Οι καλοί μας οι…γιατροί!

Επιστήμονες από το 1900

Βεβαίως υπήρξαν πολλοί και πολλές. Που προσέφεραν τις ιατρικές τους υπηρεσίες στις απομεμακρυσμένες κοινότητες της Ανατολής, όμως…

Όμως υπήρξαν και μερικοί των οποίων η προσφορά ήταν τόσο σημαντική, που το πέρασμα τους καταγράφηκε ανεξίτηλα στη μνήμη των ανθρώπων…Κυρίαρχες προσωπικότητες με έντονα τα στοιχεία της ύπαρξής τους βάλανε τα θεμέλια με την ανιδιοτελή προσφορά και τις ικανότητές τους, καταξιώθηκαν και παρέμειναν στη συλλογική μνήμη.

Μνήμης χάριν, λοιπόν, αναφέρουμε όσους μπορέσαμε να βρούμε στην υπάρχουσα βιβλιογραφία, αλλά και αντλήσαμε από τα μουχαμπέτια των δικών μας ανθρώπων.[1]

Έχουμε λοιπόν:

  1. Ο Σαρλί Γιωβάν’…περιοχή Μισθί. [2]
  2. Ο Τρύβιντης (Τρύφωνας)…περιοχή Μισθί.[3]
  3. Ο Μινίκ Τηρμήτης (μικρός Δημήτρης)…περιοχή Λίμνα[4]
  4. Η Νταούτ Μαρία, η γυναίκα του Γαρέ Ερεμία…περιοχή Νίγδης[5]
  5. Ο Παπά Χαράλαμπος …περιοχή Αξού.[6]
  6. Η Δευτερίνα, η γυναίκα του Αβραάμ Λεόντη…περιοχή Συλλάτων[7]
  7. Βουτυρά Κατίνα…από τη Νεάπολη[8]
  8. Θόδωρος Χατζηκωσταντής… περιοχή Ντερίμκουγιου.[9]
  9. Μπαζλαματζής (Ιωάννης 😉…απόφοιτος Ιατρικής Αθηνών περιοχή Μαλακοπής[10]
  10. Πασκάλναίκα…περιοχή Γκιούλ Σεχίρ.[11]
  11. Ο κανδηλανάφτης Νικόλας της Αγίας Μακρίνας.[12]
  12. Ο Παπουρτσής…περιοχή Αξού.[13]
  13. Η Καστερνή Αγαθή, χηρηχτσήσα (χειρούργος)…περιοχή Σινασού[14]
  14. Σαράντης Αρχέλαος, απόφοιτος της Ιατρικής Σχολής Αθηνών…περιοχή Σινασσού.
  15. Αγτσόγλου Ευλάμπιος…περιοχή Σινασού

Αλλά και οι:

  • Σαράντης Σινασίτης, πρώην χαβιαράς της Πόλης, που προσέφερε τις υπηρεσίες του κυρίως στην περιοχή του Ορτά Χισάρ, γνωστός και ως “ο Σαράντης και τα χάπια τ’” …
  • Μελέτης Καστερνός, πρώην κουντουράς, γνωστός και ως « α σηχ- σηχ Μελέτ’».
  • Παπά Βασίλης, ιερέας της εκκλησιάς του Αγίου Κωνσταντίνου και Ελένης, παθολόγος.
  • Κυπριανίδης Αναστάσιος, στρατιωτικός γιατρός, από το Τοκάτ.[15]
  • Αντωνιάδης Γεώργιος, απόφοιτος της ιατρικής Αθηνών, από το Ταλάσι, προσέφερε τις υπηρεσίες του κυρίως στην περιοχή της Νεβσεχίρ.
  • Φαρασόπουλος Συμεών, απόφοιτος της ιατρικής Αθηνών.
  • Γιαγτσόγλους Αλέξανδρος, απόφοιτος ιατρικής Αθηνών, από τη Νίγδη.
  • Ιμπραήμ Μπέη, απόφοιτος της ιατρικής της Πόλης, δημαρχιακός γιατρός του Κάστρου.[16]
  • Ρόζος Τσαντάς, απόφοιτος ιατρικής Αθηνών, δραστηριοποιήθηκε στη Σινασσό.
  • Τσαλιώτης Αγγελής, απόφοιτος φαρμακευτικής Σχολής της Πόλης…άνοιξε φαρμακείο στη Σινασσό.
  • Βλασιάδης Χρυσόστομος, απόφοιτος φαρμακευτικής Σχολής Αθηνών.
  • Χατζή Παυλής, απόφοιτος Οδοντιατρικής Σχολής, από το Νεβσεχίρ
  • Νταλιέλ Εφέντης (Δανιήλ Δανιηλάτος), απόφοιτος Φαρμακευτικής Σχολής από το Νεβσεχίρ, διατηρούσε φαρμακείο στον Επάνω μαχαλά.
  • Εμμανουηλίδης Ηλίας, απόφοιτος ιατρικής, στην περιοχή Προκοπίου το 1890…[17]
  • Κουζηνόπουλος Αβράμιος, γιατρός από το Εντιρλίκ- Ανδρονίκιο.[18]

