Συνεδριο 24-25 Μαϊου

Καππαδοκια – Χναρια ΕλληνοΧριστιανικου Πολιτισμου

kapp3

[vsw id=”VQUpvVAOM9s” source=”youtube” width=”720″ height=”480″ autoplay=”yes”]

 

Καππαδοκια: λατρευτικα ηθη και εθιμα στον αεναο κυκλο του χρονου

Μια πρωτη ιστορικη προσεγγιση

Πρόλογος του ομόνυμου βιβλίου του Κωνσταντίνου Νίγδελη

Στο πόνημα  αυτό περιλαμβάνονται  οι πληροφορίες που αντλήσαμε για τα ιδιαίτερα της περιοχής, στον αέναο κύκλο του χρόνου: τη λαϊκή λατρεία, τις πρακτικές, τα ήθη και έθιμα, τις μικρές και μεγάλες γιορτές, τις δοξασίες, αλλά και τις αντιλήψεις για πολλά και διάφορα. Ένας υπέροχος θησαυρός που έκανε τους κατοίκους της Καππαδοκίας να νιώθουν και να δηλώνουν  με μεγάλη υπερηφάνεια την καταγωγή, αλλά και τις ιδιαιτερότητες της ράτσας τους.

Τύχη αγαθή, οι πληροφορητές μας γεννήθηκαν, έζησαν και ανδρώθηκαν εκεί και τότε, άρα είναι αξιόπιστοι, μιας και έζησαν όλα τα δρώμενα και συμμετείχαν σε τούτα τα παιχνίδια της ζωής. Άρα είναι αυθεντικοί καταγραφείς των γεγονότων και των πρακτικών, που ορισμένα είναι κοινά  με άλλες κοινότητες, πρωτόγνωρα όμως για όλους εμάς, μιας και εφαρμόζονταν σχεδόν μόνο εκεί.

Τα παρουσιάζουμε, λοιπόν, με τη σειρά που τα βρήκαμε αλλά και με τον τρόπο που καταγράφηκαν  εκεί και τότε με μια ιδιαιτερότητα: η έναρξής τους να γίνεται από το γίλμπασί,[1] δηλαδή από την αρχή του έτους που κατά τους Καππαδόκες ξεκινούσε από την πρώτη του Σεπτέμβρη.[2]

Να σημειώσουμε  πως αναφερόμαστε σε μια ιδιαίτερη ελληνική ράτσα, για το θρησκευτικό συναίσθημα της οποίας έχουν γραφεί πολλά και έχουν ειπωθεί πολύ περισσότερα. Κάπου τρισήμισυ χιλιάδες εκκλησιές κάθε είδους να κοσμούν με την παρουσία τους τον τόπο από το ένα άκρο ίσαμε το άλλο. Από Ακσαράϊ μεριά ίσαμε την Καισάρεια και τη Νίγδη. Μικρές, μεγάλες, βραχοεκκλησιές, λαξευτές…και όλες αγιογραφημένες με περισσή αγάπη και ανείπωτη υπομονή…[3] Με την επιβλητική παρουσία εκατοντάδων χιλιάδων μνημείων εκκλησιαστικής μορφής, υψηλής τεχνικής και αρχιτεκτονικής. Μνημεία επίγεια, υπόγεια, λαξευτά. Σε κάθε μορφή και σχήμα…

Επίγειων, σε μια ειρηνική συνύπαρξη όλων των γνωστών τύπων. Οκτάγωνα κτίσματα, μονόκλιτες και τρίκλιτες εκκλησίες βασιλικού ρυθμού… Ναούς στον τύπο του ελευθέρου σταυρού και μάλιστα από ντόπιο ή με ντόπιο καλό υλικό, τη γνωστή λαξευμένη ηφαιστειογενή πέτρα και με καλοκομμένες δοκούς που πάντοτε έδιδαν την αίσθηση του όμορφου, αλλά και ενός συμπαγέστατου πέτρινου όγκου. Εκκλησιές σπάνιας τεχνικής δομής με αψιδωτά παράθυρα, γλυπτά γείσα, μεγάλα πλαίσια, υπέροχα κιονόκρανα, αλλά… και υπόγειους τόπους λατρείας. Ταπεινές εκκλησιές, δείγματα ενός καταπληκτικού θρησκευτικού γίγνεσθαι, που συγκινούν ίσαμε τώρα, προκαλούν το δέος και τον θαυμασμό στον επισκέπτη…

