Ελληνικές Κοινότητες Βελγίου

ΕΛΛΗΝΕΣ ΤΟΥ ΒΕΛΓΙΟΥ

Ελληνική Κοινότητα Αμβέρσας

Η ελληνική παρουσία στο Βέλγιο έγινε αισθητή μόνο κατά τη μεταπολεμική περίoδο. Ώς τα μέσα της δεκαετίας του 1950 οι χίλιοι περίπου Έλληνες της χώρας αυτής ήταν,στην πλειονότητά τους, εγγράμματοι έμποροι ή γενικότερα ελεύθεροι επαγγελματίες. Από το 1953 ώς και το 1964 η εικόνα αυτή αλλάζει ποσοτικά και ποιοτικά: στην περίοδο αυτή ο αριθμός των Ελλήνων που ζούσαν στο Βέλγιο πολλαπλασιάστηκε δραματικά, φτάνοντας τα 20.069 άτομα.

Οι περισσότεροι έρχονταν τώρα για να εργαστούν στα βελγικά ανθρακωρυχεία. Πάντως, παρά την κατακόρυφη αύξηση του αριθμού τους, οι Έλληνες στο Βέλγιο παρέμειναν λίγοι, τόσο σε απόλυτο αριθμό όσο και συγκριτικά με τις άλλες μεταναστευτικές ομάδες που εγκαταστάθηκαν στη χώρα, και ακόμα περισσότερο σε σχέση με εκείνους που κατευθύνθηκαν στην Ομοσπονδιακή Γερμανία. Πρώην αγρότες οι περισσότεροι, στρατολογήθηκαν από τους εκπροσώπους που έστειλαν τα βελγικά ανθρακωρυχεία στην Ελλάδα, οι οποίοι είχαν αναλάβει την οργανωμένη μετακίνηση εργατών, ακόμα και πριν υπογραφεί η ελληνοβελγική συμφωνία μετανάστευσης του 1957. Παρ’ όλο που οι διαδικασίες μετακίνησης Ελλήνων για να εργαστούν στα βελγικά ανθρακωρυχεία ξεκίνησαν αρκετά χρόνια νωρίτερα από την υπογραφή της ελληνογερμανικής συμφωνίας μετανάστευσης του 1960, μόλις το 3% των Ελλήνων, που επέλεξαν την ενδοευρωπαϊκή μετανάστευση, κατευθύνθηκαν προς το Βέλγιο. Από αυτούς το 30% είχε επιστρέψει στην Ελλάδα πριν το 1965. Ωστόσο ο ελληνικός πληθυσμός του Βελγίου –ο οποίος προερχόταν σε μεγάλο βαθμό, όπως και αυτός που εγκαταστάθηκε στη Γερμανία, από τη Βόρεια Ελλάδα– εξακολουθούσε να αυξάνεται έως το 1970, οπότε και έφτασε τα 22.354 άτομα, εξαιτίας της επανασύνδεσης των οικογενειών και της γέννησης των παιδιών όσων παρέμεναν.

Σήμερα, συνυπολογίζοντας τους πολυάριθμους μόνιμους υπαλλήλους διεθνών και ευρωπαϊκών οργανισμών και τους φοιτητές, και λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι σημαντικός αριθμός (περίπου 5.500 άτομα) των ελληνικής καταγωγής κατοίκων της χώρας έχει πλέον βελγική υπηκοότητα –και συνεπώς στις απογραφές καταμετράται στο γηγενή πληθυσμό οι ελληνικής υπηκοότητας κάτοικοι του Βελγίου ανέρχονται περίπου σε 18 με 20.000 άτομα.

Η οργανωμένη από έναν εργοδοτικό οργανισμό μορφή της μετανάστευσης, το εξαιρετικά σύντομο διάστημα (ούτε μία δεκαετία) κατά το οποίο μετακινήθηκε η μάζα των μεταναστών, η υψηλή γεωγραφική κινητικότητά τους –παλιννόστηση ή μετακίνηση σε άλλη χώρα– και η πρόωρη επανασύνδεση των περισσότερων μεταναστευτικών οικογενειών αποτελούν μερικά από τα χαρακτηριστικά της μετακίνησης των Ελλήνων προς το Βέλγιο.

Το γεγονός της αρχικής πρόσληψης του συνόλου σχεδόν των ανδρών από τα ορυχεία προσέδωσε πολύ υψηλό βαθμό κοινωνικής και οικονομικής ομοιογένειας στην ελληνική παροικία του Βελγίου κατά το πρώτο διάστημα της εγκατάστασής τους.

Από τη στιγμή της άφιξής τους στο Βέλγιο οι άνδρες, οι οποίοι μετανάστευαν αρχικά μόνοι τους, εισάγονταν αμέσως, χωρίς να έχουν προσαρμοστεί στοιχειωδώς στις νέες συνθήκες και χωρίς καμία προετοιμασία, στο χώρο των ανθρακωρυχείων και τις άγνωστες, για εκείνους, απαιτήσεις της εργασίας σε αυτά. Πολλοί δεν άντεχαν την εμπειρία της καθόδου στις στοές και της υπόγειας εργασίας, με αποτέλεσμα να εγκαταλείπουν το Βέλγιο αμέσως ή ύστερα από μερικές εβδομάδες. Η μεγάλη φτώχεια, η πιεστική ανάγκη να συνδράμουν οικονομικά την οικογένεια που είχε παραμείνει στην Ελλάδα ή το κίνητρο της αποταμίευσης ενός μικρού κεφαλαίου καθήλωσαν όσους παρέμειναν στα ορυχεία για ένα έως πέντε, τουλάχιστον, χρόνια στο Βέλγιο.

Μετά από ορισμένα έτη εργασίας στα ορυχεία, οι μετανάστες είχαν το δικαίωμα να αποκτήσουν άδεια εργασίας σε άλλους οικονομικούς τομείς. Στη δεκαετία του 1960 το σύνολο, σχεδόν, των Ελλήνων μεταπήδησε από τα ορυχεία προς τις βιομηχανίες και μετακινήθηκε από τις ανθρακοφόρες περιοχές προς τις Βρυξέλλες και άλλα αστικά κέντρα, όπου ένα μικρό ποσοστό κατάφερε να ανοίξει εστιατόριο ή καφενείο ή να αγοράσει ταξί.

Η εργασία στις βιομηχανίες μπορεί να ήταν λιγότερο σκληρή και επικίνδυνη σε σύγκριση με τα ορυχεία, δεν έπαυε όμως να είναι εξουθενωτική. Με τη μετακίνηση αυτή προς τα αστικά κέντρα (που παρείχαν ευκαιρίες απασχόλησης και στις γυναίκες), πολλές Ελληνίδες άρχισαν να εργάζονται εκτός οικίας, με στόχο συνήθως είτε τη συντήρηση της οικογένειας είτε την επιτάχυνση της αποταμίευσης.

Οι έλληνες μετανάστες που εγκαταστάθηκαν μεταπολεμικά στο Βέλγιο εντάχθηκαν στις κατώτερες βαθμίδες της εργατικής τάξης της χώρας· παρόλο που οι περισσότεροι σύντομα εγκατέλειψαν τα ορυχεία, ένα πολύ σημαντικό ποσοστό εξακολουθούσε, το 1981, να κατέχει την ίδια κοινωνική θέση: το 26% του οικονομικά ενεργού ελληνικού πληθυσμού του Βελγίου ήταν άνεργο τη χρονιά αυτή, ενώ από αυτούς που εργάζονταν, το 63% ήταν εργάτες. H κοινωνική θέση των μεταναστών αντανακλούσε τους λόγους για τους οποίους υιοθετήθηκε η πολιτική εισαγωγής ξένου εργατικού δυναμικού: επρόκειτο για ανειδίκευτους, που προορίζονταν για τις σκληρές, επικίνδυνες, ανθυγιεινές, κακοπληρωμένες και κοινωνικά υποβαθμισμένες εργασίες.

Ωστόσο οι ιδιαίτερα ευνοϊκές οικονομικές συνθήκες των δεκαετιών που ακολούθησαν τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο διευκόλυναν την ένταξή τους στην αγορά εργασίας και την οικονομική ζωή του Βελγίου, επιτρέποντάς τους να επωφεληθούν, έστω και άνισα, από τη γενική ευμάρεια, τις παροχές του κράτους πρόνοιας και τις κατακτήσεις της ντόπιας εργατικής τάξης. Ζώντας σε μια χώρα με ιδιαίτερα ανεπτυγμένο σύστημα κοινωνικής πρόνοιας, απέκτησαν αίσθημα ασφάλειας, το οποίο στερούνταν στη χώρα καταγωγής τους, εν μέρει ή και ολοκληρωτικά. Έτσι, παρόλο που οι περισσότεροι μετανάστες δεν γνώρισαν αισθητή κοινωνική άνοδο, βελτίωσαν κατά πολύ το βιοτικό τους επίπεδο. Οι προσδοκίες μιας σημαντικής μερίδας, τουλάχιστον –να ζήσουν την οικογένειά τους, να αποκτήσουν στο Βέλγιο ή τη χώρα καταγωγής ένα ακίνητο και να γεράσουν αξιοπρεπώς– εκπληρώθηκαν. Η πορεία των παιδιών τους, ωστόσο, παρά την καλύτερη μόρφωση που απέκτησαν και την αναμφισβήτητη ύπαρξη κάποιας κοινωνικής κινητικότητας, καθορίστηκε από την κοινωνική θέση των γονέων τους και, κυρίως, από την αρνητική οικονομική συγκυρία, όταν ήρθε η σειρά τους να ενταχθούν στην αγορά εργασίας.

Τα παιδιά των ελλήνων μεταναστών φοίτησαν σε βελγικά σχολεία και παρακολουθούσαν μαθήματα ελληνικών σε τμήματα μητρικής γλώσσας που δημιουργήθηκαν κατά τη δεκαετία του 1960 από το ελληνικό κράτος, και τα οποία λειτουργούσαν σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης δύο φορές την εβδομάδα. Στις Βρυξέλλες λειτουργεί από το 1981 ένα αμιγές δημοτικό ελληνικό σχολείο, που συμπληρώθηκε με γυμνάσιο και λύκειο στις αρχές της δεκαετίας του 1990, ενώ τα παιδιά των ελλήνων υπαλλήλων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που ζουν στην πόλη, έχουν τη δυνατότητα να φοιτούν στο ελληνικό τμήμα του Ευρωπαϊκού Σχολείου.

Οι έλληνες ανειδίκευτοι εργάτες, όπως και οι άλλοι ξένοι μετανάστες, βίωσαν τα πρώτα χρόνια της εγκατάστασής τους στο Βέλγιο την περιφρόνηση των πολιτισμικών πρακτικών και των θρησκευτικών τους πεποιθήσεων και αντιμετώπισαν την εχθρότητα και τις προκαταλήψεις των γηγενών Βέλγων. Για να αντεπεξέλθουν στις δυσκολίες που δημιουργούσε η κατώτερη κοινωνική τους θέση, το εχθρικό περιβάλλον και ο γλωσσικός αποκλεισμός, για να ικανοποιήσουν τις ανάγκες της καθημερινότητας, αλλά και για να αποκτήσουν χώρους κοινωνικής συναναστροφής, οι μετανάστες γράφτηκαν στα ελληνικά τμήματα των βελγικών συνδικάτων, οργανώθηκαν σε κοινότητες και συγκεντρώνοντανστις ελληνορθόδοξες εκκλησίες.

Αρχικά η υποδοχή των ελλήνων ανθρακωρύχων γινόταν από τα ισχυρά και μαζικά, στις δεκαετίες του 1950 και του 1960, βελγικά συνδικάτα, τα οποία διεκδικούσαν την ισότιμη μεταχείριση των μεταναστών, προκειμένου να μην προτιμώνται από τους εργοδότες, και επεδίωκαν τη στρατολόγησή τους για να διατηρήσουν την ενότητα της εργατικής τάξης. Λίγο μετά τη μαζική άφιξη ελλήνων εργατών στα ανθρακωρυχεία, οργανώθηκε ελληνικό τμήμα στο χριστιανικό συνδικάτο του Βελγίου, το οποίο ανέλαβε να παρέχει υπηρεσίες για τη λύση των πιεστικών προβλημάτων τους με τα ημερομίσθια, τις ασφάλειες και τα επιδόματα, να μεταφράζει δωρεάν τα απαραίτητα έγγραφα, να διοργανώνει μαθήματα γλώσσας και συνδικαλισμού και να εκδίδει ελληνόφωνη εφημερίδα. Κατά τη δεκαετία του 1960 οργανώθηκε ελληνικό τμήμα και στο σοσιαλιστικό συνδικάτο του Βελγίου, το οποίο ανέπτυξε παρόμοιες δραστηριότητες. Τα ελληνικά τμήματα των βελγικών συνδικάτων υπήρξαν φορείς αλλαγών και χώροι ώσμωσης, λειτούργησαν ως μεσολαβητές ανάμεσα στη βελγική κοινωνία και τους μετανάστες, συμβάλλοντας δραστικά στη διαδικασία ενσωμάτωσής τους και παρέχοντάς τους έναν –έστω και περιορισμένο– χώρο κοινωνικής και πολιτικής συμμετοχής.

