Ελληνική Κοινότητα Λονδίνου

Η ελληνική παρουσία στο Λονδίνο μπορεί να φτάσει μέχρι τις αρχές του δέκατου πέμπτου αιώνα. Οι δύο αδελφοί, Aνδρόνικος και Aλέξιος Εφφομάτος, που περιγράφηκαν στα εναπομείναντα έγγραφα ως “Γρεκοί”, καταγράφηκαν ώς κάτοικοι στην πόλη το έτος 1440. Ήταν από την Κωνσταντινούπολη, τώρα Ινσταμπούλ, η οποία έγινε έπειτα η  πρωτεύουσα της ελληνόφωνης Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Από τo 1440, η  Κωνσταντινούπολη ήταν κάτω από πολιορκία και μόνο δέκα τρία έτη αργότερα, τον Μάιο του 1453, καταλήφθηκε από τους στρατούς των οθωμανών Τούρκων. Είναι επομένως πιθανό οι αδελφοί Eφφομάτοι να είχαν έρθει μάλλον στο Λονδίνο να επιδιώξουν μια ασφαλέστερη ζωή από αυτή που θα μπορούσε να προσφερθεί από τη δικη τους γενέτειρα πόλη.

Το 1445, ο βασιλιάς της Αγγλίας, Ερρίκος ο 6ος (1421-1471), χορήγησε την άδεια στους αδελφούς να παραμείνουν στο Λονδίνο και να ασκήσουν το εμπόριο του να σχεδιάζουν χρυσά καλώδια. Έκαναν έναν δαπανηρό τύπο νήματος στο οποίο οι λεπτές ίνες του χρυσού συνδυάστηκαν με το μετάξι, και χρησιμοποιήθηκε έπειτα στα ακριβά υφάσματα πολυτέλειας και στα ιερατικά άμφια, μια τέχνη για την οποία η Κωνσταντινούπολη ήταν διάσημη στο απόγειό της. Χάρη σε αυτήν την βασιλική επιχορήγηση, οι αδελφοί παρέμειναν στο Λονδίνο για πολλά έτη. Έζησαν πρώτα στην περιοχή Cripplegate, ένα μεγάλο μέρος της οποίας καλύπτεται τώρα από το κέντρο Barbican, και πιο πρόσφατα κινήθηκαν προς την Broad Street, σε αυτό που ήταν έπειτα η ιταλική παροικία του Λονδίνου. Ο Aνδρόνικοs,που ήταν ο μεγαλύτερος, πέθανε περίπου το 1472, αλλά ο Αλέξιος ήταν ακόμα εκεί το 1484, πάνω από σαράντα έτη μετά από την πρώτη άφιξή του.

Αυτό έθεσε το σχέδιο για την ελληνική εγκατάσταση κατά τη διάρκεια των επόμενων διακόσιων ετών. Μερικοί ήρθαν ως επισκέπτες για μια μικρή χρονική περίοδο. Περίπου το 1545, ο Nίκανδρος Nούκιος  από την Κέρκυρα,πέρασε λιγο χρόνο στο Λονδίνο και άφησε έναν ενδιαφέροντα απολογισμό με τις εντυπώσεις του. Ο Nικόδημος Mεταξάς, ένας εκτυπωτής που ασχολήθηκε με  το εμπόριο, δούλεψε στο Λονδίνο για ένα χρόνο στη δεκαετία του 1620. Μερικοί ήρθαν ως πρόσφυγες, με επιδίωξη ασύλου ή οικονομικής βοήθειας ως αποτέλεσμα των κακοτυχιών που υπέφεραν κάτω από την οθωμανική κυριαρχία. Ένας από αυτούς ήταν ο Γρηγόριος Aργυρόπουλος, ο ιδιοκτήτης ενός κτήματος κοντά σε Θεσσαλονίκη. Όταν ένας τουρκος στρατιώτης σκοτώθηκε κατά λάθος στη γη του Aργυρόπουλου, οι οθωμανικές αρχές τον θεώρησαν υπεύθυνο και τον ανάγκασαν  να φύγει στο εξωτερικό με τελικό προσδιορισμό το Λονδίνο το 1633. Μια φιλανθρωπική συλλογή  χρημάτων έγινε για αυτόν στις εκκλησίες του Λονδίνου, και του δώθηκαν 48 λίρες Αγγλίας προτού να αναχωρήσει το επόμενο έτος. Μερικά άτομα εγκαταστάθηκαν μόνιμα, όπως ένας ντόπιος από τη Ρόδο, ο Κωνσταντίνος Βενέτος, ο οποίος καταγράφηκε να ζει στο Clerkenwell μεταξύ του 1530 και του 1578. Αυτοί οι επισκέπτες, πρόσφυγες και περιστασιακοί  κάτοικοι για μακρύ χρονικό διάστημα, δεν αποτέλεσαν, μέχρι τώρα, μια κοινότητα. Ήταν πολύ λίγοι, πάρα πολύ “θολοί” και πάρα πολύ μεταβατικοί, και προ πάντων στερήθηκαν το ένα πράγμα που θα τους είχε δώσει τη συνοχή και μια κοινή ταυτότητα: μια εκκλησία όπου θα μπορούσαν  να ασκήσουν την ορθόδοξη πίστη τους.

