“Έλληνες Οθωμανοί” 1877

(εφημ. Juniata Sentinel and Republican, 21 Νοεμβρίου 1877,
Mifflintown, Juniata County, Penna)

Αυτό που χαρακτηρίζει τον Έλληνα είναι το ταλέντο του για μηχανορραφίες και μια έλλειψη ικανότητας να τοποθετεί το προσωπικό του συμφέρον μετά από το συμφέρον της χώρας του. Αλλά δεν μπορεί να αρνηθεί κανείς ότι σημαντική πρόοδος έχει γίνει εκ μέρους της Ελλάδος αφού αποτίναξε τον Οθωμανικό ζυγό, πολύ PA_14431περισσότερο από ότι θα ήταν αν είχε παραμείνει υπόδουλη.

arthro_ellinas0   »Τα αίτια αυτού δεν χρειάζεται να τα ψάξουμε: η ομοψυχία στη θρησκεία και στις παραδόσεις ή συνήθειες των κατοίκων διευκολύνουν την διακυβέρνησή των από του να είχαν διαφορετική θρησκεία και ως αποτέλεσμα φανατικές συγκρούσεις μεταξύ τους.» Πέραν τούτων στην Ελλάδα δεν υπάρχει μεγάλο ενδιαφέρον στην εξερεύνηση ξένων καταστάσεων που θα υποκινήσει εξέγερση και θα ματαιώσει κάθε προσπάθεια μεταρρύθμισης, όπως αυτή που υπάρχει στην Τουρκία. Τελικά υπάρχουν πολύ περισσότεροι μορφωμένοι και ικανοί άνθρωποι έτοιμοι να εφαρμόσουν τις επιθυμίες της Κυβέρνησης.

Έλληνας έμπορος του 18ου αι.
Έλληνας έμπορος του 18ου αι.

»Οι Έλληνες διαμαρτύρονται πως η χώρα τους είναι πολύ μικρή για να δικαιωθεί η ανάπτυξη σημαντικών διοικητικών ταλέντων που έχουν, αλλά αμφισβητώ αν δεν θα δημιουργούσε σχίσματα και μικρότερες χώρες η παράδοση που έχουν και η περιέργεια σε μια χώρα του μεγέθους του Βυζαντίου.

»Ένα πράγμα που έχουν μάθει είναι ότι η Ρωσία έχει μέχρι σήμερα δείξει να χρησιμοποιεί την Ελλάδα για να προωθήσει τα δικά της συμφέροντα και οι Πανσιβονικές και Πανελλήνιες σκευωρίες είναι δυνάμεις που εργάζονται για τον ίδιο σκοπό, αλλά από διαφορετικές κατευθύνσεις. Ανάμεσα στις τελευταίες διαταραχές που η Τουρκία βρέθηκε πρόσφατα (Ιανουάριος 1877) αλλά cui bono θα κατέληγε μόνο στην προώθηση των θέσεων της Ρωσίας με την επιβάρυνση της Ελλάδας.

»Οι Έλληνες και τα οικονομικά των Ελλήνων θα πρέπει να στηρίξουν την εξέγερση, το εμπόριο θα παρεμποδιστεί, σφαγιασμοί θα επιφέρουν την ανάμειξη των μεγάλων δυνάμεων και η Ελλάδα θα περιοριστεί στα προηγούμενα σύνορά της, καταντώντας μια φτωχότερη χώρα.

»Ταξιδεύοντας κατά μήκος της Μακεδονίας είναι μελαγχολικό και προξενεί πόνο σε κάποιον, όχι δίχως αιτία, το γεγονός ότι παρατηρείται μια πικρία που έχει εγκατασταθεί στις ψυχές των Ελλήνων κάτω από τον Οθωμανικό ζυγό γι’ αυτά που τράβηξαν κατά την περίοδο της επανάστασης. Η κωμόπολη της Ναούσης – που βρίσκεται περί στα 2000 πόδια υψόμετρο του Όρους Βερνίου, με θέα ολόκληρου το Μακεδονικού κάμπου και της θάλασσας στο βάθος- υπέφερε περισσότερα από κάθε άλλο χώρο. Βρισκόμουν εκεί πέρυσι και ένας γεροντάκος με οδήγησε σ’ ένα πανέμορφο και καταπράσινο λιβάδι και σ’ ένα άλσος καρυδιών πάνω από έναν απόκρημνο βράχο απ’ όπου κυλούσε ένα κατακάθαρο ποτάμι με συχνούς καταρράκτες για περίπου 1000 πόδια μέχρι να φτάσει την φαρδιά πεδιάδα παρακάτω. Βουνά και δάση βρισκόταν στο πίσω μέρος κι έπιασα τον εαυτό μου να θαυμάζει την ομορφιά της φύσης όταν ξαφνιάστηκα από τη φρικτή κατάντια του ανθρώπου.