Ελληνική Κοινότητα Βρυξελλών

Η Ελληνική Κοινότητα Βρυξελλών, η πιο σημαντική από τις 10 κοινότητες του Βελγίου (Λιέγης, Σαρλερουά, Αμβέρσας κ.ά.), συσπείρωνε έως τη δεκαετία του 1960 εύπορους εμπόρους και ελεύθερους επαγγελματίες, τελώντας ουσιαστικά υπό την κηδεμονία της πρεσβείας. Στις αρχές, όμως, της δεκαετίας του 1960, η συντριπτική αριθμητική υπεροχή των νεοαφιχθέντων στις Βρυξέλλες πρώην ανθρακωρύχων, σε συνδυασμό με τη δράση της Αριστεράς, άλλαξαν τα δεδομένα: μέσα από συγκρούσεις η Κοινότητα πέρασε στα χέρια των αριστερών εργατών και από το 1962 έως το 1967 ανέπτυξε έντονη κοινωνική και πολιτιστική δραστηριότητα. Μετά την επιβολή της δικτατορίας του 1967 η Κοινότητα συνετέλεσε στη δημιουργία της Επιτροπής Αντιδικτατορικού Αγώνα Ελλήνων Βελγίου, και η ενασχόλη ση με τα πολιτικά ζητήματα της Ελλάδας έγινε σχεδόν το αποκλειστικό της έργο. Οι παλαιοί πάροικοι, λίγους μήνες μετά το πραξικόπημα στην Ελλάδα, ίδρυσαν ξεχωριστό σύλλογο,που συνεργάστηκε στενά με τις ελληνικές Αρχές. Από το 1967 έως τη συνένωση των δύο σωματείων, το 1991, υπήρχαν, λοιπόν, στις Βρυξέλλες δύο ελληνικές κοινότητες. Με τη μεταπολίτευση στην Ελλάδα συνεχίστηκε για μερικά χρόνια η έντονη πολιτικοποίηση των κοινοτήτων και η ενασχόλησή τους κατά κύριο λόγο με τα τεκταινόμενα στην Ελλάδα.

Η ένταξη της Ελλάδας στην ΕΟΚ οδήγησε σταδιακά σε συνολικότερους μετασχηματισμούς στη ζωή των μεταναστών, καθώς μετέβαλε το νομικό καθεστώς των Ελλήνων που ζούσαν στο Βέλγιο, προσδίδοντάς τους νέα δικαιώματα, με τα οποία διαχωρίστηκαν σε σχέση με τους ξένους, που προέρχονταν από μη ευρωπαϊκές και ιδιαίτερα μουσουλμανικές χώρες. Στη δεκαετία του 1980, τη στιγμή που η παρουσία των παλαιότερων μεταναστών είχε αποδυναμωθεί με τη μεταβολή της ηλικιακής κατανομής στην παροικία, αυξήθηκε ο αριθμός των νεοαφιχθέντων, από την Ελλάδα, υπαλλήλων της ΕΟΚ στις Βρυξέλλες, και άλλαξε και πάλι η κοινωνική σύνθεση των μελών και της ηγετικής ομάδας της ελληνικής παροικίας. Ταυτόχρονα απαξιώθηκε σταδιακά η ενασχόληση με πολιτικά ζητήμα τα, μετατοπίστηκε η πολιτική των κυβερνήσεων σε θέματα μετανάστευσης, ενώ η ενιαία πλέον, από το 1991, Κοινότητα ανέλαβε ρόλο διαμεσολαβητή ανάμεσα στην παροικία και τις κυβερνήσεις των χωρών καταγωγής και υποδοχής ή την Ευρωπαϊκή Ένωση· οι στόχοι της προσαρμόστηκαν στα νέα δεδομένα της παροικίας και της διεθνούς πολιτικής: ευρωπαίου πολίτη” η Κοινότητα διατύπωσε τη θέση ότι η ενσωμάτωση των νέων ελληνικής καταγωγής στη βελγική κοινωνία έπρεπε να αντιμετωπιστεί ως ένταξη Ελλήνων στην ενωμένη Ευρώπη. Με την ίδρυση, από τη μία, αρκετών τοπικών συλλλόγων στη δεκαετία του 1980 και, από την άλλη, της Ομοσπονδίας Ελληνικών Κοινοτήτων Βελγίου, το 1988, εμφανίστηκαν η εξειδίκευση και ο συγκεντρωτισμός. Σήμερα λειτουργούν επίσης αρκετοί ελληνοβελγικοί σύλλογοι διάδοσης των ελληνικών γραμμάτων.