 

Αλλά και κατά την Ανταλλαγή με βάση ορισμένους πίνακες – μαρτυρίες, και με κάθε δυνατή επιφύλαξη για λάθη, τυχόν παραλείψεις, αλλά και ελλιπή στοιχεία:[19]

 

-Στη Ζίλε, περιφέρεια Κιασαρείας, δυο πρακτικές μαίες εκ των οποίων η μία μουσουλμάνα.

-Στο Καράτζορεν, περιφέρεια Καισαρείας, ένας σινιχτσής, πρακτικός ιατρός για ζώα και ανθρώπους.

-Στα Κέρμιρα, ένα Φαρμακείο στο μαχαλά της Παναγίας και ένας πρακτικός γιατρός.

-Στο Ταβλοσούν, περιφέρεια Καισαρείας, ένας γιατρός.

-Στη Μουταλάσκη, (Ταλάς), ένας πρακτικός.

-Στη Νεβσεχίρ, τέσσερις γιατροί, ένα φαρμακείο, δυο μαίες.

-Στην Ανακού, περιφέρεια Νεαπόλεως, χρησιμοποιούσαν γιατρό από τη Μαλακοπή.

-Στην Αραβησσό, ένα πρακτικός.

-Στη Μαλακοπή, γιατρός και φαρμακείο.

-Στη Νίγδη (Καγιάμπαση), δύο γιατροί, ένας φαρμακοποιός.

-Στο Καγιάμπασι, περιφέρεια Νίγδης ένας πρακτικός.

-Στο Γούρδουνος, περιφέρεια Νίγδης, ένας γιατρός.

-Στο Ενεχίλ, περιφέρεια Νίγδης, ένας γιατρός.

-Στον Πόρο (Μπόρ), ένας φαρμακοποιός.

-Στο Τενέϊ, περιφέρεια Νίγδης, ένας γιατρός.

-Στο Προκόπι,(Ουρκιούπ), δυο ιατροί, ένας φαρμακοποιός, δυο μαίες.

-Στη Σινασσό, περιφέρεια Προκοπίου, δυο γιατροί, μια μαία.

-Στο Καρσαντί (Φκόσι), περιφέρεια Φαράσων, ένας πρακτικός ιατρός για ζώα και ανθρώπους.

-Στα Κίσκα, περιφέρεια Φαράσων, έφερναν γιατρό από το Βερέκι.

 

Παρατήρηση

Βεβαίως υπήρχαν και τα οτζάχ…

Δηλαδή αν…αν πάλι παρ’ ελπίδα δεν κατάφερναν τίποτε οι γιατροί, πρακτικοί και μη τότε υπήρχε ο πασά Κωνσταντής, η γιαγιά Καλλιόπη, ο Νικόλας, που ξέρανε.

Βέβαια και σίγουρα πράγματα.

Διότι κάτεχαν το πράγμα και θα το μεταβίβαζαν στους ευλογημένους από στόμα σε στόμα και μόνο όταν ερχότανε η ώρα. Όπως το πήραν.[20]

Δηλαδή αυτή της μετάβασης στον άλλο κόσμο. Με μια διαδικασία απλή, μυστική, κάτι το ιερό, ανάμεσα στον πατέρα που παρέδιδε στο γιο ή τη μάνα προς την κόρη…

Για να συνεχίσουν το θεάρεστο έργο της γιατρειάς.

Διότι σε κάθε διαφορετική περίπτωση οι γνώσεις χάνονταν.