Μέσα σε ένα δύσκολο ηφαιστειογενές περιβάλλον, άξυλο και πολλές φορές αφιλόξενο, από τα στοιχεία της φύσης  μα και τους ανθρώπους, μιας και τούτοι ζούσαν πάντοτε με τον «άλλον», τον ξένο, τον βάρβαρο, τον άπιστο, τον άθεο. Ειδικά και ιδιαίτερα για τις ελληνορθόδοξες κοινότητες, μικρές οάσεις, κουκίδες ενός άλλου πολιτισμού στην απεραντοσύνη της Οθωμανικής αυτοκρατορίας.[4]

Φυσικά στην παρούσα έρευνα λάβαμε υπόψη μας ορισμένες παραμέτρους ικανές να μας οδηγήσουν αποτελεσματικότερα στο επιθυμητό αποτέλεσμα ή αν θέλετε ορισμένα χαρακτηριστικά, για να γίνουν περισσότερο κατανοητά αυτά που πρόκειται να παρουσιαστούν.

Ο χρόνος, για παράδειγμα, που, κατά την άποψή μας, είναι ένας από αυτούς και ίσως ο σημαντικότερος. Δηλαδή το πότε και για ποια χρονική περίοδο μιλάμε. Σπεύδουμε μάλιστα να  υπενθυμίσουμε πως υπάρχουν τρεις τουλάχιστον σημαντικότατες ημερομηνίες- συνθήκες οι οποίες στο διάβα του χρόνου διαμόρφωσαν, προς το καλύτερο, και τους όρους διαβίωσης του χριστιανικού πληθυσμού και κατά συνέπεια τήρησης των θρησκευτικών τους δρώμενων. Πρόκειται για:

α-το διάταγμα του Χάττι Σερίφ του Γκιούλχανε, που δημοσιεύθηκε το 1839 επί βασιλείας του Abdul Mecid και περιελάμβανε πρωτοπόρες διατάξεις για την εποχή του με ένα πλήθος πολιτικών και θρησκευτικών  ελευθεριών και εγγυήσεων…

β-το διάταγμα του Χάττι Χουμαγιούν που δημοσιεύθηκε το 1856 και περιελάμβανε μια δεύτερη εξίσου θετική προσπάθεια προς την κατεύθυνση των ελευθεριών…

γ-ο νόμος των βιλαετίων του 1867 που ήταν συμπληρωματικός προς τις δυο προαναφερόμενες προσπάθειες.[5]

Έτσι με βάση λοιπόν τα ανωτέρω, οι χριστιανικές μάζες άρχισαν να προβάλλουν και να δημοσιοποιούν τα ιδιαίτερά τους χωρίς τον φόβο από τους «άλλους»… να μετακινούνται για θρησκευτικούς σκοπούς, να συμμετέχουν στα εορταστικά δρώμενα αν και πάλι, για μια σειρά λόγους, υπήρχαν επιφυλάξεις και οι σχετικές  απαγορεύσεις. Για παράδειγμα, χωρίς να γνωρίζουμε την αιτιολογία,  βλέπουμε στο πρακτικό με αριθμό 42 της 7 Ιουλίου 1876 της κοινότητας του Προκοπίου  να υπάρχουν  μια σειρά απαγορεύσεις, για τις εκδηλώσεις τοπικού χαρακτήρα και ιδιαίτερα για τα πανηγύρια δυο προσφιλών αγίων…αλλά και όχι μόνο. [6]

Σημαντικότατοι διαμορφωτές των τοπικών δρώμενων ήταν επίσης οι κοινοτικοί κανονισμοί ή καλύτερα οι κανονισμοί περί των ηθών και εθίμων, το σύνολο των οποίων δημιουργήθηκε περίπου στο δεύτερο μισό του 19ου αιώνα. Δημόσια έγγραφα- γραπτά κείμενα που με βάση μια κάποια λογική, κωδικοποιούσαν, επέτασσαν και επέβαλλαν δημόσια, δεσμευτικά και υπό την απειλή φοβερών συνεπειών μια ή περισσότερες πρακτικές συμπεριφορές…

Κανονισμοί που δεν επέβαλλαν το τι «δέον γενέσθαι» απλά, αλλά και το τι «δέον αποφεύγειν» με μια λογική, την επικρατούσα στο χώρο εκεί και τότε, ένα παράξενο μείγμα ανάμεσα στον θρησκευτικό πουριτανισμό των δυο μεγάλων θρησκευτικών  ομάδων, αλλά ταυτόχρονα και του εκσυγχρονισμού που δειλά, μα σταθερά,  έκανε την εμφάνισή του, μιας αστικής νοοτροπίας που ασπάζονταν οι ενήλικες άνδρες που για λόγους οικονομικούς είχαν μετακινηθεί στις μεγαλουπόλεις.

