Η Μυτιλήνη τότε… Λεύκωμα

Η Μυτιλήνη είναι  πρωτεύουσα του νησιού, εμπορικό και πνευματικό κέντρο με πληθυσμό 27.247 κατοίκους (απογραφή 2001).

Ιστορικά

Η Μυτιλήνη ή Λέσβος πήρε το όνομά της από τον γιο του Λαπίθου, Λέσβο, που παντρεύτηκε την κόρη του βασιλιά Μάκαρα, Μήθυμνα. Κατοικήθηκε αρχικά από τους Πελασγούς, τους Λέλεγες και από τους Αχαιούς με αρχηγό τον γιο του Ορέστη, Πενθίλο.

Οι πιο σπουδαίες πόλεις ήταν η Μυτιλήνη, η Μήθυμνα, η Αντίσσα, η Ερεσός και η Πύρρα και σήμερα σχεδόν όλες τους διατηρούν την ίδια ονομασία.

Ξεχωρίζουν:

  • -ο Ιερός Ναός Αγίου Θεράποντα, αναγεννησιακού ρυθμού,  με το μεγαλοπρεπή μπαρόκ τρούλο να δεσπόζει στο λιμάνι της πόλης
  • -το καμπαναριό της μητροπόλεως που είναι νεογοτθικού ρυθμού, το μοναδικό στην Ελλάδα.
  • -το όμορφο νεο-μπαρόκ 4όροφο κτήριο στην Πλατεία Σαπφούς στην προκυμαία.
  • -ο γνωστός Πύργος Μυτιλήνης, μπελ επόκ ρυθμού, χαρακτηριστικό αρχιτεκτονικό αριστούργημα.
  • -ο αρχαιολογικός χώρος του αρχαίου θεάτρου που βρίσκεται στη βορειοδυτική
  • πλευρά της πόλης.
  • -το άγαλμα της ελευθερίας
  • -το κάστρο του νησιού
Υλικό Κώστα Νίγδελη
Μνήμες – Αλησμόνητες Πατρίδες

Les Eglises Rupestres de Kappadoge-β’ μέρος

τίτλος

Les Eglises Rupestres de Kappadoge

του 1925 β’μέρος

Καππαδοκία της τότε εποχής και ιδιαίτερα των λαξευτών της εκκλησιών, φωτογραφημένων στις αρχές του 20ου αιώνα.

 Ασπρόμαυρες φωτογραφίες παρμένες με πρωτόγνωρες φωτογραφικές μηχανές, σε συνθήκες  δύσκολες… αλλά με μεράκι και πάθος που αποτυπώνεται με παιχνίδισμα του φωτός και περίεργες γωνίες λήψης…

 Μια άλλη Καππαδοκία, εικόνες των βραχοεκκλησιών,  χωριά και στενά σοκάκια, τύποι της καθημερινότητας, με το φωτογραφικό μάτι του Guillaume de Jerhanion

 Ειλικρινά πιστεύουμε πως τα σχόλια περιττεύουν.

 Αφήνουμε λοιπόν τις φωτογραφίες να μιλήσουν από μόνες τους.

 Όλα αποτυπώθηκαν στο βιβλίο     Les Eglises Rupestres de Kappadoge Paris 1925

 Κωνσταντίνος Νίγδελης

Μνήμες Αλησμόνητες Πατρίδες 

 

 

 

 

 

 

Εγκώμια και θρήνοι…

Εγκώμια και Θρήνοι για τις Αλησμόνητες Πατρίδες
Εγκώμια και Θρήνοι για τις Αλησμόνητες Πατρίδες

εγκώμια και θρήνοι
για τις
αλησμόνητες πατρίδες

Ο αριθμός των Ελλήνων συγγραφέων για τις αλησμόνητες πατρίδες δεν έχει τέλος και αρχή. Χιλιάδες σελίδες πλημμυρίζουν την Ελληνική Γραμματεία γιατί στην ψυχή των προσφύγων θα υπάρχει πάντα ο μυστικός λυγμός για τις μαγικές πολιτείες που χάθηκαν:

  • Φιλιππούπολη, Μοναστήρι… στην Ανατολική Θράκη, με τα Ζαρίφεια, Αρχιγένεια και Μαράσλεια εκπαιδευτήρια, το Ζάππειον Παρθεναγωγείον. Αναστάσιμη εστία της ελληνικής Παιδείας. Το κουκούλι τελετουργία ιερή και η μέταξα στολίδι και φορεσιά της οικουμένης.
  • Σμύρνη η πρωτεύουσα της Ιωνίας, η πιο όμορφη πόλη κάτω από τον ήλιο, η λαμπρότατη Μητρόπολις. Η “Καλλίστη Πασών”, η “Πρώτη Ασίας”, “Σμύρνα πρώτη Ασίας κάλλει και μεγέθη”, “το λαμπρό Παρίσι της Ανατολής”, η πλούσια και εμπορική πόλις.
  • Τραπεζούντα με τις Βυζαντινές εκκλησίες…
  • Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη, η “Βασιλεύουσα”, η “Επτάλοφη”, “Σύμβολο πνευματικό της οικουμένης”…
  • Η Κύπρος, και πόσο δύσκολο να κλείσεις σε λίγες γραμμές το πρόσωπό της… Ένα ακρογιάλι όπου γεννιέται κάθε πρωί η Αφροδίτη, εκεί στην Πέτρα του Ρωμιού. Μια σπηλιά απ’ όπου το παλικάρι, ο Γρηγόρης Αυξεντίου, πέρασε διάπυρος την πόρτα τ’ ουρανού…
  • Μνήμες του ξεριζωμού. Φωτιές που καίνε τα σπλάχνα. Πληγές της Ρωμιοσύνης. Πυρπολήσεις. Γιαταγάνια που στάζουν “της φυλής το κόκκινο αίμα”. Ρημαγμένες εκκλησίες…
  • Ένα “Νταχάου εν κινήσει”. Το σπαρακτικό χρονικό που χαράχτηκε στις καρδιές των Ελλήνων, κι έσκυψε ντροπιασμένα η ελληνική ιστορία.
  • Οι πανάρχαιες πατρίδες που στοίχειωσαν και προσμένουν…
  • Το δόλιο χρονικό που ξεκίνησε από το 1913-1922 και το γερακίσιο μάτι έβαλε στο στόχαστρο τον ελληνισμό και τις πατρογονικές του εστίες τριών χιλιάδων χρόνων, σχεδιάστηκε όχι μόνον από τον τουρκικό επεκτατισμό αλλά κι από τις μεγάλες δυνάμεις, αφού εξυπηρετούσε το μοίρασμα της παγκόσμιας ηγεμονίας κι εξασφάλιζε τα πετρέλαια της Μέσης Ανατολής.
  • Ο πόλεμος του 1922 δεν ήταν απελευθερωτικός. Μύριζε αίμα και πετρέλαιο και στο βωμό του πιο απάνθρωπου υλισμού θυσιάστηκαν εκατοντάδες χιλιάδες πρόσφυγες, που έφτασαν ξεψυχισμένοι στην πατρίδα Ελλάδα…
  • Στη Ραιδεστό τον Αύγουστο του 1913 συστήθηκε τουρκικό κομιτάτο εκδίωξης του ελληνισμού, σε συνεργασία με επιτελείο Γερμανών οργανωτών εφαρμογής του σχεδίου. Ο Λίμαν φον Σάντερς, ο στρατηγός οργανωτής ήταν το μαύρο όνομα στις καρδιές των Ελλήνων της Θράκης….
  • Το 1974 η Κύπρος χαλασμένη με τη μαχαιριά μπηγμένη κατάστηθα από τον Αττίλα κι όλο να αιμορραγεί. Το ίδιο φρικαλέο σκηνικό: Αρπαγή, φωτιά, βιασμοί, συλημένα τα ιερά και όσια, πρόσφυγες μέσα στην ίδια τους της πατρίδα…
  • Στο στόχαστρο σήμερα, το υπόλοιπο της Ελληνικής Θράκης…
  • Η ποιητική αυτή ανθολογία, χωρισμένη στις έξι περιοχές: Θράκη, Κωνσταντινούπολη, Μικρασία, Πόντος, Βόρειος Ήπειρος, Κύπρος, προσφέρει δείγμα γραφής “εν τοις γράμμασι διαλλαμψάντων”, του αιώνιου ελληνικού πνεύματος, όπου οι ρίζες και οι καταβολές αναριγούν μέσα από την εξαίσια φωνή των ποιητών μας….
  • Πολυφωνική, πάνδημη, εφτασφράγιστη η μνήμη των ποιητών μας κρατά κι ανασταίνει το όραμα του μαρμαρωμένου βασιλιά που ζει και περιμένει…

Αγγελική Στεργίου
Εκδόσεις ΙΑΝΟΣ – 1997
Το βιβλίο μας παραχώρησε το Ιστορικό Αρχείο Προσφυγικού Ελληνισμού  


Ελληνική Κοινότητα Βραΐλας

Η Ελληνική Κοινότητα Βραΐλας ιδρύθηκε το 1863, με σκοπό να συσπειρώσει τους περίπου 5.000 Έλληνες και να κτίσει κατ΄ αρχήν ελληνική εκκλησία. Τα εγκαίνια του ναού του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου έγιναν το 1872. Η γλώσσα της θείας λατρείας θα ήταν πλέον η ελληνική και οι ιερείς Έλληνες, ενώ η διοίκηση εν γένει θα ήταν ευθύνη επιτροπής εκλεγόμενης από τα μέλη της ελληνικής κοινότητας. Αρχιτέκτονας της εκκλησίας ήταν ο καταγόμενος από την Προύσα Αβραάμ Ιωαννίδης, ενώ ανάμεσα στους ζωγράφους που φιλοτέχνησαν τις τοιχογραφίες, ξεχώριζε ο Κεφαλλονίτης Κωνσταντίνος Λιβαδάς-Λιώκης.

Βουκουρέστι, 23 Μαΐου 2011- Στη φωτό: Η Έλενα Λαζάρ, διευθύντρια των εκδόσεων Ομόνοια, ο ομιλητής και ο πρέσβης της Κύπρου Σπύρος Αττάς

Η Κοινότητα είχε να επιδείξει σπουδαίο κοινωνικό έργο, φροντίζοντας και για την παροχή ιατροφαρμακευτικής βοήθειας σε εκατοντάδες Έλληνες.

Στα τέλη της δεκαετίας του 1860 ιδρύθηκαν, χάρη στην πρωτοβουλία ελληνικών συλλόγων, κατώτερο αρρεναγωγείο και παρθεναγωγείο, που φρόντιζε για τους άπορους “ελληνόπαιδες”. Τα σχολεία αυτά, που μετατράπηκαν σε κοινοτικά στις επόμενες δεκαετίες, δεν ήταν τα μόνα ελληνικά σχολεία, καθώς στη Βραΐλα, μέχρι και τις αρχές του 20ού αιώνα, ιδρύθηκαν πάρα πολλά ελληνικά ιδιωτικά σχολεία, τόσο θηλέων, όσο και αρρένων.Την περίοδο 1950-1951, επέρχεται ο μαρασμός της ελληνικής παροικίας, όταν περίπου το 50% των Ελλήνων της Βραΐλας προτιμούν να εγκαταλείψουν την πόλη, λόγω της αλλαγής του καθεστώτος. Άλλοι έφυγαν στην Ελλάδα, άλλοι στην Αυστραλία ή στην Αμερική, αφήνοντας πίσω τους, αναγκαστικά, όλο το βιός τους. Μία από τις συνέπειες ήταν το οριστικό κλείσιμο των ελληνικών σχολείων.

