Τα Φλογητά Καππαδοκίας

Τα Φλογητά Καππαδοκίας

page_1_thumb_large

Φλογητά

Τα Φλογητά βρίσκονται εντός της περιοχής του Μπουντάκ  Οβασί[1] του Βαγδαονικού οροπεδίου, δυτικά της Μαλακοπής[2], ανάμεσα στα χωριά Ανακού, Σύλλατα, Λίμναι, Τροχός, Ποταμιά, Δήλα, Νάξος[3], κ.α.

Ήταν μια κοινότητα  που διοικητικά υπαγότανε[4] στο Μουτεσαριφλίκ (ι) της Νίγδης, μιας από τις οκτώ περιφέρειες της Καππαδοκίας, στο Καϊμακαμλίκ (ι) του Νεβ-Σεχίρ και στο μεγάλο  Βαλελίκ (ι) του Ικονίου που σύμφωνα με τον Π. Κοντογιάννη το μέγεθός του «…ισούται σχεδόν προς την παλαιάν Ελλάδα ολόκληρον, ηυξημένην κατά το ήμισυ αυτής…»[5]

Σύμφωνα, επίσης, με όλες τις υπάρχουσες πληροφορίες, επρόκειτο περί ενός ελληνόφωνου μικτού χωριού του οποίου ο αριθμός των κατοίκων της ήταν περίπου παρόμοιος σε όλους τους  ιστορικούς.

Την πρώτη μας, έστω και ελλιπή, πληροφορία, αντλούμε από τη μελέτη του  Οικουμενικού Πατριάρχη  Κύριλλου «Ιστορική Περιγραφή του εν Βιέννη Προεκδοθέντος Χωρογραφικού Πίνακος της Μεγάλης Αρχισατραπείας του Ικονίου» όπου αναφέρει επί λέξει ο Σεπτός Ιεράρχης.  «Προς βορράν του Χασά Κιόϊ (της Νάξου) 4 ώρας κείται χωρίον χριστιανικόν, Σουβερμέζ λεγόμενον, κοινώς Φλογετά….»,[6] χωρίς βεβαίως την παράθεση κανενός άλλου στοιχείου, πλην της επισημάνσεως πως επρόκειτο για μια περιοχή παντελώς άνυδρη.

Πληροφορία  που επαναλαμβάνεται πανομοιότυπα στην σελίδα 99 και χωρίς καμία άλλη προσθήκη στο βιβλίο του  Σινασίτη ιστορικού Ν. Ρίζου «Καππαδοκικά ήτοι Δοκίμιον ιστορικής περιγραφής της αρχαίας Καππαδοκίας και ιδίως των επαρχιών Καισαρείας και Ικονίου»

Στα 1895 ο ιατρός Συμεών Φαρασόπουλος, που καταγότανε από την Καππαδοκία, μας πληροφορεί  σε μελέτη του πως,  «…Η κοινότητα έχει 3200 κατοίκους…εκ των οποίων οι 2800 χριστιανοί»,[7] ενώ λίγο αργότερα, το 1897, ο Αναστάσιος Λεβίδης  μας γνωρίζει πως «…Κατοικούσι δε αυτή χριστιανοί ορθόδοξοι ομιλούντες την ελληνικήν παρεφθαρμένως…»[8]

Ο προαναφερόμενος αριθμός των κατοίκων της κοινότητος επαναλαμβάνεται και πάλι από τον Αρχέλαο Σαραντίδη στο βιβλίο του «Η Σινασός» σε έκδοση του 1899.

« Φλογητά. Κωμόπολις  γεωργική απέχουσα μίαν ώραν της Μαλακοπής, κατοικείται υπό 3.200 εξ ων οι 2800 είνε χριστιανοί ορθόδοξοι ελληνόφωνοι…»,[9]ενώ λίγο αργότερα, δηλαδή στα 1905, η κοινότητα θα πρέπει, σύμφωνα με την πληροφορία που καταγράφεται στο περιοδικό «Ξενοφάνης»[10] να είχε 2500 Έλληνες και 500 Τούρκους.

Σε μια διαφορετική προσέγγιση, πάλι, οι συντάκτες του μικρασιατικού ημερολογίου ο «Αστήρ» στα 1913, μεταξύ των άλλων αναφέρουν πως η κοινότητα των Φλογητών διαθέτει 600 σπίτια από τα οποία μόνο τα 70 ήταν μουσουλμανικά ενώ τα υπόλοιπα ορθοδόξων χριστιανών[11].

Τώρα, η πλέον σημαντική πληροφορία για την  πληθυσμιακή ανάπτυξη της περιοχής της Καππαδοκίας και κατά συνέπεια της κοινότητος των Φλογητών, δίδεται από τον αρμόδιο Πρόξενο της Ελλάδος  στην Κωνσταντινούπολη το 1916. Μεσούντος του πρώτου μεγάλου πολέμου και λίγο μετά την επανάσταση των Νεότουρκων και τις γενικές ανακατατάξεις στην απέραντη οθωμανική αυτοκρατορία, παρατηρεί, σημειώνει, και  μεταξύ των άλλων  καταγράφει χαρακτηριστικά στην επίσημη αναφορά του προς το ΥΠ.ΕΞ: «Η της Φλογητής χωρίου βορειοδυτικώς της Τροχού…ελληνόφωνος αριθμούσα περί τας 500 οικογενείας γεωργικάς ημετέρας παρά 50-60 Μωαμεθανικαίς…»[12]

Τέλος και στο σημείο αυτό παραθέτουμε τις  πληροφορίες που αντλήσαμε από δυο νεότερες και σύγχρονες ιστορικές πηγές.

Η πρώτη προέρχεται από το βιβλίο[13] των ιστορικών Μ. Μαραβελάκη- Α. Βακαλόπουλου οι οποίοι ασχολήθηκαν και κατέγραψαν πολλά για το «προσφυγικό πρόβλημα». Σύμφωνα, λοιπόν, μ’ αυτήν, τα Φλογητά, που απείχαν μόλις 5 χλμ από την Μαλακοπή, είχαν «500 ελληνόφωνες οικογένειες και 150 τουρκ. οικογένειες», χωρίς περαιτέρω διευκρινήσεις για καταγωγή κλπ.

