Ελληνική Γλώσσα – Παράδοση

Η “παράδοση” ετυμολογείται με την πρόθεση “παρά” και το ρήμα “δίδωμι”. Η παράδοση λοιπόν δεν έχει καμία σχέση νοηματική με τη συντήρηση η οποία κατά τη γνώμη πολλών θεωρείται κάτι το παρωχημένο (ξεπερασμένο). Οι γονείς μας και γενικά οι πρόγονοί μας, μέσα στο πέρασμα των αιώνων, μας παρέδωσαν πολιτισμό, ήθος, έθιμα με σκοπό να τα παραδώσουμε στα παιδιά μας. Εάν λοιπόν μόνον τα παραλαμβάνουμε, χωρίς να τα παραδώσουμε, δεν θα μιλούσαμε για “παράδοση” αλλά για “παράληψη”!

Αρχαία Ελληνικά
Γάλλοι φοιτητές, αγανακτισμένοι με την προβληματική «ακοή» του υπουργού Παιδείας σε σχέση με τα αιτήματά τους, του απέστειλαν επιστολή γραμμένη στην αρχαία Ελληνική! Αριστερά, το πρωτότυπο γράμμα και, δεξιά, η απόδοσή του στη νέα Ελληνική… για όσους θα δυσκολευτούν να το καταλάβουν! Η πρώτη πρόταση εξηγημένη: “Αυτοί που μαθαίνουν τη γλώσσα των Ελλήνων χαιρετίζουν τον υπεύθυνο για την παιδεία των πολιτών…”

Ένας πυλώνας της παράδοσής μας είναι και η γλώσσα μας, η γλώσσα του Ομήρου και της Καινής Διαθήκης.

Μέσα από τους αιώνες, ο μικρός λαός μας, κατάφερε να μην αφομοιωθεί από διάφορους κατακτητές, που άκουγαν στο όνομα Ρωμαίοι, είτε Τούρκοι, είτε Φράγκοι κ.ά.

Η γλώσσα και η πίστη βεβαίως είναι αυτές που μας κράτησαν ζωντανούς. Η γλώσσα κυρίως ήταν το μέσον για να εξαπλωθεί ο Ελληνικός Πολιτισμός, μέσα σε μια δεκαετία στην εκστρατεία του Μ. Αλεξάνδρου. Η γλώσσα ήταν ο φορέας αξιών και επιστημών που βρήκαν πρόσφορο έδαφος σ’ άλλους λαούς και πόλεις και δει στην Αλεξάνδρεια.

Εξαπλώθηκε η γλώσσα μας στη Δύση αργότερα, Γαλατία, Ισπανία, αφού στην Ιταλία η κυρίαρχη γλώσσα από την εποχή του Αινεία ήταν η Ελληνική. Ο Απόστολος Παύλος την επιστολή του προς Ρωμαίους τη γράφει στα Ελληνικά αφού ήταν καθομιλουμένη όχι μόνον της Ρώμης αλλά και του τότε γνωστού κόσμου.

Με τη μεταφορά της πρωτεύουσας που πραγματοποίησε ο Μέγας Κων/νος από τη Δύση στην Ανατολή, από τη Ρώμη στη Νέα Ρώμη, η Ελληνική γλώσσα μεγαλουργεί ακόμα περισσότερο. Άραβες, Πέρσες, Σλάβοι και Ρώσοι κατέφθασαν στις μεγαλουπόλεις της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας για να σπουδάσουν όχι μόνο φιλοσοφία και ρητορική αλλά και όλες τις θετικές επιστήμες στις Σχολές της Κων/πολης και Αντιόχειας της Αλεξάνδρειας και αργότερα της Αθήνας.

Υψηλός πολιτισμός αναπτύχθηκε στην Ανατολή σε σχέση με τη Δύση. Αναφέρουμε ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα του νοσοκομείου της Μονής του Παντοκράτορα στην Κωνσταντινούπολη που σ’ αυτό μαζί με τους άντρες γιατρούς υπηρετούσε και μια γυναίκα γιατρός, τέσσερις γυναίκες αναπληρωματικοί βοηθοί (Ράισμαν 1977 σελ. 276).