Σημαντικός παράγων διαμόρφωσης συμπεριφορών και εκδηλώσεων ήταν επίσης και ο χώρος… Το πού δηλαδή παίρνανε σάρκα και οστά τα δρώμενα. Για να γίνει τούτη η παράμετρος αντιληπτή θα πρέπει να έχει υπόψη του ο αναγνώστης πως η Καππαδοκία βρίσκεται  στην Κεντρική Ανατολία της Μικρασίας, σε ένα οροπέδιο μακριά από μεγαλουπόλεις και τα κέντρα αποφάσεων, ανάμεσα σε πανύψηλα βουνά που καθιστούσαν την οποιαδήποτε επικοινωνία περίπου άθλο. Να διευκρινήσουμε μάλιστα  πως κάθε απλή έστω μετάβαση από τη μια κοινότητα σε κάποια άλλη  ήταν περίπου ένα ταξίδι ζωής, μιας και το δύσβατο του χώρου, το άξυλο της περιοχής και οι τρομακτικές κλιματολογικές συνθήκες  παρουσίαζαν ένα επικίνδυνα αρνητικό εκρηκτικό μείγμα που δεν βοηθούσε σε τίποτε.

Προς επίρρωση μάλιστα του ανωτέρω επιχειρήματος παίρνουμε τυχαία δυο χριστιανικές κοινότητες του ευρύτερου χώρου. Το Σκούταρι, για παράδειγμα,  που ήταν κοντά στην Πόλη και την ιδιαίτερή μας πατρίδα, τη Μαλακοπή.

Η πρώτη είχε άμεση επικοινωνία, αλλά και μια συνεχή ροή πληροφοριών, είχε γνώση της εξέλιξης  κάθε θέματος- έκφανση της καθημερινότητας,  με κάθε πρόβλημα να επιλύεται άμεσα και αποτελεσματικά. Συνεπώς υπήρχε διαμορφωμένη κουλτούρα  κυρίως στις αστικές περιοχές με ό,τι αυτό σήμαινε στην καθημερινότητα και τον τρόπο ζωής. Αντιλήψεις πλέον φιλελεύθερες, αντιμετώπιση θεμάτων περισσότερο αποφασιστικά και πιο πρακτικά, πίστεις, πεποιθήσεις ρεαλιστικότερες και στηριζόμενες σε εμφανή στοιχεία.

Η Μαλακοπή πάλι βρίσκεται περίπου στο κέντρο της υπό έρευνα περιοχής, κάπου στα βάθη της Ανατολίας, αποκλεισμένη φυσικά από τα όποια κέντρα των αποφάσεων μιας και το οδικό δίκτυο ήταν ανύπαρκτο. Συνεπώς μακριά από τα όποια κέντρα πληροφόρησης και κατά συνέπεια στις δαγκάνες ενός αποτελεσματικότερου ελέγχου για οτιδήποτε, με τους τοπικούς ηγεμόνες  να πράττουν, μιας και βρισκόταν εκτός του καθημερινού ελέγχου, τα «δικά τους» και με τους πολίτες να αποδέχονται, κισμέτ γαρ, τις αποφάσεις γιατί «έτσι έπρεπε και έτσι είχαν μάθει». Συνεπώς μια διαμορφωμένη κουλτούρα  στηριγμένη στη μοίρα ή γιατί αυτό ή εκείνο ή το άλλο «έτσι το ήθελε ο Θεός».[7]

Σημαντικός επίσης παράγοντας στη διαμόρφωση της οποιασδήποτε κουλτούρας ήταν μεταξύ των άλλων και η συνύπαρξη των δυο θρησκευτικών κοινοτήτων. Αν πρόκειται δηλαδή για κοινότητες μεικτές ή καθαρά χριστιανικές. Που στις πρώτες ζούσαν μεν αρμονικά, σε μεγάλες χρονικές περιόδους αλλά.. σε αρκετές περιπτώσεις με έντονο  το στοιχείο της πίεσης, κυρίως στις δύσκολες περιόδους, με ό,τι αυτό μπορούσε να σημαίνει στα δρώμενα πάσης μορφής εκείνης της περιόδου.

Φυσικά, οι παράμετροι της διαμόρφωσης των δρώμενων ήταν και είναι, αν θέλετε πολλοί, με μερικούς να χάνονται κάπου στα βάθη του χρόνου, κάποιους άλλους να είναι σύγχρονοι και αρκετούς να έχουν τυχαίο χαρακτήρα. Σε κάθε περίπτωση πάντως παρουσιάσαμε απλά, χωρίς πολλές αναλύσεις, τους κυριότερους κατά την άποψή μας, αυτούς που μπορούν να βοηθήσουν στην κατανόηση αρκετών παράξενων, δυσνόητων  έως και δυσερμήνευτων πρακτικών του χώρου.