Το επισημαίνουμε δε αυτό διότι, είναι καταγεγραμμένο, πως υπήρχανε πολλά τουρκόφωνα χριστιανικά χωριά στην περιοχή της Καππαδοκίας.[14]

Η δεύτερη προέρχεται από την ερευνήτρια Μαρία Ασβέστη. Σύμφωνα, λοιπόν,  με αυτήν,  στην καταγραφή –ανάλυση που κάμει για τις επαγγελματικές ασχολίες των κατοίκων της Καππαδοκίας, σημειώνει μεταξύ των άλλων πως, με βάση τους πίνακες των Ελλήνων που ήρθαν από την Τουρκία στην Ελλάδα το 1924, «…μετοίκησαν υποχρεωτικά από τα Φλογητά 546 ελληνικές οικογένειες με 2280 άτομα»[15]

Στο σημείο αυτό να σημειώσουμε πως οι αυξομειώσεις του πληθυσμού ήταν και αποτέλεσμα διαφόρων εξωγενών παραγόντων.

Για παράδειγμα, οι κατά καιρούς  «πιέσεις» προς τον χριστιανικό πληθυσμό, ο προσπορισμός του εύκολου χρήματος, το άνυδρο, άρα και εν πολλοίς ανεκμετάλλευτο της περιοχής,  οδηγούσαν προς την εσωτερική και εξωτερική μετανάστευση, του νεαρού, κυρίως, πληθυσμού, με προορισμούς την Κωνσταντινούπολη, την Σμύρνη αλλά και τις Η.Π.Α[16].

Μάλιστα δε και σύμφωνα με τον γιατρό Συμεών Φαρασόπουλο ήταν αρκετοί ώστε επιθυμούντες να βοηθήσουν ουσιαστικά την ιδιαίτερή τους πατρίδα, συνέστησαν «αδελφότητα» που σκοπό ιερό είχε ακριβώς την συλλογή χρημάτων και την αποστολή τους για την κατασκευή διδακτηρίου, εκκλησιών κλπ

«Προ τινων ετών ήρξαντο οι κάτοικοι αυτής (Φλογητά) να μεταβαίνωσιν εις την Κωνσταντινούπολιν, ένθα συνέστησαν αδελφότητα…»[17]

Η αποδημία αυτή, όπως ήταν επόμενο, άφησε πίσω της την ερήμωση, η οποία με τη σειρά της επανατροφοδότησε μια νέα αποδημία σε τέτοιο σημείο, ώστε η εγκατάλειψη των χωριών ήτανε ορατή από τον ενεργό τους πληθυσμό.

 

 


[1] Μπουντάκ Οβασί= πεδιάδα του Μπουντάκ. «Κατά την παράδοσιν ο Σεϊντί Μπατάλ Γαζή ( μουσουλμάνος ήρωας), κατά την εξάπλωσιν των Τούρκων  εις την περιοχήν του Ικονίου επολέμησε επί επτά έτη εναντίον των χωριών της περιοχής, αλλά δεν κατόρθωσε να τα καταλάβη. Δια τούτο είπε (μπουντάκ καλσίν μπουραντά) δηλαδή (ας μείνη και ένα κλαδί εδώ), υπονοώντας πως ο χώρος που κατέλαβε  είναι αρκετός και ας μείνει κάτι ελεύθερον» – «Οι προσφυγικές εγκαταστάσεις στην περιοχή της Θεσσαλονίκης» Μ Μαραβελάκη- Α Βακαλόπουλου σελ 54
[2] «Φλοϊτά, κωμόπολις κειμένη προς Δ. της Μαλακοπής και απέχουσα μίαν ώραν …» – «Τα Σύλλατα, μελέτη του νομού Ικονίου» Σ. Φαρασόπουλος,  σελ 62, 1895
[3] Τα τουρκικά ονόματα των προαναφερομένων χωριών είναι: Φλόγητά=Σου-βερμέζ, Μαλακοπή= Μελεγκόπ ή Ντερίνκουγιου, Ανακού=Ενεγί, Σύλλατα=Ζίλε, Λίμναι= Γκιολτζικ, Τροχός=Τιρχίν, Ποταμιά= Ορτάκιόϊ, Δήλα=Τηλ, Νάξος=Χασάκιοϊ
[4] «Μουτεσαριφλίκ αλλά και Σαντζάκι = διοίκηση, Καϊμακαμλίκ αλλά και Καζάς =υποδιοίκηση, Βαλελίκ= γενική διοίκησης, Μουδουρλίκ = δήμος, κωμόπολη» «Το μεταλλείο του Ταύρου» Κυρ. Χατζηκυριακίδη, σελ 47
[5] α-«Γεωγραφία της Μικράς Ασίας» Π. Κοντογιάννης σελ. 144 β-«Πόντος- Μικρά Ασία Θεσσαλονίκη» Κ.Ι.Θ.σελ.34 «Βιλαέτι Ικονίου: Με πέντε σαντζάκια, του Ικονίου(Κόνια), της Νίγδης (Νίγδε), του Πολυδώρου(Πουλτούρ), της Βάριδος( Σπάρτης), και της Αττάλειας (Ατάλια). Ο ελληνικός πληθυσμός αριθμούσε 180000 ψυχές, περίπου το 16.5% του πληθυσμού, με σημαντικές πόλεις: την Νεάπολη, την Μαλακοπή, τα Φλογητά…»
[6] Σελ.20
[7]  Συμ. Φαρασόπουλος «Τα Σύλλατα…» ό.π. σελ. 62
[8] Λεβίδης Αναστάσιος « Ιστορικόν Δοκίμιον περιέχον την θρησκευτικήν και πολιτικήν ιστορίαν την χωρογραφίαν  και αρχαιολογίαν της Καππαδοκίας» σελ 554
[9] Αρχελάου Σαραντίδου «Η Σινασός» σελ 124
[10] «Ξενοφάνης» Περιοδικό, τόμος τρίτος,  τεύχος πρώτο, Εν Αθήναις 1905 πίνακας «Επαρχία Ικονίου».
[11] «Αστήρ» Μικρασιατικό ημερολόγιο 1913 σελ 246
[12] Ι.Α.ΥΠ.ΕΞ. «Προξενική αναφορά για την Καππαδοκία» 1916
[13] Μ. Μαραβελάκη-Α. Βακαλόπουλου. «Οι προσφυγικές εγκαταστάσεις στην περιοχή της Θεσσαλονίκης» σελ. 28
[14] Το Ανταβάλ, για παράδειγμα, που ήτανε εξ ολοκλήρου Τουρκόφωνο Χριστιανικό χωριό ‘η ακόμη και η Λίμναι…
[15] Ασβέστη Μαρία. «Επαγγελματικές ασχολίες////////////» σελ. 99
[16] Ι.Α.ΥΠ.ΕΞ. «Προξενική αναφορά» ο.π. «Ικανοί των ενταύθα ομογενών (ομιλεί για τους Φλογητινούς) ξενιτεύονται εις την Κωνσταντινουπολιν, την Σμύρνην και αλλαχού…»
[17] Σ. Φαρασόπουλος «Τα Σύλλατα…» ο.π. σελ 63

