Ανδριανούπολη

Η Αδριανούπολη ή Αντριανούπολη, (τουρκ.: Edirne, βουλγ.: Одрин) είναι πόλη της δυτικής Τουρκίας, (ανατολικής Θράκης), πολύ κοντά στα σύνορα με την Ελλάδα και τη Βουλγαρία. Ο πληθυσμός της πόλης είναι 141.765 κάτοικοι (2009).

Ιστορία

Εάν και είχε κατοικηθεί η πόλη από τους Θράκες, στη ρωμαϊκή περίοδο έγινε κέντρο συγκοινωνιών και εμπορίου, ρόλους που κράτησε σε όλη την διάρκεια των αιώνων. Την ίδια εποχή ανακαινίστηκε και εξωραΐστηκε (υδραγωγεία, λουτρά, αγορά κλπ.) με δαπάνες του αυτοκράτορα Αδριανού, που της έδωσε το όνομά του και το οποίο διατήρησε κατά την κατοπινή εποχή, παρόλο που κατά τα βυζαντινά χρόνια ξαναπήρε το όνομα Ορεστιάδα. Οι κυριότερες από τις σημαντικές μάχες, που δόθηκαν σ’ αυτήν την πόλη, έγιναν το 323 μ.Χ. μεταξύ Μεγάλου Κωνσταντίνου και Λικινίου, το 378 μ.Χ. μεταξύ Ρωμαίων και Γότθων (ονομαστή μάχη όπου έπεσαν 40.000 Ρωμαίοι), το 551 μ.Χ. μεταξύ Σλάβων και Βυζαντινών, το 568 μ.Χ. πολιορκήθηκε από τους Αβάρους. Αδιάφορους δεν άφησε η Αδριανούπολη και τους Βούλγαρους, που προσπάθησαν, αρκετές φορές, να την καταλάβουν με αρκετές επιτυχίες [1].

Παραστάσεις στην Ανδριανούπολη

Το Δεκέμβριο του 1872 ο Φιλεκπαιδευτικός Σύλλογος της Αδριανούπολης, οργάνωσε θεατρική παράσταση με το γνωστό θίασο του Ι. Βασιλειάδη και στην πρώτη παράσταση που δόθηκε, προσκλήθηκε ο γενικός διοικητής της πόλης Μουχλίς Πασάς και ο πρόξενος της Αυστροουγγαρίας Κομερλόχερ. Στην παράσταση «επαιάνιζεν θίασος γερμανίδων μουσικών».

Την ίδια χρονιά, είχε συσταθεί στην Αδριανούπολη η Φιλόμουσος Αδελφότης «Αγάπη» για την ενίσχυση των σχολείων. Τον Ιανουάριο της επόμενης χρονιάς, σχημάτισε όπως πρόβλεπε και το καταστατικό της θεατρική ομάδα, με σκοπό να ενισχύει και το ταμείο της, από τις παραστάσεις. Στις 13 Ιανουαρίου 1873 μάλιστα, έπαιξαν και το δράμα «Βελισάριος» του Δ. Μισιτζή σε πέντε πράξεις και την μονόπρακτη κωμωδία «Ο Τζαρλατάνος». «Η πρόθυμος συρροή των πατριωτών ημών εξ αμφοτέρων των φύλων υπήρξε λίαν μεγάλη και τολμώ ειπείν πρωτοφανής» έγραψε ο χρονογράφος της εποχής.

Στην Αδριανούπολη, το Δεκέμβριο του 1873, το Διοικητικό Συμβούλιο της Αδελφότητας «Πρόοδος» προχώρησε στη δημιουργία θεατρικής ομάδας με νέους της πόλης.

«Απήρτισε κατ’ αυτάς εκ νέων ευφυών και ικανών θίασον, παρασκευάσαν συγχρόνως και σκηνήν αρκούντως ωραίαν, εν τη ευρυχώρω αιθούση της αλληλοδιδακτικής σχολής. Αι παραστάσεις ήρξαντο από της γνωστής κωμωδίας «Βαβυλωνία».

Ευτυχώς στο «Νεολόγο» της Κωνσταντινούπολης έχουν διασωθεί τα ονόματα των πρώτων εκείνων νεαρών ηθοποιών. Ήταν οι Στέφανος Π. Τζιριτίδης και ο αδελφός του Αθανάσιος, Ιάκωβος Δ. Βασίδης, Χ. Αντώνιος Κωνσταντίνου, Αβράμιος Δημητρίου, Γεώργιος Ζελίδης, Ιωάννης Γεωργιάδης, Σταύρος Ιωάννου, Γρηγόριος Θεοδωρίδης, Αθανάσιος Αγγελίδης, Χριστόδουλος Διαμαντίδης, Κωστάκης Βασιλείου.