Με τους ευλογημένους στις περισσότερες των περιπτώσεων να είναι τα παιδιά ή και μέλη της οικογένειας.[21]

 


[1] Στο κεφάλαιο «ισνάφια- επαγγελματικές τάξεις » του εξαιρετικού  πονήματος της Μαρίας Ασβέστη « Επαγγελματικές ασχολίες των Ελλήνων της Καππαδοκίας», αναφέρονται επί λέξει στη σελίδα 189 τα παρακάτω,  αρκούντως χαρακτηριστικά για την επικρατούσα κατάσταση στο χώρο της Καππαδοκίας… «Ιατροί υπήρχαν  σε πολύ λίγα χωριά. Επειδή ήσαν Αρμένηδες και Τούρκοι για τούτο και δεν αναφέρονται στους πίνακες της Ανταλλαγής… Γιατροί αναφέρονται στην Κέρμιρα (καθώς και Φαρμακείο) στη Μαλακοπή (παθολόγος και μαιευτήρας που είχε σπουδάσει στην Πόλη), στο Βερέκι, στη Νίγδη, στην Καισάρεια, στο Καγιάμπαση. Ένας γιατρός  για να ’ρθη από το Βερέκι στην Κίσκα έπαιρνε μια λίρα χρυσή για επίσκεψη. Αναφέρονται και κομπογιαννίτες πρακτικοί που τους λέγανε μισόγιατρους…»

[2] Θανάσης Κωστάκης, ό.π., σ. 326,  «…Αρρωστούσε κάποιος:φώναζαν τον Σαρλί να τους κάνουν καλά. Πήγαινε στον άρρωστο και του ’λεγε. Ο τάδε μήτε πονάει, μήτε φωνάζει, εσύ γιατί φωνάζεις;

Πήγαινε στον άλλο, στον άλλο, έλεγε σε όλους τα ίδια. Το ’κανε για να τους δώσει θάρρος… ήταν και ο πατέρας του γιατρός, ήταν σουννουχτσής (πρακτικός) για σπασίματα, έγινε και ο γιος του γιατρός…»

[3] Ό.π., σ. 326, « Και ο Τρύβιντης πρακτικός ήταν. Μια φορά ήταν μια έγκυος που δε μπορούσε να γεννήσει και το παιδί πέθανε στην κοιλιά. Φώναξαν τον Τρύβιντη, τι άλλο να κάνουν; Αυτός ήταν για τις γελάδες και για τα πρόβατα…εκεί τον φώναζαν. Τον πήραν και στη γυναίκα, έπιασε με το χέρι το παιδί αλλά δεν μπορούσε να το βγάλει.

Στα τουντούρια όταν ψήνουμε τα ψωμιά,  κάποτε μερικά ξεκολλάνε και πέφτουν μέσα στο τουντούρι.  Έχουμε ένα σίδερο με τη μια άκρη ένα γάντζο για να το τραβάμε.

Λοιπόν πώς θα το βγάλει το παιδί;

Πήρε το σίδερο, το κομμάτιασε το παιδί μέσα στην κοιλιά της μάνας και το ’βγαλε. Έζησε η μάνα.».

[4] Κ.Ι.Δ. Συκεών, Φ. 12, α.α. 47, μαρτυρία Τζουτζόγλου Κοσμά:

«…Μια φορά είχαμε πάει σ’ ένα γάμο κι ένας από μας έβαλε μέσα στην κουμπούρα ένα κομμάτι μολύβι χωρίς να το ξέρω. Πήγε να κατεβάσει τον κόκορα της κουμπούρας μα πήρε φωτιά και το μολύβι με βρήκε στο στραγάλι. Πήγαμε στα Λίμνα στον Μινίκ Τηρμήτη. Έφερε τρία τέσσερα ποντίκια, τα κοπάνισε ώσπου να γίνουν λιώμα … τα ’βαλε στην τρύπα της πληγής… μ’ άφησαν μπρούμυτα ως το πρωί για να βγει το μολύβι…».

[5] Την καλούσαν σχεδόν πάντοτε και για όλες τις αρρώστιες. Η γνώμη της γινόταν άμεσα δεκτή.