Κωνσταντίνου Νίγδελη

Αρχαιοκαπηλία

έγκλημα σε ευρύτατη εξέλιξη

«Βάναυσοι τυμβωρύχοι με λοστούς και όπλα, καλλιεργημένοι επιχειρηματίες, τυχοδιώκτες, βαποράκια και περισπούδαστοι αρχαιολόγοι, πολιτικοί και διευθυντές μουσείων, μεγάλοι οίκοι δημοπρασιών απ’ όλο τον κόσμο συμμετέχουν στο διεθνές κύκλωμα του παράνομου εμπορίου ελληνικών αρχαιοτήτων…» – Έτσι αρχίζει το άρθρο με τίτλο «Όταν μεγαλώσω θέλω να γίνω Αρχαιοκάπηλος»[1].

ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΡΧΑΙΟΚΑΠΗΛΙΑ

Αρχαιοκαπηλία είναι «…το παράνομο εμπόριο αρχαίων αντικειμένων…», σύμφωνα με τον Γ. Μπαμπινιώτη[2].

Ανδρέας Αποστολίδης

Ο Ανδρέας Αποστολίδης[3] (βλ. εικόνα) γράφει: «…Αρχαιοκαπηλία – ή καπηλεία, ή παράνομος εμπορία αρχαίων έργων τέχνης…». Μιλάμε δηλαδή για τη χειρότερη μορφή της αρχαιοκλοπής, μια και όπως επεξηγούμε παρακάτω, αυτή προξενεί ανεπανόρθωτη ζημία στα αντικείμενα αυτά, κλοπή της ιστορίας του τόπου, υπονομεύοντας τη γνώση, την επιστήμη, τον πολιτισμό της περιοχής. Όλα θυσιασμένα στο βωμό των 500 δισεκατομμυρίων δολαρίων ετήσιου τζίρου του παράνομου εμπορίου αρχαιοτήτων σε ολόκληρο τον κόσμο σύμφωνα με την Ίντερπολ.

Στοιχεία προκύπτουν διαρκώς καθώς το διεθνές εμπόριο συνεχίζεται και τα μεγαλύτερα μουσεία της Δύσης που αγοράζουν αδιάκοπα, άσχετα από το τι δηλώνουν. Το εμπόριο έχει αποθέματα για πολλές δεκαετίες ακόμα έστω κι αν μειωθούν οι λαθρανασκαφές από σήμερα.

ΠΩΣ ΑΡΧΙΣΑ Ν’ ΑΝΗΣΥΧΩ

Όταν πριν από αρκετό καιρό άρχισα να ενδιαφέρομαι και να ερευνώ πάνω στο θέμα της αρχαιοκαπηλίας, πίστευα πώς σε λίγο διάστημα θα είχα καταγράψει, με λεπτομέρειες, πολλά από τα γνωρίσματα των παράνομων αυτών κυκλωμάτων. Κυκλωμάτων τα οποία όχι μόνον ασελγούν σε βάρος κρατών, ιστορίας και αρχαιολογίας βασιζόμενα στην κερδοσκοπία και στην παρανομία, αλλά και καταστρέφουν πολιτισμούς, υπονομεύοντας επίσημους φορείς και επιστημονικές έρευνες. Αυτό κυρίως διότι τις περισσότερες φορές οι αρχαιοκάπηλοι δεν συνοδεύουν τα ευρήματά τους με κανένα πιστοποιητικό ή δικαιολογητικό προέλευσης των λαθρανασκαφών από φόβο μήπως αποκαλυφθούν. Έτσι και τα ευρήματα χάνουν μέρος της αξίας τους ενώ η ιστορία ενός τόπου ή πολιτισμού παραχαράζεται ανεπανόρθωτα.

ΠΩΣ ΓΙΝΟΝΤΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΝΟΜΙΕΣ

Σε γενικές γραμμές τις λαθρανασκαφές διευθύνουν άτομα που γνωρίζουν από αρχαιολογία ή είναι οι ίδιοι αρχαιολόγοι και για κάποιο λόγο δελεάστηκαν από τις τιμές που μπορούν τα ευρήματά τους να προσκομίσουν και πέρασαν στην παρανομία.

Λέγοντας παρανομία, εννοούμε την προώθηση και παράνομη πώληση αυτών των αντικειμένων σε συλλέκτες και οργανισμούς, όπως μουσεία και μάλιστα διαδεδομένης εγκυρότητας. Οι λόγοι για τους οποίους οι συλλέκτες αγοράζουν τα ευρήματα είναι κυρίως κερδοσκοπικοί. Ένα αυθεντικό και μοναδικό αντικείμενο, όπως τον καλυκωτό κρατήρα του Ευφρονίου με το νεκρό Σαρπηδόνα, τον Ύπνο και το Θάνατο (βλ. εικόνα πιο πάνω), μπορεί να προσκομίσει πολλά εκατομμύρια δολάρια στους αρχαιοκάπηλους. Θα πρέπει να σημειωθεί πως ο κρατήρας αυτός, που σήμερα εκτίθεται στο Μητροπολιτικό Μουσείο της Νέας Υόρκης και βρέθηκε σε λαθρανασκαφές έξω από τη Ρώμη, είναι προγραμματισμένο να επιστραφεί στην Ιταλία μέχρι τις 15 Ιανουαρίου 2008. «Η ζωγραφική του είναι εφάμιλλη ενός Ντα Βίντσι κι ενός Ντίρερ. Η αρχιτεκτονική του είναι επιπέδου Παρθενώνα. Πρόκειται για το ωραιότερο ελληνικό αγγείο που υπάρχει στον κόσμο. Είναι ο Κρατήρας του Ευφρονίου». Λόγια από την τηλεοπτική συνέντευξη του Τόμας Χόβινγκ[4] το 1972 για το αριστουργηματικό αυτό απόκτημα.

