Η εκκλησία Αγίου Γεωργίου

Η εκκλησία του Αγίου Γεωργίου κάτω

Η εκκλησία του Αγίου Γεωργίου κάτω ανεγέρθηκε τον 17ο αιώνα και περιγράφεται στο αρχείο ΜΚΣ ως: “Την εκκλησία αυτή τη λέγαμε ο Κάτω Άϊ Γιώργης για να την ξεχωρίζουμε από τον Απάνω Άϊ Γιώργη που ήταν στον Επάνω μαχαλά, ενώ αυτή ήταν στον Κάτω. Ήταν πέτρινη, μεγάλη εκκλησία, μεγαλύτερη από τον Απάνω Άϊ Γιώργη, δυό φορές το χρόνο γινόταν μονεκκλησιά εκεί χωρούσε όλο το εκκλησίασμα. Εμείς χτισμένη τη φτάσαμε αυτή την εκκλησία, ίσως να χτίστηκε στον καιρό των παππούδων μας. Καμπαναριό δεν είχε, γιατί ήταν κοντά στο Διοικητήριο, δεν άφηναν οι Τούρκοι, τους ενοχλούσε η καμπάνα. Είχε μόνο σήμαντρο κι αυτό χτυπούσαν”.

(2) Φωτογραφία “Κοντοπούλου” (φωτοληψία πριν το 1909)

Η θέση της στον αστικό ιστό της Τρίγλιας φαίνεται στο διάγραμμα (5) και βρισκόταν στο ΟΤ 2197 (το οικόπεδο 1 αντιστοιχεί σε ένα μικρό κτίριο που υπάρχει εκεί). Στις δύο παλιές φωτογραφίες (2) και (3) φαίνεται η δίριχτη στέγη και η νότια και ανατολική πλευρά της, με το ιερό, και όλο το κτίριο κατεδαφίστηκε μετά το Μεγάλο διωγμό (μετά το 1922), όπως αναλύεται στη συνέχεια. Βρισκόταν επί του ντερέ (σημερινή Iskele Cad), στο χώρο που είχε διαμορφωθεί σαν πάρκο (Çocuk Parki), λίγες δεκάδες μέτρα πριν από τη διαμορφωμένη πλατεία Ατατούρκ στη θάλασσα. Το κτίριο της εκκλησίας περικλειόταν από τις σημερινές Iskele Cad, Anit Sok, Eski Pazar Cad και Park Sok, από τα οποία, τα τρία τελευταία είναι στρωμένα με κυβόλιθους και, στην περίοδο της επίσκεψής μας (ΣΕΠ 2018), εκτελούνταν έργα αναδιαμόρφωσης του χώρου της πλατείας, όπως και της παραλιακής πλατείας Ατατούρκ, ενώ τον Ιανουάριο 2019 είχε τοποθετηθεί και νέο άγαλμα του Ατατούρκ. Στον ίδιο χώρο ανεγέρθηκε το 1921, με πρωτοβουλία του Μητροπολίτη Σμύρνης Χρυσοστόμου, το Ηρώο, στη μνήμη των πεσόντων Τριγλιανών στο Μικρασιατικό Μέτωπο. Στο βιβλίο “ΔΙΑΦΟΡΑ” Σημειώσεις του Ηρ. Τσίτερ, της Ερ. Κοντοπούλου, περιλαμβάνεται φωτογραφία, με αριθμό 81 (σελ. 194), του Ηρώου.

Όπως αναφέρεται στο κεφάλαιο «Οι Εκκλησίες της Τρίγλιας», η εκκλησία του Αγίου Γεωργίου κάτω υπήρχε μετά την επιστροφή των Τριγλιανών από την εξορία τους στην Προύσα, στο τέλος, του 1918, και σε ψηφοφορία που έγινε την 26.4.1919 (Κώδικας Πρακτικών, σελ 272), για τη λειτουργία μιας μόνον εκκλησίας, πλειοψήφησε η πρόταση υπέρ του Αγίου Γεωργίου κάτω έναντι του Αγίου Ιωάννου και του Αγ. Γεωργίου άνω. Επίσης ότι, στο από 17.7.1922 πρακτικό (σελ. 404), καταγράφεται η συγκέντρωση των κατοίκων στην εκκλησία αυτή, για να ακούσει ο λαός τις αποφάσεις της Ελληνικής Κυβερνήσεως για τη Δυτική Μ. Ασία.