[6] Μαρτυρία Χατζημπαλή Μαγδαληνής, ό.π.: «Ήταν καλός στις γιατρειές,  γητέματα… Λέγανε πως μπορούσε να τσανέψ’ (τρελάνει) ακόμα και άνθρωπο…»

[7] Μαρτυρία Σταματιάδη Ιωάννη ό.π. : «Η Θεοδοσία, νύφη του Γρηγόρη Φάρας, είχε κουρού γκελιντζίκ… είχαν πρηστεί τα χέρια και τα πόδια της. Χλόμιαζε και δεν έπαιρνε επάνω της. Ήταν καταδικασμένη. Για τέτοιες  αρρώστιες ειδική θεωρούσαν τη Δευτερίνα. Αφού λοιπόν πήρε υπογραφές, , ανοίγει  άνοιγμα με το ξουράφι μεγάλο δίπλα στο ραχοκόκαλο  και κάτω  από το αριστερό φκυάρι το γεμίζει με αλοιφή από μέλι, αλάτι και σκόνη από μπαχαρικά και την αφήνει τρεις τέσσερις μέρες. Η λαβωματιά είχε γίνει κάτασπρη. Τη δούλεψε  με φιτίλι (γάζα) μερικές μέρες και έπειτα  τη άφησε και έκλεισε. Η κοπέλα έγινε καλά…»

[8] Κ. Νίγδελη, Η Νεάπολη της Καππαδοκίας, ό.π., σ. 117, «…Η θειά μου η Κατίνα ήτανε καταπληκτική. Σου θεράπευε το λαιμό αμέσως με ένα δικό της φάρμακο. Έπαιρνε κερί, καθαρό όμως, θειάφι, λίγο λάδι, θυμίαμα και όλα αυτά αφού τα έλειωνε έκανες γαργάρες…αλλά πάνω στις πληγές  έβαζε και θεραπευόσουνα μίγμα από γαρύφαλλο, σαπούνι τριμμένο και λάδι»

[9] Γ. Μαυροχαλυβίδης, ό.π. σ. 281, «…Της δεύτερης γυναίκας  του Χρήστου Σεραφείμ, ενώ ήταν λοχούσα, πιάστηκαν οι ωμοπλάτες της. Όπου και αν πήγε, ό,τι κι αν έκαμε δε βρήκε ωφέλεια.

Την είδε τυχαία κάποιος περαστικός φελάχος. …“να πάρετε αίμα από τον τράχηλό της από την κεντρική φλέβα, είπε ”. Κάλεσαν τον Θοδωρή Χατζηκωσταντή που ειδικευότανε για τέτοια…πήρε αίμα κατά τις οδηγίες του σεΐχη και γένηκε καλά»

[10] Μαρτυρία Μαυρογενίδου Ελευθερίας, ό.π.:« Ήτανε κανονικός γιατρός, σπουδαγμένος. Στις σοβαρές περιπτώσεις τον καλούσαν από όλα τα χωριά…»

[11] Κ.Ι.Δ. Συκεών, Φ. 12, α.α. 48, μαρτυρία Σαρμουκασίδη Ευστάθιου:

«Μαμή πρακτική…παράστεκε στις γέννες που λάβαιναν χώρα συνήθως φυσικά κι αβίαστα, καμιά φορά στα χωράφια, πάνω στη δουλειά…Η ίδια έκαμνε και την οδοντογιατρίνα…»

[12] Ειδικός στις ανθρακοβουζούνες τις οποίες καυτηρίαζε με πυρακτωμένα καρφιά…

[13] Γ. Μαυροχαλυβίδης ό.π. σ. 134, «Είχε τη φήμη θεραπευτή της λύσσας… με κάποια  βότανα που τα κράταγε μυστικά και με κάθε επιμέλεια.»

[14] Σεραφείμ Ρίζος, ό.π., σ. 354,  «Η Αγαθή ήταν σύγχρονή μας απάνω κάτω πενηντάχρονη και με το χαμόγελο πάντα στα χείλη. Ήταν γιατρίνα-χειρούργος, ας πούμε, των σπασμένων των κοκάλων του ανθρώπινου σκελετού, των εξαρθρώσεων των οστών, βραχιόνων, κνημών, των μπερέδων, ήταν δηλαδή γιατρίνα στα σπασίματα…Είχε αποκτήσει μιαν εμπειρία σ’ αυτά τα παθήματα η Αγαθή  ώστε πολλές φορές γιατροί επιστήμονες , σε δύσκολη θέση  ευρισκόμενοι, προσέφευγαν στα φώτα και στο θάρρος της…. Ενθυμούμαι πως μιας φτωχής γέμισε ο μαστός και πονούσε φοβερά. Ο γιατρός φοβήθηκε να βάλει μαχαίρι  και μου συνέστησε να καλέσω την Αγαθή. Ήλθε τη δεύτερη μέρα θριαμβευτικά  απάνω στο γάιδαρό της… Κατόπιν προσεκτικής εξέτασης  ζήτησε  να της φέρουμε,  δε θυμούμαι σε τι ποσά:

  • -Βούτυρο «δουμακιού» (ουράς προβάτου)
  • -Πάμιες ξερές
  • -Ζάχαρη…

Τα έβαλε στο γουδί, τα κοπάνισε, τα έκανε ζύμη, ένα μαντζούνι,  το εναπόθεσε σ’ ένα άσπρο καθαρό πανί… απλώνοντας το με τα δάκτυλα τα δεξιά αριστερά. “Σε δυο μέρες θα ανοίξει” είπε, “… μη φοβάστε Είναι το κοινό γέμισμα των μαστών των πρωτογενών νυφάδων και σε δυο τρεις μέρες το πολύ θα ανοίξει.” Την τρίτη ημέρα ήρθε. Εν τω μεταξύ ο πόνος έπαυσε. Άνοιξε τον μαστό, καθάρισε ην πληγή με βαμβάκι, ρακί και οινόπνευμα, έβαλε βούτυρο ουράς, έδεσε το μαστό και μας παρήγγειλε να αλλάζουμε κάθε δυο μέρες το βαμβάκι. ..Η πληγή έκλεισε τελικά…»

[15] Κουρουπού Ματούλα- Μπαλτά Ευαγγελία, ό.π. σελ 137,  «Κ.Μ.Σ φ(236) συμφωνητικό πληρωμής του ιατρού έτους 1880».

[16] Κατά τον Σεραφείμ Ρίζο ήτανε πολύ καλός άνθρωπος και γιατρός… απευθυνόμενος μάλιστα στον ίδιο κατά την Ανταλλαγή είπε «…δεν χαιρόμαστε που φεύγετε από την πατρίδα μας και πατρίδα σας… Είμαστε, φίλε μου Σεραφείμ, του ίδιου χωραφιού λουλούδια. Αυτό που γίνεται είναι απάνθρωπο και βάρβαρο. Είναι δύσκολο  να βρούμε ή να δημιουργήσουμε κόσμο σαν εσάς. Το μόνο που κερδίζουμε είναι ότι απαλλασσόμαστε από τον αδιάκοπο μπελά του ικί καφαλή καρτάλ( του δικέφαλου αϊτού)…» σχ Κ.Μ.Σ Η Έξοδος τ. Β 2004 σ. 301

[17] Ο ιατρός είναι ο μεταφραστής στα Καραμανλίδικα του έργου «Ηθικαί Ομολογίαι επί των Κυριακών Ευαγγελίων» που κυκλοφόρησε  σε δώδεκα μικρά τεύχη  το 1901…Επίσης ήταν τακτικός συνεργάτης του Μικρασιατικού ημερολογίου «Αστήρ». Βλ. Κουρουπού Ματούλα- Μπαλτά Ευαγγελία, ό.π. σελ 139

[18] Ιωάννα Πετροπούλου, «Εξελληνισμός των ονομάτων  στην Καππαδοκία», Δελτίο Κέντρου Μικρασιατικών Σπουδών τ. 3, [1988], σ. 181

[19] Δεν υπάρχουν πλήρη στοιχεία για ειδικότητες… ονόματα… αλλά και εάν πρόκειται για πρακτικούς ή όχι. Πολλές φορές μάλιστα τα στοιχεία είναι αλληλοσυγκρουόμενα…ή λανθασμένα προερχόμενα και από μαρτυρίες.

[20] Θανάσης Κωστάκης, ό.π., σ. 328,  «Παραδίδωσι δε και δείκνυσι πατήρ τω υιώ και ούτως η δύναμις φυλάσσεται ως ουδείς άλλος οίδε των πολιτών. Ουχ όσιον δε τους επισταμένους τα φάρμακα μισθού τοις κάμνουσι βοηθείν, αλλά προίκα»,