Φανταστείτε βέβαια πως υπάρχουν πολλές δεκάδες χιλιάδες αντικείμενα λαθρανασκαφών σε ολόκληρο τον κόσμο και που δεν έχουν καταγραφεί μειώνοντας έτσι την αξία τους κι έχοντας όλες τις παραπάνω αναφερθείσες επιπτώσεις. Οι αρχαιοκάπηλοι όμως έχουν κι εκεί βρει τον τρόπο να προσθέτουν υπόληψη και αξία με το να συμπεριλαμβάνουν λαθραία αντικείμενα ανάμεσα σε επικυρωμένα στις διάφορες εκθέσεις και κατόπιν να προσθέτουν στην ιστορία του ευρήματος για το πού και πότε έχει εκτεθεί στο παρελθόν. Μερικές φορές μάλιστα οι εκθέσεις αυτές γίνονται υπό την αιγίδα κάποιου αναγνωρισμένου αρχαιολόγου και σοβαρού προσώπου οπότε και η αξία του ευρήματος αυξάνεται ακόμη περισσότερο.

Σοβαρά μουσεία όπως μερικά στην Αμερική έχουν δηλώσει πως δεν δέχονται κλοπιμαία και πως διαχωρίζουν τη θέση τους από εμπόρους δίχως επιστημονικά και έγκυρα έγγραφα. Όμως άλλα λένε στη θεωρία και άλλα πράττουν.

______________________________

[1] Κατημερτζή Π., εφημερίδα «ΤΑ ΝΕΑ», 2 Σεπτ.‘06, σελ. Ρ10
[2] Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας, Αθήνα 2002, λ.αρχαικαπηλία
[3] Αρχαιοκαπηλία και Εμπόριο Αρχαιοτήτων, Αθήνα 2006, σ. 47-48
[4] Διευθυντής του Μητροπολιτικού Μουσείου της Νέας Υόρκης 

ΤΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

Κατά καιρούς έχουν επισημανθεί από το Υπουργείο Πολιτισμού της Ελλάδος αυτοί οι αρχαιοκάπηλοι όπως ο Ελί Μπορόφσκι για τον οποίο έχει εκδοθεί ένταλμα σύλληψης στην Αθήνα για τη λαθρανασκαφή του 1968 απ’ όπου υπεξαίρεσε αρκετά αττικά αγγεία. Ας μην ξεχάσουμε βέβαια και τον Ιάκωβο Γιοσάκη ο οποίος κατηγορήθηκε το 1997 από ομάδα πολιτών από τα Κύθηρα και αργότερα από την Εισαγγελία Πρωτοδικών Πειραιώς για υπεξαίρεση αρχαιοτήτων μεγάλης αξίας σε βαθμό κακουργήματος[1].

Σε πολλές όμως περιπτώσεις το Υπουργείο Πολιτισμού έχει τέλεια άγνοια για τις εκθέσεις με εξ’ ολοκλήρου ή μερικά παράνομα ευρήματα που γίνονται στο εξωτερικό αλλά και αν γνωρίζει πολλές φορές δεν διαμαρτύρεται με αποτέλεσμα αυτά τα ευρήματα να αποκτούν μια κάποια εγκυρότητα.

Πρέπει να σημειωθεί πως είναι σχεδόν αδύνατο να φυλαχτούν όλες οι ακτές της Ελλάδας αλλά δυστυχώς δεν είναι μόνον η Ελλάδα που υποφέρει από τέτοιες ενέργειες, είναι και η Τουρκία, η Ιταλία, η Συρία, η Περσία, το Ιράκ κ.ά. Οι αρχαιοκάπηλοι δεν έχουν προτιμήσεις στο πώς θα κερδοσκοπήσουν παρ’ όλο που πολλές φορές προτιμούν να συνδιαλλάσσονται με ευρήματα μιας ή δύο χωρών όπως στην περίπτωση Μπορόφσκι ο οποίος είχε τη μεγαλύτερη και πιο αξιόλογη συλλογή μινωικών ευρημάτων στον κόσμο.

Σύμφωνα με τον Αποστολίδη «το 2001, μεταξύ 27 Ιανουαρίου και 29 Απριλίου, πραγματοποιήθηκε στην Καρλσρούη μια μεγάλη έκθεση μινωικών αρχαιοτήτων… όπου συμμετείχαν όλα τα μουσεία του κόσμου που διαθέτουν μινωικές αρχαιότητες και όλα τα ελληνικά μουσεία με πρώτο το Μουσείο Ηρακλείου… Η έκθεση… έγινε υπό την αιγίδα του Προέδρου της Ελληνικής Δημοκρατίας… Σ’ αυτήν παρουσιάστηκε για πρώτη φορά και τμήμα της συλλογής Μπορόφσκι, 38 κομμάτια, αδημοσίευτα, χωρίς προέλευση, που η επιστημονική αρχαιολογική κοινότητα γνώριζε για πρώτη φορά την ύπαρξή τους…». Στην ίδια σελίδα αναφέρεται και μέρος της επιστολής του αρχαιολόγου Γιάννη Σακελλαράκη στον υπουργό Πολιτισμού Ευάγγελο Βενιζέλο όπου ούτε λίγο ούτε πολύ δηλώνει πως «… στόχος της έκθεσης στην Καρλσρούη ήταν η νομιμοποίηση της συλλογής Μπορόφκσι…». Πιο κάτω ο Σακελλαράκης δηλώνει πως «…Δεν υπάρχουν μινωικά αντικείμενα εκτός Ελλάδας τα οποία να μην γνωρίζουμε εκτός από τη συλλογή Evans. Πού βρεθήκανε; Πώς ξαφνικά τόσα σπουδαία, καλά, άριστα διατηρημένα χρυσά, σφραγίδες, ειδώλια, αγγεία;…»

Ο Κέννεθ Λαπατίν στο βιβλίο του, Μυστήρια της Θεάς των φιδιών[2], γράφει πώς ένα από τα πιο φημισμένα κομμάτια αρχαίας ελληνικής τέχνης, ένα χρυσελεφάντινο αγαλματίδιο της Θεάς των Φιδιών (ύψους 16.1 εκ.), αφαιρέθηκε από την Κνωσό και βρήκε το δρόμο για την Αμερική στις αρχές του 20ου αιώνα, υπό την εποπτεία του τότε αρχαιολόγου Arthur Evans. Το αγαλματίδιο άλλαξε πολλά χέρια και στην πορεία του διαμελίστηκε κι συναρμολογήθηκε από κάποιον William J. Young στο μουσείο Museum of Fine Arts Εργαστήριο Ερεύνης (Research Laboratory) το 1930[3]. Στο ίδιο βιβλίο η Mariana Griswold Van Rensselaer λέει “No one knows – that is those who must know do not say – just when or where this figure was found or how it escaped from under the watchful eyes of the Cretan authorities.” (Κανείς δεν γνωρίζει – στην πράξη αυτοί που πρέπει να γνωρίζουν δεν λένε – πού και πότε αυτή η φιγούρα βρέθηκε ή πώς ξέφυγε της προσοχής των Κρητικών Αρχών.)