Λίνα Βεντούρα
Ομοσπονδία Ελληνικών Κοινοτήτων Βελγίου


Α Ρ Θ Ρ Α - Τ Η Σ - Ι Δ Ι Α Σ - Κ Α Τ Η Γ Ο Ρ Ι Α Σ :
  1. Η Έξοδος των Ελλήνων από την Αίγυπτο
    1955-1965 Κάιρο, 17-21 Αυγούστου 1957. Από την επίσημη επίσκεψη του Κων. Καραμανλή στην Αίγυπτο, έπειτα από πρόσκληση του προέδρου Νάσερ. Στη φωτογραφία, ο Αιγύπτιος πρόεδρος απονέμει στον Ελληνα πρωθυπουργό κορυφαία τιμητική διάκριση (Φωτογραφικό Αρχείο Ιδρύματος Κωνσταντίνος Γ. Καραμανλής). Ο Νάσερ, το κύμα φυγής και η επίσκεψη Κωνσταντίνου Καραμανλή Η ελληνική παρουσία στην Αίγυπτο πηγαίνει βαθιά πίσω στους αιώνες, στην εποχή των επιγόνων του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Ωστόσο τις πρώτες αμιγώς ελληνικές κοινότητες με εθνική συνείδηση συνέπηξαν οι Έλληνες μετανάστες που αναζήτησαν στη φιλόξενη γη της Αιγύπτου καλύτερες συνθήκες διαβίωσης όσο η Ελλάδα παρέμενε υπόδουλη υπό οθωμανικό ζυγό. Την περίθαλψη και φροντίδα τους ως την ίδρυση του πρώτη ελληνικού προξενείου στην Αλεξάνδρεια, το 1833, είχε το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας, αργότερα και πάσης Αφρικής, ένας μακραίων θεσμός και φάρος της Ορθοδοξίας από την εποχή της ιδρύσεώς του, τον πρώτο αιώνα μ.Χ.
  2. Οι Έλληνες της Προαζοφικής
    Οι Έλληνες αποτελούν ένα από τα αρχαιότερα έθνη που διέμεναν στα εδάφη της σημερινής Ουκρανικής Επικράτειας. Από τον 8ο έως τον 6ο π. Χ. αιώνα οι Έλληνες εμφανίσθηκαν στα βόρεια παράλια του Ευξείνου Πόντου, ασχολήθηκαν με το εμπόριο και ίδρυσαν πόλεις-αποικίες. Η πρώτη από αυτές ιδρύθηκε από Έλληνες καταγόμενους από τη Μίλητο (Μικρά Ασία) στη νήσο Μπερεζάν το δεύτερο ήμισυ του 7ου π. Χ. αιώνα.
  3. Ο παροικιακός Ελληνισμός της Βιέννης
    Η παρουσία του Ελληνισμού στην Βιέννη έχει τις ρίζες της στις αρχές του 18ου αιώνα και συγκεκριμένα στις συνθήκες του Κάρλοβιτς (1699) και του Πασάροβιτς (1718) που υπογράφτηκαν μεταξύ της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και των Αψβούργων. Οι συνθήκες αυτές προέβλεπαν μια σειρά από αμοιβαία προνόμια για τους υπηκόους των 2 Αυτοκρατοριών που είχαν ως στόχο την τόνωση του εμπορίου. Γενικότερα η μακροπρόθεσμη πολιτική των Αψβούργων στην περιοχή είχε ως τελικό στάδιο την εμπορική (και πιθανά εδαφική) έξοδο της Αυτοκρατορίας στην Ανατολική Μεσόγειο μέσω της Θεσσαλονίκης. Οι συνθήκες που διαμορφώθηκαν από το γεωπολιτικό αυτό πλαίσιο ευνόησαν τους Έλληνες της Ηπείρου και της Μακεδονίας που γνώριζαν αρκετά καλά τους χερσαίους δρόμους μέσω Βοσνίας και Βουλγαρίας προς την Βιέννη και ως υπήκοοι της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας είχαν την ευκαιρία να εγκατασταθούν στην Βιέννη και να αναπτύξουν μια ζωηρή εμπορική αλλά και πολιτισμική δραστηριότητα.
  4. Ελληνικη Κοινοτητα Βενετιας
    Δυο βήματα από τη φημισμένη πλατεία του Αγίου Μάρκου στο κέντρο της Βενετίας, υπάρχει το κανάλι των Ελλήνων (Rio dei Greci), το οποίο οριοθετεί μία ομώνυμη νησίδα (Campo dei Greci). Σ’ αυτή έζησαν, πρόκοψαν και παρήγαγαν επί αιώνες ανεκτίμητο πνευματικό έργο χιλιάδες Έλληνες μέτοικοι από την Ελλάδα και φυγάδες από την αλωμένη Κωνσταντινούπολη.
  5. Ελληνική Κοινότητα Μπρνο
    Η Ελληνική Κοινότητα Μπρνο είναι μία οργάνωση μη κερδοσκοπική. Ο σκοπός της είναι να φέρνει ποιο κοντά μεταξύ τους, τους Έλληνες και τις οικογένειές τους που ζουν στο Μπρνο και τα περίχωρα του, αλλά και να ενισχύσει τους δεσμούς φιλίας με αλλοεθνής φίλους της Ελλάδας, της ελληνικής γλώσσας και του ελληνικού πολιτισμού.
  6. Ελληνική Κοινότητα Στουτγάρδης
    Οι πρώτοι Έλληνες εργάτες έφτασαν στην Στουτγάρδη το 1941/1942. Οι περισσότεροι ήρθαν με συμβόλαια ως „Fremdarbeiter“, αφού είχαν περάσει τις ιατρικές εξετάσεις που διεξήγαγαν τα γερμανικά κλιμάκια. Ορισμένα ονόματα από εκείνη την εποχή: Χατζηανδρέου, Γιώργος και Παναγιώτης Παπαηλιού, Γιάννης Κοφτερός, Σταύρος Καραγκούνης, Τάκης Βελισσάριος, Σταμάτης Νισύριος
  7. Ελληνικη Κοινοτητα Συδνεϋ
    Η Ελληνική Ορθόδοξη Κοινότητα Νέας Νότιας Ουαλίας (Ε.Ο.Κ. NNO) δημιουργήθηκε αρχικά για να στηρίξει την κατασκευή μιας εκκλησίας, της Αγίας Τριάδας. Η Ορθόδοξη Αγία Τριάδα ήταν η πρώτη εκκλησία του νοτίου ημισφαιρίου εφόσον κτίστηκε το 1898 από Έλληνες και Σύριους επιχειρηματίες.
  8. Ελληνικό Ίδρυμα Πολιτισμού Βερολίνου
    Το Ελληνικό Ίδρυμα Πολιτισμού Βερολίνου υποστηρίζει και προωθεί τον ελληνικό πολιτισμό σε ολόκληρη τη γερμανόφωνη Ευρώπη. Από το 1995, χρονιά ίδρυσης του Παραρτήματος, στεγάζεται στο κέντρο του Βερολίνου και διαθέτει βιβλιοθήκη και χώρο πολλαπλών εκδηλώσεων. Η εργασία του επικεντρώνεται κυρίως στην παρουσίαση εικαστικών εκθέσεων, λογοτεχνικών αναγνώσεων, θεατρικών και κινηματογραφικών έργων από την Ελλάδα, στη διοργάνωση διαλέξεων και σεμιναρίων, καθώς και στην λειτουργία της βιβλιοθήκης, την παροχή γενικών πληροφοριών για πολιτιστικά θέματα καθώς και την προσφορά μαθημάτων ελληνικής γλώσσας.
  9. Ελληνικη Κοινοτητα Βερολινου
    Η Ελληνική Κοινότητα Βερολίνου ιδρύθηκε το 1975 ως διάδοχος της Ελληνικής Κοινότητας της δεκαετίας του ’60. Την 1η Ιουνίου 1990 η έδρα της μεταφέρθηκε υπό την αιγίδα του Ελληνικού Πολιτιστικού Κέντρου (Ε.Π.Κ.) στο κτίριο της οδού Mittelstr. 33, Berlin-Steglitz bezogen.
  10. Ελληνικη Κοινοτητα Στοκχολμης
    Το 1642 βασίλισσα της Σουηδίας ήταν η Χριστίνα. Ένας μεγάλος αριθμός των Ελλήνων βρισκόταν ήδη στη Σουηδία και περιφέρονταν σε πόλεις και χωριά της Σουηδίας κάνοντας εράνους για να πληρώσουν λύτρα για την απελευθέρωση Ελλήνων που ήταν φυλακισμένοι σε Οθωμανικές φυλακές.
  11. Ελληνικη Κοινοτητα Ζυριχης
    Η Ελληνική Κοινότητα Ζυρίχης (ΕΚΖ) στην σημερινή της μορφή σαν θρησκευτικά και κομματικά ανεξάρτητη οργάνωση των Ελλήνων μεταναστών στη Ζυρίχη και στην ευρύτερη περιφέρειά της υπάρχει από τον Οκτώβριο του 1979. Λειτουργεί σαν Νομικό Πρόσωπο σύμφονα με το άρθρο 60 του Ελβετικού Αστικού Κώδικα και αποτελείται σήμερα από 310 μέλη.
  12. Μελβούρνη - Οι Διακρίσεις Χελλένικ
    Παρά την εντυπωσιακά μεγάλη και πολυσχιδή δράση του, ο Σύνδεσμος Χελλένικ έμεινε περισσότερο γνωστός για τη διοργάνωσή του των απονομών διακρίσεων εξαίρετης απόδοσης στους ομογενείς μας της Μελβούρνης. Οι βραβεύσεις αυτές, με τη γενική ονομασία "Διακρίσεις Χελλένικ - Hellenic Distinctions", απονέμονταν επί είκοσι συναπτά χρόνια σε άτομα που είχαν ξεχωρίσει με τις επιτεύξεις τους στους τομείς της δραστηριότητας τους και βασίζονταν στις κρίσεις επιτροπών, που επιλέγονταν ανεξάρτητα από τον ίδιο το Σύνδεσμο.
  13. Πανηπειρωτική Ομοσπονδία Αμερικής
    Με πρωτοβουλία των Ηπειρωτικών οργανώσεων της Νέας Υόρκης,Φιλαδελφείας και Γούστερ και κατόπιν πολλών συσκέψεων, αποφασίστηκε η πρώτη σύγκληση Πανηπειρωτικού Συνεδρίου σε μιά έπαυλη στο Northboro, μιά μικρή πόληκοντά στο Γούστερ. Το Συνέδριο ορίστικε γιά την 19-21 Ιουλίου 1942. Ιστορική θα μείνη στα χρονικά του Ηπειρωτισμού της Αμερικής αυτή η Πανηπειρωτική συγκέντρωση. Η αθρόα προσέλευση των Ηπειρωτών από κάθε γωνιά τηςΑμερικής, ο ενθουσιασμός, η αγάπη, η ευθυμία και οι παντός είδους εκδηλώσεις εκείνωντων τριών ημερών θα μείνουν αξέχαστες
  14. ΟΕΚ Γερμανίας
    Η ΟΕΚ επιδιώκει τη δημιουργία στενών φιλικών σχέσεων μεταξύ του Ελληνισμού στην ΟΔΓ και του γερμανικού λαού καθώς και των άλλων εθνικοτήτων στη χώρα που ζούμε και εργαζόμαστε. Η ΟΕΚ είναι ανεξάρτητη από κρατικές ή άλλες αρχές, οργανισμούς και πολιτικά κόμματα. Η ύπαρξή της και δραστηριότητά της βασίζεται στις αρχές της δημοκρατίας, της φιλίας ανάμεσα στους λαούς και της ειρήνης. Σε ζητήματα εθνικής σημασίας ή που αφορούν τις βασικές αρχές του ανθρωπισμού και της δημοκρατίας, μπορεί να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις της.
  15. Σύνδεσμος Ιθακησίων Μελβούρνης
    Ο Ρόλος του Συνδέσμου Ιθακησίων Οδυσσεύς στα παροικιακά και στις σχέσεις Αυστραλών και Ελλήνων. Σε μικρό χρονικό διάστημα μετά αυτό τον ερχομό μου στη Μελβούρνη 6-12-37, παρευρέθηκα σε Συνέλευση του Συνδέσμου που είχε σκοπό να μαζέψει χρήματα δια την Ελληνική Αεροπορία. Με εντυπωσίασε ο θερμός πατριωτισμός των ομιλητών και επίσης έμαθα δια τη δράση του Συνδέσμου, δια την οποίαν διαβεβαιώθηκα στα μεθεπόμενα 11 χρόνια ως Γραμματέας του Συνδέσμου.
  16. Διεθνές Κέντρο Ελληνικών Ερευνών
    «Όσα φέρνει μια στιγμή δεν τα φέρνει ο χρόνος». Αυτό είναι το ρητό που διάλεξα εδώ παρουσιάζοντας την τόσο σημαντική έρευνα, δραστηριότητα και πάνω από όλα δημιουργία του Διεθνούς Κέντρου Ελληνικών Ερευνών που εδρεύει στη Γαλλία. Στην όμορφη ιστοσελίδα του Κέντρου μπορεί ο αναγνώστης να βρει αρκετό υλικό για τις δραστηριότητες του. Το Δ.Κ.Ε.Ε. αποτελεί ένα σημαντικότατο πνευματικό Κέντρο προώθησης του Ελληνικού Πολιτισμού της Διασποράς.
  17. Ελληνική Κοινότητα Βραΐλας
    Στα τέλη της δεκαετίας του 1860 ιδρύθηκαν, χάρη στην πρωτοβουλία ελληνικών συλλόγων, κατώτερο αρρεναγωγείο και παρθεναγωγείο, που φρόντιζε για τους άπορους "ελληνόπαιδες". Τα σχολεία αυτά, που μετατράπηκαν σε κοινοτικά στις επόμενες δεκαετίες, δεν ήταν τα μόνα ελληνικά σχολεία, καθώς στη Βραΐλα, μέχρι και τις αρχές του 20ού αιώνα, ιδρύθηκαν πάρα πολλά ελληνικά ιδιωτικά σχολεία, τόσο θηλέων, όσο και αρρένων.
  18. Ελληνικές Κοινότητες Βελγίου
    Η ελληνική παρουσία στο Βέλγιο έγινε αισθητή μόνο κατά τη μεταπολεμική περίoδο. Ώς τα μέσα της δεκαετίας του 1950 οι χίλιοι περίπου Έλληνες της χώρας αυτής ήταν,στην πλειονότητά τους, εγγράμματοι έμποροι ή γενικότερα ελεύθεροι επαγγελματίες. Από το 1953 ώς και το 1964 η εικόνα αυτή αλλάζει ποσοτικά και ποιοτικά: στην περίοδο αυτή ο αριθμός των Ελλήνων που ζούσαν στο Βέλγιο πολλαπλασιάστηκε δραματικά, φτάνοντας τα 20.069 άτομα.
  19. Έλληνες δούλοι στη Βοστώνη - 1827
    Ο Χριστόφορος Πλάτων Καστάνης (1814-1866) καταγόταν από τη Λιβαδειά της Χίου. Έχασε την οικογένειά του στη σφαγή του νησιού και αιχμαλωτίστηκε, πουλήθηκε ως δούλος και αναγκάστηκε να γίνει Μωαμεθανός. Η Γ. Μοχάλβη (μάλλον Γαρυφαλιά Μοχάλβη στην Ελληνική 1817-1830) γεννήθηκε στα Ψαρά και οι γονείς της σκοτώθηκαν στην σφαγή της Χίου. Πουλήθηκε στους Τούρκους ως δούλη και ο Αμερικανός Πρόξενος Joseph Langston την βρήκε στη Σμύρνη και την απελευθέρωσε το 1827.
  20. Η ελληνική παροικία της Οδησσού στα τέλη του 19ου αιώνα
    Τα απογραφικά δελτία είναι συγκεντρωμένα στο Κρατικό Αρχείο Οδησσού (G.A.O.O.). Βάση της απογραφής είναι το νοικοκυριό που διαρθρώνεται γύρω από τον αρχηγό της οικογένειας. Κάθε απογραφικό δελτίο καταγράφει τα μέλη μιας εστίας, συμπεριλαμβάνοντας το υπηρετικό προσωπικό και άλλα άτομα μη συγγενικά προς την οικογένεια που κατοικούν κάτω από την ίδια στέγη. Τα δελτία έχουν συμπεριλάβει 5086 Έλληνες, με βάση τη μητρική γλώσσα.
  21. Ελληνικη Κοινοτητα Αδελαϊδας - Σχολεια
    Δικαίωμα αναλλοίωτο κάθε Έλληνα της διασποράς ή Ελληνο-Αυστραλού απολετεί ο εμπλουτισμός της διάνοιάς του διαμέσου της μετάδοσης και διδασκαλίας τόσο της Ελληνικής γλώσσας όσο και των στοιχείων πολιτισμού, ιστορίας και φιλοσοφίας που σε αφθονία υφίστανται στην πολιτισμική μας κληρονομιά. Τόσο το αρχαίο ελληνικό πνεύμα όσο και η πιο σύγχρονη λαϊκή σοφία αποτελούν δυναμικά εφόδια για την διάπλαση του ήθους των νέων μας αλλά και την ενδυνάμωσή τους για την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση της ζωής και του μέλλοντος.
  22. Ελληνική Κοινότητα Αδελαΐδας
    Αν προσπαθήσουμε να εξετάσουμε πώς η έννοια της κοινότητας εφαρμόζεται στην Ελληνική Ορθόδοξη Κοινότητα Νότιας Αυστραλίας, θα πρέπει στις διαστάσεις της εθνικής ταυτότητας και του διοικητικού χαρακτήρα του οργανισμού να προσθέσουμε την ψυχή και την καρδιά των Ελλήνων της διασποράς. Αλλά ας εξετάσουμε πιο διεξοδικά τη γέννηση, το ξεκίνημα, το δυνάμωμα και την ανάπτυξη του ζωντανού αυτού δημοκρατικού οργανισμού που αποκαλούμε Ελληνική Ορθόδοξη Κοινότητα Ν.Α.
  23. Ελληνική Κοινότητα Πιατιγκόρσκ
    Οι πρώτες αναφορές για την ύπαρξη στο Πιατιγκόρσκ μιας οργάνωσης που να ενώνει όλους τους έλληνες της πόλης μας, αναφέρονται στην αρχή του περασμένου αιώνα. Όμως ένα από τα φύλλα της δημοτικής εφημερίδας «Γκόλος» (μπορείτε να το δείτε εδώ) που διασώθηκε τυχαία στο δημοτικό εθνογραφικό μουσείο διηγείται μια βραδιά που έκανε η ελληνική κοινότητα της πόλης Πιατιγκόρσκ στις 26 Δεκεμβρίου το 1917. - Η Πόλη Πιατιγκόρσκ είναι η δεύτερη μεγαλύτερη πόλη του νομού Σταυρούπολης.
  24. Ελληνική Κοινότητα Νέας Ζηλανδίας
    To 2006 υπολογίζεται ότι υπήρχαν γύρω στους 3000 Ελληνικής καταγωγής πολίτες στη Νέα Ζηλανδία πρώτης, δεύτερης, τρίτης και τέταρτης γενιάς. Οι περισσότεροι ζούσαν στο Wellington, την πρωτεύουσα της χώρας, με διάσπαρτες άλλες ομάδες στα υπόλοιπα διαμερίσματά της όπως στο Auckland, Christchurch, Napier, Wanganui, Palmerston North και αλλού. Ο Πανελλήνιος Σύλλογος (Pan-Hellenic Association) ήταν ο πρώτος εγγεγραμμένος οργανισμός των Ελλήνων της Νέας Ζηλανδίας και δημιουργήθηκε στο Wellington το 1929.
  25. Ελληνική Κοινότητα Λονδίνου
    Η ελληνική παρουσία στο Λονδίνο μπορεί να φτάσει μέχρι τις αρχές του δέκατου πέμπτου αιώνα. Οι δύο αδελφοί, Aνδρόνικος και Aλέξιος Εφφομάτος, που περιγράφηκαν στα εναπομείναντα έγγραφα ως “Γρεκοί”, καταγράφηκαν ώς κάτοικοι στην πόλη το έτος 1440. Ήταν από την Κωνσταντινούπολη, τώρα Ινσταμπούλ, η οποία έγινε έπειτα η πρωτεύουσα της ελληνόφωνης Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Από τo 1440, η Κωνσταντινούπολη ήταν κάτω από πολιορκία και μόνο δέκα τρία έτη αργότερα, τον Μάιο του 1453
  26. Ελληνική Κοινότητα Μελβούρνης
    Η μετανάστευση Ελλήνων στην Πολιτεία της Βικτώριας άρχισε με την ανακάλυψη του χρυσού (Αύγουστος 1851) στην τότε νεοϊδρυθείσα βρετανική αποικία. Σύμφωνα με μια από τις πρώτες απογραφές που διεξήχθησαν στη Βικτώρια το 1854, υπήρχαν 65 άντρες από την «Ελληνική Ορθόδοξη Εκκλησία» που κατοικούσαν στην τότε αποικία. Το πρώτο κύμα των Ελλήνων μεταναστών υιοθέτησε τη νοοτροπία του «Ελντοράντο» αναζητώντας τον εύκολο πλουτισμό. Η πλειοψηφία αυτών των Ελλήνων, αναζητώντας εργασία, υπέγραφαν συμφωνίες με ναυτιλιακές εταιρείες σε διάφορα λιμάνια της Αγγλίας.
  27. Ελληνική Κοινότητα Αλεξάνδρειας
    Ιστορικό υλικό που λάβαμε από την Ελληνική Κοινότητα Αλεξανδρείας και τον κύριο Γιώργο Δήμα για την ιστορία της Κοινότητας από το 1843 μέχρι τις μέρες μας. Με τι όνομα ξεκίνησε, ποιοι ήταν οι πρώτοι ηγέτες της, ποιοι στήριξαν την Κοινότητα και ποιοι την έφεραν στο ζηλευτό αυτό σημείο της ακμής της, όλη αυτή την περίοδο. 1843-1854 Ακόμα και πριν απ' την επίσημη ίδρυση της Ε.Κ.Α., το 1843, η μικρή παροικία της Αλεξάνδρειας συντηρούσε σχολείο και νοσοκομείο.
  28. Η Ελληνική Παροικία στην Αίγυπτο
    Πρόκειται για μια πολύ συνοπτική, πολύ περιληπτική περιγραφή της παροικίας μας στην Αίγυπτο. Δεν είναι δυνατό να αποδοθεί ικανοποιητικά και σε λίγα λεπτά μια ιστορία σχεδόν τριών χιλιάδων χρόνων, ένα πέρασμα που δημιούργησε σημαντικότατα ορόσημα στην ιστορία όλου του κόσμου. Βέβαια πολλές από τις λεπτομέρειες της ομιλίας είναι – ή τουλάχιστον πρέπει να είναι – γνωστές στους Αιγυπτιώτες, καλό όμως είναι κάθε τόσο να τις ξαναζωντανεύουμε στη μνήμη μας για να μη ξεχνούμε την υποχρέωση που έχουμε να διατηρήσουμε τις παραδόσεις που μας κληροδότησαν όλες οι γενιές, που παλαιότερα πάσχισαν να δημιουργήσουν όσα άφησαν ανεξίτηλη τη σφραγίδα τους στη γη των πυραμίδων.

