Η διαχρονική συμβολή της Ελληνικής

TO ΝΕΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ ΚΑΘ. ΓΕΩΡΓΙΟΥ  ΚΑΝΑΡΑΚΗ
ΠΟΥ ΕΝΔΙΑΦΕΡΕΙ ΟΛΟΥΣ ΜΑΣ

kanarakisΠρο μερικών μηνών κυκλοφόρησε στην Αθήνα από τις Εκδόσεις Παπαζήση ένας τόμος με τίτλο Η διαχρονική συμβολή της Ελληνικής σε άλλες γλώσσες σε επιστημονική επιμέλεια του γνωστού γλωσσολόγου και ελληνιστή Δρα Γιώργου Καναράκη, Καθηγητή στη Σχολή Ανθρωπιστικών Σπουδών και Κοινωνικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Charles Sturt.

Ο τόμος αυτός, το περιεχόμενο του οποίου στηρίζεται σε πρωτογενή έρευνα και απλώνεται σε 775 σελίδες, δεν απευθύνεται μόνο στους γλωσσολόγους και ιστορικούς της ελληνικής γλώσσας αλλά γενικά σε όλους όσους ενδιαφέρονται για την ελληνική γλώσσα και την παγκόσμια παρουσία της, καθώς επίσης στους εκπαιδευτικούς που διδάσκουν δεύτερες ή ξένες γλώσσες.

Όπως υποδηλώνεται και από τον τίτλο του, το έργο πραγματεύεται το ουσιώδες αλλά και πολύπλοκο θέμα της πολυεπίπεδης ακτινοβολίας της Ελληνικής από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα στην εξελικτική πορεία άλλων γλωσσών του κόσμου. Άλλωστε ως γνωστόν, η Ελληνική, μία από τις σημαντικότερες πολιτισμικές γλώσσες της υφηλίου, στη διαδρομή του χρόνου έχει εμπλουτίσει γλωσσικά και πολιτισμικά αρχικά τις γλώσσες της Ευρώπης και μέσα από αυτές πολλές άλλες του λοιπού κόσμου.

Τα πρωτοποριακά προσόντα του νέου αυτού τόμου συνοψίζονται στα εξής:

  1. Για πρώτη φορά παρουσιάζεται συλλογικός τόμος σχετικά με τη συμβολή μιας γλώσσας στον εμπλουτισμό άλλων γλωσσών με 34 λεπτομερείς και αναλυτικές μελέτες, γραμμένες μάλιστα από 32 καταξιωμένους επιστήμονες (φιλόλογους, γλωσσολόγους κ.ά.), Έλληνες και μη.
  2. Η εξέταση της διαγλωσσικών και διαπολιτισμικών επιδράσεων της Ελληνικής δεν περιορίζεται σε μία, δύο ή τρεις γλώσσες αλλά αναφέρεται σε 28 που γεωγραφικά απλώνονται σε διάφορες ηπείρους από την Ευρώπη έως την Άπω Ανατολή και ανήκουν σε διάφορες γλωσσικές οικογένειες, γεγονός που αποδεικνύει την παγκόσμια αναγνώριση της συνεισφοράς της Ελληνικής στην εξέλιξη άλλων γλωσσών και στην έκφραση των ανθρωπίνων διανοημάτων. Μερικές από τις γλώσσες που περιλαμβάνονται είναι η Λατινική, η Γαλλική, η Τουρκική, η Ρωσική, η Αφρικάανς, η Φινλανδική, η Εβραϊκή, η Αραβική, η Κορεατική, η Ταϊλανδική, η Ιαπωνική, η Κινεζική κ.ά. Παρόμοιο έργο, που να εξετάζει την επίδραση μιας μόνο γλώσσας σε πάρα πολλές άλλες, όπως στην περίπτωση του τόμου αυτού, δεν έχει εκπονηθεί μέχρι σήμερα.
  3. Όπως βεβαιώνουν και ορισμένοι από τους συγγραφείς για μερικές από τις γλώσσες αυτές, όπως λ.χ. για την Κορεατική, Κινεζική, Ιαπωνική, Αφρικάανς κ.ά., δεν είχαν αναληφθεί μέχρι σήμερα παρόμοιες εργασίες.