Πολιτιστικές Εκδηλώσεις

Τη μνήμη του Ανδρέα Εμπειρίκου και του Ιάννη Ξενάκη τίμησε η Ελληνική Κοινότητα της Βραΐλας

★ Greek Community of Braila honors the memory of Andreas Embirikos and Iannis Xenakis

Τη μνήμη δύο Ελλήνων της Βραϊλας, του ποιητή του «έρωτα και του νόστου», Ανδρέα Εμπειρίκου (2 Σεπτεμβρίου 1901-3 Αυγούστου 1975) και του διεθνώς καταξιωμένου συνθέτη, Ιάννη Ξενάκη (29 Μαΐου 1922- 4 Φεβρουαρίου 2001), τίμησε η Ελληνική Κοινότητα της ρουμανικής αυτής πόλης.

Σε ειδική εκδήλωση, πριν από λίγες ημέρες, τοποθετήθηκαν αναμνηστικές μαρμάρινες πλάκες σε χώρους της Βραΐλας, όπου γεννήθηκαν και έζησαν οι δύο επιφανείς Έλληνες.

«Η πρωτοβουλία μας αυτή εντάσσεται στην εκστρατεία που έχουμε αναλάβει για τη διάσωση του ελληνικού στοιχείου της κοσμοπολίτικης Βραϊλας, της ιστορίας μας, που αποτελεί σημαντικό κομμάτι της ιστορίας της Ελληνικής Διασποράς», εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο πρόεδρος της Ελληνικής Κοινότητας, Χαράλαμπος Καραβίας.

«Η οικία, όπου γεννήθηκε ο Ανδρέας Εμπειρίκος δεν υπάρχει, καθώς κατεδαφίστηκε στη δεκαετία του ΄60. Έτσι, η μαρμάρινη πλάκα τοποθετήθηκε στην είσοδο της πολυκατοικίας, που ανεγέρθηκε στη θέση της. Το σπίτι, όπου γεννήθηκε ο Ιάννης Ξενάκης, που το επισκέφθηκε ο ίδιος το 1992, για πρώτη και τελευταία φορά μετά την αναχώρησή του από τη Ρουμανία, στα παιδικά του χρόνια, υπάρχει και σήμερα και είναι ιδιοκτησία του δήμου Βραΐλας”, προσθέτει.

Στα εγκαίνια των δύο μαρμάρινων επιγραφών παρέστησαν ο πρέσβης της Ελλάδας στη Ρουμανία, Γεώργιος Πουκαμισάς, η ελληνικής καταγωγής αντινομάρχης της περιοχής, Veronica Macri, η αντιδήμαρχος Βραϊλας, Doina Ciocan, ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Νεοελληνικών Σπουδών (ΕΕΝΣ), καθηγητής του «Freie Universitat» του Βερολίνου, Κωνσταντίνος Δημάδης, κ.ά.

Βραιλα. Ελληνική Εκκλησία Ευαγγελισμού. Μνημείο αρχιτεκτονικής. Ιδιοκτησία της Ελληνικής Κοινότητας, έχει κτιστεί μεταξύ 1863- 1872.

Μετά τα αποκαλυπτήρια, ακολούθησε εκδήλωση στο Κέντρο Πολιτισμικής Ποικιλομορφίας της Βραΐλας, ένας χώρος που προσφέρθηκε από το Μουσείο της πόλης, σε συνέχεια του πολιτιστικού-ερευνητικού προγράμματος «Ένας Έλληνας, δύο Έλληνες, τρεις Έλληνες … η Βραΐλα», που ξεκίνησε το 2009.

Ο πρέσβης της Ελλάδας στη Ρουμανία μετέφερε το χαιρετισμό του Υφ. Εξωτερικών, Δημήτρη Δόλλη, ενώ ο καθηγητής Κωνσταντίνος Δημάδης αναφέρθηκε στις ευρωπαϊκές αξίες των δύο επιφανών Ελλήνων. Χαιρετισμό στην εκδήλωση απεύθυνε, επίσης, ο διευθυντής του Μουσείου Βραίλας, καθηγητής Ionel Candea, όπως και ο Jose- Maria Queiros, διευθυντής του Γαλλικού Πολιτιστικού Ινστιτούτου Ιασίου.

Στη συνέχεια, οι συμμετέχοντες επισκέφθηκαν την οικία, που εγκαινιάστηκε στις 16 Απριλίου, στη μνήμη του Παναΐτ Ιστράτι (Γεράσιμο Βαλσάμη), γνωστού και ως «Γκόργκι των Βαλκανίων».

Στην οικία-μουσείο θα διοργανωθεί, στις 21 Μαΐου, εκδήλωση αφιερωμένη στη φιλία του Παναΐτ Ιστράτι με το Νίκο Καζαντζάκη, με τη στήριξη του πρέσβη της Ελλάδας, ενώ θα παραστεί και ο πρόεδρος της Διεθνούς Εταιρείας Φίλων του Νίκου Καζαντζάκη, Γιώργος Στασινάκης.

 

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
Περισσότερες Πληροφορίες θα βρείτε στη σελίδα αυτή