[21] Ό.π., σ. 328, «Υπήρχαν ακόμη και τα οντζάχια στα γύρω χωριά. Ήταν οικογένειες που από μάνα  σε κόρη συνήθως ή από πατέρα σε γιο, σπανιότερα κληρονομούσαν την ικανότητα να γιατρεύουν λογής αρρώστιες. Όταν ο προικισμένος με τη χάρη αυτή ένιωθε το τέλος του να πλησιάζει, καλούσε το γιο του ή την κόρη του να τους μεταδώσει το χάρισμα. Να σι ντώκου ντου χέρι μ’ έλεγε φωνάζοντας, να κάμεις καλά τον κόσμο…Και ο κληρονόμος του οντζακιού έπιανε το χέρι του ετοιμοθάνατου, το φιλούσε και έπαιρνε έτσι τη διαδοχή στην ικανότητα να γιατρεύει…». Σχ. και  Γ. Μαυροχαλυβίδης, ό.π., σ. 135, Κ. ΝίγδεληςΤα Φλογητά της Καππαδοκίας, ό.π. σ. 127

“Η Ιατρική στην Καππαδοκία…”
Κωνσταντίνος Νίγδελης


Α Ρ Θ Ρ Α - Τ Η Σ - Ι Δ Ι Α Σ - Κ Α Τ Η Γ Ο Ρ Ι Α Σ :
  1. Φορολογικό Δίκαιο
    Σε γενικές γραμμές πρόκειται για το πλέγμα των νόμων, με τους οποίους έχοντας σαν βάση τη φοροδοτική ικανότητα των πολιτών, το κράτος εισπράττει τα απαραίτητα για την ορθή λειτουργία των παρεχομένων υπηρεσιών του. Τώρα, για την καλύτερη κατανόηση του θέματος αρχίζουμε με δυο τρεις βασικές ορολογίες της φορολογικής νομοθεσίας- πρακτικής που υπήρχαν στην υπό εξέταση περιοχή εκεί και τότε.
  2. Εργατικό Δίκαιο
    Απλά και σε γενικές γραμμές πρόκειται για ένα σύνολο κανόνων δικαίου που διέπουν τις σχέσεις που παράγονται μεταξύ συμβαλλομένων κατά τις οποίες, η μια πλευρά προσφέρει την εργασία της για ορισμένο ή αόριστο χρόνο και η άλλη παρέχει έναντι αυτής το συμφωνημένο τίμημα. Φυσικά σήμερα είναι πολυσύνθετο, στο δε διάβα του χρόνου κάλυψε και συνεχίζει ακόμα, τα τυχόν κενά που προκύπτουν από τις προαναφερθείσες σχέσεις.
  3. Εμπορικό Δίκαιο
    Στο οικείο κεφάλαιο περί πωλήσεως τονίσαμε τις δυο βασικές αρχές πάνω στις οποίες στηριζότανε το εμπόριο στην Κεντρική Ανατολία…Την καλή πίστη και τα συναλλακτικά ήθη, τα οποία εν πολλοίς κάλυπταν την όποια ανυπαρξία έγγραφου τύπου κλπ. Τονίσαμε, επίσης, πως η επικύρωση οποιασδήποτε συμφωνίας γινότανε με μια απλή χειραψία μεταξύ των δυο συμβαλλομένων μερών και τη φράση «βε ες σελάμ», δηλαδή ο Θεός να τα φέρει βολικά, τον αντιπραγματισμό και την τράμπα, καθώς και την ύπαρξη αρχικά ομολόγων, δηλαδή πωλητηρίων εγγράφων και στο τέλος τις σχετικές μεταγραφές για ιδιαιτέρως μεγάλης αξίας αντικείμενα στους κώδικες του χωριού…
  4. Ενοχικό Δίκαιο
    Πρόκειται «για το σύνολον των κανόνων δικαίου οι οποίοι ρυθμίζουν τα ζητήματα τα οποία προκύπτουν εκ της υπάρξεως ενοχής, ήτοι εκ της υπάρξεως εννόμου σχέσεως δυνάμει της οποίας ωρισμένο πρόσωπον (ήτοι ο οφειλέτης) υποχρεούται προς έτερον (δανειστήν) εις παροχήν, η οποία δύναται να συνίσταται εις ενέργειαν ή παράλειψιν».
  5. Κληρονομικό δίκαιο