Σύμφωνα με τον διακεκριμένο καθηγητή γλωσσολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Χριστόφορο Χαραλαμπάκη «επιβάλλεται να τονιστεί ότι το έργο αυτό αποτελεί πολύτιμο απόκτημα στην ελληνική και διεθνή βιβλιογραφία. Με νηφάλιο επιστημονικό λόγο και σοβαρή τεκμηρίωση, χωρίς τυμπανοκρουσίες, παρουσιάζεται με εύληπτο τρόπο από Έλληνες και ξένους ερευνητές το παρεξηγημένο θέμα της διαχρονικής συμβολής της Ελληνικής σε άλλες γλώσσες».

Ο Δρ Γεώργιος Καναράκης κατά την παρουσίαση του βιβλίου στη Μελβούρνη
Ο Δρ Γεώργιος Καναράκης κατά την παρουσίαση του βιβλίου στη Μελβούρνη

Παρόμοια, ο διαπρεπής γλωσσολόγος-διαλεκτολόγος και πρώην Διευθυντής του Κέντρου Ερεύνης των Νεοελληνικών Διαλέκτων και Ιδιωμάτων της Ακαδημίας Αθηνών κ. Νικόλαος Κοντοσόπουλος αναφέρει εμφατικά τα εξής: «Το έργο  αυτό είναι κάτι που έλειπε. Σε παγκόσμια κλίμακα [είναι] πρωτοποριακό… καλύπτοντας το σχετικό κενό στη γλωσσική βιβλιογραφία μιας γλώσσας με την εγνωσμένη διεθνώς βαρύτητα της προσφοράς της. Το έργο του κ. Καναράκη και των, Ελλήνων και μη, συνεργατών του είναι ένα άπαξ, για την ώρα τουλάχιστον».

Συμπερασματικά, το έργο αυτό ξεναγεί τον αναγνώστη σε ένα ελληνικό γλωσσικό ταξίδι ανά τον κόσμο.

Το βιβλίο παρουσιάστηκε στη Μελβούρνη από τον κύριο Κυριάκο Αμανατίδη στις 19 Απριλίου 2015 σε μια εκδήλωση που διοργανώθηκε από τον Ελληνο-Αυστραλιανό Πολιτιστικό Σύνδεσμο, το Σύνδεσμο Ελλήνων Λογοτεχνών Αυστραλίας στο υπέροχο κτίριο του Παναρκαδικού Συλλόγου “Ο Κολοκοτρώνης”.

ΜΝΗΜΕΣ Διασπορικής

Ένα αξιόλογο βίντεο για την Ελληνική Γλώσσα

[vsw id=”WBNjNpeoP0Q” source=”youtube” width=”425″ height=”344″ autoplay=”no”]


Α Ρ Θ Ρ Α - Τ Η Σ - Ι Δ Ι Α Σ - Κ Α Τ Η Γ Ο Ρ Ι Α Σ :
  1. Ελληνική Γλώσσα - Παράδοση
    "Η παράδοση" ετυμολογείται με την πρόθεση "παρά" και το ρήμα "δίδωμι". Η παράδοση λοιπόν δεν έχει καμία σχέση νοηματική με τη συντήρηση η οποία κατά τη γνώμη πολλών θεωρείται κάτι το παρωχημένο (ξεπερασμένο). Οι γονείς μας και γενικά οι πρόγονοί μας, μέσα στο πέρασμα των αιώνων, μας παρέδωσαν πολιτισμό, ήθος, έθιμα με σκοπό να τα παραδώσουμε στα παιδιά μας. Εάν λοιπόν μόνον τα παραλαμβάνουμε, χωρίς να τα παραδώσουμε, δεν θα μιλούσαμε για "παράδοση" αλλά για "παράληψη"!
  2. Η διαχρονική συμβολή της Ελληνικής
    Κυκλοφόρησε στην Αθήνα από τις Εκδόσεις Παπαζήση ένας τόμος με τίτλο Η διαχρονική συμβολή της Ελληνικής σε άλλες γλώσσες σε επιστημονική επιμέλεια του γνωστού γλωσσολόγου και ελληνιστή Δρα Γιώργου Καναράκη, Καθηγητή στη Σχολή Ανθρωπιστικών Σπουδών και Κοινωνικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Charles Sturt.
  3. Ο Άνθρωπος
    Η Ελληνική γλώσσα, είναι η μόνη εννοιολογική γλώσσα της γης, δηλαδή η μόνη γλώσσα στην οποίαν το σημαίνον (όνομα) εμπεριέχει απολύτως και άνευ παρερμηνείας το σημαινόμενον (νόημα). Το ότι δίδονται σήμερα διά κάθε λέξιν της Ελληνικής καθομιλουμένης διάφορες ερμηνείες, αυτό είναι απόδειξις της απωλείας της σοφίας, η οποία ενυπάρχει στην γλώσσα μας, από τους σημερινούς χρήστες αυτής, δηλαδή από εμάς τους σημερινούς Έλληνες.