ΤΙ ΣΥΜΒΑΙΝΕΙ ΣΕ ΑΛΛΕΣ ΧΩΡΕΣ

Η λαθρανασκαφή, αρχαιοκαπηλία και οι τυμβωρύχοι δεν έχουν ούτε εθνικότητα, ούτε θρησκεία, ούτε συνείδηση. Έχουν μόνον ένα σκοπό: την καθ’ όλα παράνομη κερδοσκοπία. Όπως προαναφέραμε, διάφορες χώρες όπως της Μέσης Ανατολής, Ινδία, Αίγυπτος, Ευρώπη, Ιταλία, Ελλάδα, Μικρά Ασία, Τουρκία, Συρία κ.ά. έχουν πέσει θύματα αυτής της απροσδιόριστης και ασύδοτης κλεπτομανίας.

Στην Ευρώπη με την «Οδηγία 93/7/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 15ης Μαρτίου 1993 σχετικά με την επιστροφή των πολιτιστικών αγαθών που έχουν εξαχθεί παράνομα από το έδαφος κράτους μέλους εξασφαλίζεται στα κράτη μέλη η επιστροφή, των εθνικών θησαυρών καλλιτεχνικής, ιστορικής ή αρχαιολογικής αξίας οι οποίοι έχουν αποσταλεί ή εξέλθει παράνομα, μετά την κατάργηση των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα»[4].

Μερικές αναφορές: «…Ο Ricardo Elias του ΑΙΑ (Αρχαιολογικό Ινστιτούτο Αμερικής) Αντιπρόεδρος Επαγγελματικών Δραστηριοτήτων, πρόσφατη κατάθεση προς την CPAC (Cultural Property Advisory Committee) είπε πως μεταξύ του 1980 και του 1992 περισσότερα από 4000 Apulian αγγεία προσφέρθηκαν προς πώληση, κανένα από αυτά δεν είχε καταγραφεί σε ιδιωτικές ή μουσειακές συλλογές και αναφέρθηκε στις πρόσφατες συλλήψεις ατόμων που είχαν αναμειχθεί με αρχαιοκαπηλία στην Ιταλία αφαιρώντας περισσότερα από 30,000 έργα τέχνης….»[5]

«…Σύμφωνα με Αμερικανικές διπλωματικές αναφορές, είχε πολλές φορές διαδοθεί πως κάποιος με το όνομα Κουκ, κάνοντας χρήση της θέσης του εξήγαγε παράνομα από το Ιράκ έργα τέχνης, με αποτέλεσμα πολλά από τα εκθέματα του Μουσείου του Ιράκ από την πτέρυγα του Ur εξαφανίστηκαν… Ο Κουκ παρουσιάστηκε μπρος σε μια ομάδα Άγγλων υπευθύνων που εξέτασαν την υπόθεση και κατηγορήθηκε για παράνομη υπεξαίρεση αρχαιοτήτων…»[6]

Πολύ πρόσφατα η Τουρκία δαπάνησε ένα εκατομμύριο δολάρια για να φέρει στη δικαιοσύνη αμερικανικού δικαστηρίου εκείνους που αφαίρεσαν αντικείμενα από το χώρο της και κατάφερε να της επιστραφούν τα ευρήματα.

____________________________________

[1] Μπαρδούνιας Ν., εφημ. Καθημερινή, Αθήνα,Φεβ-05
[2] Kenneth D.S., LapatinMysteries of the Snake Goddess, Art, Desire and the Forging of History, New York 2002
[3] ό.π. 140
[4] Δραστηριότητες Ευρ. Ένωσης – Σύναψη Νομοθεσίας, Πολιτισμός, Αυγ. 2006, Βλ. ιστοσελίδα http://europa.eu/scadplus/leg/el/lvb/l11017b.htm
[5] Kevin R. Cheek, Into the Antiquities Trade, ΗΠΑ 2003, σελ. 178
[6] Marcus T. Berhardsson, Reclaiming a Plundered Past, Texas 2005, σ. 159

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ

Πώς αντιμετωπίζεται σήμερα η αρχαιοκαπηλία στον κόσμο; Δύο σημαντικές χρονολογίες, πρέπει εδώ να σημειωθούν για την πώληση αρχαίων αντικειμένων.Αυτές είναι το 1870 και το 1970. Την πρώτη γιατί στην Αμερική δημιουργήθηκαν δύο τεράστια μουσειακά συγκροτήματα: αυτό του Μητροπολιτικού Μουσείου Τέχνης στη Νέα Υόρκη και του Μουσείου Καλών Τεχνών στη Βοστόνη. Δύο μουσεία που είχαν βαλθεί στην αναζήτηση και έκθεση όλων των πολιτισμών από όλες τις περιοχές του κόσμου. Έκτοτε ξεκίνησε η μεγαλύτερη εκστρατεία αρχαιοκαπήλων στα παγκόσμια χρονικά για να τροφοδοτήσουν τα πιο πάνω και όχι μόνο μουσεία.

Τη δεύτερη χρονολογία που αναφέραμε (το 1970) είναι όταν η Ουνέσκο ψήφισε Συνθήκη Απαγόρευσης και Αποτροπής του Παράνομου Εμπορίου, της Παράνομης Εξαγωγής και Αλλαγής Ιδιοκτησίας της Πολιτιστικής Κληρονομιάς. Έκτοτε καμία πώληση αρχαιοτήτων παλιάς ιδιωτικής συλλογής δεν θεωρείται αθώα. Βέβαια η Συνθήκη αυτή δεν ήταν δεσμευτική ούτε είχε καμία νομική υπόσταση αλλά αρχής γενομένης από το Μουσείο Φιλαδέλφειας το οποίο ανακοίνωσε αμέσως πως δεν πρόκειται ν’ αγοράζει αρχαιότητες άγνωστης ή ασαφούς προέλευσης, η Συνθήκη άρχισε να έχει κάποια επίδραση στην πάταξη της αρχαιοκαπηλίας.