    Πρόκειται για το σύνολο των κανόνων δικαίου που ρυθμίζουν την κληρονομική διαδοχή. Έτσι, σύμφωνα με το άρθρο 1710 του αναθεωρηθέντος Α.Κ., «κατά το θάνατο του προσώπου η περιουσία του ως σύνολο(κληρονομιά) περιέρχεται από το νόμο ή από διαθήκη σε ένα ή περισσότερα πρόσωπα (κληρονόμοι)….»
  6. Περί γέννηση και βάπτιση
    Σήμερα, με την πολυπλοκότητα των εκφάνσεων της δημόσιας διοίκησης, επιτεύχθηκε αφενός μεν η κάλυψη όλων των περιπτώσεων, για τα οποία ζητάται η συνδρομή της πολιτείας, αλλά αφετέρου η ταλαιπωρία από μια απίστευτη γραφειοκρατία. Εκεί όμως και τότε; Φυσικά και είναι αδύνατη η εύρεση όλων των στοιχείων, λόγω ελλείψεως των σχετικών πληροφοριών, όμως σε κάθε περίπτωση υπάρχουν αρκετές οι οποίες είναι διαφωτιστικές για το καθεστώς εκείνης της εποχής. Για τα απλά μα και καθημερινά.
  7. Η Υιοθεσία
    Δι’ αυτής δεν ικανοποιείται αποκλειστικά και μόνο ο συναισθηματικός κόσμος των ατέκνων, αλλά κυρίως δημιουργείται μια νέα κατάσταση δια τον υιοθετούμενο, δηλαδή, σχέσεως γονέως και τέκνου…Είναι επίσης και μια πράξη θεάρεστη σύμφωνα με την οποία «έσωζε κανείς μια ψυχή παίρνοντάς την υπό την ευθύνη του». Αλλά βεβαίως και μια λύση σε περίπτωση ατεκνίας προς αποφυγή της κατακραυγής ή του όποιου στιγματισμού…
  8. Το Διαζύγιο
    Έτσι «ους ο Θεός συνέζευξεν άνθρωπος μη χωριζέτω», δηλαδή και σε ελεύθερη μετάφραση ό,τι και να γίνει από τη στιγμή που πήρε μέρος η εκκλησία τίποτε δεν μπορεί να χωρίσει το ζευγάρι. Έστω και αν η γυναίκα υπέφερε τα πάνδεινα από τους οικείους του ανδρός της, αλλά και τον ίδιο ακόμα. Ξύλο, βρισιές, κατάρες, πείνα και πάλι ξύλο, προσβολές και…ό,τι μπορεί να φανταστεί ανθρώπου νους. Τα μαρτύρια του Ιώβ. Με μοναδική, ίσως, περίπτωση, αυτή της μοιχείας, από πλευράς της γυναίκας εννοείται…
  9. Ο Γάμος Γ'
    Τονίσαμε προηγούμενα ότι τουλάχιστον μέχρι και το δεύτερο μισό του 19ου αιώνα δεν υπήρχε η υποχρεωτικότητα στην προίκα, όμως παρόλα αυτά οι γονείς πάντοτε συνεισέφεραν το κατά δύναμιν, αλλά και κατά το δοκούν. Συνήθεια-έθιμο- που επιβάρυνε τα μάλα τον οικογενειακό προϋπολογισμό και όχι μόνο, με τη θυγατέρα να καθίσταται σιγά σιγά δυσβάστακτο βάρος μιας και όλοι προσέτρεχαν για να βολέψουν μια καλή προίκα.
  10. Ο Γάμος Β'
    Είναι γνωστό πως δια τον κλήρο της Καππαδοκίας και όχι μόνο, δεν υπήρχαν τακτικές αποδοχές, δηλαδή καταβολή μισθού από πλευράς της κοινότητος. Απλά μια πρόβλεψη δια το «κανονικόν» του ιερέως, δηλαδή κάποιος φόρος- ετήσιο χαράτσι, που επιβαλλότανε ανάλογα φυσικά με την φοροδοτική ικανότητα της κάθε χριστιανικής οικογένειας ή κατά περίπτωση...
  11. Ο Γάμος Α'
    Nuptiae sunt conjunctio maris et feminae et consortium omnis vitae divini et humani juris communicatio, δηλαδή, «γάμος εστίν ανδρός και γυναικός συνάφεια και συγκλήρωσις του βίου παντός, θείου τε και ανθρωπίνου δικαίου κοινωνία». Ο γάμος ως ιερή και ίσως μια από τις πλέον σημαντικές στιγμές του ανθρώπου αποτελούσε τότε και ενδεχόμενα και σήμερα, το αντικείμενο ενός μαζικού ενδιαφέροντος ολάκερης της κοινωνίας. Ιδιαίτερα μάλιστα στις απομονωμένες κοινότητες της Καππαδοκίας...