(3) Φωτογραφία περιόδου 1912-1915

Στην παλιά φωτογραφία (2), που χρονολογείται πριν από το 1909, και στην (3), που χρονολογείται στην περίοδο 1912-1915, εικονίζεται η δίριχτη στέγη και το ιερό της εκκλησίας και συμπεραίνεται το μέγεθος και ο όγκος της, ενώ στη φωτογραφία (4), που χρονολογείται μετά το Μεγάλο διωγμό (μετά το 1922), φαίνεται κενός ο χώρος μπροστά από το Τουρκικό Διοικητήριο (Χοκιμάτι).

(4) Φωτογραφία μετά το 1922

Υπάρχουν πολλές περιγραφές και αναφορές σ’ αυτήν, στις διαθέσιμες πηγές και, συγκεκριμένα, η εκκλησία είχε μια πλαϊνή είσοδο στον ντερέ (σημερινή Iskele Cad), με βάση την περιγραφή του Χριστόφορου Μουμτζή στην από 21.6.1907 επιστολή του, σχετικά με τις ζημιές που προκλήθηκαν από την πλημμύρα της 24.5.1907: “… γνωρίζης ότι η είσοδος της ιεράς εκκλησίας του Α.[γίου] Γεωργίου, εις ην δια λιθίνης αναβάθρας αρκετού ύψους και λιθίνων βαθμίδων εισέρχονται οι Χριστιανοί εν τω ναώ, ο ναός όμως εν των χαραγμάδων των θυρών κατεπλημμύρισεν το ένδον εις αρκετόν ύψος, και ολίγου δει θα κατεκάλυπτε το τεθολωμένον ύδωρ την Αγ. Τράπεζαν!”.

Στον Κώδικα Πρακτικών, έχει καταχωρηθεί στην Προύσα το από 31.12/13.1.1917 έγγραφο του Ευγ. Καλαφάτη, στην περίοδο του πρώτου διωγμού των Τριγλιανών στην Προύσα, σχετικά με την παραλαβή από τον ίδιο και τον ιερέα Χρύσανθο (Γεράκη) των ιερών σκευών, αμφίων ιερατικών και πάντων των προς ιερουργία αργυρών αντικειμένων, που παραδόθηκαν από τον ιερέα Χρύσανθο στη Μητρόπολη Προύσας για φύλαξη. Τα αντικείμενα αυτά προέρχονταν από τις 5 εκκλησίες της Τρίγλιας (Αγ. Γεώργιος κάτω, Παναγία, Άγ. Ιωάννης, Αγ. Γεώργιος άνω και Παναγία Παντοβασίλισσα) και παραδόθηκαν σε κιβώτιο από τον Ευγ. Καλαφάτη σε Οθωμανική τράπεζα στην Προύσα προς φύλαξη. Όλα αυτά τα αντικείμενα παρελήφθησαν από την Εφοροδημογεροντία με το από 25.1.1919 πρακτικό (σελ. 223), μετά την επιστροφή των Τριγλιανών στο χωριό τους από την Προύσα. Στο από 29.7.1917 πρακτικό (σελ. 223) αναφέρεται ότι η ψηφιδωτή εικόνα της Επισκέψεως και η επάργυρη της εκκλησίας Παντοβασίλισσας βρίσκονται προς φύλαξη στον Λυκ. Τσάκωνα και δύο εξαπτέρυγα αργυρά της Παναγίας στον Γ.Σ. Μποτό, από τα εξαπτέρυγα της Παναγίας 1 σταυρός στον Ν. Καλπάκη και ο Τίμιος Σταυρός του Αγ. Γεωργίου Κάτω στον Αναστ. Προύσαλη στον οποίο παραδόθηκε από τον Γ. Μποτό.