Στην Ελλάδα από το 1984 έχει συσταθεί Τμήμα Δίωξης Αρχαιοκαπηλίας κάτω από το Υπουργείο Δημόσιας Τάξης και μέχρι σήμερα έχει να επιδείξει ένα μεγάλο αριθμό διώξεων προς άτομα και οργανισμούς. Ο συγγραφέας όμως Α. Αποστολίδης σε μια επικοινωνία που είχα μαζί του στις 13 Νοεμβρίου 2006 μου είπε: «…Έχω επικοινωνήσει με τα περισσότερα άτομα του Υπουργείου Πολιτισμού, Υπουργείου Δημόσιας Τάξης, και Τμήματος Δίωξης Αρχαιοκαπηλίας μεταξύ του 2000 και 2005. Η συγκάλυψη της λεηλασίας είναι μια κρατική πολιτική…».

Ιάκωβος Γαριβάλδης
Πρώτη δημοσίευση στο περιοδικό ΑΘΗΝΑ, τεύχος 15
Μελβούρνη 

 Βιβλιογραφία:

Marcus T. Berhardsson, Reclaiming a Plundered Past, Texas 2005
Kenneth D.S., LapatinMysteries of the Snake Goddess, Art, Desire and the Forging of History, New York 2002
Kevin R. Cheek, Into the Antiquities Trade, ΗΠΑ 2003
Μπαρδούνιας Ν., εφημ. Καθημερινή, Αθήνα,Φεβ-05|
Κατημερτζή Π., εφημερίδα «ΤΑ ΝΕΑ», 2 Σεπτ.‘06
Αποστολίδης Α., Αρχαιοκαπηλία και Εμπόριο Αρχαιοτήτων, Αθήνα 2006


Και τώρα ένα πρόσφατο βίντεο για τα κλοπή αρχαίων από τους Γερμανούς από το 1860 μέχρι σήμερα.

[vsw id=”Nr5qT9Yz9Vc” source=”youtube” width=”680″ height=”480″ autoplay=”no”]

“Αντάντ”

Ο όρος προήλθε εκ του γαλλικού Entente που σημαίνει συμφωνία.

Πρόκειται για τη συμμαχία Γαλλίας και Μεγάλης Βρετανίας η οποία επεκτάθηκε δια της ξεχωριστής Αγγλορωσικής Συνεννόησης του 1907, μετασχηματιζόμενη στη λεγόμενη “Τριπλή ΑΝΤΑΝΤ” που στρεφόταν εναντίον της συμμαχίας των Κεντρικών Δυνάμεων, στην οποία πρωτοστατούσε η Γερμανία.

Μετά την έκρηξη του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου η συμμαχία επεκτάθηκε με την εισδοχή της Σερβίας, του Βελγίου, της Ιαπωνίας (1914), της Ιταλίας (1915), της Ρουμανίας (1916), της Ελλάδας(1917) και των Η.Π.Α. (1917).

Στην ουσία η ΑΝΤΑΝΤ
ή
τριπλή συνεννόηση:

  • ήταν σύστημα συμμαχιών του 18981905 … με κύριο σκοπό την έξοδο της Γαλλίας από την πολιτική της απομόνωσης το οποίο στηρίζονταν σε διμερείς συμφωνίες μεταξύ Γαλλίας-Αγγλίας, Αγγλίας-Ρωσίας, Ρωσίας-Γαλλίας.
  • η Τριπλή Συνεννόηση ήταν η αντίπαλη παράταξη στη Τριπλή Συμμαχία.
  • σήμανε το τέλος της αγγλικής πολιτικής της “Λαμπρής Απομονώσεως” και την απευθείας ανάμιξή της στα ευρωπαϊκά θέματα.
  • ο όρος “Αντάντ” χρησιμοποιείται για να δηλώσει το νικηφόρο συμμαχικό μπλοκ κατά τον πόλεμο αυτό.

Η έκρηξη του Α’ παγκόσμιου πολέμου, καλοκαίρι του 1914, βρίσκει την Ελλάδα μοιρασμένη σε δυο στρατόπεδα. Από τη μια μεριά βρίσκονται οι οπαδοί της ΑΝΤΑΝΤ, με ηγέτη τον πρωθυπουργό και αρχηγό του κόμματος των Φιλελευθέρων Ε. Βενιζέλο και από την άλλη μια ευρύτατη σύμπραξη πολιτικών δυνάμεων, που περιλάμβανε γερμανόφιλους και θιασώτες της ουδετερότητας, με ουσιαστικό εκφραστή το βασιλιά Κωνσταντίνο.

Η πρώτη παράταξη υποστήριζε τη συμπόρευση με τους Αγγλογάλλους που κατά την άποψή της θα λειτουργούσε υπέρ της εκπλήρωσης των ελληνικών αλυτρωτικών πόθων… με δεδομένο ότι η Τουρκία είχε ήδη συστρατευτεί με τις Κεντρικές Αυτοκρατορίες, ενώ η Βουλγαρία προσανατολιζόταν προς αυτή την κατεύθυνση.

Η δεύτερη παράταξη υποστήριζε πως η όποια εμπλοκή της χώρας θα οδηγούσε σε επικίνδυνες εθνικές περιπέτειες.

Με την πτώση του Ελευθέριου Βενιζέλου τον Σεπτέμβριο του 1915 άνοιξε ο δρόμος για την de facto εμπλοκή της Ελλάδας στον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο με πρώτο βήμα τη συμμαχική απόβαση στη Θεσσαλονίκη δια της οποίας καταργήθηκε η ελληνική ουδετερότητα.

Άμεσα μάλιστα ακλούθησε πολιτικοστρατιωτική κίνηση που κατέληξε στη συγκρότηση της Επιτροπής Εθνικής Άμυνας… η οποία υποστηρίχθηκε ανοιχτά από τους συμμάχους και κυρίως από τον  διοικητή των δυνάμεων της Μακεδονίας Γάλλο στρατηγό Σαράιγ.

Η Ελλάδα συνεπώς γνωρίζει μια πρωτόγνωρη και οδυνηρή εμπειρία.

Χωρίζεται σε δυο κράτη:

  • -αυτό των Αθηνών με κυβέρνηση πλήρως εξαρτημένη από τον Κωνσταντίνο
  • -και αυτό της Θεσσαλονίκης με κύριο θιασώτη τον  Βενιζέλο.