Η Σωτηρία του Έθνους 1453

Η Συμπτωματική Σωτηρία του Έθνους το 1453

Με αφορμή μια διάλεξη του Σωτήρη Α. Σοφιανόπουλου εκφωνηθείσα εις το Θέατρον Μουσούρη την 12.3.1979 το 1979 μου έδωσε την ευκαιρία να ερευνήσω την υπόθεση αυτή και τα ερωτήματα που έθεσε. Ας διαβάσουμε μερικές γραμμές από αυτήν την ομιλία.

uec_cappella_magi_palazzo_medici_riccardi_florence_gozzoli_2
The subject depicted by Benozzo Gozzoli being the Journey of the Magi to Bethlehem and the Three Magi are actually used to depict leading Florentines and important participants in the Council of Florence in 1439… here a young Lorenzo il Magnifico de’ Medici (1449-1492), proceeding on horseback his father, Piero di Cosimo de’ Medici (1416-1469) and his grandfather, Còsimo di Giovanni degli Mèdici (1389-1464) … (photo United European Chrisendom)

“Και υπάρχει ένα μεγάλο ερώτημα ιστορικό, εις ποίαν κατάστασιν θα ευρίσκετο ο ελληνισμός σήμερον, εάν ο Μωάμεθ δεν εδέχετο τον Πατριάρχην σαν Ανώτατον άρχοντα των Βυζαντινών; Που θα ευρίσκετο ο Ελληνισμός σήμερον, εάν δεν είχομεν την δυνατότητα να διατηρήσωμεν επί 400 χρόνια το Πατριαρχείον της Κωνσταντινουπόλεως; Εάν δεν εθεωρείτο ο Χριστός προφήτης και κατά τον Μωάμεθ, ποία δύναμις θ’ ανέκοπτε το μένος του Ισλάμ και ποίος θα σταματούσε τις πολλές σφαγές κατά των Ελλήνων Χριστιανών και που θα ευρισκόμεθα σήμερα; Το συμπτωματικόν αυτό αίτιον της επιβιώσεως της φυλής και του γένους, δεν θα πρέπει να μας επαναπαύη και να μας επιτρέπη αυτήν την πολυτέλεια του να μη προβληματιζώμεθα το τι μέλλει γενέσθαι, μετά από ωρισμένα έτη;”

Η Ένωση των Εκκλησιών και οι αντιδράσεις των ανθενωτικών

Στη Φερράρα

Η πρώτη δημόσια συνεδρίαση της Φερράρα πραγματοποιήθηκε στις 10 Γενάρη του 1438 για να κηρύξει επίσημα και τη μεταφορά της συνόδου από την Βασιλεία στη Φερράρα και να ακυρώσει τις αποφάσεις των διαβουλεύσεων που κάποιοι συνοδικοί συνέχιζαν στη Βασιλεία ερήμην του πάπα. Στη δεύτερη δημόσια συνεδρίαση ο πάπας Ευγένιος ο Δ’ αφόρισε τους ιερείς που παρά τις διαταγές του συνέχιζαν να διαβουλεύονται στη Βασιλεία.