Α Ρ Θ Ρ Α - Τ Η Σ - Ι Δ Ι Α Σ - Κ Α Τ Η Γ Ο Ρ Ι Α Σ :
  1. Η Έξοδος των Ελλήνων από την Αίγυπτο
    1955-1965 Κάιρο, 17-21 Αυγούστου 1957. Από την επίσημη επίσκεψη του Κων. Καραμανλή στην Αίγυπτο, έπειτα από πρόσκληση του προέδρου Νάσερ. Στη φωτογραφία, ο Αιγύπτιος πρόεδρος απονέμει στον Ελληνα πρωθυπουργό κορυφαία τιμητική διάκριση (Φωτογραφικό Αρχείο Ιδρύματος Κωνσταντίνος Γ. Καραμανλής). Ο Νάσερ, το κύμα φυγής και η επίσκεψη Κωνσταντίνου Καραμανλή Η ελληνική παρουσία στην Αίγυπτο πηγαίνει βαθιά πίσω στους αιώνες, στην εποχή των επιγόνων του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Ωστόσο τις πρώτες αμιγώς ελληνικές κοινότητες με εθνική συνείδηση συνέπηξαν οι Έλληνες μετανάστες που αναζήτησαν στη φιλόξενη γη της Αιγύπτου καλύτερες συνθήκες διαβίωσης όσο η Ελλάδα παρέμενε υπόδουλη υπό οθωμανικό ζυγό. Την περίθαλψη και φροντίδα τους ως την ίδρυση του πρώτη ελληνικού προξενείου στην Αλεξάνδρεια, το 1833, είχε το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας, αργότερα και πάσης Αφρικής, ένας μακραίων θεσμός και φάρος της Ορθοδοξίας από την εποχή της ιδρύσεώς του, τον πρώτο αιώνα μ.Χ.
  2. Οι Έλληνες της Προαζοφικής
    Οι Έλληνες αποτελούν ένα από τα αρχαιότερα έθνη που διέμεναν στα εδάφη της σημερινής Ουκρανικής Επικράτειας. Από τον 8ο έως τον 6ο π. Χ. αιώνα οι Έλληνες εμφανίσθηκαν στα βόρεια παράλια του Ευξείνου Πόντου, ασχολήθηκαν με το εμπόριο και ίδρυσαν πόλεις-αποικίες. Η πρώτη από αυτές ιδρύθηκε από Έλληνες καταγόμενους από τη Μίλητο (Μικρά Ασία) στη νήσο Μπερεζάν το δεύτερο ήμισυ του 7ου π. Χ. αιώνα.
  3. Ο παροικιακός Ελληνισμός της Βιέννης
    Η παρουσία του Ελληνισμού στην Βιέννη έχει τις ρίζες της στις αρχές του 18ου αιώνα και συγκεκριμένα στις συνθήκες του Κάρλοβιτς (1699) και του Πασάροβιτς (1718) που υπογράφτηκαν μεταξύ της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και των Αψβούργων. Οι συνθήκες αυτές προέβλεπαν μια σειρά από αμοιβαία προνόμια για τους υπηκόους των 2 Αυτοκρατοριών που είχαν ως στόχο την τόνωση του εμπορίου. Γενικότερα η μακροπρόθεσμη πολιτική των Αψβούργων στην περιοχή είχε ως τελικό στάδιο την εμπορική (και πιθανά εδαφική) έξοδο της Αυτοκρατορίας στην Ανατολική Μεσόγειο μέσω της Θεσσαλονίκης. Οι συνθήκες που διαμορφώθηκαν από το γεωπολιτικό αυτό πλαίσιο ευνόησαν τους Έλληνες της Ηπείρου και της Μακεδονίας που γνώριζαν αρκετά καλά τους χερσαίους δρόμους μέσω Βοσνίας και Βουλγαρίας προς την Βιέννη και ως υπήκοοι της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας είχαν την ευκαιρία να εγκατασταθούν στην Βιέννη και να αναπτύξουν μια ζωηρή εμπορική αλλά και πολιτισμική δραστηριότητα.
  4. Ελληνικη Κοινοτητα Βενετιας
    Δυο βήματα από τη φημισμένη πλατεία του Αγίου Μάρκου στο κέντρο της Βενετίας, υπάρχει το κανάλι των Ελλήνων (Rio dei Greci), το οποίο οριοθετεί μία ομώνυμη νησίδα (Campo dei Greci). Σ’ αυτή έζησαν, πρόκοψαν και παρήγαγαν επί αιώνες ανεκτίμητο πνευματικό έργο χιλιάδες Έλληνες μέτοικοι από την Ελλάδα και φυγάδες από την αλωμένη Κωνσταντινούπολη.
  5. Ελληνική Κοινότητα Μπρνο
    Η Ελληνική Κοινότητα Μπρνο είναι μία οργάνωση μη κερδοσκοπική. Ο σκοπός της είναι να φέρνει ποιο κοντά μεταξύ τους, τους Έλληνες και τις οικογένειές τους που ζουν στο Μπρνο και τα περίχωρα του, αλλά και να ενισχύσει τους δεσμούς φιλίας με αλλοεθνής φίλους της Ελλάδας, της ελληνικής γλώσσας και του ελληνικού πολιτισμού.
  6. Ελληνική Κοινότητα Στουτγάρδης
    Οι πρώτοι Έλληνες εργάτες έφτασαν στην Στουτγάρδη το 1941/1942. Οι περισσότεροι ήρθαν με συμβόλαια ως „Fremdarbeiter“, αφού είχαν περάσει τις ιατρικές εξετάσεις που διεξήγαγαν τα γερμανικά κλιμάκια. Ορισμένα ονόματα από εκείνη την εποχή: Χατζηανδρέου, Γιώργος και Παναγιώτης Παπαηλιού, Γιάννης Κοφτερός, Σταύρος Καραγκούνης, Τάκης Βελισσάριος, Σταμάτης Νισύριος
  7. Ελληνικη Κοινοτητα Συδνεϋ
    Η Ελληνική Ορθόδοξη Κοινότητα Νέας Νότιας Ουαλίας (Ε.Ο.Κ. NNO) δημιουργήθηκε αρχικά για να στηρίξει την κατασκευή μιας εκκλησίας, της Αγίας Τριάδας. Η Ορθόδοξη Αγία Τριάδα ήταν η πρώτη εκκλησία του νοτίου ημισφαιρίου εφόσον κτίστηκε το 1898 από Έλληνες και Σύριους επιχειρηματίες.
  8. Ελληνικό Ίδρυμα Πολιτισμού Βερολίνου
    Το Ελληνικό Ίδρυμα Πολιτισμού Βερολίνου υποστηρίζει και προωθεί τον ελληνικό πολιτισμό σε ολόκληρη τη γερμανόφωνη Ευρώπη. Από το 1995, χρονιά ίδρυσης του Παραρτήματος, στεγάζεται στο κέντρο του Βερολίνου και διαθέτει βιβλιοθήκη και χώρο πολλαπλών εκδηλώσεων. Η εργασία του επικεντρώνεται κυρίως στην παρουσίαση εικαστικών εκθέσεων, λογοτεχνικών αναγνώσεων, θεατρικών και κινηματογραφικών έργων από την Ελλάδα, στη διοργάνωση διαλέξεων και σεμιναρίων, καθώς και στην λειτουργία της βιβλιοθήκης, την παροχή γενικών πληροφοριών για πολιτιστικά θέματα καθώς και την προσφορά μαθημάτων ελληνικής γλώσσας.
  9. Ελληνικη Κοινοτητα Βερολινου
    Η Ελληνική Κοινότητα Βερολίνου ιδρύθηκε το 1975 ως διάδοχος της Ελληνικής Κοινότητας της δεκαετίας του ’60. Την 1η Ιουνίου 1990 η έδρα της μεταφέρθηκε υπό την αιγίδα του Ελληνικού Πολιτιστικού Κέντρου (Ε.Π.Κ.) στο κτίριο της οδού Mittelstr. 33, Berlin-Steglitz bezogen.
  10. Ελληνικη Κοινοτητα Στοκχολμης
    Το 1642 βασίλισσα της Σουηδίας ήταν η Χριστίνα. Ένας μεγάλος αριθμός των Ελλήνων βρισκόταν ήδη στη Σουηδία και περιφέρονταν σε πόλεις και χωριά της Σουηδίας κάνοντας εράνους για να πληρώσουν λύτρα για την απελευθέρωση Ελλήνων που ήταν φυλακισμένοι σε Οθωμανικές φυλακές.
  11. Ελληνικη Κοινοτητα Ζυριχης
    Η Ελληνική Κοινότητα Ζυρίχης (ΕΚΖ) στην σημερινή της μορφή σαν θρησκευτικά και κομματικά ανεξάρτητη οργάνωση των Ελλήνων μεταναστών στη Ζυρίχη και στην ευρύτερη περιφέρειά της υπάρχει από τον Οκτώβριο του 1979. Λειτουργεί σαν Νομικό Πρόσωπο σύμφονα με το άρθρο 60 του Ελβετικού Αστικού Κώδικα και αποτελείται σήμερα από 310 μέλη.
  12. Μελβούρνη - Οι Διακρίσεις Χελλένικ
    Παρά την εντυπωσιακά μεγάλη και πολυσχιδή δράση του, ο Σύνδεσμος Χελλένικ έμεινε περισσότερο γνωστός για τη διοργάνωσή του των απονομών διακρίσεων εξαίρετης απόδοσης στους ομογενείς μας της Μελβούρνης. Οι βραβεύσεις αυτές, με τη γενική ονομασία "Διακρίσεις Χελλένικ - Hellenic Distinctions", απονέμονταν επί είκοσι συναπτά χρόνια σε άτομα που είχαν ξεχωρίσει με τις επιτεύξεις τους στους τομείς της δραστηριότητας τους και βασίζονταν στις κρίσεις επιτροπών, που επιλέγονταν ανεξάρτητα από τον ίδιο το Σύνδεσμο.
  13. Πανηπειρωτική Ομοσπονδία Αμερικής
    Με πρωτοβουλία των Ηπειρωτικών οργανώσεων της Νέας Υόρκης,Φιλαδελφείας και Γούστερ και κατόπιν πολλών συσκέψεων, αποφασίστηκε η πρώτη σύγκληση Πανηπειρωτικού Συνεδρίου σε μιά έπαυλη στο Northboro, μιά μικρή πόληκοντά στο Γούστερ. Το Συνέδριο ορίστικε γιά την 19-21 Ιουλίου 1942. Ιστορική θα μείνη στα χρονικά του Ηπειρωτισμού της Αμερικής αυτή η Πανηπειρωτική συγκέντρωση. Η αθρόα προσέλευση των Ηπειρωτών από κάθε γωνιά τηςΑμερικής, ο ενθουσιασμός, η αγάπη, η ευθυμία και οι παντός είδους εκδηλώσεις εκείνωντων τριών ημερών θα μείνουν αξέχαστες
  14. ΟΕΚ Γερμανίας
    Η ΟΕΚ επιδιώκει τη δημιουργία στενών φιλικών σχέσεων μεταξύ του Ελληνισμού στην ΟΔΓ και του γερμανικού λαού καθώς και των άλλων εθνικοτήτων στη χώρα που ζούμε και εργαζόμαστε. Η ΟΕΚ είναι ανεξάρτητη από κρατικές ή άλλες αρχές, οργανισμούς και πολιτικά κόμματα. Η ύπαρξή της και δραστηριότητά της βασίζεται στις αρχές της δημοκρατίας, της φιλίας ανάμεσα στους λαούς και της ειρήνης. Σε ζητήματα εθνικής σημασίας ή που αφορούν τις βασικές αρχές του ανθρωπισμού και της δημοκρατίας, μπορεί να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις της.
  15. Σύνδεσμος Ιθακησίων Μελβούρνης
    Ο Ρόλος του Συνδέσμου Ιθακησίων Οδυσσεύς στα παροικιακά και στις σχέσεις Αυστραλών και Ελλήνων. Σε μικρό χρονικό διάστημα μετά αυτό τον ερχομό μου στη Μελβούρνη 6-12-37, παρευρέθηκα σε Συνέλευση του Συνδέσμου που είχε σκοπό να μαζέψει χρήματα δια την Ελληνική Αεροπορία. Με εντυπωσίασε ο θερμός πατριωτισμός των ομιλητών και επίσης έμαθα δια τη δράση του Συνδέσμου, δια την οποίαν διαβεβαιώθηκα στα μεθεπόμενα 11 χρόνια ως Γραμματέας του Συνδέσμου.
  16. Διεθνές Κέντρο Ελληνικών Ερευνών
    «Όσα φέρνει μια στιγμή δεν τα φέρνει ο χρόνος». Αυτό είναι το ρητό που διάλεξα εδώ παρουσιάζοντας την τόσο σημαντική έρευνα, δραστηριότητα και πάνω από όλα δημιουργία του Διεθνούς Κέντρου Ελληνικών Ερευνών που εδρεύει στη Γαλλία. Στην όμορφη ιστοσελίδα του Κέντρου μπορεί ο αναγνώστης να βρει αρκετό υλικό για τις δραστηριότητες του. Το Δ.Κ.Ε.Ε. αποτελεί ένα σημαντικότατο πνευματικό Κέντρο προώθησης του Ελληνικού Πολιτισμού της Διασποράς.
  17. Ελληνική Κοινότητα Βραΐλας
    Στα τέλη της δεκαετίας του 1860 ιδρύθηκαν, χάρη στην πρωτοβουλία ελληνικών συλλόγων, κατώτερο αρρεναγωγείο και παρθεναγωγείο, που φρόντιζε για τους άπορους "ελληνόπαιδες". Τα σχολεία αυτά, που μετατράπηκαν σε κοινοτικά στις επόμενες δεκαετίες, δεν ήταν τα μόνα ελληνικά σχολεία, καθώς στη Βραΐλα, μέχρι και τις αρχές του 20ού αιώνα, ιδρύθηκαν πάρα πολλά ελληνικά ιδιωτικά σχολεία, τόσο θηλέων, όσο και αρρένων.
  18. Ελληνικές Κοινότητες Βελγίου
    Η ελληνική παρουσία στο Βέλγιο έγινε αισθητή μόνο κατά τη μεταπολεμική περίoδο. Ώς τα μέσα της δεκαετίας του 1950 οι χίλιοι περίπου Έλληνες της χώρας αυτής ήταν,στην πλειονότητά τους, εγγράμματοι έμποροι ή γενικότερα ελεύθεροι επαγγελματίες. Από το 1953 ώς και το 1964 η εικόνα αυτή αλλάζει ποσοτικά και ποιοτικά: στην περίοδο αυτή ο αριθμός των Ελλήνων που ζούσαν στο Βέλγιο πολλαπλασιάστηκε δραματικά, φτάνοντας τα 20.069 άτομα.
  19. Έλληνες δούλοι στη Βοστώνη - 1827
    Ο Χριστόφορος Πλάτων Καστάνης (1814-1866) καταγόταν από τη Λιβαδειά της Χίου. Έχασε την οικογένειά του στη σφαγή του νησιού και αιχμαλωτίστηκε, πουλήθηκε ως δούλος και αναγκάστηκε να γίνει Μωαμεθανός. Η Γ. Μοχάλβη (μάλλον Γαρυφαλιά Μοχάλβη στην Ελληνική 1817-1830) γεννήθηκε στα Ψαρά και οι γονείς της σκοτώθηκαν στην σφαγή της Χίου. Πουλήθηκε στους Τούρκους ως δούλη και ο Αμερικανός Πρόξενος Joseph Langston την βρήκε στη Σμύρνη και την απελευθέρωσε το 1827.
  20. Η ελληνική παροικία της Οδησσού στα τέλη του 19ου αιώνα
    Τα απογραφικά δελτία είναι συγκεντρωμένα στο Κρατικό Αρχείο Οδησσού (G.A.O.O.). Βάση της απογραφής είναι το νοικοκυριό που διαρθρώνεται γύρω από τον αρχηγό της οικογένειας. Κάθε απογραφικό δελτίο καταγράφει τα μέλη μιας εστίας, συμπεριλαμβάνοντας το υπηρετικό προσωπικό και άλλα άτομα μη συγγενικά προς την οικογένεια που κατοικούν κάτω από την ίδια στέγη. Τα δελτία έχουν συμπεριλάβει 5086 Έλληνες, με βάση τη μητρική γλώσσα.
  21. Ελληνικη Κοινοτητα Αδελαϊδας - Σχολεια
    Δικαίωμα αναλλοίωτο κάθε Έλληνα της διασποράς ή Ελληνο-Αυστραλού απολετεί ο εμπλουτισμός της διάνοιάς του διαμέσου της μετάδοσης και διδασκαλίας τόσο της Ελληνικής γλώσσας όσο και των στοιχείων πολιτισμού, ιστορίας και φιλοσοφίας που σε αφθονία υφίστανται στην πολιτισμική μας κληρονομιά. Τόσο το αρχαίο ελληνικό πνεύμα όσο και η πιο σύγχρονη λαϊκή σοφία αποτελούν δυναμικά εφόδια για την διάπλαση του ήθους των νέων μας αλλά και την ενδυνάμωσή τους για την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση της ζωής και του μέλλοντος.
  22. Ελληνική Κοινότητα Αδελαΐδας
    Αν προσπαθήσουμε να εξετάσουμε πώς η έννοια της κοινότητας εφαρμόζεται στην Ελληνική Ορθόδοξη Κοινότητα Νότιας Αυστραλίας, θα πρέπει στις διαστάσεις της εθνικής ταυτότητας και του διοικητικού χαρακτήρα του οργανισμού να προσθέσουμε την ψυχή και την καρδιά των Ελλήνων της διασποράς. Αλλά ας εξετάσουμε πιο διεξοδικά τη γέννηση, το ξεκίνημα, το δυνάμωμα και την ανάπτυξη του ζωντανού αυτού δημοκρατικού οργανισμού που αποκαλούμε Ελληνική Ορθόδοξη Κοινότητα Ν.Α.
  23. Ελληνική Κοινότητα Πιατιγκόρσκ
    Οι πρώτες αναφορές για την ύπαρξη στο Πιατιγκόρσκ μιας οργάνωσης που να ενώνει όλους τους έλληνες της πόλης μας, αναφέρονται στην αρχή του περασμένου αιώνα. Όμως ένα από τα φύλλα της δημοτικής εφημερίδας «Γκόλος» (μπορείτε να το δείτε εδώ) που διασώθηκε τυχαία στο δημοτικό εθνογραφικό μουσείο διηγείται μια βραδιά που έκανε η ελληνική κοινότητα της πόλης Πιατιγκόρσκ στις 26 Δεκεμβρίου το 1917. - Η Πόλη Πιατιγκόρσκ είναι η δεύτερη μεγαλύτερη πόλη του νομού Σταυρούπολης.
  24. Ελληνική Κοινότητα Νέας Ζηλανδίας
    To 2006 υπολογίζεται ότι υπήρχαν γύρω στους 3000 Ελληνικής καταγωγής πολίτες στη Νέα Ζηλανδία πρώτης, δεύτερης, τρίτης και τέταρτης γενιάς. Οι περισσότεροι ζούσαν στο Wellington, την πρωτεύουσα της χώρας, με διάσπαρτες άλλες ομάδες στα υπόλοιπα διαμερίσματά της όπως στο Auckland, Christchurch, Napier, Wanganui, Palmerston North και αλλού. Ο Πανελλήνιος Σύλλογος (Pan-Hellenic Association) ήταν ο πρώτος εγγεγραμμένος οργανισμός των Ελλήνων της Νέας Ζηλανδίας και δημιουργήθηκε στο Wellington το 1929.
  25. Ελληνική Κοινότητα Λονδίνου
    Η ελληνική παρουσία στο Λονδίνο μπορεί να φτάσει μέχρι τις αρχές του δέκατου πέμπτου αιώνα. Οι δύο αδελφοί, Aνδρόνικος και Aλέξιος Εφφομάτος, που περιγράφηκαν στα εναπομείναντα έγγραφα ως “Γρεκοί”, καταγράφηκαν ώς κάτοικοι στην πόλη το έτος 1440. Ήταν από την Κωνσταντινούπολη, τώρα Ινσταμπούλ, η οποία έγινε έπειτα η πρωτεύουσα της ελληνόφωνης Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Από τo 1440, η Κωνσταντινούπολη ήταν κάτω από πολιορκία και μόνο δέκα τρία έτη αργότερα, τον Μάιο του 1453
  26. Ελληνική Κοινότητα Μελβούρνης
    Η μετανάστευση Ελλήνων στην Πολιτεία της Βικτώριας άρχισε με την ανακάλυψη του χρυσού (Αύγουστος 1851) στην τότε νεοϊδρυθείσα βρετανική αποικία. Σύμφωνα με μια από τις πρώτες απογραφές που διεξήχθησαν στη Βικτώρια το 1854, υπήρχαν 65 άντρες από την «Ελληνική Ορθόδοξη Εκκλησία» που κατοικούσαν στην τότε αποικία. Το πρώτο κύμα των Ελλήνων μεταναστών υιοθέτησε τη νοοτροπία του «Ελντοράντο» αναζητώντας τον εύκολο πλουτισμό. Η πλειοψηφία αυτών των Ελλήνων, αναζητώντας εργασία, υπέγραφαν συμφωνίες με ναυτιλιακές εταιρείες σε διάφορα λιμάνια της Αγγλίας.
  27. Ελληνική Κοινότητα Αλεξάνδρειας
    Ιστορικό υλικό που λάβαμε από την Ελληνική Κοινότητα Αλεξανδρείας και τον κύριο Γιώργο Δήμα για την ιστορία της Κοινότητας από το 1843 μέχρι τις μέρες μας. Με τι όνομα ξεκίνησε, ποιοι ήταν οι πρώτοι ηγέτες της, ποιοι στήριξαν την Κοινότητα και ποιοι την έφεραν στο ζηλευτό αυτό σημείο της ακμής της, όλη αυτή την περίοδο. 1843-1854 Ακόμα και πριν απ' την επίσημη ίδρυση της Ε.Κ.Α., το 1843, η μικρή παροικία της Αλεξάνδρειας συντηρούσε σχολείο και νοσοκομείο.
  28. Η Ελληνική Παροικία στην Αίγυπτο
    Πρόκειται για μια πολύ συνοπτική, πολύ περιληπτική περιγραφή της παροικίας μας στην Αίγυπτο. Δεν είναι δυνατό να αποδοθεί ικανοποιητικά και σε λίγα λεπτά μια ιστορία σχεδόν τριών χιλιάδων χρόνων, ένα πέρασμα που δημιούργησε σημαντικότατα ορόσημα στην ιστορία όλου του κόσμου. Βέβαια πολλές από τις λεπτομέρειες της ομιλίας είναι – ή τουλάχιστον πρέπει να είναι – γνωστές στους Αιγυπτιώτες, καλό όμως είναι κάθε τόσο να τις ξαναζωντανεύουμε στη μνήμη μας για να μη ξεχνούμε την υποχρέωση που έχουμε να διατηρήσουμε τις παραδόσεις που μας κληροδότησαν όλες οι γενιές, που παλαιότερα πάσχισαν να δημιουργήσουν όσα άφησαν ανεξίτηλη τη σφραγίδα τους στη γη των πυραμίδων.