Άγιος Ευγένιος, ο Τραπεζούντιος

Άγιος Ευγένιος

Στα τέλη του 3ου αιώνα μ.Χ., μία εποχή, όπου ο χριστιανισμός εμφανίστηκε κι άρχισε να εξαπλώνεται στην ευρύτερη περιοχή του Πόντου υπό την αυτοκρατορία των Διοκλητιανου και Μαξιμιανού, ο Άγιος Ευγένιος έζησε και μαρτύρησε στην Τραπεζούντα. Σε μία περίοδο σκληρών, ίσως και των σκληροτέρων, διωγμών απέναντι στους Χριστιανούς, όταν οι έπαρχοι της Καππαδοκίας και Αρμενίας, Λυσίας και Αγρικόλαος, έκαναν πράξη το απάνθρωπο διάταγμα να θανατώνουν κάθε πιστό της νέας θρησκείας, ο Άγιος Ευγένιος έζησε και μαρτύρησε, μαχόμενος κάθε στιγμή υπέρ της παρρησίας της βαθιάς του πίστης στον Ιησού Χριστό και το κήρυγμά του.

Κατά τον Ιανουάριο του 290 μ.Χ., ξεκινά το μαρτύριο του Ευγενίου και των συναθλητών του (Κανιδίου, Ουαλεριανου και Ακύλα). Εθνικοί της Τραπεζούντας καταγγέλλουν στο Λυσία τους τέσσερεις συναθλητές με την κατηγορία ότι διδάσκουν το λόγο του Εσταυρωμένου και κρύβονται σε δασώδη περιοχή. Οι διώκτες οδηγούνται στη σύλληψη του Κανιδίου, αρχικά, κι έπειτα του Ουαλεριανου καθ’ υπόδειξη του Ακύλα, ο οποίος είχε ήδη ομολογήσει την πίστη του στο Χριστό. Οι τρεις συναθλητές περνούν όλη τη νύχτα στη φυλακή προσευχόμενοι και ψάλλοντας ύμνους στο Θεό. Το πρωί της επομένης ημέρας καλούνται να εμφανισθούν μπροστά στο Λυσία, που έχει φτάσει στην Τραπεζούντα, ανακρίνονται και για μία ακόμη φορά, ομολογούν την πίστη τους. Η παραδοχή της πίστης τους φέρνει αναπόφευκτα το μαστίγωμά τους κι αφού υποβάλλονται σε φριχτότερα βασανιστήρια, επιστρέφουν στη φυλακή.

Εν τω μεταξύ, στον Άγιο Ευγένιο, ο οποίος ολόκληρο το διάστημα αυτό κρυβόταν σε μία σπηλιά μέσα στο δάσος, παρουσιάζεται ο ίδιος ο Χριστός. Τότε, τον παροτρύνει να φανερωθεί και να αναγγείλει την πίστη του. Και πράγματι, ο Άγιος ψάλλει και υμνει το Θεό. Οι προσευχές του ακούγονται και προδίδουν την παρουσία του σε μία γυναίκα που περνά, τυχαία, από εκεί για να μαζέψει ξύλα. Στο άκουσμα των προσευχών του τρέχει ταραγμένη στην πόλη και τον καταδίδει. Σε μικρό χρονικό διάστημα, ο Άγιος συλλαμβάνεται και κακοποιημένος οδηγείται στη φυλακή, όπου περνά τη νύχτα δοξάζοντας το Θεό. Την επομένη άγεται στο Δούκα Λυσία ενώπιον του οποίου ομολογεί την πίστη του. Ωστόσο, ο ίδιος ο Λυσίας τον προτρέπει να προσφέρει θυσία στους θεούς των ειδωλολατρών με αντάλλαγμα τη ζωή του.

Ο Ευγένιος δέχεται και με πλήθος κόσμου να τον ακολουθεί, εισέρχεται σε έναν ειδωλολατρικό ναό. Καθ’όσο ο Άγιος προσεύχεται στο Χριστό, το συγκεντρωμένο πλήθος παρακολουθεί έκπληκτο τρία ειδωλολατρικά αγάλματα να θρυμματίζονται και την ίδια στιγμή τα δαιμόνια να παρακαλούν τον Άγιο να μην τα εκδιώξει. Παρά το άξιον θαυμασμού γεγονός, ο Λυσίας προτείνει και πάλι στον Ευγένιο να προσφέρει θυσία στους ειδωλολατρικούς θεούς. Ο Άγιος όμως ειρωνευόμενος, αρνείται την πρόταση αυτή. Υπομένοντας τα φριχτά βασανιστήρια που ακλουθούν, ο Ευγένιος δεν υποκύπτει, παραμένει προσηλωμένος στην πίστη του. Έξαλλος, τότε ο Δούκας διατάζει να ετοιμασθεί μια μεγάλη κάμινος και να ριχθούν μέσα και οι τέσσερεις συναθλητές. Άγγελος Κυρίου αφαιρει εξαίφνης τη δύναμη της φωτιάς κι’ έτσι, οι δήμιοι που καταφθάνουν τρεις ημέρες αργότερα στον τόπο του μαρτυρίου αντικρίζουν τους τέσσερεις πιστούς σώους και αβλαβείς. Συνειδητοποιώντας αυτό το αληθινά μεγάλο θαύμα, οι τρεις δήμιοι αλλάζουν πίστη και προσέρχονται στο Χριστιανισμό.

Αποφασισμένος ο Λυσίας να εκτελέσει την εντολή που του είχε δοθεί, διατάζει τον αποκεφαλισμό των τριών συναθλητών και τη σταύρωση του Ευγενίου. Τα σώματα των τριών μαρτύρων κλέπτονται από ευσεβείς χριστιανούς, οι οποίοι, όμως, λόγω της έντονης κακοποίησής τους, αδυνατούν να τα αναγνωρίσουν. Και, ω του θαύματος!, τα σώματα των συναθλητών βρίσκονται στον τόπο της καταγωγής του καθενός, όπου θάβονται με ιδιαίτερες τιμές. Εν αντιθέσει, ο Ευγένιος, που βρίσκεται κρεμασμένος στο σταυρό μέσα στη φυλακή, ελευθερώνεται και με τη βοήθεια Αγγέλου θεραπεύονται οι πληγές του. Οι συγκρατούμενοί του, άφωνοι από το μεγαλείο του θαύματος, προσέρχονται και αυτοί στο Χριστιανισμό.

Εξοργισμένος, πλέον, ο Λυσίας καλεί και πάλι τον Ευγένιο να παρουσιαστεί μπροστά του, αποδίδει τη θεραπεία των οπών του σε «μαγικές ιδιότητες» του Αγίου και διατάζει τον αποκεφαλισμό του. Ο τόσο φριχτός και συγκλονιστικός θάνατός του ηλθε την 21η Ιανουαρίου του 290μ.Χ. Το σκήνωμά του κλάπηκε και τάφηκε πλησίον του τόπου του μαρτυρίου του, όπου και χτίστηκε ο ναός των Ποντίων «Άγιος Ευγένιος» προς τιμήν του!
Τα πρώτα κείμενα που βρέθηκαν να αναφέρονται στο ασύλληπτο αυτό μαρτύριο ανήκουν στον πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως, Ιωάννη Ξιφιλινό. Χρονολογούνται δε από το 1042, ενώ με νέα δεδομένα τα θαύματα του Αγίου καταγράφηκαν (και πάλι από τον Ιωάννη Ξιφιλινό) στον κώδικα της μονής Διονυσίου (έκδοση 154).

Εκτενής αναφορά στο μαρτύριο το δικό του και των συναθλητων του γίνεται και στο Αρχείο του Πόντου (1953/τόμος 18/σελ.163). Ενώ, το αρχαιότερο συναξαρικόν κείμενο της Κωνσταντινουπόλεως χρονολογείται τον 11ο αιώνα μ.Χ.
Παρά το μέγεθος των ανωτέρω γεγονότων, η σημερινή θέση του μεγαλομάρτυρος αγίου των Ποντίων στην Ορθοδοξία δεν είναι εκείνη που αξίζει στον σημαίνοντα βίο του και την αξιομνημόνευτη προσφορά του στο Χριστιανισμό, μέσω του μαρτυρίου του. Η μνήμη του προστάτη αγίου τιμάται στη Μονή του Αγίου Διονυσίου στο Άγιο Όρος, αδιάλειπτα, από το 1375 μ.Χ. .έως και σήμερα, τόσο στις 21 Ιανουαρίου, ημέρα του μαρτυρίου του, όσο και στις 24 Ιουνίου, ημέρα των γενεθλίων του, ενώ τα τελευταία χρόνια τιμάται και από το σύλλογο της Καλλιθέας, Αργοναύται – Κομνηνοί, στις 21 Ιανουαρίου.