 

Η διάσπαση της χώρας σε δύο κράτη θα ολοκληρωθεί στις 26 Σεπτεμβρίου, με την άφιξη του Ε. Βενιζέλου στη Θεσσαλονίκη που θα σχηματίσει επαναστατική φιλοσυμμαχική κυβέρνηση και θα κηρύξει τον πόλεμο στις Κεντρικές Δυνάμεις.

adant

“Τριπλή ΑΝΤΑΝΤ”
“Τριπλή ΑΝΤΑΝΤ”

αρχείο φωτογραφιών Γαλλικό υπουργείο Πολιτσμού
κείμενο- επιμέλεια φωτογραφικού αρχείου
Κωσταντίνος Νίγδελης

Κρυόνερο…Το χωριό που άφηναν πίσω τους

Ήταν φθινόπωρο του 1922. Τα πρώτα κίτρινα φύλλα είχαν πέσει κιόλας απ’ τα δένδρα. Είχαν πέσει επίσης οι πρώτες φθινοπωρινές βροχές που πότισαν τη διψασμένη γη και το αεράκι που ’ρχονταν απ’ τα γύρω βουνά ήταν υγρό και παγωμένο. Παγωμένες όμως και βαριές ήταν και οι καρδιές των ανθρώπων που ήταν έτοιμοι για το μεγάλο ξεκίνημα.

Έμπαιναν και ξαναέμπαιναν στα σπίτια τους να πάρουν κάτι ακόμα απ’ αυτά που θ’ άφηναν πίσω τους: κάποιο αγαπημένο αντικείμενο, κάποιο παλιό κειμήλιο, το εικόνισμα του Χριστού, της Παναγίας ή κάποιου Αγίου που λάτρευσαν τόσα χρόνια οι ίδιοι, οι γονείς και οι παππούδες τους.

Τα μικρά παιδιά που δεν καταλάβαιναν από τέτοια βρίσκονταν ήδη πάνω στα βοϊδάμαξα, κουκουλωμένα με μπατανίες ή κιλίμια. Oι γονείς γύρισαν όλο το σπίτι, κλείδωσαν καλά πόρτες και παράθυρα, μη μπει κανένας κλέφτης, μη φυσήξει αέρας δυνατός και τους τ’ ανοίξει, μη μπούνε τα νερά της βροχής και τους λερώσουν τους τοίχους και τα πράγματα που άφηναν πίσω τους. Θα ξαναγύριζαν τάχα κάποια μέρα κι έπρεπε να μείνουν όλα εκεί, όρθια να τους περιμένουν.

  • Α ξανανέρτουμ’ να τα νέβρουμ’, έλεγαν. Οι γεροντότεροι έσκυψαν και φίλησαν την ευλογημένη γη που τόσα χρόνια τους χάριζε τους καρπούς της.
  • Άντε, πάμι, κι ο Θεγιός βοηθός, ακούστηκε η φωνή του αρχηγού.

Ανέβηκαν στα κάρα οι νοικοκυραίοι, τράβηξαν τα σχοινιά των βοδιών τους, τα χτύπησαν απαλά να μην πονέσουν, έτριξαν οι ρόδες των αμαξιών και το καραβάνι ξεκίνησε για το άγνωστο. Όλοι τους έκαναν το σταυρό τους, όταν περνούσαν από την πλατεία μπροστά απ’ την εκκλησιά του Αη Θανάση. Προσευχήθηκαν σιωπηλοί και παγωμένοι. Αποχαιρετούσαν τα ιερά τους και συγχρόνως ζητούσαν τη βοήθειά τους. Είχαν μεγάλη ανάγκη. Ένοιωθαν ανίσχυροι…

Φούλα  Στράντζαλη Πριάκου

Παλιά κατοικία στο Κρυόνερο Αν.Θράκης
Παλιά κατοικία στο Κρυόνερο Αν.Θράκης

                   κείμενο: Φούλα  Στράντζαλη Πριάκου
Επιμέλεια κειμένων: Κυράνθη Χρ. Στράντζαλη
Αρχείο φωτογραφιών: Κωνσταντίνου Τσομπανίδη

 

Άγιε μου Βλάση κι Άγιε μου Βασίλη, λιάρωσέ με

1

Το έργο της Μαρίας Παπαδοπούλου, φίλες και φίλοι, δεν είναι απλά ένα ιστορικό πόνημα. Είναι επιπλέον και μια δουλειά στην οποία διαχέεται από την αρχή έως το τέλος το ασίγαστο πάθος για την πατρίδα της… αλλά και που διαπνέεται από ειλικρίνεια, αυθορμησία, ευαισθησία και ειλικρινή αγάπη για τα εκεί δρώμενα.

Ψηφίδα – ψηφίδα αναπλάθει τον δικό της κόσμο με σταθερές αρχές και κοσμοθεωρία, τον κόσμο της αγάπης, της ομορφιάς και της ελευθερίας, με μια προσωπική, φιλοσοφική θεώρηση που έχει τις δικές της φυσικές και μεταφυσικές διαστάσεις…

Με μια απλότητα στην έκφραση και το ύφος, την αποφυγή στόμφου και εξάρσεων, σε συνδυασμό με μια διάχυτη λυρική διάθεση, μια ζεστή κουβέντα που μιλά κατ’ ευθείαν στην καρδιά του αναγνώστη. Μια καλοδουλεμένη, ζωντανή και πλούσια αφήγηση, δίχως ακρότητες, που κινητοποιεί όλο τον ψυχικό κόσμο του αναγνώστη…

Αλήθεια φίλη και φίλε, αγαπητή Μαρία, πώς να πάψεις να διαλογίζεσαι πάνω στη μοίρα ενός λαού, όταν είσαι κομμάτι του και όταν, τηρουμένων των αναλογιών εξακολουθείς να αγωνίζεσαι, να ελπίζεις, να προχωράς, να προδίδεσαι, να ματώνεις, να βουτάς στο πένθος και πάλι να σηκώνεις το κορμί και πάλι να ρίχνεσαι στο αγώνα…!