Οι Εκκλησίες της Τρίγλιας Βιθυνίας
Οι Εκκλησίες της Τρίγλιας Βιθυνίας

 

Γεράσιμος Ν. Αποστολάτος
Οι Εκκλησίες της Τρίγλιας Βιθυνίας” – Αθήνα 2019

0 0 vote
Article Rating

Α Ρ Θ Ρ Α - Τ Η Σ - Ι Δ Ι Α Σ - Κ Α Τ Η Γ Ο Ρ Ι Α Σ :
  1. Παρεκκλήσια Τρίγλιας
    Στην Τρίγλια υπήρχαν παρεκκλήσια τόσο εντός του οικισμού, όσο και εκτός αυτού. Μαρτυρίες για τα παρεκκλήσια αντλούμε από τις προφορικές μαρτυρίες που περιλαμβάνονται στο Αρχείο Προφορικής Παράδοσης του Κέντρου Μικρασιατικών Σπουδών (ΚΜΣ).
  2. Η εκκλησία Αγίου Γεωργίου
    Η εκκλησία Αγίου Γεωργίου Κάτω ανεγέρθηκε τον 17ο αιώνα και περιγράφεται στο αρχείο ΜΚΣ ως: “Την εκκλησία αυτή τη λέγαμε ο Κάτω Άϊ Γιώργης για να την ξεχωρίζουμε από τον Απάνω Άϊ Γιώργη στον Επάνω μαχαλά. Ήταν πέτρινη, μεγάλη εκκλησία, μεγαλύτερη από τον Απάνω Άϊ Γιώργη. Δυό φορές το χρόνο γινόταν μονεκκλησιά, εκεί χωρούσε όλο το εκκλησίασμα.
  3. Η Eκκλησία Υπεραγίας Θεοτόκου
    Η εκκλησία της Παναγίας-Μητρόπολης ανεγέρθηκε τον 17ο αιώνα, αλλά σε ένα γωνιόλιθο, που είναι εντοιχισμένος ψηλά στη γωνία Eski Pazar Cad και Demirhane Araligi Sok (φωτογραφία 52), έχει χαραχθεί, στην πλευρά επί του Demirhane Araligi Sok, με ανάγλυφους αριθμούς το έτος 1834
  4. Η εκκλησία της Παντοβασίλισσας
    Η εκκλησία της Παντοβασίλισσας ήταν το καθολικό της Μονής Τρίγλιας, η οποία ιδρύθηκε το 780 μΧ, σύμφωνα με τον Τρ. Ευαγγελλίδη (Βρύλλειον- Τριγλεία, σ. 53) και τη Δέσποινα Παρασκευά (Τριγλεία της Βιθυνίας, σ. 17). Η εκκλησία κτίστηκε 1) κατά “τον όψιμο 13ο αιώνα”, σύμφωνα με σχετική βιβλιογραφία...
  5. Η εκκλησία της Αγίας Επισκέψεως
    Εκτός από την εκκλησία του Αγ. Δημητρίου, υπήρχε και η εκκλησία της Αγίας Επισκέψεως, η οποία ανεγέρθηκε τον 17ο αιώνα και περιγράφεται, από τους πληροφορητές του ΚΜΣ, ως εξής: “Η Αγία Επίσκεψις ήταν στη συνοικία του Επάνω Άϊ Γιώργη. Πριν ήταν εκκλησία και λειτουργούσε και κάηκε το 1895. Έμεινε η εικόνα και κάτι άλλα, και κτίσαν ένα παρεκκλήσι...
  6. Η σχέση της Τρίγλιας...
    Οι ιστορικές αναφορές για τον αρχικό οικισμό "Βρύλλειον" στην ευρύτερη περιοχή της Τρίγλιας, Βιθυνίας, έχουν αφετηρία το 500 π.Χ., αλλά η δημιουργία του πρώτου οικισμού της περιοχής αναφέρεται στον 12ο αιώνα, στη θέση "Παλαιοχώρια", λίγα χιλιόμετρα νοτιοδυτικά του σημερινού...