Les Eglises Rupestres de Kappadoge-α’ μέρος

Les Eglises Rupestres de Kappadoge του  Guillaume de Jerhanion

Paris 1925

Φίλες και φίλοι «διαβάτες των Mνημών»

Βρισκόμαστε στην ευχάριστη θέση για την παρουσίαση του παρακάτω σπανιότατου υλικού, σε σχέση με την Καππαδοκία της τότε εποχής και ιδιαίτερα των λαξευτών της εκκλησιών, φωτογραφημένων στις αρχές του 20ου αιώνα.

Ασπρόμαυρες φωτογραφίες παρμένες με πρωτόγνωρες φωτογραφικές μηχανές, σε συνθήκες  δύσκολες… αλλά με μεράκι και πάθος που αποτυπώνεται με παιχνίδισμα του φωτός και περίεργες γωνίες λήψης…

Μια άλλη Καππαδοκία, εικόνες των βραχοεκκλησιών,  χωριά και στενά σοκάκια, τύποι της καθημερινότητας, με το φωτογραφικό μάτι του Guillaume de Jerhanion

Ειλικρινά πιστεύουμε πως τα σχόλια περιττεύουν.

Αφήνουμε λοιπόν τις φωτογραφίες να μιλήσουν από μόνες τους.

Υ.Γ.

Υπήρχε τόσο πάθος για την περιοχή από τον ερευνητή ώστε τα σημεία που δεν μπορούσε να τα «τραβήξει» τα απαθανάτιζε σκιτσάροντάς τα…

Όλα αποτυπώθηκαν στο βιβλίο     Les Eglises Rupestres de Kappadoge Paris 1925

Κωνσταντίνος Νίγδελης

Μνήμες Αλησμόνητες Πατρίδες

Το λιμάνι της Πύδνας

 

Η Πύδνα είχε αποκτήσει κατά καιρούς ξεχωριστή δύναμη και ιδιαίτερα την εποχή του Φιλίππου του Β’ είχε τονιστεί πολλές φορές απ’ το Δημοσθένη, το μεγάλο ρήτορα των αιώνων, η ζωτικότητά της και η μεγάλη σημασία της, σ’ ότι αφορούσε την ισορροπία των δυνάμεων στον τότε Ελλαδικό και στο Μεσογειακό γενικότερα χώρο.

Κι όλη αυτή η διάκριση και η σπουδαιότητα της Πύδνας οφείλονταν στον πλούτο της, στη γεωγραφική της θέση και περισσότερο στο ζωτικής σημασίας λιμάνι  της.

Για τον πλούτο της ενδοχώρας, ο οποίος ήταν και τότε ποικίλος και άφθονος και κυρίως για τη θέση και τη σπουδαιότητα του λιμανιού της, ήρθαν σε ρήξη πολλές φορές οι ‘’μεγάλες δυνάμεις’’, οι οποίες διεκδικούσαν τη μονοπώληση της ισχύος ή την οικονομική κι εμπορική επικράτηση στο νευραλγικό Αιγαίο και στη Μεσόγειο.

Πραγματικά, το λιμάνι της Πύδνας ήταν ο κυριότερος ναυτικός σταθμός και ο συνδετικός κρίκος ανάμεσα στη Νότια Ελλάδα και στα λιμάνια της Μ. Ασίας και του Εύξεινου Πόντου. Εδώ, οι θαλασσοπόροι της Αθήνας και των άλλων ναυτικών πόλεων, που ταξίδευαν στο Βόρειο Αιγαίο, έβρισκαν καταφύγιο και ξεκούραση. Εδώ πάλι, ανεφοδιάζονταν ή επισκεύαζαν τα πλοία τους οι θαλασσινοί των θρακικών ακτών, των λιμανιών του Βυζαντίου και των πιο πέρα ακόμα περιοχών της Μαύρης Θάλασσας, που αρμένιζαν προς τις παραλίες και τα ναυτικά κέντρα της Νότιας Ελλάδας.

Η Πύδνα, λοιπόν, με το σπουδαίο λιμάνι της  και τη γενικότερα προνομιούχα θέση της, πολλές φορές ήρθε σε ρήξη με άρχοντες και βασιλιάδες των γύρω περιοχών  και πολλές φορές δοκίμασε το σίδερο της καταστροφής και τη φωτιά της ερήμωσης.

Ο βασιλιάς της Μακεδονίας Αλέξανδρος ο Αος (492-450), διάδοχος του Αμύντα του Αου , ο οποίος ήταν σύμμαχος των Περσών, παρ’ ότι υποχρεώθηκε το 480 π.Χ. απ’ τον Ξέρξη, να συνεκστρατεύσει μαζί του κατά των Ελλήνων, βοήθησε μυστικά τους Έλληνες και συνέβαλε κι αυτός με τον τρόπο του στις νίκες τους κατά των Ασιατών1. Ταυτόχρονα, εκμεταλλευόμενος τη συμπαράταξή του με τους Πέρσες, επέκτεινε τα σύνορα της επικράτειάς του και μέχρι το Στρυμόνα και έγινε κύριος και της ασημοφόρας περιοχής των Κρουσίων, πράγμα που ανύψωσε πάρα πολύ τα οικονομικά του κράτους του. Επωφελήθηκε μάλιστα της ευκαιρίας ο Αλέξανδρος και κυρίεψε και την ελληνική αποικία της Πύδνας..

Φαίνεται πως περσικά πλοία απέκλεισαν την Πύδνα απ’ τη θάλασσα κι έκαναν έτσι το έργο του Αλέξανδρου ευκολότερο.

Ύστερ’ απ’ αυτό, το λιμάνι της Πύδνας έγινε σταθμός ανεφοδιασμού των στρατιών του Ξέρξη, που κατέβαιναν προς τις Θερμοπύλες και τη Σαλαμίνα.

Ο Θουκυδίδης μας πληροφορεί και ο Πλούταρχος επιβεβαιώνει πως, όταν το 471 π.Χ. ο Θεμιστοκλής κατηγορήθηκε για προδοσία και συνεργασία με το Σπαρτιάτη Παυσανία και τους Πέρσες και εξορίστηκε απ’ την Αθήνα, ύστερ’ από περιπέτειές του στην Κέρκυρα και στη χώρα του βασιλιά Άδμητου των Μολοσσών της Ηπείρου, κατήλθε προς ‘’την άλλη θάλασσα’’, στις ακτές του Αιγαίου κι έφτασε στην Πύδνα2. Από κει και χωρίς να πει σε κανένα ποιος είναι, έφυγε με εμπορικό πλοίο απ’ το λιμάνι της και παραπλέοντας τις ακτές της Νάξου, για να αποφύγει τυχόν αναγνώρισή του, έφτασε στην Κύμη, πόλη ελληνική της Αιολίδας, στα παράλια της Μ. Ασίας. Απ’ την Κύμη έφυγε πάλι σ’ άλλη αιολική παραλιακή πόλη, τις Αιγές και μέσω του πλούσιου και ισχυρού Νικογένους, ο οποίος είχε διασυνδέσεις με επιφανείς Πέρσες, φυγαδεύτηκε στον Πέρση βασιλιά3.