»’Ήταν εδώ’, είπε ο γεροντάκος, «όταν ήμουν μικρός είδα όλο τον ανδρικό πληθυσμό της Ναούσης να εκτελούνται. Οι Τούρκοι αξιωματικοί στεκόταν σ’ αυτό το σημείο και ο δήμιος εκεί. Ένας – ένας οι Έλληνες Χριστιανοί οδηγούνταν έξω. Η ερώτηση που τους έκαναν ήταν ‘Γκιαούρη, θέλεις να σώσεις την ψυχή σου ακολουθώντας τον θεό και προφήτη;’. Η απάντηση ήταν ‘Όχι αφέντη’ και ο δήμιος έκανε τη δουλειά του. Αλλά ήταν ένας νέος ανάμεσά τους, τόσο μεγαλοπρεπής, τόσο ευγενής και ωραίος που τους έκανε να σταματήσουν και διστακτικά να του κάνουν την ίδια ερώτηση. Εκείνος απάντησε σταθερά ‘Όχι’. ‘Πήγαινε πίσω Γκιαούρη και σκέψου αυτό που είπες για μια ώρα’ του είπαν. Σε μια ώρα τον έφεραν πάλι και πήραν την ίδια απάντηση. ‘Ακόμη είσαι πρόθυμος να χάσεις μια τόσο όμορφη ζωή’ και του προσέφεραν μια τρίτη ευκαιρία να μετανοήσει. ‘Τι σκέφτεσαι τώρα νεαρέ Γκιαούρη, θα δεχτείς για να σώσεις τη ζωή σου;’. ‘Με τη βοήθεια του Θεού ποτέ’ τότε εκείνος απάντησε και βρήκε τη μοίρα του.

»Αυτοί ήταν πραγματικοί Χριστιανοί μάρτυρες και η φάρα τους πρέπει να είναι ικανή για μεγάλα επιτεύγματα. Τα αποκαρδιωτικά αποτελέσματα τέτοιας φρίκης δεν μπορούν να ξεχαστούν και αφήνουν σημάδια για πάντα. Αυτό παρατήρησα όταν επισκέφτηκα το σπίτι ενός Έλληνα μόλις μετά την συζήτηση που είχα με τον γεροντάκο. Ένα πανέμορφο παιδάκι ήρθε στο δωμάτιο, που φαινόταν να είναι περίπου 5 ετών και μόλις τον κάθισα στα γόνατά μου λέγοντάς του ως συνήθως ότι ήταν ένα πολύ όμορφο αγόρι, ο πατέρας του πετάχτηκε λέγοντας: «Γιωργάκη πες πόσους Τούρκους θα σκοτώσεις όταν θα γίνεις άντρας». Υπήρχε μεγάλη ιστορία κρυμμένη πίσω από αυτή την ερώτηση.

Μεχμέτ Αλή Πασάς
Μεχμέτ Αλή Πασάς

»Στις μικρές Ελληνικές πόλεις στα παράλια της Μαύρης Θάλασσας πολύ λίγες καταγγελίες υπάρχουν κακής Τουρκικής διακυβέρνησης αλλά στη Μακεδονία είναι το κύριο θέμα συζήτησης. Οι Έλληνες αρέσκονται περισσότερο στις ληστείες από κάθε άλλη μειονότητα της Οθωμανικής αυτοκρατορίας, εκτός από τους Καυκάσιους, και τα περισσότερα όρη που χωρίζουν τη Θεσσαλία με τη Μακεδονία είναι γεμάτα από ληστές της χώρας αυτής. Ο Μεχμέτ Αλή Πασάς (που γεννήθηκε Γερμανός) με επιμονή καθάρισε όλα αυτά τα όρη από τους ληστές όταν κυβερνούσε, τρία χρόνια πριν, αλλά από τότε που η αναρχία ξεκίνησε με τις τελευταίες εξεγέρσεις καλώντας τον κόσμο σε πόλεμο, η εποχή των ληστειών επέστρεψε. »Εδώ βλέπουμε ακόμη μια δυσκολία της Τουρκίας, εφόσον δεν της επιτρέπουν αρκετό χρόνο να συμμαζέψει τα εσωτερικά της προβλήματα.»

Η Τουρκία του Baker.
εφημ. Juniata Sentinel and Republican,
21 Νοεμβρίου 1877,
Mifflintown, Juniata County, Penna

Μετάφραση στην Ελληνική:
Ιάκωβος Γαριβάλδης


Θρακική Εστία Θεσσαλονίκης

Ένα σημαντικό άρθρο στη σελίδα της Θρακικής Εστίας Θεσσαλονίκης μιλώντας για την αναδιοργάνωση και εκσυγχρόνιση της διοίκησης, της οικονομίας και των σχέσεών της με τους πολίτες στη Θράκη του 19ου αιώνα θα βρείτε εδώ. Το άρθρο αρχίζει έτσι:

 

” Η λέξη Τανζιμάτ συνδέθηκε στενά με την Οθωμανική Αυτοκρατορία του 19ου αιώνα. Αναφέρεται σε μια σειρά από μεταρρυθμίσεις και εκσυγχρονιστικές απόπειρες, με στόχο την αναδιοργάνωσή της σε επίπεδο διοίκησης, οικονομίας και σχέσεών της με τους υπηκόους της. Οι προσπάθειες αυτές εξελίχθηκαν χρονικά στο διάστημα 1839-1876. Η λέξη Τανζιμάτ, στην τουρκική γλώσσα σημαίνει αναδιοργάνωση, ενώ για τους δυτικούς, ερμηνεύτηκε ως εκσυγχρονισμός. Τα Τανζιμάτ στο διάστημα αυτό, υπήρξαν η ελπίδα των υπόδουλων λαών, αν και δεν απέδωσαν τα αναμενόμενα…”