Οι Έλληνες έχοντας παραδεχτεί τη σύνοδο της Φερράρα σα νόμιμη αναχώρησαν από τη Κωνσταντινούπολη επιβιβαζόμενοι σε βενετικά πλοία στο τέλος του Νοέμβρη του 1437. Η αντιπροσωπεία με αρχηγούς τον ίδιο τον αυτοκράτορα Ιωάννη Η’ και ακόμα το γιό του Μανουήλ Β’ Παλαιολόγο, τον Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως Ιωσήφ Β’, τον Πατριάρχη Πασών των Ρωσιών Ισίδωρο, αποτελούνταν από σχεδόν 700 άτομα, σχεδόν ολόκληρη την ελληνική διανόηση της εποχής. Οι εργασίες της Συνόδου άρχισαν στις 9 Απρίλη 1438 στον μητροπολιτικό ναό του Αγίου Γεωργίου της Φερράρα. Η σύνοδος αποφάσισε να συνέρχονται τρεις φορές την εβδομάδα στον ναό του Αγίου Αντρέα της Φερράρα για να συζητούν. Από τη μεριά των Ελλήνων έπαιρναν μέρος οι Μητροπολίτες Εφέσου, Μονεμβασίας, Νίκαιας, Αγχιάλου, ο μέγας χαρτοφύλακας, ο μέγας εκκλησιάρχης, ο ηγούμενος της μονής Παντοκράτορα, ο ηγούμενος της μονής Καλέως και ο ιερομόναχος Μωυσής ενώ από τη μεριά των Λατίνων υπήρχαν δυο καρδινάλιοι, δύο μητροπολίτες, δύο επίσκοποι και 4 κληρικοί.Οι πρώτες συνεδριάσεις κράτησαν μέχρι τις 17 Ιούλη του 1438 στις οποίες συζητήθηκαν όλες οι διαφορές που είχαν προκύψει από το Σχίσμα του 1054 αλλά ο γάμος των κληρικών, το καθαρτήριο των ψυχών και κυρίως η προέλευση του Αγίου Πνεύματος, το πιο δύσκολο σημείο των συνομιλιών.

Στη Φλωρεντία

Το Γενάρη του 1439 η σύνοδος μεταφέρθηκε στη Φλωρεντία της Ιταλίας λόγω της πανώλης που ξέσπασε στη Φερράρα αλλά και λόγω της προθυμίας του Λαυρέντιου των Μεδίκων να χρηματοδοτήσει τις εργασίες της Συνόδου. Για το θέμα του Filioque η διαφωνία συνεχιζόταν τόσο

Ο Άγιος Μάρκος ο Ευγενικός (φωτο Βικιπαιδεία)
Ο Άγιος Μάρκος ο Ευγενικός (φωτο Βικιπαιδεία)

μεταξύ ορθοδόξων και καθολικών, όσο και μεταξύ του αυτοκράτορα και του Mάρκου Ευγενικού, Μητροπολίτη Εφέσου, κυρίως, που δεν συναινούσε στις δικηγορίστικες ερμηνείες της δογματικής αυτής διαφοράς. Οι ορθόδοξοι τελικά υποχώρησαν και συμφώνησαν στην χρησιμοποίηση της φράσης «εκπόρευση δια του Υιού» κάτι που οι Λατίνοι που εξελάμβαναν ως «εκπόρευση εκ του Υιού» και συμφώνησαν επίσης και στα πρωτεία του Λατίνου πατριάρχη έναντι όλων των ορθόδοξων πατριαρχών της Ανατολής. Έτσι Ιούλιο 1439 σε επίσημη λειτουργία στο μητροπολιτικό ναό της Φλωρεντίας διαβάστηκαν από ελληνικής πλευράς από τον Μητροπολίτη Νικαίας Βησσαρίωνα, οι Όροι της Ένωσης, που έφερε τις υπογραφές των πάντων εκτός από του πατριάρχη Ιωσήφ Β΄ που είχε στο μεταξύ πεθάνει και του Μάρκου του Ευγενικού που αρνήθηκε να υπογράψει καθώς και ο επίσκοπος Ιβηρίας και ο Ιωάννης Ευγενικός –αδερφός του Μάρκου- διάκονος και νομοφύλακας της μεγάλης εκκλησίας, ο Λακεδαίμονος και ο Σταυρουπόλεως Ησαϊας που έφυγε πριν τη λήξη για να μην υπογράψει. «Μόνος εφάνη και πρώτον και μέσον καν τω τελεί μάχαιρα μεν δίστομος κατά των επι τω ευγενεί σπόρω των ιερών της Εκκλησίας δογμάτων νόθων και μοχθηρών ζιζανίων» , όπως γράφει για τον Μάρκο Ευγενικό ο αδερφός του Ιωάννης Ευγενικός, στη βιογραφία του. Οι ορθόδοξοι αποδέχτηκαν το ρωμαϊκό δόγμα ότι το Άγιο Πνεύμα εκπορευόταν από τον Θεό Υιό όσο και από τον Θεό Πατέρα και αναγνώριζαν επίσης το πρωτείο του παπισμού. σε αντάλλαγμα ο πάπας θα έστελνε δυο πολεμικές τριήρεις και 300 στρατιώτες για την άμυνα της Κωνσταντινούπολης.

