντως γνωστό, μιας και στην περιοχή υπήρχαν τέσσερα γλωσσικά συστήματα με αρκετές παραλλαγές.
  19. Κληρονομικό δίκαιο
    Πρόκειται για το σύνολο των κανόνων δικαίου που ρυθμίζουν την κληρονομική διαδοχή. Έτσι, σύμφωνα με το άρθρο 1710 του αναθεωρηθέντος Α.Κ., «κατά το θάνατο του προσώπου η περιουσία του ως σύνολο(κληρονομιά) περιέρχεται από το νόμο ή από διαθήκη σε ένα ή περισσότερα πρόσωπα (κληρονόμοι)….»
  20. Ωφέλιμα και χρήσιμα
    Η γιαγά Δευτερίνα, ο Θεός να τη συχωρνά, πάντοτε μας προέτρεπε να τρώμε χόρτα, πολλά μάλιστα, γιατί «είναι του Θεού και κάνουν καλό…». Το γιατί μάλλον δεν το ήξερε, έτσι είχε ακούσει και έτσι έλεγε. Το ίδιο και η θεία μου η Δέσποινα. Αυτή μάλιστα επέμενε πως τα σκόρδα είναι ένα κι ένα για γερό οργανισμό, «σκοτώνουν» μάλιστα το κακό. Ιδιαίτερα το τελευταίο δεν το γνωρίζω, πάντως εκείνο που ξέρω είναι πως κάποτε θέλοντας να αναζωογονηθώ κατά τις προτροπές της, μάλλον ανέδυα οσμές απωθητικές, έστω και μετά από ένα καλό πλύσιμο των οδόντων.
  21. Με μια πρώτη ματιά στη χώρα των αντιθέσεων
    Όσο και αν φαίνεται αρκούντως παράξενο η Καππαδοκία ήταν η χώρα των μεγάλων αντιθέσεων ακόμα και στα περί την ιατρική θέματα. Από το ένα σημείο ίσαμε το άλλο. Με φωτεινά παραδείγματα, πρότυπα μίμησης, αλλά και περιπτώσεις που προκαλούσαν θυμηδία έως και θλίψη περισσή.
  22. Ιατρική, θρησκεία και μουσουλμανικό στοιχείο
    Ένα πραγματικά από τα πλέον ενδιαφέροντα πεδία έρευνας τούτης της μελέτης είναι και η ιατρική σε σχέση με τη θρησκευτικότητα του μουσουλμανικού κόσμου. Ενός κόσμου που συνοικούσε για χρόνια πολλά με το αντίστοιχο χριστιανικό, μέσα σ’ ένα περίεργο πλέγμα σχέσεων διαμορφωμένο στο διάβα του χρόνου. Με όλους τους ερευνητές μάλιστα να συμφωνούν.
  23. Ιατρική και θρησκεία… β'
    Στην κατ’ επανάληψη σχολιαζόμενη σύνδεση-ανάμειξη της θρησκείας με την ιατρική υπήρχε (ει) επιπλέον κάτι ακόμα χαρακτηριστικότερο και ίσως επιεικώς υπερβολικό. Η ταυτοποίηση κάποιων αγίων με τη θεραπεία συγκεκριμένων παθήσεων,[1]συχνά μάλιστα με αλληλοεπικαλύψεις. Απότοκα φυσικά μιας κατανοητής θρησκοληψίας, τουλάχιστον για εκείνη την εποχή. Σε μια στενή σχέση μεταξύ θρησκείας και ιατρικής που η έναρξή της άρχιζε από τα πολύ παλιά. Όπου στη μακριά του διαδρομή το ανθρώπινο γένος ανέθετε στο αυτό άτομο την ιατρική, παράλληλα με την πνευματική εξουσία…
  24. Ιατρική και θρησκεία... α'
    Είναι γεγονός πως έχουν γραφεί πολλά, μα έχουν ειπωθεί περισσότερα. Για την επίδραση της θρησκείας στα ιατρικά δρώμενα με τους εκπροσώπους της ή και για να είμαστε δικαιότεροι, για τις διάφορες καταλυτικές παρεμβάσεις σε τέτοια ζητήματα στο διάβα του χρόνου. Στη διαμορφωθείσα κατάσταση, το εθιμικό ιατρικό δίκαιο, τις απαγορεύσεις, και τα πρέπει…
  25. Οι υπόγειες πολιτείες
    Η Καππαδοκία είναι μια θαυμάσια χώρα, αλλά αυτό που την κάνει ξεχωριστή είναι οι αμέτρητες σκοτεινές και σιωπηλές υπόγειες πολιτείες της… Το πότε ακριβώς έγιναν είναι αδύνατον να ειπωθεί. Εκείνο που γνωρίζουμε είναι πως η ανθρώπινη παρέμβαση άρχισε από παλιά και συνεχίστηκε μέχρι και τα τελευταία χρόνια.
    GDE Error: Requested URL is invalid