Να σημειώσουμε τέλος πως στην έρευνά μας ασχολούμαστε κυρίως με τα «άγνωστα και ιδιαίτερα», παραλείποντας τις γνωστές και επαναλαμβανόμενες μέχρι σήμερα λεπτομέρειες των εμποροπανηγύρεων και φυσικά των τρόπων παρασκευής των εορταστικών φαγητών. Σε κάθε περίπτωση αναγνωρίζουμε την αξία και τη σπουδαιότατη σημασία τους, μιας και οι τοπικές εκκλησίες αποτελούσαν τους αναδόχους των εμποροπανηγύρεων, οι οποίες σε αρκετές μάλιστα περιπτώσεις είχαν ευρύτατο χαρακτήρα προσελκύοντας πιστούς από παντού, με πολλαπλά οικονομικά οφέλη και πολυεπίπεδη  οικονομική δραστηριότητα.

Τέλος, σπεύδουμε να ζητήσουμε την ανοχή των αναγνωστών μας, για τις τυχόν παραλήψεις και τα ανθρώπινα λάθη, που πάντοτε σχεδόν ελλοχεύουν σε κάθε εργασία.

Κωνσταντίνος Νίγδελης
για τις Μνήμες – Αλησμόνητες Πατρίδες

[1] Yil= χρόνος       bas=κεφάλι, αρχή

[2] Βεβαίως υπάρχει και μια σειρά γενικών εθιμικών συνηθειών, ανεξαρτήτων από εορτές και λοιπές ημερομηνίες, πράξεις που λάβαιναν χώρα καθόλη τη διάρκεια του έτους. Έτσι για παράδειγμα δεν ζύμωναν Τετάρτη και Παρασκευή, τις ίδιες ημέρες δεν λούζανε το κεφάλι τους, δεν πιάνανε βελόνι τις Τετάρτες, δεν τρώγανε κρέας την Παρασκευή… απότοκα μιας περίεργης αντίληψης και συγκερασμού της καθημερινότητας με τα θρησκευτικά πιστεύω…

Αλλά και με βαθιά την πίστη για τη δύναμη της προσευχής, των θαυμάτων κάθε είδους, την γενικότερη προστασία του Θεού στα πλάσματά του.

[3] Κατά τον Άγιο Γρηγόριο τον Νύσσης «Όσα εστίν εν τούτοις- τοις Καππαδόκαις-θυσιαστήρια, δι ων το όνομα του Κυρίου δοξάζεται, ουκ αν τις τοσάδε πάσης σχεδόν της οικουμένης εξαριθμήσαιτο θυσιαστήρια»,  Βλ. Αν Λεβίδη, Αι εν μονολίθοις μοναί της Καππαδικίας και Λυκαονίας, εν Κωνσταντινουπόλει 1899 σ.11  και Δ. Λουκόπουλου- Δ. Πετρόπουλου, Η Λαϊκή Λατρεία των Φαράσων, Αθήνα Κ.Μ.Σ 1949, σ. 20

[4] Σημ: χαρακτηριστικά επίσης δείγματα της έντονης λαϊκής ευσέβειας των ρωμιών της Καππαδοκίας ήταν τα οικογενειακά παρεκκλήσια στις αυλές των σπιτιών, αληθινά κομψοτεχνήματα, γνωστά με το επώνυμο της οικογενείας στην οποία ανήκαν: Άγιος Αντώνιος του Ιωάννη Ραπτόγλου, Άγιος Ελευθέριος του Κωνσταντίνου Νίγδελη, Άγιος Γιώργης του Πέτρου Καρφόγλου…

[5] Κωνσταντίνος Νίγδελης, Καππαδοκία περί δικαίου το ανάγνωσμα, Εκπαιδευτικό και Πολιτιστικό Ίδρυμα της Ιεράς Μητροπόλεως Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως, Μουσείο Προσφυγικού Πολιτισμού, Θεσσαλονίκη, 2010, σ. 16

[6]Ματούλα Κουρουπού, Ευαγγελία Μπαλτά, Ελληνορθόδοξες Κοινότητες της Καππαδοκίας, Περιφέρεια Προκοπίου, Πηγές στα Γενικά Αρχεία του Κράτους και του Κέντρου Μικρασιατικών Σπουδών, Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών, Αθήνα 2001, σ. 123 «τα πανηγύρια Αγίας Μαρίνας και Αγηλιά και άλλα εμποδίζονται μετά την λειτουργία, έκαστος χρεωστεί να ησυχάζη εις το σπίτι του χωρίς να πηγαίνουν εις εξοχάς, αμπέλους, παχτσέδες, εντός και εκτός της χώρας τραγουδούντες και χορεύοντες».