Αυτές είναι οι μόνες εκδηλώσεις μνήμης ενός Αγίου, του δικού μας Αγίου, τον οποίο λόγοι πολιτικοί μας επιβάλλουν να εξορίσουμε από τη μνήμη μας. Στη διατήρηση της ακεραιότητας της Τουρκίας πάση θυσία βρίσκεται η υπαιτιότητα του γεγονότος αυτού. Κάθε αναφορά στην Τραπεζούντα και τον Άγιο Ευγένιο επαναφέρει ζητήματα ιστορικά δέουσας σημασίας. Ωστόσο, δεν έχει γίνει καμία προσπάθεια από το Οικουμενικό Πατριαρχείο να αναγερθεί νέος ναός του Αγίου Ευγενίου, καθώς ο πρώτος έχει μετατραπεί από το 1461 μ.Χ. σε τζαμί (γενί τζαμί τζουμασί), όταν έγινε η άλωση της Τραπεζούντας από το Μωάμεθ, τον κατακτητή, ενώ ενδεικτική είναι και η χηρεία της θέσης του μητροπολίτη Τραπεζούντος από το 1922 μ.Χ. μέχρι σήμερα. Απαράδεκτη κρίνεται, επίσης, η ηχηρή απουσία του Αγίου Ευγενίου από το εορτολόγιο των Ορθοδόξων.

Οι Πόντιοι έχουμε στερηθεί το δικαίωμα στην ιστορική μνήμη και, εδώ και πέντε αιώνες, στερούμαστε και το δικαίωμα στη θρησκεία μας, το αναφαίρετο δικαίωμα να λατρεύουμε και να δοξάζουμε το δικό μας Άγιο!

Το κείμενο αποτελεί ενημέρωση
στον προαύλιο ναό
του αγίου Ευγενίου
από τον Χρόνη Αμανατίδη.


Α Ρ Θ Ρ Α - Τ Η Σ - Ι Δ Ι Α Σ - Κ Α Τ Η Γ Ο Ρ Ι Α Σ :
  1. Η Σωτηρία του Έθνους 1453
    Η πρώτη δημόσια συνεδρίαση της Φερράρα πραγματοποιήθηκε στις 10 Γενάρη του 1438 για να κηρύξει επίσημα και τη μεταφορά της συνόδου από την Βασιλεία στη Φερράρα και να ακυρώσει τις αποφάσεις των διαβουλεύσεων...
  2. Παναγία Σουμελά
    Σύμφωνα με την παράδοση, ιδρύθηκε το 386 από τους μοναχούς Βαρνάβα και Σωφρόνιο στο χώρο, όπου βρέθηκε η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας, ζωγραφισμένη από το χέρι του ευαγγελιστή Λουκά. Χτισμένη σε γιγαντιαίο βράχο της δασωμένης κοιλάδας του όρους Μελά, η μονή της Παναγίας Σουμελά παρέμεινε μέσα στους αιώνες κέντρο του χριστιανισμού και της καλλιέργειας των γραμμάτων.
  3. Άγιος Ευγένιος, ο Τραπεζούντιος
    Στα τέλη του 3ου αιώνα μ.Χ., μία εποχή, όπου ο χριστιανισμός εμφανίστηκε κι άρχισε να εξαπλώνεται στην ευρύτερη περιοχή του Πόντου υπό την αυτοκρατορία των Διοκλητιανου και Μαξιμιανού, ο Άγιος Ευγένιος έζησε και μαρτύρησε στην Τραπεζούντα. Σε μία περίοδο σκληρών, ίσως και των σκληροτέρων, διωγμών απέναντι στους Χριστιανούς, όταν οι έπαρχοι της Καππαδοκίας και Αρμενίας, Λυσίας και Αγρικόλαος, έκαναν πράξη το απάνθρωπο διάταγμα να θανατώνουν κάθε πιστό της νέας θρησκείας, ο Άγιος Ευγένιος έζησε και μαρτύρησε...
  4. Η Εκκλησία των Δώδεκα Αποστόλων
    Βρίσκεται στην περιοχή του Τσαβουσίν και λαξεύτηκε δίπλα στον μεγάλο περιστερώνα το έτος 963 από τον αυτοκράτορα Νικηφόρο Φωκά.
  5. Η Εκκλησία της Αγίας Αικατερίνης
    Βρίσκεται στη βόρεια πλευρά και είναι ένα μικρό λαξεμένο μικρό εκκλησάκι αφιερωμένο στην αγία Αικατερίνη…
  6. Η Εκκλησία του Μήλου
    Η εκκλησία του Μήλου… Elmali Kilise… ή του Αρχαγγέλου Μιχαήλ Βρίσκεται στη νότια πλευρά του Κοράματος και είναι μια μικρή τετρακίονη σταυρόσχημη λαξευ
  7. Η εκκλησία των Σανδάλων
    Η εκκλησία των Σανδάλων… Carikli Kilise… ή του Τιμίου Σταυρού Μια από τις ωραιότερες λαξευτές εκκλησιές της κοιλάδας του Κοράματος  του 12ουαιώνα  στο
  8. Η Εκκλησία των Όφεων
    Μακρόστενη μονόκλιτη εκκλησιά του 11ου αιώνα σε σχήμα ορθογωνίου παραλληλόγραμμου, καμαρολάξευτη με αξιόλογες τοιχογραφίες μεταξύ των οποίων αυτές του αγίου Ονήσιμου …
  9. Η Εκκλησία των Στεφάνων
    Υπέροχο βυζαντινό μνημείο του 10ου αιώνα το οποίο απετέλεσε το καθολικό ενός μεγάλου μοναστικού συγκροτήματος …
  10. Σκοτεινή εκκλησιά
    Αριστούργημα της λαξευμένης ναοδομικής αρχιτεκτονικής σε συνδυασμό με μια εκπληκτική εικονογράφηση του βράχου….
  11. Η Αγία Βαρβάρα
    Μικρή σταυρόσχημη εγγεγραμμένη λαξευτή εκκλησιά του 8ου αιώνα με πλούσια διακόσμηση και ζωγραφική λαϊκής τέχνης,

Ο Πολυχρόνης Αμανατίδης

Βιογραφικό

Ο Χρόνης Αμανατίδης κατάγεται από την Κερασούντα του Πόντου αλλά γεννήθηκε στο Οχυρό Δράμας. Από μικρή ηλικία ασχολείται με την ποντιακή και ελληνική μουσική και το ποντιακό θέατρο, δίπλα στο μεγάλο θεατράνθρωπο, Πόλυ Χάϊτα, του οποίου υπήρξε μαθητής. Έπαιξε στο αρχαίο θέατρο Φιλίππων στο έργο «Οι τελευταίοι » του Πόλυ Χάϊτα καθώς και στο Λυκαβητό, όπου απέσπασε την καλύτερη κριτική από τον Κ. Γεωργουσόπουλο.

Την περίοδο της δεκαετίας του 80 πρωτοστάτησε μαζί με τον ιδρυτή του κέντρου ποντιακών μελετών Μιχάλη Χαραλαμπίδη, τον πολιτικό-διανοούμενο που επαναπροσδιόρισε το ποντιακό ζήτημα και πρότεινε στο ελληνικό κοινοβούλιο την αναγνώριση της 19ης Μαΐου ως ημέρα μνήμης της γενοκτονίας των Ποντίων και όχι μόνο. Το 1988 αγωνίστηκε για την αναγνώριση των ποντίων ΕΣΣΔ , ως κοινωνική ομάδα καθώς και των Ποντίων του ιστορικού Πόντου. Στο πλαίσιο αυτό, οργάνωσε πολλούς πολιτιστικούς συλλόγους και μαζί με τον αείμνηστο και ανιδιοτελή, Ιορδάνη Σουρμελή και τον Γιώργο Ελευθεριάδη οργάνωσε την πρώτη ομοσπονδία ποντιακών σωματείων στην Ελλάδα. Κατά την ίδια δεκαετία (του 80) πρωτοστάτησε στην ίδρυση του εκδοτικού οίκου Γόρδιος για την έκδοση βιβλίων που αφορούσαν το ποντιακό και τα εθνικά ζητήματα.

"Αροθυμώ και τραγουδώ - Πόντος! εν άστρον φωτεινόν"

Είναι γνώστης της ιστορίας του Ποντιακού Ζητήματος και υπό το πρίσμα της γνώσης του αγωνίστηκε και αγωνίζεται για τη διεθνοποίηση του Ποντιακού Ζητήματος. Το 1995 τραγούδησε στην πράσινη γραμμή στη συνάντηση των ιστορικών λαών της Ανατολίας και της Μικράς Ασίας.

Από το 2000 μέχρι σήμερα συνεργάζεται με τη σχολή του Σίμωνα Καρά, ασχολούμενος με την επεξεργασία, καταγραφή κ συλλογή της ελληνικής παραδοσιακής μουσικής. Έκανε την ψηφιοποίηση ενός μέρους του τεράστιου αρχείου του Σίμωνα Καρά. Ως μουσικός, έχει δημιουργήσει το μουσικό σχήμα «Εύξεινος» και έχει μελοποιήσει το Έργο του Γιώργου Σαρακενίδη «Πόντος, Εν Άστρον Φωτεινόν». Τα τρία τελευταία χρόνια δημιούργησε το μουσικό σχήμα «Αρροθυμώ και τραγωδώ», στο οποίο ερμηνεύει κρητικά, ποντιακά και άλλα τραγούδια. Σήμερα, συνεχίζει τον αγώνα του για την αποκατάσταση της δημοκρατίας στην Ελλάδα, με σκοπό την εξάλειψη της διαφθοράς από την πολιτική ζωή του τόπου.

[vsw id=”M56A_4e7OBI” source=”youtube” width=”625″ height=”480″ autoplay=”no”]

Από την προσωπική ιστοσελίδα του μουσικού και συγγραφέα http://xronisamanatidis.blogspot.com/

Διαδικτυακό ραδιοφωνικό πρόγραμμα στη Νέα Υόρκη, όπου τον Αύγουστο 2011, η επιμελήτρια και παρουσιάστρια του προγράμματος με τίτλο “Από το χτες στο σήμεραΣεβαστή Μπούτου παρουσιάζει τον μουσικό Χρόνη Αμανατίδη σε μια συζήτηση για τον Πόντο. Η συνέντευξη καλύπτει την επεξήγηση της λέξης “Επαναποντιοποίηση“, “εθνικά θέματα”, “αντιμετωπίζοντας τους γενοκτόνους από τον Χ.Α.” κ.ά. Η συζήτηση επεκτείνεται ακόμη και στην αδικία εισβολής και παράνομης κατοχής στην Κύπρο… (κάντε κλικ στην επόμενη γραμμή κειμένου για ν’ ακούσετε)

[mp3j track=”http://diasporic.org/ope/wp-content/uploads/2011/08/epanapontiopoihsh_xronis_amanatidis2.mp3″ title=”Ραδιοφωνικό Πρόγραμμα Σ. Μπούτου, Νέας Υόρκης – ΕΠΑΝΑΠΟΝΤΙΟΠΟΙΗΣΗ” autoplay=”n”]

Από τα Λιμνά (Γκολτζούκ) Καππαδοκίας στο… (μέρος 3)

Οι Μνήμες-Αλησμόνητες Πατρίδες, βρίσκονταν στην ευχάριστη θέση να παρουσιάσουν ένα μικρό αφιέρωμα από το υπό έκδοση βιβλίο του Κωνσταντίνου Νίγδελη, Λιμνά-Γκολτζούκ Καππαδοκίας.

Επιτρέπεται οποιαδήποτε αντιγραφή χωρίς την άδεια του συγγραφέα. (Κωνσταντίνος Νίγδελης)

Μουμπαντελέ… Ανταλλαγή.

Η μεγάλη πορεία… ένα πρωτόγνωρο πείραμα.

Στις 30 Ιανουαρίου 1923 υπογράφηκε ανάμεσα στην Ελλάδα και την Τουρκία η συνθήκη της Λωζάννης. Συνθήκη με την οποία αφενός μεν τερματίστηκε ουσιαστικά ο πόλεμος,  αφετέρου δε καθορίστηκαν νέα σύνορα και.. και μεταβλήθηκε ριζικά η ζωή εκατομμυρίων ανθρώπων με την πρόσθετη συμφωνία «περί ανταλλαγής των πληθυσμών». Μια τραγική λύση με την οποία επιβλήθηκε η μετοικεσία των ορθοδόξων χριστιανών  της Μικράς Ασίας, του ελληνισμού δηλαδή  της Ανατολής, στη μητροπολιτική Ελλάδα  και των μουσουλμάνων στην Τουρκία. Μια υποχρεωτική ανταλλαγή στη βάση του θρησκεύματος  ως ένα μέτρο που για πρώτη φορά συνέβαινε στην ιστορία της ανθρωπότητας.[1]

Ακολούθησε η μεγάλη πορεία με τα γνωστά προβλήματα. Απελπισία περισσή, θρήνος διαρκής, καταρράκωση της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, πείνα, ταλαιπωρία, κακουχίες, εκμετάλλευση… από την αρχή έως το τέλος…για όλους, χριστιανούς μα και μουσουλμάνους. Εννοείται στη βάση ενός υποτυπώδους σχεδίου της Ε.Α.Π.