"Council of Trent" από άγνωστο - Staatliches Hochbauamt Donauwörth, Museo Diocesano Tridentino, Heiligenlexikon; transfered from de Wikipedia. Υπό την άδεια Κοινό Κτήμα μέσω Wikimedia Commons - https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Council_of_Trent.JPG#/media/File:Council_of_Trent.JPG
“Council of Trent” από άγνωστο – Staatliches Hochbauamt Donauwörth, Museo Diocesano Tridentino, Heiligenlexikon; transfered from de Wikipedia. Υπό την άδεια Κοινό Κτήμα μέσω Wikimedia Commons – https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Council_of_Trent.JPG#/media/File:Council_of_Trent.JPG

Την ίδια εποχή οι Δυτικοί θεολόγοι προσπαθούσαν ακόμα να αποφανθούν αν η γυναίκα έχει ψυχή ή όχι. ( Η απάντηση από τη Δυτική εκκλησία δόθηκε στη Σύνοδο του Τρέντο (Τριδέντου 16ος αιώνας).

Σήμερα σα Νεοέλληνες αναφερόμαστε μόνο στα μεγάλα γραπτά αριστουργήματα της αρχαιότητας και λησμονούμε τον Μιχαήλ Ψελλό, την Άννα Κομνηνή, τον Μέγα Φώτιο, ακόμα κι αυτούς τους τρεις Ιεράρχες (βυζαντινή περίοδος). Ναι μεν πρέπει να καυχόμαστε για την Ιλιάδα και τη Οδύσσεια, έχουμε όμως κληρονομιά και την Αλεξιάδα και τον Ακάθιστο Ύμνο.

Κατά την Τουρκοκρατία όταν “όλα τά ‘σκιαζε η φοβέρα και τα πλάκωνε η σκλαβιά” οι Ρωμιοί μάθαιναν γράμματα από ψαλτήρι και την οχτώηχο, τόσο εδώ όσο και στη Μ. Ασία. Παρόλο που μελετούσαν εκκλησιαστικά κείμενα, δεν εμποδίστηκε και η ανάπτυξη της Δημοτικής γλώσσας που ήδη από τον δέκατο αιώνα (Διγενής Ακρίτας, ποίημα) είχε περίπου τη σημερινή μορφή της.

Ο Πατροκοσμάς, ο Άγιος των σκλάβων και των Γραμμάτων τόνιζε στις περιοδικές του ανά την Ελλάδα, τη σημασία της Ελληνικής γλώσσας στη στερέωση της πίστης και στην Ανόρθωση του γένους. Παρότρυνε μάλιστα προς αρβανιτόφωνους και τους βλαχόφωνους Ρωμιούς να μιλούν στο εξής μόνον Ελληνικά, βεβαιώνοντας τους ότι θα έπαιρνε επάνω του όλες τους τις αμαρτίες.

Σαν Νεοέλληνες σήμερα έχουμε κάτι το οξύμωρο! Από τη μια ενστερνιζόμαστε την αρχή “της ήσσονος προσπάθειας” καταργώντας το πολυτονικό, αφαιρώντας διδακτικές ώρες από την αρχαία ελληνική ή ακόμα απαξιώνοντας το μάθημα της γλώσσας και από την άλλη πλευρά σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή στατιστική υπηρεσία, είμαστε ο πιο γλωσσομαθής λαός της Ευρώπης. Πιστεύουμε πως η γλώσσα μας είναι απλά ένα μέσο επικοινωνίας. Πόσο λάθος έχουμε!!