Η περιπέτεια αυτή του Θεμιστοκλή δείχνει καθαρά την εμβέλεια του λιμανιού της Πύδνας και την ακτίνα επίδρασής του στο Αιγαίο εκείνο τον καιρό.

Χάλκινο νόμισμα Μακεδονικού βασιλείου, Βασιλιάς: Περδίκκας Γ’

Το 432, ο βασιλιάς της Μακεδονίας Περδίκας, ο οποίος ήταν πολέμιος του αδερφού του Φιλίππου, έγινε ξαφνικά εχθρός των Αθηναίων, ενώ ήταν σύμμαχός τους, με τη δικαιολογία ότι οι Αθηναίοι πλησίασαν το Φίλιππο και μάλιστα συμμάχισαν μαζί του. Τότε, οι ως τώρα φίλοι και σύμμαχοι Αθηναίοι, πολιόρκησαν την Πύδνα, στέλνοντας τον Αρχέστρατο με 30 πλοία και χίλιους οπλίτες4.

Σύντομα περιέσφιξαν την πολιορκία περισσότερο, ενισχύοντας τη δύναμη αυτή μ’ άλλα 40 πλοία και δυο χιλιάδες οπλίτες με τον Κάλλιο, χωρίς όμως να πετύχουν κανένα αποτέλεσμα.

Η Πύδνα, την εποχή του Περδίκα (448-413) και του Αρχέλαου (413-399) και για πολύ ακόμα καιρό αργότερα, αποτελούσε το αξιολογότερο λιμάνι του Μακεδονικού κράτους. Απ’ το λιμάνι αυτό εξάγονταν προς όλες τις κατευθύνσεις και περισσότερο προς την Αθήνα, πολλά και διάφορα προϊόντα, ιδίως δασικά, γεωργικά και μεταλλεύματα.

Οι Αθηναίοι προμηθεύονταν απ’ την Πύδνα την πιο κατάλληλη ναυπηγήσιμη και οικοδομήσιμη ξυλεία, που φύονταν άφθονη στα βουνά της Πιερίας. Λέγεται, πως οι περίφημες αθηναϊκές τριήρεις, που καταναυμάχισαν και κατέστρεψαν τον περσικό στόλο στη Σαλαμίνα, ήταν κατασκευασμένες από πιερική ξυλεία, η οποία είχε μεταφερθεί στην Αθήνα απ’ το λιμάνι της Πύδνας.

Όπως μας πληροφορεί ο ρήτορας Ανδοκίδης5, ο Αρχέλαος, κατά τη διάρκεια του Πελοποννησιακού πολέμου (431-404), παρά τη φαινομενικά ουδέτερη πολιτική του, διέκειτο περισσότερο φιλικά προς τους Αθηναίους. Μάλιστα, δέχτηκε και περιποιήθηκε τον αθηναϊκό στόλο στο λιμάνι της Πύδνας και εφοδίασε την αθηναϊκή στρατιά της Σάμου με κουπιά, ναυπηγήσιμη ξυλεία και άλλα εφόδια. Έτσι, όταν οι Πυδναίοι επαναστάτησαν κατά του Αρχέλαου το 411, οι Αθηναίοι έστειλαν στο λιμάνι της Πύδνας το Θηραμένη με 30 πλοία και το Θρασύβουλο με 20, να βοηθήσουν τον Αρχέλαο6. Ο Αρχέλαος παρ’ ότι κυρίεψε την Πύδνα κι έδιωξε τους κατοίκους της απ’ αυτή, σύντομα ενδιαφέρθηκε για την αναζωογόνηση και πάλι του σπουδαίου και ζωτικού τότε λιμανιού της, που ήταν και το σημαντικότερο στη Μακεδονία.

Την εποχή του Περδίκα του 3ου (365-359), γιου του Αμύντα του 3ου, οι Αθηναίοι με τον Τιμόθεο7 κυρίεψαν την Πύδνα και τη Μεθώνη κι έτσι, κατέχοντας το αξιόλογο λιμάνι της περιοχής, ισχυροποίησαν την παρουσία τους στα δυτικά παράλια του Αιγαίου.

Την Πύδνα πολιόρκησε και τελικά ξαναπήρε πίσω ο αδερφός του Περδίκα Φίλιππος ο Βος  το 3568. Στη συνέχεια, ο Φίλιππος κυρίεψε τη Μεθώνη το 354, στη μάχη της οποίας έχασε και το ένα του μάτι. Αργότερα, το 348, με ορμητήριο το λιμάνι της Πύδνας, στράφηκε προς την Ποτίδαια και την Όλυνθο.

Το λιμάνι της Πύδνας ήταν τόσο σπουδαίο, που ο Φίλιππος ο Βος έλεγε πως δε θα του ήταν δυνατό να ενοποιήσει και να ισχυροποιήσει το Μακεδονικό κράτος, αν δεν γινόταν απόλυτος κύριος των παραλιακών πόλεων και ιδίως του λιμανιού της Πύδνας. Γι’ αυτό και το 358 π.Χ. προχώρησε σε μυστικές συμφωνίες με τους Αθηναίους πρεσβευτές Αντιφώντα και Χαρίδημο, οι οποίες απέβλεπαν στο να παραχωρήσει αυτός μεν στους Αθηναίους την Αμφίπολη της Χαλκιδικής, εκείνοι δε σ’ αυτόν την Πύδνα. Η συμφωνία αυτή κρατήθηκε μυστική μέχρι που ο Φίλιππος έγινε κύριος της Πύδνας και του ζωτικού της για το Μακεδονικό κράτος λιμανιού.

Το λιμάνι της Πύδνας είναι σπουδαίο και στα χρόνια του Μ. Αλεξάνδρου κι εδώ στην Πύδνα αποφάσισε, όπως είδαμε, το Συνέδριο των ελληνικών πόλεων να στηθεί η μαρμάρινη στήλη με τους όρους και τις συμφωνίες της ελληνικής Συμπολιτείας9.

Ύστερ’ από τις διαμάχες των βασιλισσών Ολυμπιάδας, μητέρας του Μ. Αλεξάνδρου και Ευρυδίκης, συζύγου του Φιλίππου του 3ου, την ήττα και τον τραγικό θάνατο της Ευρυδίκης, η Ολυμπιάδα διάλεξε για ασφάλειά της την οχυρή Πύδνα, όπου και κατέφυγε. Την Πύδνα πολιόρκησε από ξηρά ο Κάσσανδρος και επιτηρούσε αδιάκοπα το λιμάνι της, για να αποτρέψει ενδεχόμενη άφιξη ενισχύσεων απ’ τη θάλασσα. Την άνοιξη του 316, η κατάσταση μέσα στην πολιορκημένη πόλη ήταν ανυπόφορη, λόγω της πείνας και των άλλων πολλαπλών στερήσεων. Τότε η Ολυμπιάδα αποπειράθηκε να δραπετεύσει με πλοία απ’ το λιμάνι της Πύδνας. Δεν το κατόρθωσε, όμως και αναγκάστηκε να παραδοθεί στον Κάσσανδρο και τελευταία να θανατωθεί10.

Ο Κάσσανδρος, όταν έγινε κύριος της Πύδνας, ξανάδωσε πνοή και δύναμη στη ναυτική αυτή πόλη κι απ’ το λιμάνι της εφοδίαζε αργότερα με όπλα και πλοία τους συμμάχους του Πτολεμαίο, Σέλευκο και Λυσίμαχο στους εμφύλιους πολέμους που ενέκυψαν ανάμεσα στους διαδόχους του Μ. Αλεξάνδρου.

Όταν ο Φίλιππος πολιόρκησε την Άμβρακο της Αιτολίας, ο στρατηγός των Αιτολών Σκόπας, για αντιπερισπασμό, προχώρησε μέσω της Θεσσαλίας και μπήκε και λεηλάτησε την όμορφη και εύφορη πεδιάδα της Πιερίας. Εισέβαλε στο Δίο, το κατέστρεψε κι έκαψε ακόμα και τις γύρω απ’ το ναό στοές, κατακριμνίζοντας και όλους τους ανδριάντες των βασιλέων11.

Εκείνο, όμως, που φοβόταν περισσότερο ο Σκόπας στην εκστρατεία του αυτή ήταν οι ναυτικές δυνάμεις του Φιλίπου, που στάθμευαν στο λιμάνι της Πύδνας, γι’ αυτό και προσπάθησε να ενεργήσει με γρηγοράδα και προφύλαξη κατά του Δίου.

Και την εποχή του Περσέα, του τελευταίου Μακεδόνα βασιλιά, το λιμάνι της Πύδνας ήταν σταθμός του πολεμικού ναυτικού της χώρας, γι’ αυτό και το πολεμικό ναυτικό των Ρωμαίων υπάτων, του Φλαμινίνου, του Λικινίου, του Οστίλου, του Κοΐντου και αυτού ακόμα του Αιμιλίου Παύλου δεν τολμούσε να ξανοιχτεί πιο πέρα απ’ τις εκβολές του Πηνειού. Απ’ το λιμάνι της Πύδνας εξόρμησε η μικρή μοίρα του Μακεδονικού ναυτικού και επέδραμε κατά του κόλπου Ωρεού, όπου εύκολα κατάφερε να κυριέψει 5 πολεμικά και 20 εμπορικά πλοία του Λικινίου και να καταβυθίσει τα υπόλοιπα, όλα κατάφορτα με σιτάρι κι άλλα εφόδια. Αλλά και στο λιμάνι της Πύδνας κατέφυγαν τα Μακεδονικά πλοία, όταν ο ρωμαϊκός στόλος του Κοΐντου, ύστερα απ’ τις επιτυχίες του στρατού του στην ξηρά, κατάφερε να κυριέψει τον όρμο του Ηρακλείου (Πλαταμώνα) και να ναυλουχίσει σ’ αυτόν. Μάλιστα, ύστερα απ’ την είσοδο του στόλου του Αιμιλίου Παύλου στο λιμάνι της Πύδνας, μετά την ήττα του Περσέα στην ξηρά, θεωρήθηκε απ’ τους Ρωμαίους ολοκληρωμένη και σίγουρη η κατάληψη της ισχυρής πόλης12.

Πολλά λάφυρα της Πύδνας φορτώθηκαν στο λιμάνι της σε πλοία και μεταφέρθηκαν στη Ρώμη, για να στολίσουν το θρίαμβο του κατακτητή ύπατου Αιμίλιου Παύλου13.

Αλλά κι ύστερα απ’ την αποτυχία της επανάστασης του Ανδρίσκου (149-148), οι 25 χάλκινοι ανδριάντες του Λυσίππου που άρπαξε από την Πύδνα ο Μέτελλος, φορτώθηκαν απ’ το λιμάνι της σε ρωμαϊκά πλοία και μεταφέρθηκαν στη Ρώμη.

Καθ’ όλη τη διάρκεια της ρωμαιοκρατίας, η Πύδνα, που τότε μετονομάστηκε σε Κίτρος, με το ζωτικής σημασίας λιμάνι της, έπαιξε σπουδαίο ρόλο στην εμπορική ζωή της ρωμαϊκής αυτής επαρχίας.

Αλλά και κατά τη βυζαντινή εποχή, το λιμάνι του Κίτρους δεν έχασε το ενδιαφέρον του.