 Κωνσταντίνος Νίγδελης   

Ο  ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟΣ  ΝΑΟΣ 

ΤΗΣ  ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ  ΑΝΑΤΟΛΗΣ 

ΚΑΙ  ΟΙ  ΠΟΛΥΑΡΙΘΜΟΙ  ΛΑΤΡΕΥΤΙΚΟΙ  ΧΩΡΟΙ 

ΤΗΣ  ΥΠΟΓΕΙΑΣ  ΠΟΛΙΤΕΙΑΣ

ΣΤΟ  ΜΙΣΤΙ  ΤΗΣ  ΚΑΠΠΑΔΟΚΙΑΣ

Κείμενα  –  Συγγραφική  εργασία :

Μαρία Απ. Παπαδοπούλου

Μνήμες Αλησμόνητες Πατρίδες

 

Απόηχοι της Καππαδοκίας

1

ΑΠΟΗΧΟΙ ΤΗΣ ΚΑΠΠΑΔΟΚΙΑΣ – ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΔΙΚΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΑΠΟ ΤΟ ΤΣΑΡΙΚΛΙ

KAPPADOKYA’DAN YANKILAR – ÇARIKLI’DAN KARAMANLI RUM EZGİLERİ

 Χάρτης του σαντζακίου Νίγδης-Niğde sancaği haritası

                      Χάρτης του σαντζακίου Νίγδης-Niğde sancaği haritası

Η αγάπη κι ο ενθουσιασμός του γράφοντος για κάθε τι που είχε σχέση με τον τόπο της καταγωγής του, το Τσαρικλί της Καππαδοκίας, υπήρξε βασική προϋπόθεση για την ενασχόλησή του με τους χορούς και τα τραγούδια αυτού του χωριού, τα καραμανλήδικα  τραγούδια, και τη συλλογή και καταγραφή αυτών.

Ο γράφων είχε την τύχη να ακούσει και να καταγράψει τέτοια τραγούδια από τη ζωντανή φωνή εκείνων που μπορούν  να οριστούν ως «οι τελευταίοι μεγάλοι Γέροντες» κληρονόμοι μιας παράδοσης πλασμένης στους αιώνες.

[vsw id=”knr4Ka3TAA4″ source=”youtube” width=”640″ height=”440″ autoplay=”no”]

Τα περισσότερα τραγούδια καταγράφηκαν στις αρχές της δεκαετίας του 1980, στον  Άνω Μαυρόλοφο Αλμυρού κι ο γεωγραφικός χώρος στον οποίον αναφέρονται είναι ένα τμήμα της Ν. Καππαδοκίας, στην πεδιάδα της Βαγαδαονίας του Στράβωνα, το σημ. Μισλί  Οβασή (Misli Ovasι), όπου βρίσκονταν, μέχρι το 1924,  τα αμιγώς ελληνικά χωριά  Μιστί και Τσαρικλί (σημ. Konaklι  και  Çarıklı ). Οι κάτοικοι των χωριών αυτών μιλούσαν τη μιστιώτικη καππαδοκική ντοπιολαλιά, αλλά δεν είχαν κανένα, σ’ αυτό  το ιδίωμα, διαμορφωμένο τραγούδι. Στιχουργούσαν και τραγουδούσαν στην τουρκική.

Το τραγούδι ήταν τρόπος ζωής για τους Καππαδόκες  κι αυτό συνόδευε όλες τις φάσεις της ζωής τους, τις χαρές  και τις λύπες

Οι  ίδιοι διέκριναν  τα τραγούδια τους, με βάση τη μουσική τους σύνθεση, σε χορευτικά και καθιστικά.

Τα χορευτικά διαιρούνταν σε : χόρουζιού (1) και  γάμουζιού (2)   τραγώια(3). Τα  πρώτα τραγουδιόνταν κατά τις μεγάλες θρησκευτικές εορτές και χορεύονταν κυκλικά και σε ανοικτούς χώρους.

Τα δεύτερα τραγουδιόνταν σε αρραβώνες, γάμους, βαφτίσεις κ.τ.λ., σε κλειστούς χώρους και συνοδεύονταν από αντικριστούς   χορούς.

Πέρα από τη διάκριση των τραγουδιών  με βάση τον σκοπό τους, θα μπορούσαμε να τα κατατάξουμε ως προς το ποιητικό τους περιεχόμενο,  σε  τραγούδια  :  αγάπης, φιλίας, ξενιτιάς  και  νοσταλγίας, θρησκευτικά   κ.τ.λ..

Οι περισσότερες συνθέσεις βασίζονται σε μέτρα επτασύλλαβα, οκτασύλλαβα κι ενδεκασύλλαβα και  είναι ανώνυμες.

Οι σκοποί των τραγουδιών είναι βαρείς κι οι περισσότεροι  χοροί, όσον αφορά τους κύκλιους, στρωτοί και ήρεμοι. Αντιθέτως οι αντικριστοί είναι πιο χαρούμενοι και διασκεδαστικοί.

Οι αντικριστοί  συνοδεύονταν από όργανα, συνήθως, ντέφια. Οι άντρες όταν χόρευαν χρησιμοποιούσαν τα δάκτυλά τους για να παράγουν ήχους  ή  χτυπούσαν, ρυθμικά, κουτάλια  ή ζήλια, το χορό αυτό τον έλεγαν κιοτσέτς (4). Οι γυναίκες χόρευαν  κρατώντας  μαντίλια.

Οι κυκλικοί χοροί ήταν τραγουδιστοί, χωρίς όργανα. Χόρευαν και τραγουδούσαν ταυτόχρονα.

Οι γυναικείοι κυκλικοί χοροί είναι περισσότερο σεμνοί κι αργοί. Οι αντρικοί χαρακτηρίζονται για το αποφασιστικό βήμα με μετρημένες σταθερές κινήσεις, στα στρωτά μέρη, και ζωηρά  πηδήματα κι έντονα χτυπήματα των ποδιών στο έδαφος, στα γυρίσματα.

Οι χοροί έχουν διάφορες  ονομασίες, κυρίως, από τον τρόπο που χορεύονταν [ορτό (5), γίσου (6), χοπλαμά(7), τσ ιραμά(8), τσίρπημα(9), σϋρϋντΰνα (10)]  ή έπαιρναν την ονομασία τους από τα τραγούδια που τους συνόδευαν ( νεννιλέιμα, ενταλία, βάρα-βάρα  ή  Αη  Σάββας   ).

Το  c.d.  αυτό περιέχει  17 τραγούδια και είναι το πρώτο μέρος μιας πρακτικής μελέτης του καραμανλήδικου  τραγουδιού.

Τα τραγούδια είναι όλα χορευτικά, παρουσιάζονται σε διασκευή με όργανα και ορισμένα  στην αυθεντική τους εκτέλεση.

Η απόδοσή  τους στα ελληνικά πρέπει να θεωρηθεί διασκευή περισσότερο  παρά μια δουλική μετάφραση.

Θανάση Β. Παπανικολάου

 

Μνήμες Αλησμόνητες Πατρίδες