Ο Οδυσσέας Ελύτης όταν παρέλαβε το βραβείο Νόμπελ από τη Σουηδική Ακαδημία μεταξύ των άλλων είπε “εάν η γλώσσα αποτελούσε απλώς ένα μέσο επικοινωνίας πρόβλημα δεν θα υπήρχε. Συμβαίνει όμως να αποτελεί ένα εργαλείο μαγείας και φορέα ηθικών αξιών”. Ακόμη προσθέτει “δεν πρέπει να λησμονεί κανείς ότι στο μάκρος 25 αιώνων δεν υπήρχε ούτε ένας αιώνας που να μην γράφτηκε ποίηση στην Ελληνική γλώσσα. Να τι είναι το μεγάλο βάρος Παράδοσης που το όργανο αυτό σηκώνει”.

Σκόπιμα πολλές φορές εμείς οι Νεοέλληνες δεν θέλουμε να κατανοήσουμε τη γλώσσα των πατέρων μας. Και όμως ο γλωσσολόγος καθηγητής Γεώργιος Χατζηδάκις απέδειξε ότι εκ των 4900 περίπου λέξεων της Καινής Διαθήκης, σχεδόν οι μισές, δηλαδή 2280 λέξεις λέγονται και σήμερα στην κοινή Ελληνική. Και από τις υπόλοιπες το μεγαλύτερο μέρος (2220 λέξεις) της Καινής Διαθήκης κατανοούνται από όλους τους Έλληνες. Μόνο 400 λέξεις της Καινής Διαθήκης είναι ακατανόητες από το λαό (“Περί της Ενότητας της Ελληνικής Γλώσσης” Γ. Χατζηδάκις). Με άλλα λόγια υπαίτιοι είμαστε εμείς οι ίδιοι οι οποίοι έχουμε έναν πλούσιο γλωσσικό θησαυρό και δεν τον αξιοποιούμε.

gΤώρα, τα τελευταία χρόνια, παρατηρείται μια κίνηση επαναφοράς της Ελληνικής Γλώσσας, δηλ. των Αρχαίων Ελληνικών στα σχολεία. Την αρχή έκαναν η Αγγλία και συνέχεια η Γαλλία, η Ισπανία και η Γερμανία. Άγγλοι Ελληνιστές, φιλόλογοι ανακάλυψαν, τώρα τελευταία, ότι η εκμάθηση της Ελληνικής γλώσσας από τις μικρές τάξεις κι όλας, μειώνει εντυπωσιακά τα ποσοστά της δυσλεξίας στους μαθητές. Τα ελληνικά είναι μαθηματική γλώσσα. Γάλλοι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι ο υψηλός δείκτης νοημοσύνης (IQ) διακρίνεται από το πόσο καλός είσαι στη Γεωμετρία και στο Συντακτικό της Ελληνικής Αρχαίας βέβαια Γλώσσας. Και έτσι επαληθεύεται η πινακίδα που είχε τοποθετήσει ο Πλάτων στην είσοδο της ακαδημίας του: “Μηδείς αγεωμέτρητος εισίτω”.

Είτε το θέλουμε είτε όχι είμαστε η γενιά που πρέπει ν’ αντισταθεί σ’ ό,τι αποδομεί την παράδοση και τη γλώσσα μας. Αντίσταση, δε γίνεται μόνο στο πεζοδρόμιο αλλά και στις καρδιές μας. Είχε πει κάποτε ο Διονύσης Σαββόπουλος: “Σήμερα τα παιδιά κάνουν πορείες στην Αμερικανική Πρεσβεία, καίγοντας Αμερικάνικες σημαίες, έχοντας στο ένα χέρι την κόκα κόλα στο άλλο το χάμπουργκερ και φορώντας ΝΙΚΕ παπουτσάκι”. Αυτό φανερώνει ότι δεν είμαστε αυθεντικοί πολύ. Θέλουμε το ένα πόδι στη Δύση και το άλλο στην Ανατολή.