Κατά τους εμφύλιους πολέμους των Βυζαντινών και ιδίως την εποχή των δύο Ανδρόνικων (παππού και εγγονού) και την εποχή των δύο Γιάννηδων (Παλαιολόγου και Κατακουζηνού), τότε που οι Τούρκοι έβαλαν πόδι στην Ευρώπη, οι ακτές της Πιερίας και ιδίως το λιμάνι του Κίτρους, προσφέρονταν για προσεγγίσεις πλοίων και αποβιβάσεις αντιμαχόμενων στρατών. Τότε, ύστερα απ’ την αναγόρευση του Κατακουζηνού σε αυτοκράτορα στο Διδυμότειχο και την κάθοδό του στη Μακεδονία, ο μέγας δούκας του Ιωάννη του Ε’, ο Απόκαυκος, έστειλε το στρατηγό Μονομάχο με βυζαντινό και περσικό στρατό στη Μακεδονία. Ο Μονομάχος κυρίεψε τη Θεσσαλονίκη και τα φρούρια της Πύδνας και του Πλαταμώνα. Μόλις το έμαθε αυτό ο Κατακουζηνός που βρισκόταν στη Βέροια, ζήτησε βοήθεια απ’ το φίλο του εμίρη της Βιθυνίας Αμούρ, του οποίου ο στόλος, αποτελούμενος από 200 πλοία, ήρθε και κατέλαβε το λιμάνι του Κλωπά, κοντά στη Θεσσαλονίκη. Απ’ τα 200 αυτά πλοία, ο Αμούρ διάλεξε 50, τα καλύτερα και τα έστειλε στην Πύδνα. Ο βαρβαρικός στρατός αποβιβάστηκε στο λιμάνι14 και κυρίεψε το φρούριο της Πύδνας και σε λίγο και του Πλαταμώνα, τα οποία έτσι πέρασαν στα χέρια του Κατακουζηνού.

Αργότερα, το 1878, με την επανάσταση του Λιτοχώρου, ύστερ’ απ’ την απαράδεχτη για τους Έλληνες συνθήκη του Αγίου Στεφάνου, που δημιουργούσε μεγάλη Βουλγαρία, εδώ στο λιμάνι του Κίτρους15 αποβιβάστηκε τουρκικός στρατός με τον Ασάφ μπέη απ’ τη Θεσσαλονίκη και στράφηκε εναντίον του Λιτοχώρου και του Κολινδρού.

Τον καιρό της τουρκοκρατίας, οι ακτές και το λιμάνι του Κίτρους φαίνεται πως έχουν μεγάλη σημασία για τους δυνάστες.

Από τα διάφορα τουρκικά φιρμάνια φαίνεται καθαρά η εμπορική και στρατιωτική σημασία που είχε και για τους Τούρκους το λιμάνι του Κίτρους, απ’ το οποίο, ας σημειωθεί, γίνονταν και όλη η διακίνηση προς όλες τις κατευθύνσεις του αλατιού της αλυκής. Της γνωστής κατά την τουρκοκρατία Τούζλας του Κίτρους.

Λόγω της σπουδαιότητας που είχε για τους Τούρκους το λιμάνι αυτό και της άγρυπνης φρούρησής του από μέρους τους, οι διάφοροι κατά καιρούς Έλληνες επαναστάτες, που προωθούνταν στο χώρο των Πιερίων και της Μακεδονίας, αναγκάζονταν να αποβιβάζονται το πλείστο στις πιο ερημικές περιοχές της Βρωμερόσκαλας και του Βαρικού ή του Ελευθεροχωρίου.

Έτσι, το 1878, στην περιοχή του Βαρικού προσέγγισαν βάρκες και ξεφόρτωσαν εφόδια για τους επασναστάτες του Ολύμπου και στην περιοχή της Λεπτοκαρυάς άραξε κι εκεί πιάστηκε απ’ τους Τούρκους το ελληνικό ατμόπλοιο ‘’Βυζάντιο’’, φορτωμένο με εφόδια για το Δουμπλιώτη και τους επαναστάτες του Λιτοχώρου16.

Επίσης, το πρώτο ένοπλο σώμα του Θανάση Μπρούφα, που εξόπλισε η Εθνική Εταιρία και το έστειλε στη Μακεδονία το 1896, αποβιβάστηκε στη σκάλα του Ελευθεροχωρίου κι από κει προωθήθηκε στο Βέρμιο17.

Η εμπορική δραστηριότητα του λιμανιού του Κίτρους, αν και κάπως μειωμένη, διατηρήθηκε και μετά τους πολέμους του 1912, εξυπηρετώντας τις ανάγκες της αλυκής και συμβάλλοντας στη διοχέτευση πολλών προϊόντων της Πιερίας και των γύρω περιοχών στα νησιά και σε άλλα παραθαλάσσια μέρη της Ελλάδας.

Λίγο πριν απ’ τον 2ο παγκόσμιο πόλεμο, οι ελληνικές αρχές, εκτιμώντας τις κάθε είδους υπηρεσίες που κατά καιρούς και στο απώτερο και στο πλησιέστερο παρελθόν προσέφερε το λιμάνι του Κίτρους, αποφάσισαν τη διεύρυνση και τον εκσυγχρονισμό του.

Το 1939, μεγάλης δυναμικότητας εκσκαφέας (φαγάνα) διαπλάτυνε, διεύρυνε και εκβάθυνε τον προσχωμένο και κατακλυσμένο κόλπο του, έκανε έργα προφύλαξης του στομίου του κι επίστρωσε με τσιμεντένια προβλήμα τη μια πλευρά του. Τα έργα αυτά απέβλεπαν στην αξιοποίηση του λιμανιού, το οποίο ολοκληρωμένο θα συνέβαλε τα μέγιστα στην εξυπηρέτηση των άμεσων αναγκών του στρατού στη Βόρια Ελλάδα. Δυστυχώς, η έκριξη του Βου παγκοσμίου πολέμου και η είσοδος της Ελλάδας σ’ αυτόν διέκοψε τις εργασίες και το λιμάνι έμεινε ημιτελές. Σ’ όλο το διάστημα της κατοχής, τότε που όλα τα βασικά συγκοινωνιακά μέσα είχαν δεσμευτεί απ’ τους Γερμανούς κατακτητές, το λιμάνι του Κίτρους πρόσφερε μεγάλες υπηρεσίες στα καΐκια και στις βάρκες που κατέφταναν στην Πιερία για να ανταλλάξουν λάδι, ελιές, σαπούνι κ.λ.π. με λίγο σιτάρι, καλαμπόκι ή αλάτι. Βέβαια, στον κόλπο του κατέφευγαν και μικρά γερμανικά περιπολικά σκάφη, πράγμα που είχε και τις κακές του συνέπειες, άλλα το γεγονός αυτό δεν μειώνει καθόλου την ουσιαστική αξία του λιμανιού.

Η πρώτη ουσιώδης ενέργεια των ανταρτών των Πιερίων στα χρόνια της κατοχής, που σήμανε και την απαρχή της ουσιαστικής δράσης των κατοίκων της περιοχής κατά των κατακτητών, ήταν η ανατίναξη της φαγάνας του λιμανιού, που ακόμα βρίσκονταν αραγμένη στο βάθος του κόλπου του, από ομάδα σαμποτέρ του 50ου   συντάγματος του ΕΛΑΣ.

Αργότερα, όταν ήρθε το πλήρωμα του χρόνου, αντάρτικα τμήματα της 10ης μεραρχίας των Πιερίων απ’ το λιμνάνι του Κίτρους και των άλλων παραλίων της περιοχής πέρασαν με καΐκια προς την Αλεξάνδρεια και τη Χαλάστρα κι από κει, με συντονισμένες προσπάθειες κι άλλων τμημάτων, λευτέρωσαν απ’ τους Γερμανούς τη Θεσσαλονίκη.

Σήμερα, που οι παραγωγικές ικανότητες της Πιερίας και των γύρω όμορων περιοχών υπεραυξήθηκαν και οι εξαγωγικές ανάγκες τους είναι άμεσες, η εμπορική τουλάχιστο σημασία του λιμανιού του Κίτρους είναι οφθαλμοφανής. Η συμβολή του στη διακίνηση εντός και εκτός Ελλάδας των κάθε είδους προϊόντων των βορείων διαμερισμάτων της χώρας θα είναι σημαντικότατη, γι’ αυτό και είναι επιβεβλημένη.

Από στοιχεία του εμπορικού επιμελητηρίου του Νομού Πιερίας προκύπτει, ότι απ’ το λιμάνι του Κίτρους είναι δυνατό να διακινηθούν γεωργικά, δασικά, κτηνοτροφικά και άλλα προϊόντα των Νομών Πιερίας, Κοζάνης, Ημαθίας, (γιατί όχι και Πέλλας και Φλώρινας) τόνων και τόνων κάθε χρόνο. Μόνο η πιερική βιομηχανία της Βιοζωκάτ παράγει σήμερα 100 χιλιάδες τόνους ζωοτροφών, που διακινούνται μέσω των λιμανιών της Θεσσαλονίκης, των Μουδανιών κ.λ.π., πράγμα το οποίο στοιχίζει ακριβότερα στην εταιρία αλλά και δημιουργεί συνωστισμό στο ήδη ανεπαρκές λιμάνι της Θεσσαλονίκης.

Την ανάγκη αξιοποίησης του λιμανιού του Κίτρους αναγνώρισε και η σημερινή Κυβέρνηση, η οποία, επιθυμώντας να μεταβάλει τον παρατημένο ορμίσκο του Κίτρους σε μια αξιόλογη λιμενική μονάδα της περιοχής, όπως υπαγορεύουν οι διακινητικές ανάγκες των διαφόρων παραγωγικών μονάδων της Μακεδονίας, προχώρησε στην κατασκευή απαραίτητων έργων διάνοιξης, εκβάθυνσης κ.λ.π., διαθέτοντας μέχρι σήμερα το ποσό των 15 εκατομμυρίων δραχμών περίπου.

Ας ελπίσουμε πως τα έργα αυτά θα συνεχιστούν με τον προσήκοντα ζήλο, χωρίς αναβολές και διακοπές, ώστε σύντομα το λιμάνι του Κίτρους να πάρει το μέγεθος και την όψη που αρμόζει στη μακραίωνη ιστορία του και να αποβεί η απ’ τα πράγματα σήμερα επιβεβλημένη λύση των εμπορικών αναγκών όλων των γύρω παραγωγικών περιοχών.

Αλέκος Ν. Αγγελίδης
“Αναδρομή στην Ιστορία της Μακεδονίας” – Τόμος Β’


1. Δες Κεφ. 2 παρόντος βιβλίου.
2 . Πλούταρχου: «Παράλληλοι Βίοι» Θεμιυτοκλ. XXV 31.
3 . Πλούταρχου: «Παράλληλοι Βίοι» Θεμιστοκλ. XXV 1.
4 . Δες Κεφ. 2.
5 . Δες Κεφ. 2.
6 . Δες Κεφ. 2.
7 . Δες Κεφ. 2.
8 . Δες Κεφ. 2.
9 . Δες Κεφ. 2.
10 Δες Κεφ. 2.
11 . «Βιβλιοθήκη των Ελλήνων. Πολύβ. Ιστορία Δ΄Βιβλ. 43 σελ. 87.
12 . Δες Κεφ. 5.
13 . Δες Κεφ. 7.
14 Δες Κεφ. 13.
15 . Δες Κεφ. 19.
16 . Δες Κεφ. 19.
17 . Δες Κεφ. 23.

Στη διεύθυνση αυτή θα βρείτε ένα αξιόλογο Χρονολόγιο της περιοχής, από τη Νεολιθική εποχή μέχρι σήμερα.