Έτσι οι κάτοικοι του Γκολτσούκ  τον Σεπτέμβρη του ’24, ακολουθώντας την προσχεδιασμένη πορεία με τα όμορα χωριά Μαλακοπής και  Ανταβάλ, κατέληξαν στο λιμάνι της Μερσίνας και από εκεί άφησαν οριστικά πια τα πάτρια εδάφη σ’ ένα ατελείωτο ταξίδι για τη μητέρα Ελλάδα.

Και από εκεί…

Καχρ ολσούν σεμπέπ ολανλάρ,[2] μπες παρά οκασί η ανθρώπινη ύπαρξη.[3]

Μνήμης γεγονότων χάριν λοιπόν λίγες αράδες για τους τόπους εγκατάστασης των δικών μας ανθρώπων, εκεί και τότε, με μια βασική υποσημείωση. Το σύνολο σχεδόν των κατοίκων της κοινότητας εγκαταστάθηκε στις περιοχές της Καβάλας και της Δράμας:[4]


[1] Σημ: σύμφωνα με το πρώτο άρθρο της συμφωνίας,  «Από της 1ης Μαΐου του 1923  θέλει διενεργηθή η υποχρεωτική ανταλλαγή των Τούρκων υπηκόων, ελληνικού ορθοδόξου θρησκεύματος, των εγκατεστημένων επί τουρκικών εδαφών και Ελλήνων υπηκόων, μουσουλμανικού θρησκεύματος των εγκατεστημένων επί των ελληνικών εδαφών.
Τα πρόσωπα αυτά δεν θα δύνανται να έλθωσιν ίνα εγκατασταθώσιν εκ νέου εν Τουρκία ή αντιστοίχως εν  Ελλάδι, άνευ αδείας  της τουρκικής κυβερνήσεως ή αντιστοίχως της Ελληνικής κυβερνήσεως».

[2] Ανάθεμα τους αίτιους

[3] Κρέας μια δεκάρα η οκά.

[4] Μαρτυρία Μιχάλη Σαββίδη, Αρχείο Προφορικής Παράδοσης, Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών, φάκελος Λιμνά, σ. 98 -100 βλ. Μαρτυρία Σάββα Σαββίδη, Αρχείο Προφορικής Παράδοσης, Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών, φάκελος Λιμνά, σ 101-102,  Μαρτυρία Κυριάκου Αποστολίδη, Αρχείο Προφορικής Παράδοσης Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών, φάκελος Λιμνά,  σ. 104

Σπανιότατη φωτογραφία από κηδεία στα Λιμνά Καππαδοκίας.
Σπανιότατη φωτογραφία από κηδεία στα Λιμνά Καππαδοκίας.

Σπανιότατη φωτογραφία από κηδεία στα Λιμνά Καππαδοκίας.
Δυστυχώς  δεν υπάρχει ονομαστική καταγραφή. Το βέβαιο είναι ότι αν παρατηρήσει κανείς προσεκτικά , θα δει αντιστοιχία μορφών του χθες με το σήμερα.
Αρχείο Πολιτιστικού συλλόγου Ακροποτάμου Καβάλας.

 

  • – Καβάλα…εκατό πενήντα (150) οικογένειες.  Στην αρχή εντός της πόλεως αλλά στη συνέχεια διεσπάρησαν οι περισσότερες στα γύρω χωριά.
  • Καλαμπάκι Δράμας,  μια ώρα με τα πόδια από το Δοξάτο… περί τις εβδομήντα πέντε (75) οικογένειες. Στην εκκλησία του χωριού ευρίσκεται ένα από τα πολυτιμότερα  αντικείμενα που έχουνμεταφερθεί… ο Επιτάφιος του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου.
  • -Ακροπόταμος Μπόμπλιανη) κοντά στο Ποδοχώρι του Παγγαίου… εβδομήντα (70) περίπου οικογένειες.
  • Λιμνιά, Σοούτ-τσούκ, περί τις πενήντα (50) οικογένειες.
  • Βουνοχώρι (Μιχάλκιοϊ), γύρω στις είκοσι (20) οικογένειες.
  • Πολύ Νερό (Ναϊπλί), είκοσι πέντε χιλιόμετρα από την Καβάλα… περί τις είκοσι (20) οικογένειες.
  • Κρανοχώρι (Κιζιλί), δέκα (10) οικογένειες.
  • Υδρόμυλοι (Ματζάρ), κοντά στους αρχαίου Φιλίππους… είκοσι έξι (26) οικογένειες. Το χωριό δημιουργήθηκε το 1925-26  από τους Λιμνιώτες που εγκαταστάθηκαν για πρώτη φορά εκεί.
  • Πτελέα, περιοχή Δράμας…  πέντε (5) οικογένειες μαζί με εκατό πενήντα από την Σαμψούντα.
  • Καλαμών (Πότσανος)… έξι (6) οικογένειες.
  • -Δράμα… περί τις τριάντα (30) οικογένειες.
  • -Θεσσαλονίκη… περί τις δέκα πέντε (15) οικογένειες.
  • -Πειραιάς… γύρω στις δέκα (10) οικογένειες.
  • -Ταμπούρια… γύρω στις δέκα (10) οικογένειες.
  • -Λιπάσματα… τρεις (3)οικογένειες.
  • -Μοσχάτο… εννέα (9) οικογένειες.

 

Κωνσταντίνος Νίγδελης
απόσπασμα απο το υπο έκδοση βιβλίο Λιμνά Καππαδοκίας

 

 

 

 

 

 

 

Λιμνά (Γκολτζούκ) Καππαδοκίας (μέρος 2)

Ο επιτάφιος απο τα Λιμνά Καππαδοκίας

Λιμνά (Γκολτζούκ) Καππαδοκίας (μέρος 2)
Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος

Οι Μνήμες-Αλησμόνητες Πατρίδες, βρίσκονταν στην ευχάριστη θέση  να παρουσιάσουν ένα μικρό αφιέρωμα από το υπό έκδοση βιβλίο του Κωνσταντίνου Νίγδελη, Λιμνά-Γκολτζούκ Καππαδοκίας.

Επιτρέπεται οποιαδήποτε αντιγραφή χωρίς την άδεια του συγγραφέα. (Κωνσταντίνος Νίγδελης)

Ο επιτάφιος απο την εκκλησία του Ιωάννου Προδρόμου .Σήμερα σώζεται στην εκκλησία του Αγίου Γεωργίου στο Καλαμπάκι Δράμας
Ο επιτάφιος απο την εκκλησία του Ιωάννου Προδρόμου .Σήμερα σώζεται στην εκκλησία του Αγίου Γεωργίου στο Καλαμπάκι Δράμας

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος

Η μεγαλύτερη εκκλησία χτισμένη ακριβώς στο κέντρο της μεγάλης πλατείας στις αρχές του 19ου αιώνα. Βεβαίως σύμφωνα με κάποιες μαρτυρίες χτίστηκε στα πολύ παλαιά χρόνια, στην εποχή του βυζαντίου, αλλά «ανακαινίστηκε  το 1847.[1]

Επρόκειτο περί  τρίκλιτης βασιλικής η οποία κάλυπτε τις ανάγκες των κατοίκων μιας και σύμφωνα με τις υπάρχουσες μαρτυρίες μπορούσε να πάρει «ίσαμε τις δυο χιλιάδες άτομα».

Δεν γνωρίζουμε ούτε μπορούμε να επιβεβαιώσουμε τις μαρτυρίες, διότι ο ναός καταστράφηκε τις παραμονές της μεγάλης εξόδου, όμως σε κάθε περίπτωση σύμφωνα με αυτές :

  • -ήταν κτισμένη με πελεκητή ντόπια πέτρα.
  • -χωριζότανε σε τρία μέρη (κλίτη).
  • -στηριζότανε σε έξι (6) κολώνες, δεξιά και αριστερά του κεντρικού κλίτους από τρεις, από «μαύρο μάρμαρο που σχημάτιζαν αναμεταξύ τους καμάρες».[2]
  • -οι κολώνες είχαν ύψος περί τα επτά –οκτώ μέτρα  και ήταν «τόσο χοντρές  που δυο νομάτοι μόλις και μετά βίας τις αγκάλιαζαν».[3]
  • -η στέγη ήταν κατασκευασμένη με πέτρινες πλάκες.
  • -μικρό γυναικίσιο (γυναικωνίτη).

Να επισημάνουμε όμως πως  υπάρχει μια ασάφεια.  Σύμφωνα λοιπόν  με ορισμένες μαρτυρίες η εκκλησιά είχε «χωριστό μέρος για τις γυναίκες που ήτανε χωρισμένο με καφάσι ξύλινο. Οι γυναίκες βλέπανε όλα τα άγια οι άνδρες όμως όχι».[4]

Δυστυχώς δεν μπορούμε να κατανοήσουμε το «χωριστό με καφάσι μέρος», πρακτική μάλλον μουσουλμανικού τεμένους, εκτός κι αν υπονοείται πως ο γυναικωνίτης ήταν ξύλινης κατασκευής.

  • -μεταξύ των εικόνων υπήρχαν «δυο θεόρατες οι πιο σπουδαίες. Του ιωάννη Προδρόμου και του Μουχαήλ Αρχάγγελου.
  • -υπήρχε εκκλησιαστικός αυλόγυρος περιφραγμένος με τοιχίο ύψους τουλάχιστον πέντε μέτρων.
  • -το νεκροταφείο της κοινότητας ήταν στην ανατολική πλευρά του αυλόγυρου τουλάχιστον μέχρι τις αρχές του 20ου αιώνα. Στη συνέχεια μεταφέρθηκε σε διπλανό οικόπεδο.

Σύμφωνα επίσης με τις ίδιες μαρτυρίες επρόκειτο περί μιας «γεμάτης εκκλησιάς με άγιες εικόνες, καντηλέρια, λάβαρα, προσκυνητάρια, άμβωνα, επισκοπικό θρόνο…».[5]

 

Να επισημάνουμε επίσης πως σε τούτο τον ναό υπήρχαν δυο σημαντικές ιδιαιτερότητες για τις οποίες οι κάτοικοι των Λιμνών ήταν εξαιρετικά υπερήφανοι.

1-      Η καμπάνα της εκκλησιάς.

Αγοράσθηκε στα τέλη του 19ου αιώνα από τη Ρωσία… Μεγάλη, με περίτεχνα σκαλίσματα, σταυρούς αγγέλους και αρκετά βαριά… Τόσο που χρειάστηκε η βοήθεια «πενήντα νοματαίων για να την στεριώσουν».

Τα χρήματα για την αγορά της συγκεντρώθηκαν από εράνους και δωρεές των εχόντων και κατεχόντων χριστιανών, αλλά και κρυφά από μερικούς μουσουλμάνους που πίστευαν στη θαυματουργή δύναμη του αγίου.

Το ιδιαίτερο γνώρισμα της καμπάνας ήταν ο δυνατός και ξεχωριστός ήχος της… « Ήταν φημισμένη γιατί ακουγότανε έως τη Νίγδη, οκτώ περίπου ώρες μακριά με τα ποδάρια».[6]

Παρατήρηση

Υπάρχουν δυο απόψεις περί της τύχης της.

Σύμφωνα με την πρώτη μεταφέρθηκε, όπως και τα λοιπά ιερά σκεύη της εκκλησιάς στην Αθήνα και έκτοτε αγνοείται παντελώς το πού βρίσκεται.

Σύμφωνα με τη δεύτερη μεταφέρθηκε στη Θεσσαλονίκη και κλάπηκε από κάποιον νεαρό.

2-Η μεγάλη εικόνα του Αρχαγγέλου Μουχαήλ (Μιχαήλ).[7]

Σύμφωνα με τις μαρτυρίες  παρίστανε τον Αρχάγγελο που «κρατούσε μια ζυγαριά και κοντά του, λίγο παραπέρα ήταν ο διάβολος. Ο Μουχαήλ Αρχάγγελος ζύγιζε με τη ζυγαριά του τις ψυχές και αν ήτανε βαριές οι αμαρτίες  έδιδε την ψυχή στον διάβολο…

Είχε έξι (6) μάτια επάνω του. Τρία στο πρόσωπό του, το ένα ήτανε στο μέτωπο, ένα στη μέση στο στήθος και δυο στους ώμους ένα στον καθένα.

Όπου και αν στεκόσουνα στην εκκλησία σε έβλεπε. Φόβιζε, λέγανε τις κακές ψυχές».[8]

Παρατήρηση

Ουδείς γνωρίζει την τύχη της.