Τελειώνοντας θα ήθελα να σας αναφέρω ένα συγκινητικό βίντεο από την ιεαρποστολή στο Κονγκό. Εκεί τα παιδιά μαθαίνουν να μιλούν και να γράφουν Ελληνικά και μάλιστα με πολυτονικό. Το συγκινητικό όμως είναι όταν απαγγέλλουν από στήθους Παλαμά, Σολωμό και Κάλβο! Και διερωτώμαι ποιοι είναι τελικά Έλληνες;

Εν κατακλείδι ας μην ξεχνάμε τα λόγια του Κ. Παλαμά από το μακροσκελέστατο ποίημά του “Η Φλογέρα του Βασιλιά”.

“…Κι άλλοι, από τ’ άγγιχτα βουνά κι απ’ τα κλεισμένα κάστρα
την πατρική κληρονομιά κρατάν αψεύτιστη, όσο
κι αν τη φυράναν οι καιροί· κι άλλους, παιδιά της χώρας,
των ανοιχτόκαμπων κορμιά, ζει μια ψυχή από ξένο
φύσημα πρωτοστάλαχτη, πρωτοζωντανεμένη,
πνοή λατίνα, βλάχισσα, κι απάνου απ’ όλα σλάβα.
Μα ή ρωμιογέννητοι ή ρωμιοί ή τουρκόσποροι μια πίστη,
και γλώσσα μιά, και ιδέα μιά, και μια ψυχή· ένα Γένος”…

καθηγητής Βασίλειος Προεστός
Πρωτοδημοσιεύτηκε στην εφημ. “Τα Νέα των Σκαλοχωρητών”

Περισσότερες πηγές για “τη γλώσσα που μας έδωσαν…”
και τη σκορπάμε «γκρικλιστί» “στις γειτονιές του κόσμου” –


Α Ρ Θ Ρ Α - Τ Η Σ - Ι Δ Ι Α Σ - Κ Α Τ Η Γ Ο Ρ Ι Α Σ :
  1. Ελληνική Γλώσσα - Παράδοση
    "Η παράδοση" ετυμολογείται με την πρόθεση "παρά" και το ρήμα "δίδωμι". Η παράδοση λοιπόν δεν έχει καμία σχέση νοηματική με τη συντήρηση η οποία κατά τη γνώμη πολλών θεωρείται κάτι το παρωχημένο (ξεπερασμένο). Οι γονείς μας και γενικά οι πρόγονοί μας, μέσα στο πέρασμα των αιώνων, μας παρέδωσαν πολιτισμό, ήθος, έθιμα με σκοπό να τα παραδώσουμε στα παιδιά μας. Εάν λοιπόν μόνον τα παραλαμβάνουμε, χωρίς να τα παραδώσουμε, δεν θα μιλούσαμε για "παράδοση" αλλά για "παράληψη"!
  2. Η διαχρονική συμβολή της Ελληνικής
    Κυκλοφόρησε στην Αθήνα από τις Εκδόσεις Παπαζήση ένας τόμος με τίτλο Η διαχρονική συμβολή της Ελληνικής σε άλλες γλώσσες σε επιστημονική επιμέλεια του γνωστού γλωσσολόγου και ελληνιστή Δρα Γιώργου Καναράκη, Καθηγητή στη Σχολή Ανθρωπιστικών Σπουδών και Κοινωνικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Charles Sturt.
  3. Ο Άνθρωπος
    Η Ελληνική γλώσσα, είναι η μόνη εννοιολογική γλώσσα της γης, δηλαδή η μόνη γλώσσα στην οποίαν το σημαίνον (όνομα) εμπεριέχει απολύτως και άνευ παρερμηνείας το σημαινόμενον (νόημα). Το ότι δίδονται σήμερα διά κάθε λέξιν της Ελληνικής καθομιλουμένης διάφορες ερμηνείες, αυτό είναι απόδειξις της απωλείας της σοφίας, η οποία ενυπάρχει στην γλώσσα μας, από τους σημερινούς χρήστες αυτής, δηλαδή από εμάς τους σημερινούς Έλληνες.

Author: Μνήμες