Η επιστροφή στην Κωνσταντινούπολη

Οι βυζαντινοί εγκατέλειψαν τη Φλωρεντία στις 19 Οκτώβρη του 1439 και φτάνοντας στην Κωνσταντινούπολη στις 1 Φεβρουαρίου του 1440 λαός και κλήρος τους αποδοκίμασε έντονα.

Κωνσταντίνος ο Παλαιολόγος (φωτο United European Christendom)
Κωνσταντίνος ο Παλαιολόγος (φωτο United European Christendom)

Θα ακολουθήσει εμφύλιος διχασμός, οι πάντες θα χωριστούν σε «ενωτικούς» και «ανθενωτικούς», και ο αδερφός του αυτοκράτορα, αρνούμενος την ένωση, θα κάνει με τη βοήθεια των Τούρκων πραξικόπημα για να πάρει την εξουσία στα χέρια του. Η Ένωση, τελικά, επισημοποιήθηκε λίγους μήνες πριν την Άλωση, από τον τελευταίο Αυτοκράτορα Κωνσταντίνο ΙΑ΄ Παλαιολόγο, ο οποίος εκ του λόγου αυτού και δεν είχε ορίσει πατριάρχη. Αμέσως μετά την Άλωση, ο ίδιος ο Μωάμεθ διόρισε τον υπό αυτοκρατορική δυσμένεια ανθενωτικό πατριάρχη. Για την ακρίβεια επέλεξε σαν νέο Οικουμενικό Πατριάρχη τον ηγέτη των Ανθενωτικών μοναχό Γεννάδιο (τον γνωστό κατά κόσμον Γεώργιο Σχολάριο), που λέγεται ότι ήταν “αιχμάλωτος στην Αδριανούπολη”, τον οποίο και εγκαθίδρυσε πολιτικά με τις δέουσες τιμές, όπως ακριβώς έκαναν οι βυζαντινοί Βασιλείς σε ανάλογες περιπτώσεις.

Το 1480 σε σύνοδο που θα γίνει στο πατριαρχικό ναό της Παμμακαρίστου στη Κωνσταντινούπολη η σύνοδος της Φλωρεντίας θα κηρυχθεί αντικανονική και οι αποφάσεις της άκυρες. Επίσης τη Σύνοδο της Φλωρεντίας είχαν αποδοκιμάσει (πριν την Άλωση) και τα πατριαρχεία Αλεξανδρείας, Αντιοχείας και Ιεροσολύμων καθώς και η Ορθόδοξη Εκκλησία της Ρωσίας (μετά την Άλωση) το 1484. Αντίθετα αυτών οι Καθολικοί θεωρούν τη Σύνοδο της Φλωρεντίας ως τη μόνη μετά το σχίσμα Οικουμενική Σύνοδο. Η Καθολική Εκκλησία αναγνωρίζει σαν “Οικουμενικές” και άλλες μετά το Σχίσμα (1054) αποκλειστικά δικές της Συνόδους.