Α Ρ Θ Ρ Α - Τ Η Σ - Ι Δ Ι Α Σ - Κ Α Τ Η Γ Ο Ρ Ι Α Σ :
  1. Δεν το πιστεύω
    ΓΙΩΡΓΟΣ Κ. ΚΥΡΜΕΛΗΣ Εἶναι φυσικό, σέ τραγικές καί ἐξευτελιστικές γιά την πατρίδα στιγμές πού ἔφεραν στόν τόπο οἱ κακῆ τῆ μοίρα κυβερνῆτες του, νά ψάχνει ἡ μνήμη μας ἀνθρώπους πού ἔδωσαν τή ζωή τους γιά τόν τόπο αὐτό. Πού στέγνωσαν καί ἑκούσια ἀποξήραναν τόν ἐσωτερικό τους κόσμο, τίς ἁπλές καί ἀνθρώπινες χαρές τῆς ἐπίγειας ζωῆς, κι ἀφοσιώθηκαν  κι ἀφιερώθηκαν σέ ἀγῶνες δύσκολους και σκληρούς μόνο καί μόνο νά δοῦν αύτόν τόν πάντα προδομένο τόπο ν΄ἀλλάζει δρόμο καί τρόπο καί βίο. Στή διαιώνια ἱστορία μας ὑπῆρξαν πάντα τέτοιοι ἡγέτες-ἄνθρωποι. Προς τούς ὁποίους προσέτρεχε ὁ λαός σέ στιγμές ἀπελπισίας, τρόμου καί πανικοῦ καί μάλιστα κι ὃταν εἶχαν ἤδη πεθάνει.
  2. Προσωπικότητες της Μακεδονίας
    Μετά αυτή τη σύντομη περιήγηση στο χώρο της Μακεδονίας, περνάμε σε έναν άλλο χώρο, των προσωπικοτήτων της, που προέρχονται από διάφορες πόλεις της και διακρίνονται για τα ποικίλα προσόντα τους. Σε αυτή την αναφορά τηρείται μία χρονολογική πορεία που ξεκινάει τον 5ο αι. με το Στωβαίο Ιωάννη, γραμματικό και συγγραφέα Ανθολογίας της Ελληνικής Γραμματείας. Ακολουθούν δύο άντρες, με το όνομα: Ποσείδιππος, που έζησαν τον 4ο και 3ο αι.
  3. Οι Μακεδόνες - Ε
    ©Πιπίνα Δ. Έλλη (Dr Pipina D. Elles) Sydney, Australia Οι διάδοχοι του Μ. Αλεξάνδρου Τον Περδίκκα (τον αρχαιότερο των στρατηγών του Μ. Αλεξάνδρου που εργάστηκε ολόψυχα για την ενότητα του κράτους το οποίο κληροδότησε στους στρατηγούς του και στους συνεργάτες του, ο Αλέξανδρος, με τον θάνατο του) αντικατέστησε ο Αντίπατρος που πέθανε αποσυρόμε­νος στην Μακεδονία. Ετούτος όρισε ως διάδοχό του τον Πολυσπέρχοντα, αντί του γιου του Κασσάνδρου. Ο Κάσσανδρος όμως αποφάσισε να εκτοπίσει τον Πολυσπέρχοντα. Ήρθε λοιπόν κατά της Μακεδονίας, νίκησε τον Πολυσπέρχοντα στην Πύδνα το 316 π. Χ., συνέλαβε μά­λιστα και καταδίκασε σε θάνατο την Ολυμπιάδα και παν­τρεύτηκε την κόρη της Θεσσαλονίκη[1], την αδερφή του Μ. Αλεξάνδρου. Ο έκπτωτος Πολυσπέρχων, κατέφυγε στους Αιτωλούς.
  4. Το Μακεδονικό Ζήτημα
    Από το 1870 παρουσιάζονται σερβικές και βουλγαρικές διεκ­δικήσεις επί της Μακεδονίας. Η δημιουργία του IMRO (Internal Macedonian Revolutionary Organisation) από τον Goce Delkev και άλλους πέντε Βουλγάρους, στοχεύει στην εξουδετέρωση εξωτερικών επιδράσεων και στην διάσωση της Βουλγαρικής εθνικότητας (όπως καταθέτει ο Ivan Hadzhinicolov[2]), με την ίδρυση της «Μακεδονίας για τους Μακεδόνες». Στην πραγματικότητα όμως οι Βούλγαροι απέβλεπαν στην μέλλουσα προσάρτηση της Μακεδονίας[3] στη χώρα τους τη Βουλγαρία, παρόμοια όπως είχε συμβεί και με την Ανατολική Ρωμυλία (σύμφωνα με τις αποφάσεις του συνεδρίου του Βερολίνου, το 1878).
  5. Οι Μακεδόνες - Δ
    Ο Αλέξανδρος[1], διαδέχτηκε τον πατέρα του Φίλιππο στον θρόνο σε ηλικία είκοσι (20) ετών, ανακηρυχθείς βασιλιάς α­πό τους στρατευμένους Μακεδόνας. Ο Διόδωρος[2] καταθέτει ότι ο Αλέξανδρος από τη μεριά του Φιλίππου ήταν απόγονος του Ηρακλή και από τη μεριά της μητέρας του απόγονος των Αιακιδών. Κληρονόμησε λοιπόν –σύμφωνα με την ελληνική παράδοση και πεποίθηση- σπουδαία φυσική δύναμη και ποιότητες ήθους.
  6. Οι Μακεδόνες - Γ
    ©Πιπίνα Δ. Έλλη (Dr Pipina D. Elles) Sydney, Australia Ο Φίλιππος Αγνώστου - Jastrow (2006), Κοινό Κτήμα, https://commons. wikimedia.org/ w/index.php?curid=640435 Σε ετούτη τη δύσκολη περίοδο για τη Μακεδονία, ανεβαίνει στην εξουσία ο γιος του Αμύντα Γ’, ο Φίλιππος, μόλις 23 ετών. Στην αρχή ορίζεται ως επίτροπος του ανήλικου ανιψιού του, γιου του Περδίκκα.  Σύντομα όμως στέφεται Βασιλιάς ο ίδιος. Υπό τη βασιλεία του  η Μακεδονία γνωρίζει, όσο ποτέ άλλοτε, μεγάλη στρατιωτική και πολιτική ακμή. Ο Πυθαγόρειος φιλόσοφος Παμμένης, διδάσκαλος του Φιλίππου στις Θήβες, την περίοδο που νεαρός (στα δεκαπέντε του) ο Φίλιππος είχε κρατηθεί ως όμηρος και μάλιστα για περισσότερο από δύο χρόνια[1], λέει ότι ο μαθητής του αγά­πησε τον πολιτισμό που γνώρισε στη Θήβα και μελέ­τησε τα στρατιωτικά πράγματα των Θηβαίων. Μετά από τον φόνο του Πτολεμαίου, ο Περδίκκας, αδερφός του Πτολεμαίου, διόρισε τον Φίλιππο διοικητή επαρχίας στην Μακεδονία, όπου εκείνος συγκρότησε και οργάνωσε στρατό, σύμφωνα με τις δικές του γνώσεις και αντιλήψεις. Με αυτόν τον στρατό επιβλή­θηκε εν γένει, στους Μακεδόνες.
  7. Οι Μακεδόνες - Β
    Η μάχη της Χαιρώνειας[1] δεν ήταν το τέλος της Ελληνικής Ιστορίας, όπως μερικοί ιστορι­κοί του 19ου αι. υποστήριξαν, αλλά η αρχή ενός και­νούργιου κεφαλαίου στην Ελληνική Ιστορία. Οι Ελληνιστικοί χρόνοι υπήρξαν για την Ελλάδα η χρονική περίοδος κατά την οποία η Ελληνική γλώσσα υπερβαίνει τα τότε Ελληνικά σύνορα και αποβαίνει «παγκόσμια». Ετούτη την περίοδο έχουμε τη δημιουργία σπουδαίων έργων. Από τον όρο της Αγίας Γραφής[2] «Ελληνισταί», ο Joh Gust. Droysen υιοθετεί και χρησιμοποιεί τους όρους «Ελληνιστικοί χρόνοι» και Hellenismus (Ελληνισμός). Άλλοι τοποθετούν την έναρξη των Ελληνιστικών χρόνων στα μέσα του 4ου αι.[3] Ετούτη η εκδοχή ενισχύεται από τον τάφο του «Petosiris» στην Ερ­μούπολη της Αιγύπτου[4], από τον πάπυρο των «Περσών» του Τιμόθεου στο Abousir-el-Meleq[5] και από το Μαυσω­λείο του Δυνάστη της Καρίας, Μαύσωλο[6].
  8. Οι Μακεδόνες - Α
    Οι Αρχαίοι Μακεδόνες, ανήκουν στα Ελληνικά φύ­λα τα οποία με την κάθοδο των Δωριέων[4], στο τέλος της 2ης π. Χ. χιλιετηρίδας, εγκαταστάθηκαν στο ΒΑ τμήμα της Ελληνικής Χερσονήσου. Οι Μακεδόνες δεν προχώρησαν προς νότο, όπως έκαναν τα υπόλοιπα Ελληνικά φύλα, αλλά παρέμειναν στο τμήμα αυτό της Ελληνικής γης η οποία απέβη η πατρίδα τους και ονομάστηκε από αυ­τούς "Μακεδονία"
  9. Μακεδονία σημαίνει...
    Ο Stephen G. Miller, Επίτιμος Καθηγητής του Πανεπιστημίου Berkley, Καλιφόρνια, ΗΠΑ, εξηγεί σε επιστολή του ότι γιατί τα Σκόπια σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να ονομάζονται Μακεδονία. Συγκεκριμένα, γράφει ο διάσημος Αμερικανός Καθηγητής προς τον Εκδότη του Archaeology...
  10. Μακεδονικος Αγωνας 1904 -1908
    Διάλεξη στη Μελβούρνη, Αυστραλία, στις 03 Νοεμβρίου 2013. Η διάλεξη διοργανώθηκε από την Ένωση Θεσσαλονικέων "Ο Λευκός Πύργος", την Κοινότητα Ώκλη και Περιχώρων το Ημερήσιο Ελληνικό Κολλέγιο Oakleigh Grammar και την Ελληνική Σχολή Ζήνων Μελβούρνης στο πλαίσιο 29ων γενεθλίων της αδελφοποίησης μεταξύ των πόλεων Θεσσαλονίκης και Μελβούρνης.
  11. Κρουσοβο - Γευγελη
    Θεωρείται ότι το όνομά της έχει κοινή ρίζα με τα «Κρούσια» και προέρχεται από το μακεδονικό όνομα «Κρούσσος». Η ελληνική κοινότητα του Κρουσόβου, βλαχόφωνη στην πλειονότητά της, ήταν μια από τις ανθούσες του βορειομακεδονικού χώρου. Πληθυσμιακά γνωρίζουμε ότι το 1856 το Κρούσοβο είχε 18.000 κατοίκους, κυρίως βλαχόφωνους Έλληνες και λίγους Αλβανούς και Βούλγαρους.
  12. Οχριδα
    Ιδρύθηκε την εποχή του Χαλκού από τον Κάδμο με το όνομα Λυχνίδα ή Λυχνιδός. Πρόκειται για μια από τις αρχαιότερες ελληνικές πόλεις και αποτέλεσε, κατά τους ιστορικούς τηΒόρειο Ακρόπολη του Ελληνισμού. Η σύγχρονη πόλη της Αχρίδας βρίσκεται πάνω στα ερείπια της αρχαίας ελληνικής πόλης Λυχνιδού, που η ίδρυσή της τοποθετείται τον 6ο αιώνα π.χ. Στα βυζαντινά χρόνια τη συνατάμε ως Ιουστινιανή.
  13. Στρώμνιτσα
    Η αρχαιολογική έρευνα στην περιοχή έχει αποκαλύψει πλήθος αρχαίων ελληνικών αγαλμάτων, αγγείων, νομισμάτων, ελληνικών (και λίγων ρωμαϊκών) επιγραφών. Εδώ στην αρχαιότητα υπήρχε η ελληνική πόλη Αστραίον. Στη ρωμαϊκή και βυζαντινή περίοδο θα συναντήσουμε την πόλη ως Τιβεριούπολη. Στην πόλη αυτή μαρτύρησαν το 362, επί Ιουλιανού, οι «δεκαπέντε μάρτυρες».
  14. Οι Ελληνες στη FYROM