 

Δυστυχώς η εκκλησία του αγίου Ιωάννη Προδρόμου έχει καταστραφεί ολοκληρωτικά λίγο πριν την ανταλλαγή, σύμφωνα με κάποιους ή την  ημέρα αναχώρησης του καραβανιού προς το λιμάνι της Μερσίνας, κατ’ άλλους.

‘Όλες πάντως  συμφωνούν σε ένα.

Πως ήταν θέλημα θεού για να μην «μαγαριστεί η εκκλησιά από τους αλλόθρησκους που καιροφυλακτούσαν για να την πάρουν».

Τις καταθέτουμε:

-«Λίγες μέρες πριν την ανταλλαγή « μια τουρκάλα, η Τοπάλ Χατίτς, κατά της 10 με 11 το πρωί της Κυριακής ήρθε στην Εκκλησιαστική Επιτροπή και τους ενημέρωσε πως δυο κάτασπρα περιστέρια βγήκαν και έφυγαν από την εκκλησιά μέσα… Τι θαύμα είναι αυτό, είπε. Κάτι θέλει ο θεός να πει με αυτό… Και πραγματικά εκείνη τη μέρα μετά το μεσημέρι η εκκλησιά χαλάστηκε».[9]

-«Λίγο πριν φύγουμε το ’24 η εκκλησία μας γκρεμίστηκε. Είχαμε μια τουρκάλα, Ανα(γ)ίς τη λέγανε, με το σπίτι της να είναι ακριβώς απέναντι από την  εκκλησιά. Η Ανα(γ)ίς είδε την εκκλησία να πέφτει και ήρθε και μας το μαρτύρησε.

-Ένα ζευγάρι περιστέρια έριξε την εκκλησία σας. Τα έβλεπα που ερχόταν από μακριά. Ήρθαν κοντά, λίγο αγγίξανε με τις φτερούγες τους την εκκλησιά και αυτή σωριάστηκε αμέσως κάτω».[10]

-«Την τελευταία Κυριακή πριν φύγουμε από το χωριό το 1924 πήγε όλος ο κόσμος  στην εκκλησιά και ο παπάς έκανε τη λειτουργιά και όταν τελείωσε η εκκλησιά γκρέμισε. Μια τουρκάλα είδε το πρωί δυο άσπρα περιστέρια να πετούν και να φεύγουν μέσα από την εκκλησία του Ιωάννη του προδρόμου. Κακό σημάδι, προμήνυμα για το γκρέμισμα της εκκλησιάς».[11]

-«Η παράδοση λέει ακόμα ότι την ώρα που έπεσε η εκκλησιά ο διάκος και ο παπάς ήταν στο ιερό μα δεν έπαθαν τίποτα. Ευτυχώς από το πρωί είχαν αδειάσει την εκκλησιά».[12]

-«Λίγο πριν φύγουμε χωρίστηκε στα τρία και έπεσε… Νόμιζες πως έβαλαν δυναμίτη και έπεσε».[13]

-«Η εκκλησιά γκρεμίστηκε λίγο καιρό πριν φύγουν, οι κάτοικοι λέγανε ότι έγινε θαύμα για να μην μείνει η εκκλησιά στους τούρκους».[14]

 

Και δυο -τρεις πληροφορίες για το τι ακριβώς συνέβη.

Πράγματι η εκκλησιά του αγίου Ιωάννη Προδρόμου ήταν μια μεγάλη και παλαιά εκκλησιά κτισμένη με μεγάλες πλάκες… Αλλά  είχε την ατυχία, αβλεψία ίσως των κατασκευαστών της,  να κτιστεί δίπλα ακριβώς σε τρεχούμενο τσαλί- τρεχούμενο ρυάκι που σιγά μα σταθερά στο διάβα του χρόνου διέβρωσε τα θεμέλιά της.

Ήδη, σύμφωνα με τις μαρτυρίες, οι υπεύθυνοι, εκκλησιαστική επιτροπή, ιερείς και δημογεροντία, είχαν πάρει τα μηνύματα μιας και « … από το γυναικίσιο- γυναικωνίτη άρχισε να χύνει χώμα… αλλά και από καιρό υπήρχε ένα μεγάλο ράγισμα». Γι αυτό και άδειασαν την εκκλησία μοιράζοντας τις εικόνες στα σπίτια των χριστιανών, πακετάρισαν τα εκκλησιαστικά σκεύη και τις παλιές εικόνες  τις έκρυψαν στο Φιτνέ τιράζ στην συνοικία του Ασαά μαχαλέ…

Να σημειώσουμε επίσης πως στο παρελθόν έγιναν μερικές ατυχείς προσπάθειες για αποκατάσταση των ζημιών που όμως  σταμάτησαν για διάφορους λόγους.

Όπως για παράδειγμα ο Σεφέρ μπελίκ, μεγάλος πόλεμος του 1914… αλλά και το 1918-19 με το Κεμαλικό καθεστώς.



[1]Αναστάσιος Λεβίδης, Εν μονολίθοις μοναί της Καππαδοκίας και Λυκαονίας, Κωνσταντινούπολη 1899, σ. 173 «…είχον δε εν τη κώμη αρχαίαν Βυζαντινήν εκκλησίαν τιμωμένην επ’ ονόματι Ιωάννου του Προδρόμου, ην εκ βάθρων ανεκαίνισαν τω 1847».

[2] Νεόφυτος Αποστολίδης σ. 90

[3] Δημήτριος Αλεξιάδης σ. 91

[4] Αναστασία Προδρόμου σ. 92

[5] Δημήτριος Αλεξιάδης σ. 89

[6] Ό.π. σ 91

[7] Σημ : εξαιτίας της εικόνας του αρχαγγέλου υπήρξε μια παρανόηση από πλευράς κάποιων ερευνητών οι οποίοι απέδιδαν στην εκκλησία το όνομα του Αρχαγγέλου Μιχαήλ. Να σημειώσουμε πως υπήρχε μικρό παρεκκλήσι στο όνομά του.

[8] Αναστασία Προδρόμου σ. 91

[9] Χρήστος Τουργούτης σ. 93

[10] Μαρτυρία Θεογνωσίας Σωφρονιάδου, Αρχείο Προφορικής Παράδοσης, Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών, φάκελος Λιμνά σ. 93

[11] Αναστασία προδρόμου σ. 91

[12] Δημήτριος Αλεξιάδης σ. 89

[13] Αποστολίδης Νεόφυτος σ. 90

[14]  Βασίλειος Ερικτζής σ. 93

 

Κωνσταντίνος Νίγδελης
απόσπασμα απο το υπο έκδοση βιβλίο Λιμνά Καππαδοκίας

 

Λιμνά (Γκολτζούκ) Καππαδοκίας(μέρος 1)

Ανθόπουλος(Τσεκλέογλου)Μισαήλ και δίπλα του η σύζυγος του Ευθυμία.

_____________

Οι Μνήμες-Αλησμόνητες Πατρίδες, βρίσκονταν στην ευχάριστη θέση  να παρουσιάσουν ένα μικρό αφιέρωμα από το υπό έκδοση βιβλίο του Κωνσταντίνου Νίγδελη, Λιμνά-Γκολτζούκ Καππαδοκίας.

Επιτρέπεται οποιαδήποτε αντιγραφή χωρίς την άδεια του συγγραφέα. (Κωνσταντίνος Νίγδελης)

Λιμνά-Γκολτζούκ Καππαδοκίας
Λιμνά-Γκολτζούκ Καππαδοκίας

 

Τοπογεωγραφικά…

Τα Λιμνά ευρίσκονται στην  κοιλάδα του Μπουτάκ Οβά,[1] βόρεια  της Νίγδης  σε απόσταση περίπου τριάντα χιλιομέτρων. Πιο συγκεκριμένα είναι κτισμένα  στην κεντρική αρτηρία, δημόσιο δρόμο, που ενώνει το βόρειο τμήμα της Καππαδοκίας με το νότιο, δηλαδή Νεάπολη, Ανακού, Μαλακοπή, Λίμνα,  Νίγδη, Πόρο, Ερεγλί,  και από εκεί με τον σιδηρόδρομο στο Ικόνιο ή  για το λιμάνι της Μερσίνας…  πάνω σε ένα τεράστιο «άνυδρο  ισάδι»[2]  που «καρποφορεί καλώς σίτον, κριθήν και σίκαλην και εις τα πετρώδη φακκήν το οποίο ποτίζεται μόνον από εν ρεύμα όπερ αναβρύει πλησίον αυτού και αμέσως χωνεύει εις μιαν μικράν λίμνην  ούσα εντός αυτού». [3]

Επρόκειτο περί μιας τουρκόφωνης κοινότητας, Mudur- δήμου από το 1918, που διοικητικά υπαγότανε στο Βιλαέτι του Ικονίου,  στο Καϊμακαμλίκι του Μπορ και το Μουτεσαραφλίκι της Νίγδης,[4] με μεικτή πληθυσμιακή σύνθεση της οποίας το χριστιανικό στοιχείο ήταν υπέρτερο του μουσουλμανικού.[5]

Βεβαίως να σημειώσουμε πως οι πηγές μας για τον αριθμό των κατοίκων είναι μάλλον συγκεχυμένες και ελλιπείς, με σημαντικές αποκλίσεις, λόγω της ανυπαρξίας οργανωμένης Στατιστικής Υπηρεσίας στην αχανή Οθωμανική αυτοκρατορία, βιβλίων μητρώου, δημοτολογίων,  αλλά  και του χρόνου καταγραφής των υπαρχόντων στοιχείων. Δηλαδή του πότε ο ερευνητής- ιστοριοδίφης καταγράφει την πληθυσμιακή σύνθεση της υπό έρευνας κοινότητας.  Έτσι για παράδειγμα στις αρχές του 20ου αιώνα βλέπουμε μια κάμψη η οποία δεν οφείλεται στην ανυπαρξία των γεννήσεων αλλά κύρια στο μεταναστευτικό κύμα που έπληξε και την συγκεκριμένη κοινότητα εκεί και τότε.

Για την ιστορία:

-δεν υπάρχει καμία αναφορά από τον Πατριάρχη Κύριλλο για τον αριθμό των «οσπιτίων» ή του αριθμού των κατοίκων…

-η Μαρία Ασβέστη καταγράφει πως στα 1924, λίγο δηλαδή προ της μεγάλης Εξόδου,  «οι ελληνικές οικογένειες ανέρχονταν σε 565 με περίπου 2.000 άτομα και 1000 περίπου Τούρκους.[6] Αριθμός περίπου όμοιος ή επαναλαμβανόμενος με τα στοιχεία του Κέντρου Μικρασιατικών Σπουδών που φέρουν τις ελληνικές οικογένειες στα 1924 στις 557 και τα υπάρχοντα άτομα σε 2007.

Αξιοσημείωτες επίσης είναι οι μαρτυρίες των πληροφορητών, που ειρήσθω εν παρόδω γεννήθηκαν και ζήσανε εκεί και κατά συνέπεια έχουν μια ιδιαίτερη βαρύτητα .

– «το χωριό είχε περίπου 600 από τα οποία τα 400 χριστιανικά και τα υπόλοιπα τουρκικά».[7]

-«το χωριό είχε 500 οικογένειες Ελλήνων και 50 οικογένειες τούρκων».[8]

-«οι Τούρκοι στο χωριό μας  ήτανε πολύ λίγοι, γύρω στις 70- 75 οικογένειες. Όλοι τους ήτανε τρία με τέσσερα σόγια:

οι Απτίνογλπου ουσαγά, οι περισσότεροι και αυτοί που τα είχαν.

οι Χατζημέρογλου, που ήταν κτηνοτρόφοι κυρίως.

οι Τιλλόγλου.

οι Εμέρ Οσμάνογλου,  ζαγκίνηδες και αυτοί.

οι Τσελέπογλου.

Οι χριστιανοί ήμασταν περισσότεροι, πάνω  κάτω στους 1500 νοματαίους.