  7. Σιγίλου ή Σιγήλου
    Το 1321, έγινε μια απογραφή από τους Βυζαντινούς απογραφείς Περγαμηνό και Φαρισέο. Στην απογραφή αυτή ορίζονται τα όρια της γης που κατέχει η μονή Λινοβροχίου στη Σιγίλου. Συγκεκριμένα ως γείτονες αυτής της γης αναφέρονται : τα κτήματα που κατείχε η Λάβρα στο Όξυνο, η ιδιοκτησία της Μονής Δοχιαρείου στο Ρουσσαίου, ο στρατιώτης Νεοκαστρίτης που κατείχε κι αυτός έκταση στο Ρουσαίου την οποία είχε αποσπάσει από τα εδάφη της Μονής Δοχιαρείου και η ιδιοκτησία μιας άλλης μονής, του Χορταίτη στη γη επίσης του χωριού Σιγίλου.
  8. Βελετλέρ, Τρίγλια - μέρος 8
    Το χωριό αυτό βρίσκεται σε απόσταση είκοσι λεπτών περίπου από την Τρίγλια, στο δρόμο που οδηγεί από το Γιαλί-Τσιφλίκ στο Αναφόρι και Ντερίκιοι. Απέχει μια ώρα με τα πόδια από τη θάλασσα, μιάμιση ώρα από τη Ν. Τρίγλια, και δύο ώρες από τα Μουδανιά επίσης με τα πόδια. Το χωριό βρίσκεται πάνω σε ύψωμα. Στα πόδια του υψώματος εκτείνεται εύφορος κάμπος...
  9. Ανατολική Θράκη, Τρίγλια - μέρος 7
    Οι Θρακιώτες που εγκαταστάθηκαν στο Σουφλάρ, σήμερα Ν. Τρίγλια, κατάγονταν από τα χωριά Γάνος, Στέρνα, Κερασιά, Πάνιδο και Πλαγιάρι της Ανατολικής Θράκης. Οι κάτοικοι των χωριών αυτών ήταν Έλληνες χριστιανοί Ορθόδοξοι. Οι Τούρκοι ζούσαν σε δικά τους χωριά. Κάθε χωριό είχε την εκκλησία ή ξεχωριστούς μαχαλάδες ή τις εκκλησίες του και το σχολείο του. Στις κωμοπόλεις υπήρχαν τα σχολαρχεία που αντιστοιχούν στα σημερινά γυμνάσια.
  10. Κίζεδερβεντ, Τρίγλια - μέρος 6
    Το χωριό αυτό βρίσκεται στο βορειοδυτικό άκρο της Μ. Ασίας κοντά στη Νικομήδεια και απέχει 100 χιλιόμετρα από την Κωνσταντινούπολη. Είναι κτισμένο μεταξύ τεσσάρων βουνών. Το βουνό που βρίσκεται ανατολικά του χωριού έχει ύψος 1800μ., αυτό που βρίσκεται δυτικά έχει ύψος 2000μ. και αυτά που βρίσκονται βόρεια και νότια του χωριού έχουν ύψος 600μ. και 700μ. αντίστοιχα.
  11. Διακεκριμένοι Τριγλιανοί - Τρίγλια, μέρος 5
    Πολλοί Τριγλιανοί µε διαφορετικό τρόπο ο καθένας τους βoήθησαν τους συγχωριανούς τους, άλλοι στην παλιά Τρίγλια και άλλοι στη Νεα Τρίγλια. Εξέχουσες προσωπικότητες ήταν: ο Διόδωρος, μητροπολίτης Σισανίου, Ιωαννίκιος επίσκοπος Δεσκάτης, Μιλτιάδης Παπαλεξανδρής, δάσκαλος, Τρύφων Ευαγγελίδης, φιλόλογος, οι γιατροί Ιωάννης Τσιβάνης, Βασίλειος Βασιλειάδης, Ανέστης Τσίτερ και Ιωάννης Κρυσταλλίδης, ο Ιωάννης Σάπαρης, μεγαλέμπορος, Χρυσόστομος Ευστράτιος, Χρυσόστομος και Νικόλαος Καβουνίδης, οικογένεια εφοπλιστών.