    Η ένταση μεταξύ των δύο χωρών και το ανεπίλυτο πρόβλημα με την οριστική ονομασία της νέας αυτής χώρας, δημιούργησαν εντάσεις και αύξησαν τις προκαταλήψεις και στις δύο πλευρές των συνόρων. Η υποχώρηση του σλαβομακεδονικού εθνικισμού, που εκτιμώ ότι είναι η κύρια πηγή έντασης, και ο έντιμος συμβιβασμός ανάμεσα στις δύο χώρες...
  15. Οι Αλυκες του Κιτρους
    Στην παραλία του Κίτρους και στην αρχαία θέση Αθεράδα, όπου και το ακροτήριο Αθερίς, εκεί που πιστεύονταν και πιστεύεται ότι υπήρχε το αρχαίο λιμάνι της Πύδνας, υπάρχουν σήμερα εγκαταστάσεις παραγωγής άλατος. Οι Αλυκές.
  16. Το Κονακι του Κιτρους
    Την τελευταία περίπου εκατονταετία της τουρκοκρατίας, το Κίτρος ήταν τσιφλίκι της οικογένειας Μπίτζιου και μεταβιβάζονταν κανονικά απ’ τον πατέρα στο γιο. Σπουδαιότερος και πιο γνωστός απ’ αυτούς ήταν ο Νικόλαος Μπίτζιος ή Νικολάκης, όπως τον έλεγαν, που έζησε στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ου αιώνα.
  17. Η ιστορια του Ρουπελ
    Η Ιστορία ενός λαού δεν είναι μόνον οι λαμπρές του νίκες και τα φανταχτερά κι ένδοξα κατορθώματά του, αλλά αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της και τα σφάλματα και οι αποτυχίες του, γι’ αυτό και είναι επιβεβλημένο, τα μελανά αυτά σημεία της ζωής του, όσο σκοτεινά κι αν είναι, να γίνονται γνωστά και να κοινολογούνται ανεπηρέαστα, σαν καθαρώς ιστορικά γεγονότα και να ερευνούνται με το ίδιο ενδιαφέρον, όσο κι εκείνα που τον προβάλλουν σα λαό και λαμπρύνουν το παρελθόν του.
  18. Μακεδονια - Πυδνα και Χριστιανισμος
    Ο Απόστολος Παύλος, στη διάρκεια της δεύτερης περιοδείας του (52 ή 53 μ.Χ.), προερχόμενος απ’ τη Βέροια και πηγαίνοντας για τη Νότια Ελλάδα, πέρασε, σύμφωνα με την παράδοση, απ’ τη διπλανή Μεθώνη, όπου και επιβιβάστηκε σε πλοίο για την Αθήνα. Από κει «εξαπέστειλαν (αυτόν) οι αδελφοί, πορεύεσθαι ως επί την θάλασσαν»1.
  19. Μακεδονια - Αρχαιο Κιτρος
    Με την κατάκτηση της Μακεδονίας απ’ τον Αιμίλιο Παύλο και τα μέτρα που πήρε το Συνέδριο της Αμφίπολης κι ύστερα απ’ την κατάπνιξη των επαναστάσεων, που επακολούθησαν με τον Ανδρίσκο και τον Αλέξανδρο, η Πύδνα, σαν που υπέστη και τις μεγαλύτερες καταστροφές απ’ τους πολέμους και που αντιμετώπισε πρώτη το οξύ μένος των Ρωμαίων, πέφτει σε οικονομική και κοινωνική στασιμότητα και παρακμή.
  20. Μακεδονια - Επανασταση στην Πυδνα
    ΚΕΦΑΛΑΙΟ  ΟΓΔΟΟ Η ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΥΔΝΑ ΤΟ 148 π.Χ. Τρία χρόνια μετά τη μάχη της Πύδνας, η ρωμαϊκή Σύγκλητος έστειλε αντιπροσώπους της στη Μακεδονία,
  21. Μακεδονια - Αιμιλιος Παυλος και ο θριαμβος
    Ο Αιμίλιος Παύλος γεννήθηκε το 230 ή 229 π. Χ.. Προερχόταν από αριστοκρατική οικογένεια του οίκου των Αιμιλίων. Λέγεται πως ήταν ελληνικής καταγωγής και πως ο πρόγονός του Μάμερκος ήταν γιος του σοφού Πυθαγόρα και ονομάστηκε Αιμίλιος «δια την αιμυλία λόγου και χάριν». Ο Παύλος είχε τύχει καλής μόρφωσης, σύμφωνα με τη ρωμαϊκή και την ελληνική παιδεία κι αγαπούσε τον ελληνικό πολιτισμό. Από μικρός είχε εκπαιδευτεί και στα όπλα κι είχε διακριθεί και στον τομέα αυτό.
  22. Μακεδονια - Πριν τη μαχη της Πυδνας
    Αφού είδαμε περιληπτικά και με μεγάλη συντομία πώς πάτησαν πόδι οι Ρωμαίοι στην Ελλάδα και πώς κατάφεραν να ενισχύσουν και να ισχυροποιήσουν τις θέσεις τους στο έδαφός της, ας δούμε πώς εξελίχτηκαν τα πράγματα στη Μακεδονία, ύστερα απ’ το θάνατο του Φιλίππου του Ε’ και την άνοδο του Περσέα στο θρόνο.
  23. Μακεδονια - Η Πυδνα 500 - 323 π.Χ.
    Απ’ την ενδοχώρα των Βαλκανίων, την Ιλλυρία και τη Μακεδονία, κατέβηκαν κατά καιρούς οι διάφορες ελληνικές φυλές (Ίωνες, Δωριείς, Πελασγοί κ.λ.π.), οι οποίοι και κατοίκησαν τη Μακεδονία και τη Νότια Ελλάδα. Κι απ’ τις πόλεις πάλι της νότιας Ελλάδας ξεκίνησαν αργότερα κύματα Ελλήνων αποίκων, για να κατοικήσουν τα παράλια του Αιγαίου, της Μεσογείου, του Πόντου κ.λ.π.. Κι άλλοτε μεν έδιωχναν παλιούς κατοίκους ή αφομοίωναν υπάρχοντες βαρβαρικούς οικισμούς, άλλοτε δε ίδρυαν κανούριες πόλεις και δημιουργούσαν νέα κέντρα ζωτικά και αξιόλογα, τα οποία επέζησαν χιλιάδες χρόνια κι έγραψαν μακραίωνη κι ενδιαφέρουσα ιστορία, συμβάλλοντας ουσιαστικά στην ιστορική γενικά εξέλιξη των περιοχών που δέσποζαν.
  24. Μακεδονια - Ο Πρωτος Οικισμος
    Η Πύδνα πιστεύεται πως χτίστηκε κατά τον 8ο ή 7ο π.Χ. αιώνα απ’ τους Ερετριείς της Εύβοιας, όπως και η παρακείμενη Μεθώνη[1]. Υπάρχει πιθανότητα στη θέση της Πύδνας να βρήκαν τότε οι Ερετριείς κάποιον άλλο οικισμό, με το ίδιο ή άλλο όνομα, γύρω απ’ τον οποίο να έχτισαν την καινούρια πόλη τους. Την πιθανότητα αυτή ενισχύουν οι πρόσφατες διαπιστώσεις των αρχαιολόγων, που μελέτησαν το μικρό τύμβο, τον οποίο και εντόπισαν το 1981 στην περιοχή του Παλιόκιτρους. Η κατασκευή του τύμβου αυτού ανάγεται στο τέλος της εποχής του χαλκού και στις αρχές της εποχής του σιδήρου.
  25. Το λιμάνι της Πύδνας
    Η Πύδνα είχε αποκτήσει κατά καιρούς ξεχωριστή δύναμη και ιδιαίτερα την εποχή του Φιλίππου του Β’ είχε τονιστεί πολλές φορές απ’ το Δημοσθένη, το μεγάλο ρήτορα των αιώνων, η ζωτικότητά της και η μεγάλη σημασία της, σ’ ότι αφορούσε την ισορροπία των δυνάμεων στον τότε Ελλαδικό και στο Μεσογειακό γενικότερα χώρο. Κι όλη αυτή η διάκριση και η σπουδαιότητα της Πύδνας οφείλονταν στον πλούτο της, στη γεωγραφική της θέση και περισσότερο στο ζωτικής σημασίας λιμάνι της.
  26. Μακεδονία - Μετά τη Μάχη της Πύδνας
    Αμέσως μετά την εκπόρθηση της Πύδνας, ο Αιμίλιος Παύλος έστειλε πρέσβεις του στη Ρώμη, για να αναγγείλουν την περήφανη νίκη του στη Σύγκλητο. Η αντιπροσωπεία αυτή αποτελούνταν από τρεις αξιωματικούς του με επικεφαλής το Μέτελλο. Λίγες μέρες πριν απ’ την τελική νίκη του Αιμιλίου, κυκλοφόρησε φήμη στον ιππόδρομο της Ρώμης, ότι οι Ρωμαίοι νίκησαν τον Περσέα στη Μακεδονία. Το πράγμα, όμως, πέρασε σαν ένας φευγαλέος ψίθυρος και ξεχάστηκε, γιατί δεν υπήρχε συγκεκριμένη πληροφορία. Παρ’ όλα αυτά, ο λαός έτρεξε στους ναούς και πρόσφερε θυσίες και θυμιάματα στους βωμούς, παρακαλώντας τους θεούς να βγάλουν αληθινές αυτές τις φήμες.
  27. Μακεδονικό Πρόβλημα - μέρος β'
    Κι εδώ, ο ρόλος των σλαβόφωνων Ελλήνων, που γεννήθηκαν στην Ελλάδα και ήρθαν στην Αυστραλία με ελληνικά διαβατήρια κι αρνούνται τώρα την πατρίδα τους, έχει ιδιαίτερη βαρύτητα. Όλα αυτά είναι εκείνα που, προβαλλόμενα κατάλληλα, συγκινούν ως ένα βαθμό τη διεθνή κοινή γνώμη, η οποία και θα πρέπει να μας ενδιαφέρει περισσότερο. Το όνομα δε Μακεδονία, Μακεδόνες κλπ., φέρνει ακόμα στη μνήμη του πολύ κόσμου του εξωτερικού, που δεν γνωρίζει ιστορικές λεπτομέρειες και αρχαιολογικές, εθνολογικές και γλωσσολογικές ιδιαιτερότητες
  28. Μακεδονικό Πρόβλημα - μέρος α'
    Το Μακεδονικό ζήτημα, όπως είναι γνωστό στις μέρες μας, είναι ένα παρακλάδι ή παράγωγο, κατάλοιπο του μεγάλου Ανατολικού Ζητήματος, του οποίου η αρχή ή καλύτερα η διπλωματική του διατύπωση πάει 140 χρόνια πίσω. Οι τότε Μεγάλες Δυνάμεις, Αγγλία, Ρωσία και Αυστρία εποφθαλμιούν τα εδάφη της Οθωμανικής αυτοκρατορίας, η οποία αρχίζει να καταρρέει και κάθε μια απ’ αυτές ετοιμάζεται και προσπαθεί, με την πτώση του σουλτάνου, να ιδιοποιηθεί, όχι μόνο το πιο μεγάλο αλλά και το πιο ζωτικό τμήμα της καταρρέουσας αυτοκρατορίας.
  29. Η Μαχη της Πυδνας
    Η μάχη της Πύδνας είναι ένα σημαντικότατο ιστορικό γεγονός, γιατί η έκβασή της σημάδεψε βαθιά την πορεία της ανθρωπότητας. Επέδρασε ουσιαστικά στην εξέλιξη του κατοπινού κόσμου κι επηρέασε ανεπανόρθωτα τα βήματα και το μέλλον της φυλής μας. Εδώ, στα χώματα τα δικά μας, στις ρεματιές και στους λόφους της Πιερίας, που ανεβοκατεβαίνουμε κάθε μέρα εμείς αδιάφοροι και από άγνοια, πριν από 2152 χρόνια συγκρούστηκαν δυο κόσμοι...