 

[7] Κωνσταντίνος Νίγδελης, Καππαδοκία περί δικαίου το ανάγνωσμα, ό.π. σ. 11

[vsw id=”5cqcHiaAxfU” source=”youtube” width=”720″ height=”480″ autoplay=”no”]


Α Ρ Θ Ρ Α - Τ Η Σ - Ι Δ Ι Α Σ - Κ Α Τ Η Γ Ο Ρ Ι Α Σ :
  1. Ζιντζίντερε - Κοινότητες
    Κοινότητες της περιοχής Καισάρεια Παλαιές ονομασίες: Μάζακα… Ευσέβεια. Επρόκειτο περί μιας μεγάλης πόλεως, έδρα μητροπόλεως, αλλά με λίγες χριστιανικές οικογένειες.   Αγιρνάς Παλαιό όνομα: Αναργυράσιος.[1] Τουρκόφωνο χωριό,  με 200-250 περίπου σπίτια από τα οποία τα 150 ανήκαν σε χριστιανικές οικογένειες.  Βρίσκεται ΒΑ της Καισάρειας δίπλα στην κοινότητα Σκόπη. Διατηρούσε δημοτικό σχολείο και εκκλησία στο όνομα των αγίων Αναργύρων.
  2. Ζιντζίντερε - το Χωριό
    Το Ζιντζίντερε της Καππαδοκίας Από το ομόνυμο βιβλίο του Κωνσταντίνου Νίγδελη Προλογικά Είναι βέβαιο πως εκείνο που γνωρίζουμε είναι το ελάχιστο, ενώ εκείνο που αγνοούμε είναι το άπειρο… Γι’ αυτό, λοιπόν, καιρό τώρα, προσπαθούμε με τις μικρές δυνάμεις να φωτίσουμε τους δρόμους της γνώσης ή να της προσθέσουμε κάποιο λιθαράκι… ιδιαίτερα μάλιστα σε ότι αφορά τις αλησμόνητες προγονικές πατρίδες… από αυτές που έλκει η καταγωγή μας. Η ανάδειξη τόπων και ομάδων, μικρών νησίδων ελληνοχριστιανικού πολιτισμού, στην απεραντοσύνη της οθωμανικής αυτοκρατορίας. Που κατακτήθηκαν, ζήσανε με τους «άλλους» πάνω κάτω εννιακόσια χρόνια,  παρέμειναν οι ίδιοι με αναλλοίωτα τα θρησκευτικά μα και εθνικά τους φρονήματα.
  3. Περιοχή Καππαδοκίας
    Καταγραφή τελευταίων αυθεντικών καταχωρήσεων από την περιοχή της Καππαδοκίας. Παρακαλούμε τους αναγνώστες να παροτρύνουν κι άλλους συμπολίτες τους πρό
  4. Το Ζεύγμα
    Η αρχαία πόλη Ζεύγμα (σημαίνει πέρασμα) βρισκόταν στη νοτιοανατολική Τουρκία, 180 χιλιόμετρα ανατολικά των Αδάνων. Η περιοχή ανήκε στο βασίλειο των Σελευκιδών και για ένα διάστημα στο βασίλειο της Κομμαγηνής.
  5. Κλήδονας Β'
    Κυρίαρχο στοιχείο της εθιμικής πρακτικής, στο διάβα του χρόνου, σε όλες τις κοινότητες του χώρου, ήταν η δια της μαντικής εκπλήρωση – ικανοποίηση του από αιώνων επιθυμητού της ανθρώπινης υπάρξεως: της πρόβλεψης του μέλλοντος. Ιδιαίτερα μάλιστα του ασθενούς φύλου, που ναι μεν το «πίστευε- έβλεπε- επιδίωκε» αλλά ταυτόχρονα, κατά «βίος ανεόρταστος μακρά οδός απανδόχευτος», το θεωρούσε και ως μια ικανή διέξοδο από την πλήξη της καθημερινότητας.
  6. Κλήδονας Α'
    Σκοπός της παρούσης εργασίας είναι η μελέτη, καταγραφή και παρουσίαση της πανάρχαιας εθιμικής πρακτικής του ΚΛΗΔOΝΑ στον χώρο της καθ’ ημάς Ανατολής και ιδιαίτερα στην περιοχή της Καππαδοκίας, που τον ανιχνεύουμε και υπό την ονομασία βαρτουβάρια.
  7. Συνεδριο 24-25 Μαϊου
    Καππαδοκια - Χναρια ΕλληνοΧριστιανικου Πολιτισμου [vsw id="VQUpvVAOM9s" source="youtube" width="720" height="480" autoplay="yes"] Open publication - F