  12. Τρίγλια (Τρίγλεια) - μέρος 4
    Στο έργο του Τρύφωνα Ευαγγελίδη «Τα ελληνικά σχολεία από της αλώσεως (1453) μέχρι του 1837», αναφέρονται τα εξής σχετικά με τα σχολεία που λειτούργησαν στην Τριγλεία της Μ. Ασίας. Σχολεία δεν έλειψαν από την Τριγλεία, αλλά λειτουργούσαν κρυφά στις Μονές Μηδικίου και Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου για το φόβο των Τούρκων. Σ’ αυτά δίδασκαν λόγιοι ηγούμενοι ή μοναχοί.
  13. Τρίγλια (Τρίγλεια) - μέρος 3
    Εκτός από τις Εκκλησίες που υπήρχαν στους αυλόγυρους των µοναστηριών και τα διάφορα εξωκλήσια, υπήρχαν στην Τρίγλια και οι παρακάτω εκκλησίες: Η εκκλησία του Αγίου Γεωργίου, του Αγίου Ιωάννη, του Αγίου Δημητρίου και η Αγία Επίσκεψη. Από τις εκκλησίες αυτές, οι τρεις πρώτες λειτουργούσαν κάθε Κυριακή. Σ’αυτές λειτουργούσαν Τριγλιανοί ιερείς και µερικές φορές ιερείς από άλλα χωριά. Τα έξοδα· των ναών καλύπτονταν από τα ταµεία της Δηµογεροντίας.
  14. Τρίγλια (Τρίγλεια) - μέρος 2
    Η Τρίγλια της Μ. Ασίας βρίσκεται βορειοανατολικά και στα δεξιά αυτού που εισέρχεται στον κόλπο της Κίου. Είναι κτισµένη πάνω σε δυο αντικριστούς λόφους. Ο ένας λόφος ονοµαζόταν λόφος Σταυροπηγής και ο άλλος, άγριος και απότοµος, ύψους 500 µ. περίπου, επειδή ήταν γεµάτος φωλιές κοράκων και γλάρων, ονοµαζόταν Κορακοφωλιά. Το 1915 είχε 3000 περίπου κατοίκους.
  15. Τρίγλια (Τρίγλεια) - μέρος 1
    Στις ανασκαφές που έγιναν το 1853 στην Ακρόπολη των Αθηνών βρέθηκε μια πλάκα. Εκεί αναφέρεται και κάποια πόλη με το όνομα Βρύλειο. Από το εύρημα αυτό πληροφορούμαστε ότι το Βρύλειο ήταν ελληνικό, χτίστηκε περίπου το 500 ή το 487 π.Χ. και έγινε σύμμαχος των Αθηναίων για να προφυλαχθεί από τις επιθέσεις των Περσών. Οι περιγραφές των αρχαίων για την τοποθεσία του Βρυλείου –αναφέρονται ως κοντινές πόλεις η Σιγή (Σιγείς), η Κίος (Κιανοί), με τις οποίες γειτονεύει και η Τρίγλια της Μ. Ασίας- οδηγούν τον Τριγλιανό φιλόλογο Τρύφωνα Ευαγγελίδη στο συμπέρασμα ότι η Τρίγλια βρισκόταν στην περιοχή του αρχαίου Βρύλειου.

Author: Μνήμες

Subscribe
Notify of
0 Comments / Σχόλια
Inline Feedbacks
View all comments