Στα μέσα του Φεβρουαρίου 1875 οι νέοι της Αδριανούπολης ανέβασαν στην αίθουσα της Φιλομούσου Αδελφότητας θεατρική παράσταση με το έργο «Ο Μανιώδης» που την παρακολούθησε πολύς κόσμος. Αυτή η συρροή κόσμου έκανε τους παράγοντες της πόλης να αρχίσουν να σκέπτονται να χτίσουν αίθουσα θεάτρου.

Το Δεκέμβριο της ίδιας χρονιάς οι νέοι της πόλης που είχαν ασχοληθεί με το θέατρο, δοκίμασαν μια απογοήτευση. Είχε σημειωθεί ένα σημαντικό έλλειμμα στο ταμείο των σχολείων της Αδριανούπολης και όταν προσφέρθηκαν να δώσουν χρηματική ενίσχυση 60 λιρών από θεατρικές παραστάσεις στην Φιλεκπαιδευτική Αδελφότητα της Αδριανούπολης ο μητροπολίτης δεν δέχτηκε την προσφορά, γιατί όπως έλεγε κατά τον «Νεολόγο» δεν αναγνώριζε συλλόγους, αδελφότητες κλπ.

Στις 22 Φεβρουαρίου 1875 στη Φιλιππούπολη παίχθηκε στην αίθουσα του Κεντρικού Ελληνικού Παρθεναγωγείου από νέους εκλεκτών οικογενειών της πόλης η τραγωδία «Αριστόδημος». Παρά το δριμύ ψύχος η αίθουσα ήταν κατάμεστη. Τον Αριστόδημο υποδύθηκε ο Μ. Αργυριάδης.

Στις 4 Φεβρουαρίου 1876 δημοσιεύεται στο «Νεολόγο» η είδηση, ότι «εν Αδριανουπόλει το ελληνικό θέατρον δίδει ελληνικάς παραστάσεις εις άς προς τοις λοιποίς παρευρίσκονται οι πρόξενοι των δυνάμεων μετά των κυριών αυτών και των εκεί παροίκων Ευρωπαίων».

Το ειδησάριο αυτό, δεν διασώζει ούτε τα έργα που παίχθηκαν ούτε τα ονόματα των ηθοποιών. Διασώζει όμως το θεατρόφιλο πνεύμα αυτής της πόλης, που παρουσίαζε γενικότερα μεγάλη πολιτιστική ανάπτυξη.

Από την ίδια εφημερίδα της 23 Φεβρουαρίου 1876 πληροφορούμαστε πάλι ότι πριν από λίγες μέρες στην μεγάλη αίθουσα της αλληλοδιδακτικής σχολής της Καλλίπολης, δόθηκαν από τη νεολαία της πόλης δύο θεατρικές παραστάσεις, για να ενισχυθούν τα σχολεία της. Και εδώ δεν διασώζονται άλλες πληροφορίες. Οι Θρακιώτες γενικά γλεντούσαν. Η νέα μορφή όμως της διασκέδασης, η ευρωπαϊκή είχε αρχίσει να κάνει την εμφάνισή της και στη Θράκη ιδίως στα μεγάλα αστικά κέντρα. Ο σιδηρόδρομος εκτός από την ανάπτυξη,[i] έφερνε και νέες συνήθειες. Το Φεβρουάριο του 1875, προφανώς λόγω της Αποκριάς οι υπάλληλοι των σιδηροδρόμων έδωσαν μεγάλο χορό μεταμφιεσμένων στην Αδριανούπολη. Ο Τύπος της εποχής επισημαίνει ότι πήραν μέρος σχετικά λίγοι Αδριανουπολίτες. Λίγες μέρες μετά οι υπόλοιποι παρεπιδημούντες Ευρωπαίοι έδωσαν και αυτοί το δικό τους χορό.

Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης

_______________________

[1] Πηγή Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια

 

Τελικά θέλουμε να παρουσιάσουμε δυο αυθεντικές φωτογραφίες της δεκαετίας του 1930 από Αδριανούπολη και από αναγνώστη των σελίδων ΜΝΗΜΕΣ. Οι φωτογραφίες αυτές που εμφανίζονται εδώ πιο κάτω αναρτήθηκαν στις σελίδες Καταγραφής Αδριανούπολης, με το εξής κείμενο που τις συνόδευε:

[Οι δικοί μου] ήλθαν από το Αζατλί Αδριανουπόλεως… Τουρκόφωνοι γκαγκαβούζηδες ρωμιοί.
Σύντομο ιστορικό Μετανάστευσης:
Το 1914-15 εκδιώχθηκαν από τους Νεότουρκους και εγκαταστάθηκαν στη Βουλγαρία. Το 1918-19 επέστρεψαν στο καμμένο χωριό τους. Έμειναν ένα διάστημα στο Ζαλουφάκι και το 1924 με την ανταλλαγή εγκαταστάθηκαν στο Θούριο Ορεστιάδος.

paramythion

Author: Μνήμες