  8. Περιοχή Σεβάστειας
    Καταγραφή αυθεντικών μαρτυριών από την περιοχή Σεβάστειας (Sivas στα Τουρκικα) Ο κατάλογος εμφανίζεται αλφαβητικά ανάλογα με το όνομα της περιοχής της
  9. Λιμνά Καππαδοκίας
    Φωτογραφικό υλικό και χάρτης Λιμνών Καππαδοκίας που δείχνει σημαντικές περιοχές του χώρου.
  10. Τα Φλογητά Καππαδοκίας
    Τα Φλογητά βρίσκονται εντός της περιοχής του Μπουντάκ Οβασί του Βαγδαονικού οροπεδίου, δυτικά της Μαλακοπής, ανάμεσα στα χωριά Ανακού, Σύλλατα, Λίμναι, Τροχός, Ποταμιά, Δήλα, Νάξος, κ.α. Ήταν μια κοινότητα που διοικητικά υπαγότανε στο Μουτεσαριφλίκ (ι) της Νίγδης, μιας από τις οκτώ περιφέρειες της Καππαδοκίας, στο Καϊμακαμλίκ (ι) του Νεβ-Σεχίρ και στο μεγάλο Βαλελίκ (ι) του Ικονίου που σύμφωνα με τον Π. Κοντογιάννη το μέγεθός του «…ισούται σχεδόν προς την παλαιάν Ελλάδα ολόκληρον, ηυξημένην κατά το ήμισυ αυτής…»
  11. Οι μαχαλάδες στα Λιμνά Καππαδοκίας
    Ολόκληρα σόγια μένοντας στην ίδια γειτονιά και πολλαπλασιαζόμενα έδιδαν στην περιοχή – μαχαλά την ονομασία του επιθέτου τους π.χ. μαχαλάς Νιγδέλογλου, μαχαλάς Τογιάν… Φυσικά στο διάβα του χρόνου επεκράτησαν πολλαπλά κριτήρια ή και σκοπιμότητες συνδεόμενες με την αποκλειστικότητα της περιοχής, τα όριά της, τις αναπτυσσόμενες δυναμικές, τις διάφορες παραγωγές…
  12. Αγία Μακρίνα
    Έχουν γραφεί αρκετά και έχουν ειπωθεί περισσότερα για τα εκκλησιαστικά δρώμενα στην περιοχή της Καππαδοκίας. Αλήθειες μα και υπερβολές στηριγμένες στα «τοπικά» και την ιδιοσυγκρασία του ντόπιου στοιχείου που με αυτόν τον τρόπο ή καλύτερα με τέτοιους τρόπους πρόβαλε τα δικά του, που ήταν «σπουδαιότερα και καλύτερα». Ανθρώπινη αδυναμία; Ίσως. Προτέρημα της φυλής μας; Μπορεί
  13. Σινασός Καππαδοκίας
    Η Σινασός βρίσκεται σε μια πανέμορφη τοποθεσία στην καρδιά της Καππαδοκίας, στην κεντρική Μικρά Ασία. Απέχει 360 περίπου χλμ. νοτιοανατολικά από την Άγκυρα, και 50 περίπου χλμ. νοτιοδυτικά από την Καισάρεια. Το έδαφος της Καππαδοκίας προέρχεται από ηφαιστειακή λάβα του ανενεργού πλέον ηφαιστείου Αργαίον όρος. Η περιοχή είναι γεμάτη με κωνόλιθους διαφόρων σχημάτων που λαξεύτηκαν στη διάρκεια των αιώνων από τον χρόνο, τις καιρικές συνθήκες αλλά και τους ανθρώπους. Κατοικίες, σκήτες, μοναστικά κέντρα, σκαλιστές στα βράχια εκκλησίες με σημαντικές αγιογραφίες...
  14. Χαμιντιέ
    Να θυσιάζονται πολύτιμα αγιοκέρια του παγκόσμιου ναού της φύσης για χάρη μιας κοινότητας κάπου εκεί, στην απεραντοσύνη των εκτάσεων της Μικράς Ασίας…Για ένα μικρό, πολύ μικρό οικισμό, κοινότητα…μια από τις τόσες και τόσες και δεν ήτανε και λίγες, πάνω κάτω τρεις χιλιάδες, διασπαρμένες στην απεραντοσύνη της Οθωμανικής αυτοκρατορίας… Και όταν, μάλιστα, δεν υπάρχουν στα σπλάχνα της παλαιά ευρήματα μιας άλλης εποχής…όταν δεν υπήρξε ποτέ σπουδαίο κέντρο, όταν από εκεί δεν ξεπήδησαν εξαιρετικές προσωπικότητες…