  12. Οικογενειακό Δίκαιο
    «Πρόκειται για το σύνολον των κανόνων Δικαίου οι οποίοι ρυθμίζουν τας σχέσεις αι οποίαι προκύπτουν εκ του γάμου, της συγγενείας και γενικώτερον επ’ ευκαιρία της οικογένειας…Το οικογενειακόν δίκαιον διαυλακώνεται υπό των ηθικών αρχών καθ’ όλην αυτού την έκτασιν. Τούτο ήτο αναπόφευκτον αλλά και δεόντως επιβεβλημένον, λόγω της φύσεως των σχέσεων, τας οποίας ρυθμίζει…»
  13. Εμπράγματο Δίκαιο
    Το σύνολο δηλαδή των κανόνων που ρυθμίζουν τα εμπράγματα δικαιώματα, με μια σημαντικότατη διάκριση. Πως τα πράγματα[1] διακρίνονται, κατά το άρθρο 948 του Α.Κ. σε: (α) ακίνητα, το έδαφος και τα συστατικά αυτού (β) κινητά, δηλαδή όσα δεν είναι ακίνητα. Αυτά, σε γενικές γραμμές, με τα ισχύοντα σήμερα, αλλά εκεί και τότε; Ποιες, για παράδειγμα, ήταν οι απόψεις, τα ισχύοντα περί την ιδιοκτησία, τη νομή και κατοχή, τη διάθεση μα και την προστασία της;
  14. Το δικαιοδοτικό υποσύστημα
    Η εφαρμογή του δικαίου είναι σπουδαία υπόθεση, όταν μάλιστα υπάρχουν τα σχετικά εργαλεία για την απονομή της, καθίσταται μάλλον και εύκολη υπόθεση. Φυσικά όταν μιλάμε για εργαλεία μιλάμε για εκείνο το νομικό καθεστώς που προβλέπει και καλύπτει όλα τα κενά, τόσο σε επίπεδο νόμων, όσο και σε αυτό της εφαρμογής. Και εξηγούμαστε άμεσα. Ναι μεν το Ανώτατο Συμβούλιο Δικαιοσύνης όριζε πως «τα δικαστήρια έπρεπε να παρέχουν δικαιοσύνη και προστασία σε όλους τους υπηκόους και ότι έπρεπε να τιμωρούνται αυστηρά όποιοι αδικούσαν κάποιον και όποιοι δωροδοκούνται και ότι οι δίκες έπρεπε να γίνονται σύμφωνα με το νόμο», αλλά...
  15. Το Νομικό Πλαίσιο
    ...βάσιμα θεωρούμε πως τούτη η χρονολογία, μαζί με κάποιες άλλες κατοπινές, σηματοδότησαν μια περίοδο «άνοιξης» και ελευθεριών στην απέραντη οθωμανική αυτοκρατορία της οποίας η σήψη ήταν πλέον εμφανής σε κάθε τομέα και πτυχή της καθημερινότητας. Σε τέτοιο μάλιστα βαθμό που απετέλεσε το σημείο αιχμής για πιέσεις στους ιθύνοντες της αυτοκρατορίας από τις μεγάλες δυνάμεις της εποχής και κυρίως από τη χριστιανική Ρωσία που, αποβλέποντας στον διαμελισμό της, αξίωνε να αναγνωρισθεί προστάτης όλων των ορθοδόξων κατοίκων της.
  16. Οι καλοί μας οι…γιατροί!
    Βεβαίως υπήρξαν πολλοί και πολλές. Που προσέφεραν τις ιατρικές τους υπηρεσίες στις απομεμακρυσμένες κοινότητες της Ανατολής, όμως… Όμως υπήρξαν και μερικοί των οποίων η προσφορά ήταν τόσο σημαντική, που το πέρασμα τους καταγράφηκε ανεξίτηλα στη μνήμη των ανθρώπων… Κυρίαρχες προσωπικότητες με έντονα τα στοιχεία της ύπαρξής τους βάλανε τα θεμέλια με την ανιδιοτελή προσφορά και τις ικανότητές τους, καταξιώθηκαν και παρέμειναν στη συλλογική μνήμη.