Η τελευταία λειτουργία στην Αγία Σοφία έγινε στα Ουνιτικά γιατί οι βυζαντινοί είχαν αναγνωρίσει τον Πάπα…

Δημήτρης Συμεωνίδης


Α Ρ Θ Ρ Α - Τ Η Σ - Ι Δ Ι Α Σ - Κ Α Τ Η Γ Ο Ρ Ι Α Σ :
  1. Η Σωτηρία του Έθνους 1453
    Η πρώτη δημόσια συνεδρίαση της Φερράρα πραγματοποιήθηκε στις 10 Γενάρη του 1438 για να κηρύξει επίσημα και τη μεταφορά της συνόδου από την Βασιλεία στη Φερράρα και να ακυρώσει τις αποφάσεις των διαβουλεύσεων...
  2. Παναγία Σουμελά
    Σύμφωνα με την παράδοση, ιδρύθηκε το 386 από τους μοναχούς Βαρνάβα και Σωφρόνιο στο χώρο, όπου βρέθηκε η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας, ζωγραφισμένη από το χέρι του ευαγγελιστή Λουκά. Χτισμένη σε γιγαντιαίο βράχο της δασωμένης κοιλάδας του όρους Μελά, η μονή της Παναγίας Σουμελά παρέμεινε μέσα στους αιώνες κέντρο του χριστιανισμού και της καλλιέργειας των γραμμάτων.
  3. Άγιος Ευγένιος, ο Τραπεζούντιος
    Στα τέλη του 3ου αιώνα μ.Χ., μία εποχή, όπου ο χριστιανισμός εμφανίστηκε κι άρχισε να εξαπλώνεται στην ευρύτερη περιοχή του Πόντου υπό την αυτοκρατορία των Διοκλητιανου και Μαξιμιανού, ο Άγιος Ευγένιος έζησε και μαρτύρησε στην Τραπεζούντα. Σε μία περίοδο σκληρών, ίσως και των σκληροτέρων, διωγμών απέναντι στους Χριστιανούς, όταν οι έπαρχοι της Καππαδοκίας και Αρμενίας, Λυσίας και Αγρικόλαος, έκαναν πράξη το απάνθρωπο διάταγμα να θανατώνουν κάθε πιστό της νέας θρησκείας, ο Άγιος Ευγένιος έζησε και μαρτύρησε...
  4. Η Εκκλησία των Δώδεκα Αποστόλων
    Βρίσκεται στην περιοχή του Τσαβουσίν και λαξεύτηκε δίπλα στον μεγάλο περιστερώνα το έτος 963 από τον αυτοκράτορα Νικηφόρο Φωκά.
  5. Η Εκκλησία της Αγίας Αικατερίνης
    Βρίσκεται στη βόρεια πλευρά και είναι ένα μικρό λαξεμένο μικρό εκκλησάκι αφιερωμένο στην αγία Αικατερίνη…
  6. Η Εκκλησία του Μήλου
    Η εκκλησία του Μήλου… Elmali Kilise… ή του Αρχαγγέλου Μιχαήλ Βρίσκεται στη νότια πλευρά του Κοράματος και είναι μια μικρή τετρακίονη σταυρόσχημη λαξευ
  7. Η εκκλησία των Σανδάλων
    Η εκκλησία των Σανδάλων… Carikli Kilise… ή του Τιμίου Σταυρού Μια από τις ωραιότερες λαξευτές εκκλησιές της κοιλάδας του Κοράματος  του 12ουαιώνα  στο
  8. Η Εκκλησία των Όφεων
    Μακρόστενη μονόκλιτη εκκλησιά του 11ου αιώνα σε σχήμα ορθογωνίου παραλληλόγραμμου, καμαρολάξευτη με αξιόλογες τοιχογραφίες μεταξύ των οποίων αυτές του αγίου Ονήσιμου …
  9. Η Εκκλησία των Στεφάνων
    Υπέροχο βυζαντινό μνημείο του 10ου αιώνα το οποίο απετέλεσε το καθολικό ενός μεγάλου μοναστικού συγκροτήματος …
  10. Σκοτεινή εκκλησιά
    Αριστούργημα της λαξευμένης ναοδομικής αρχιτεκτονικής σε συνδυασμό με μια εκπληκτική εικονογράφηση του βράχου….
  11. Η Αγία Βαρβάρα
    Μικρή σταυρόσχημη εγγεγραμμένη λαξευτή εκκλησιά του 8ου αιώνα με πλούσια διακόσμηση και ζωγραφική λαϊκής τέχνης,