  15. Χαλβάντερε
    ....Η του Χαλβαδερέ χωρίου νοτιοδυτικώς της Καρβάλης εις απόστασιν 6 περίπου ωρών τουρκόφωνας αριθμούσα περί τας 50 οικογενείας γεωργικάς ημετέρας εστερημένας δυστυχώς παντός αισθήματος ανθρωπίνου εις κατάστασιν κτηνώδη κυριολεκτικώς παρ’ ισαρίθμοις μωαμεθανικαίς. Συνετηρείτο δημοδιδάσκαλος συνδρομή σημαινόντων Καρβαλιωτών... Γενικόν Βασιλικόν Προξενείον - Προς το επί των Εξωτερικών Βασιλικόν Υπουργείον
  16. Αγιομακρυνιώτικα
    Στην ιστορική πατρίδα , την Αξό της Καππαδοκίας το πανηγύρι της Αγίας Μακρίνας , αποτελούσε σημείο αναφοράς για όλους τους Καππαδόκες. Πλήθος κόσμου συνέρρεε, για να προσκυνήσει το άγιο λείψανο της , που βρίσκονταν σε ξεχωριστό ναύδριο ,δίπλα στο ναό και να διασκεδάσουν με τους < < μεγάλους χορούς >> στον αύλιο χώρο του ναού. Χιλιάδες ευλαβείς προσκυνητές όχι μονάχα από τις γύρω κοντινές κοινότητες (Λιμνά, Μιστί , Τροχό, Τσαρικλί , κτλ ) αλλά και από τα ποιο απόμακρα ελληνικά χωριά , ακόμα και Οθωμανοί, επιδίωκαν εκείνες τις μέρες να βρίσκονται στην Αξό.
  17. Το έθιμο Γιολούχ στο Μιτσί της Καππαδοκίας
    Στο Μιστί, την Αξό, το Τσαρικλί τα Λιμνά, και στην ευρύτερη περιοχή της Καππαδοκίας υπήρχε το έθιμο του Γιολούχ . Ένα έθιμο που γινόταν με τρόπο απαρέγκλιτα τελετουργικό διατηρώντας την συνήθεια ο πατέρας του γαμπρού να δίνει μπαχτσίσι ( 2 με 3 λίρες, διάφορα οικόσιτα ζώα ) για να επισφραγίσει το αρραβώνα του γιού του με την κόρη. Εφόσον λοιπόν κατάληγαν στο οριστικό μπαχτσίσι , το οποίο ονομαζόταν Γιολούχ γινόταν γλέντι ανάμεσα στα σόγια των νέων.Οι δυο νέοι πλέον θεωρούνταν ...
  18. Το ταντούρ στην Καππαδοκία
    Απαραίτητο στοιχείο στο προσφυγόσπιτο κάθε καραμανλίδικης οικογένειας ήταν το ταντούρ. Σημείο συγκέντρωσης της οικογένειας. Η θερμάστρα του σπιτιού αλλά και ο φούρνος ταυτόχρονα. Μια συνήθεια που έφεραν οι πρόσφυγες απ’ την Καππαδοκία. Για τα ταντούρια στα προσφυγόσπιτα μας έδωσε πληροφορίες η κ. Οσία Εδιάρογλου.
  19. Απλά και Πληροφοριακά
    Μερικές πληροφορίες λοιπόν για το μετρικό σύστημα της περιοχής, αλλά και μερικές ενδεικτικές τιμές, όπως τις βρήκαμε από καταγραφές στην προαναφερομένη βιβλιογραφία του χώρου… Να σημειώσουμε πως για το ίδιο πράγμα υπάρχει μια ποικιλία ονομάτων, κάτι που είναι αρκούντως γνωστό, μιας και στην περιοχή υπήρχαν τέσσερα γλωσσικά συστήματα με αρκετές παραλλαγές.
  20. Κληρονομικό δίκαιο
    Πρόκειται για το σύνολο των κανόνων δικαίου που ρυθμίζουν την κληρονομική διαδοχή. Έτσι, σύμφωνα με το άρθρο 1710 του αναθεωρηθέντος Α.Κ., «κατά το θάνατο του προσώπου η περιουσία του ως σύνολο(κληρονομιά) περιέρχεται από το νόμο ή από διαθήκη σε ένα ή περισσότερα πρόσωπα (κληρονόμοι)….»