Στην εποχή του Κεμάλι προστέθηκαν γύρω στις 30 οικογένειες από το Ιτεμίζ (Σμύρνη) που κάνανε εξορία».[9]

-«το χωριό μας ήταν ως 1000 σπίτια, 800 χριστιανικά και διακόσια περίπου τουρκικά ανακατωμένα. Ήταν χτισμένο σε ίσωμα με δυο –τρεις μαχαλάδες».[10]

-«περίπου  τις 1000 με 1200 χριστιανικές ψυχές και καμιά 600 μουσουλμανικές και τούτο γιατί ξεκληριστήκαμε από τα ξένα(εννοεί εσωτερική μετανάστευση».[11]

Τέλος να σημειώσουμε πως  πλησίον της κοινότητας  υπήρχαν τα παρακάτω χριστιανικά αλλά και μουσουλμανικά χωριά:

  • -το Χασάκιοϊ, η Αξός,  7 χλμ Ν-Ν.Δ.
  • -το Μιστί,    9 χλμ ΝΑ.
  • -το Τιρχίν, 6 ½ χλμ Δ.
  • Μαλακοπή, 12 χλμ ΒΔ.
  • -το Αλάϊ,  7 χλμ Β.
  • -το Κιλλίντερε,  11 χλμ ΒΔ.
  • -η Αγτησός, 10 ½ χλμ ΒΔ.
  • -το Οχρανέ, 12 χλμ ΒΑ.
  • -Το Γκαζουγούν,  16 χλμ ΒΔ.
  • -το Τιβρίν, 9 χλμ  ΝΔ.
  • -το Αντρολός, 12 χλμ ΝΔ.
  • Νίγδη,  30 χλμ  ΝΔ.
  • -Η Νεάπολη,  42 χλμ ΒΔ
  • -ο Πόρος,   42 χλμ ΝΔ

Αλλά και :

το Σεμένδερε, (αρχαίο Δάσμενδρον), το Ουλούαγατς ,(Ύψιστο Δένδρο), η Γούρδουνος, το Κιτς Αγάτς, το Αραβάν ( η αρχαία Ορβάδα), το Εσκί Γκιουμούς…

 

[1] Κυρίλλου Οικουμενικού Πατριάρχου, Ιστορική περιγραφή του εν Βιέννη προεκδοθέντος  χωρογραφικού πίνακος της Μεγάλης Αρχισατραπείας Ικονίου,  1815,  σ. 19 «Εκείθεν της Ανακού άρχεται ο κάμπος λεγόμενος Μπουδάκ Οβασί εκτεινόμενος προς δυσμάς δώδεκα ώρας και πλατυνόμενος εξ οκτώ ή και περισσότερον ενιακού. Αυτόθεν άρχεται η Δευτέρα ή ελάσσων λεγομένη Καππαδοκία. Ο κάμπος αυτός είναι όλος γεωργημένος…   όλος είναι άνυδρος πλην ενός χωρίου Γκιουλτζούκι και κοινώς Λίμνο λεγόμενον».

[2] Μαρτυρία   Πρόδρομου Ερικτζή,  Αρχείο Προφορικής Παράδοσης, Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών, φάκελος Λιμνά σ. 113 «…ύψωμα καθόλου δεν είχε, και ο κάμπος μας γεμάλος και ίσιος, χωρίς βουνά.».

[3] Κυρίλλου Οικουμενικού Πατριάρχου, ό.π. σ. 19

[4] Χατζηκυριακίδης Κυριάκος, Μεταλλείο Ταύρου-Μπουγά Μαντέν 1826-1924, Θεσσαλονίκη,  εκδ. Αφοί Κυριακίδη 1999 σ. 47

Βαλελίκ =γενική διοίκηση

Μουτεσαριβλίκ αλλά και σαντζάκι= διοίκηση

Καϊμακαμλίκ= αλλά και καζάς =υποδιοίκηση

Μουδουρλίκ =δήμος

[5] Μαρτυρία  Βασίλη Αλεξιάδη,  Αρχείο Προφορικής Παράδοσης, Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών, φάκελος Λιμνά σ. 85

[6] Μαρία Ασβέστη, Επαγγελματικές ασχολίες των Ελλήνων της Καππαδοκίας, Επικαιρότητα, Αθήνα 1980 σ. 113

 

[7] Μαρτυρία Αναστασίας Προδρόμου, Αρχείο Προφορικής Παράδοσης, Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών, φάκελος Λιμνά σ. 94

[8] Μαρτυρία Ελευθερίας Αλεξιάδη,  Αρχείο Προφορικής Παράδοσης, Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών, φάκελος Λιμνά σ. 20

[9] Μαρτυρία Κοσμά Σεραφειμίδη, Αρχείο Προφορικής Παράδοσης, Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών, φάκελος Λιμνά σ. 95

[10] Μαρτυρία Βασιλείου Ερικτζή, Αρχείο Προφορικής Παράδοσης, Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών, φάκελος Λιμνά σ. 107

[11] Μαρτυρία Κάρολου Καρολίδη,  Αρχείο Προφορικής Παράδοσης, Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών, φάκελος Λιμνά σ. 108

Ανθόπουλος(Τσεκλέογλου)Μισαήλ και δίπλα του η σύζυγος του Ευθυμία.
Ανθόπουλος (Τσεκλέογλου) Μισαήλ και δίπλα του η σύζυγος του Ευθυμία.

Και τ’ όνομα αυτής

Είναι γεγονός πως η σωστή απόδοση των τοπωνυμιών- ονομάτων αποτελεί ένα σημαντικόπρόβλημα για τους ερευνητές του χώρου οι οποίοι μη γνωρίζοντας, οι περισσότεροι, την Τουρκική,  στηριγμένοι στον προφορικό λόγο- μαρτυρίες, και στην υπάρχουσα βιβλιογραφία,  αποδίδουν ή μεταφέρουν με τα πονήματά  τους λανθασμένα, σε αρκετές περιπτώσεις, τα τοπωνύμια και τις ονομασίες.

Παρόλο αυτά  όμως για την παραγωγή του ονόματος της κοινότητας των Λιμνών υπάρχουν πάρα πολλές μαρτυρίες οι οποίες με περισσή σαφήνεια εξηγούν  και  παρέχουν ικανοποιητικές πληροφορίες.

Επίσης και το πλέον σημαντικό. Όλες συμφωνούν αποδεχόμενες  πως το όνομα προήλθε από την ύπαρξη λιμνών στον χώρο… Συνεπώς το Λιμνά σημαίνει κατ΄ αυτούς λίμνη ή λίμνες κάτι που δικαιολογείται εξαιτίας της ύπαρξης πολλών υδάτων τα οποία συγκεντρωμένα  σε κοιλώματα δημιουργούν  μικρές λίμνες από τις οποίες προήλθε και το σχετικό όνομα.[12]

Στη βιβλιογραφία  την κοινότητα τη συναντούμε ως:

  • -Λίμνα[13]
  • -Λήμνα
  • -Λίμνη
  • -Λίμνο[14]
  • -Λιμνά
  • -Λημνά[15]
  • -Λήμνος
  • -Λίμνος

Επίσης και:

  • -Γκιολτζούκ[16]
  • -Γκιουλτσούκ[17]
  • -Γκολτζούκ
  • -Κιολτζήκ[18]
  • -Κολτσούκ

Υπάρχουν επίσης και:

  • -τα Λιμνιώτ’κα… τ’ Λιμνιώ’τκο
  • – στα Λίμνες, σα Λίμνες, σ’ Αλιμίς, Αλίμις, η Λίμνα
  • -σα Λίμις… στα Λίμνες
  • -τ’ Λίμνα… Λιμνιώτ (ης) Λιμνιώτ’σα Λιμνιώτ’κο

Πάντως και σε κάθε περίπτωση σχεδόν όλοι οι πληροφορητές ισχυρίζονται πως το όνομα Λιμνά με όλες τις σχετικές παραλλαγές και τους ορθογραφικούς τύπους είναι κάτι το άγνωστο σε αυτούς [19]ή χρησιμοποιούμενο μόνο από τα γύρω χωριά και όχι από τους

ιδίους.[20]Πως  πάντοτε στο διάβα του χρόνου ονόμαζαν το χωριό τους Γκιολτζούκ. Ισχυρίζονται μάλιστα, προς επιβεβαίωση των λεγομένων τους,  πως τόσο οι αποζημιώσεις  της Ε.Α.Π.  όσο και τα κοινοτικά έγγραφα πάντοτε έφεραν το όνομα Γκολτσούκ…[21] Πως η επίσημη αλληλογραφία και της εκκλησίας ακόμα, δηλαδή τα εκκλησιαστικά έγγραφα του Πατριαρχείου, απευθυνότανε στην κοινότητα του Γκιολτζούκ.

Παρατήρηση

Η στρογγυλή  κοινοτική σφραγίδα έφερε τις λέξεις:  «Γκολτσούκ ναχιέ μουντουρλούκ μουχτάρ εβέλ μεχιουρί
.
Οικ Σεραφείμ Αντωνιάδη
Οικ Σεραφείμ Αντωνιάδη

 

[12] Χρήστος Σταμπουλίδης σ. 77 «…Είχαμε πολύ νερό και τον χειμώνα σε πολλές μεριές μαζευότανε και γινότανε  σα λίμνη. Το καλοκαίρι δεν έμενε στο μέρος που μαζευότανε γιατί το χρειαζόμασταν για τα χτήματα». Σχ. Βασίλης Αλεξιάδης σ 78 «και είπαμε το χωριό Γκιολτζούκ γιατί είχαμε μέσα στο χωριό δυο μικρές λίμνες που λίμναζαν τα νερά. Απ’ αυτού και το όνομα».

[13] Θανάση Κωστάκη, Η Ανακού της Καππαδοκίας, Αθήνα, Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών, 1963 σ. 6

«Στο δυτικό τμήμα του Πουντάκ βρίσκονται  στη σειρά από νότο σε βορρά τα χωρά Αξός, και Τροχός με πληθυσμό καθαρά ελληνικό. Ανατολικώτερα από αυτά η Λίμνα στη μέση σχεδόν του κάμπου με πληθυσμό ανάμεικτο…».

[14] Κυρίλλου Οικουμενικού Πατριάρχου, Ιστορική περιγραφή του εν Βιέννη προεκδοθέντος  χωρογραφικού πίνακος της Μεγάλης Αρχισατραπείας Ικονίου,  1815 σ. 19  «Εκείθεν της Ανακού άρχεται ο κάμπος λεγόμενος Μπουδάκ Οβασί εκτεινόμενος προς δυσμάς δώδεκα ώρας και πλατυνόμενος εξ οκτώ ή και περισσότερον ενιακού. Αυτόθεν άρχεται η Δευτέρα ή ελάσσων λεγομένη Καππαδοκία. Ο κάμπος αυτός είναι όλος γεωργημένος…   όλος είναι άνυδρος πλην ενός χωρίου Γκιουλτζούκι και κοινώς Λίμνο λεγόμενον».

[15] Ν. Σ. Ρίζος, Καππαδοκικά, ήτοι δοκίμιον ιστορικής περιγραφής της αρχαίας Καππαδοκίας και ιδία της επαρχίας Καισαρείας Ικονίου, Κωνσταντινούπολη 1856, σ. 99-100 «…προς ανατολάς τούτου είναι η Λήμνος (α) χωρίον περί ου είρηται…». Σχ. και Αναστάσιος Λεβίδης, Εν μονολίθοις μοναί της Καππαδοκίας και Λυκαονίας, Κωνσταντινούπολη 1899 σ. 172

[16] Γκιολτζούκ= λίμνη

[17]  Γ. Μαυροχαλυβίδης, Η Αξός της Καππαδοκίας, τ. α Αθήνα, 1990 σ.5 «Απέναντί του, βόρεια, και σε απόσταση 6 χιλιομέτρων διακρίνονται κορφές από λεύκες, που προδίδουν την ύπαρξη  χωριού. Είνε η Λίμνα, το Γκιουλτζούκ, που πήρε τ’ όνομά του από τα λιμνάζοντα μέσα στο χωριό νερά κάποιας εκεί πηγής».

[18] Μαρία Ασβέστη, Επαγγελματικές ασχολίες των Ελλήνων της Καππαδοκίας, Επικαιρότητα, Αθήνα 1980 σ. 113

[19] Χρήστος Σταμπολίδης σ. 77 «Τ’ όνομα του χωριού ήτανε Γκιολτζούκ, δηλαδή λίμνη. Εμείς Γκιολτζούκ το λέγαμε…». Σχ μαρτυρία Νεόφυτου Αποστολίδη σ. 79 «Πάντα Γκολτζούκ ήτανε το όνομά τπου. Λίμνα δεν ξέρω, τέτοιο όνομα δεν άκουσα».

[20] Λίμνος το λέγανε στο Μισθί και στο Χασάκιοϊ τους δε κατοίκους Λιμνιώτες…

Λήμνο, Λίμνη στη Μαλακοπή και Έϊ, Λιμνιώτ’ τους κατοίκους.

Τ’ Αλίμιτς (τα Λίμις), οι Τσαρικλιώτες…

[21] Βασίλης Αλεξιάδης σ.78  « Εμείς Λιμνά δεν το λέγαμε το χωριό μας. Εμείς Γκιολτζούκ το λέγαμε και στην αποζημίωση που πήραμε Γκολτζούκ το γράφαμε»…

Κωνσταντίνος Νίγδελης
απόσπασμα απο το υπο έκδοση βιβλίο Λιμνά Καππαδοκίας