  21. Ωφέλιμα και χρήσιμα
    Η γιαγά Δευτερίνα, ο Θεός να τη συχωρνά, πάντοτε μας προέτρεπε να τρώμε χόρτα, πολλά μάλιστα, γιατί «είναι του Θεού και κάνουν καλό…». Το γιατί μάλλον δεν το ήξερε, έτσι είχε ακούσει και έτσι έλεγε. Το ίδιο και η θεία μου η Δέσποινα. Αυτή μάλιστα επέμενε πως τα σκόρδα είναι ένα κι ένα για γερό οργανισμό, «σκοτώνουν» μάλιστα το κακό. Ιδιαίτερα το τελευταίο δεν το γνωρίζω, πάντως εκείνο που ξέρω είναι πως κάποτε θέλοντας να αναζωογονηθώ κατά τις προτροπές της, μάλλον ανέδυα οσμές απωθητικές, έστω και μετά από ένα καλό πλύσιμο των οδόντων.
  22. Με μια πρώτη ματιά στη χώρα των αντιθέσεων
    Όσο και αν φαίνεται αρκούντως παράξενο η Καππαδοκία ήταν η χώρα των μεγάλων αντιθέσεων ακόμα και στα περί την ιατρική θέματα. Από το ένα σημείο ίσαμε το άλλο. Με φωτεινά παραδείγματα, πρότυπα μίμησης, αλλά και περιπτώσεις που προκαλούσαν θυμηδία έως και θλίψη περισσή.
  23. Ιατρική, θρησκεία και μουσουλμανικό στοιχείο
    Ένα πραγματικά από τα πλέον ενδιαφέροντα πεδία έρευνας τούτης της μελέτης είναι και η ιατρική σε σχέση με τη θρησκευτικότητα του μουσουλμανικού κόσμου. Ενός κόσμου που συνοικούσε για χρόνια πολλά με το αντίστοιχο χριστιανικό, μέσα σ’ ένα περίεργο πλέγμα σχέσεων διαμορφωμένο στο διάβα του χρόνου. Με όλους τους ερευνητές μάλιστα να συμφωνούν.
  24. Ιατρική και θρησκεία… β'
    Στην κατ’ επανάληψη σχολιαζόμενη σύνδεση-ανάμειξη της θρησκείας με την ιατρική υπήρχε (ει) επιπλέον κάτι ακόμα χαρακτηριστικότερο και ίσως επιεικώς υπερβολικό. Η ταυτοποίηση κάποιων αγίων με τη θεραπεία συγκεκριμένων παθήσεων,[1]συχνά μάλιστα με αλληλοεπικαλύψεις. Απότοκα φυσικά μιας κατανοητής θρησκοληψίας, τουλάχιστον για εκείνη την εποχή. Σε μια στενή σχέση μεταξύ θρησκείας και ιατρικής που η έναρξή της άρχιζε από τα πολύ παλιά. Όπου στη μακριά του διαδρομή το ανθρώπινο γένος ανέθετε στο αυτό άτομο την ιατρική, παράλληλα με την πνευματική εξουσία…
  25. Ιατρική και θρησκεία... α'
    Είναι γεγονός πως έχουν γραφεί πολλά, μα έχουν ειπωθεί περισσότερα. Για την επίδραση της θρησκείας στα ιατρικά δρώμενα με τους εκπροσώπους της ή και για να είμαστε δικαιότεροι, για τις διάφορες καταλυτικές παρεμβάσεις σε τέτοια ζητήματα στο διάβα του χρόνου. Στη διαμορφωθείσα κατάσταση, το εθιμικό ιατρικό δίκαιο, τις απαγορεύσεις, και τα πρέπει…
  26. Οι υπόγειες πολιτείες
    Η Καππαδοκία είναι μια θαυμάσια χώρα, αλλά αυτό που την κάνει ξεχωριστή είναι οι αμέτρητες σκοτεινές και σιωπηλές υπόγειες πολιτείες της… Το πότε ακριβώς έγιναν είναι αδύνατον να ειπωθεί. Εκείνο που γνωρίζουμε είναι πως η ανθρώπινη παρέμβαση άρχισε από παλιά και συνεχίστηκε μέχρι και τα τελευταία χρόνια.
    GDE Error: Requested URL is invalid

Author: Μνήμες