Η θέση των ελληνικών εταιριών το 1839

Μέχρι τον πρόσφατο δέκατο έβδομο αιώνα, τα πράγματα είχαν αλλάξει κάπως. Διάφοροι Έλληνες κατέλαβαν τώρα προεξέχουσες θέσεις στη ζωή του Λονδίνου. Ο Κωνσταντίνος Ροδοκανάκης από τη Χίο είχε γίνει ένας από τους θεραπευτές του βασιλιά Καρόλου του Β’ (1631 – 1685) (ΠΛ 1). Ο Γεώργιος Κωνσταντίνος από τη Σκόπελο είχε καθιερώσει το Ελληνικό καφενείο στην τοποθεσία   Devereux, ακριβώς μετά το Strand, και θα μπορούσε να δει το Σερ Ισαάκ Νεύτωνα και άλλα μέλη της βασιλικής κοινωνίας μεταξύ της πελατείας του. Οι αριθμοί της είχαν αυξηθεί επίσης. Η επέκταση του υπερπόντιου εμπορίου της Μεγάλης Βρετανίας με το Levant έφερε  πολλά περισσότερα εμπορικά σκάφη στο λιμένα του Λονδίνου και   μερικά από αυτά είχαν πλήρωμα από Έλληνες. Ο χρόνος ήταν επομένως ο πλέον κατάλληλος για να πιέσει προς την καθιέρωση μιας ελληνικής εκκλησίας.

Το 1674, επομένως, ένας αριθμός Ελλήνων, που οδηγήθηκε από έναν ιερέα αποκαλούμενο Δανιήλ Βούλγαρη, υπέβαλε αίτηση στο Ιδιωτικό Συμβούλιο για την άδεια “να χτιστεί μια εκκλησία σε οποιοδήποτε μέρος της πόλης του Λονδίνου ή των ελεύθερων, εκεί, όπου μπορούν ελεύθερα να ασκήσουν τη θρησκεία τους σύμφωνα με την Ελληνική Εκκλησία”. Αν και ο δέκατος έβδομος αιώνας ήταν μια περίοδος οξυμένης θρησκευτικής αδιαλλαξίας, η αίτηση λήφθηκε ευνοϊκά. Πολλά προτεσταντικά Συμβούλια της εκκλησίας της Αγγλίας κοίταξαν ευνοϊκά την Ορθόδοξία, επειδή ήταν σε διαφωνία με τον παπά στη Ρώμη, όπως και αυτοί. Συνεπώς, τον Ιανουάριο του 1675 η άδεια χορηγήθηκε και οι εργασίες άρχισαν τον Αύγουστο του 1677. Η κατευθυντήρια δύναμη πίσω από το πρόγραμμα ήταν ο Ιωσήφ Γεωργερίνης, Αρχιεπίσκοπος Σάμου, γεννημένος στο νησί της Μήλου. Ο Γεωργερίνης επέλεξε μια τοποθεσία στην άκρη της πόλης στο Soho, σε αυτό που είναι τώρα ακόμα γνωστό ως Greek Street, και η μικρή εκκλησία ολοκληρώθηκε μέχρι το 1681.

Δυστυχώς αυτή η πρώτη επιχείρηση δεν ήταν  επιτυχημένη. Ο Γεωργερίνης, πιθανώς επειδή δεν γνώριζε την πόλη, είχε επιλέξει μια περιοχή μακριά από τις περιοχές όπου η πιθανή κοινότητα κατοικούσε στην πραγματικότητα, ενώ διάφορα σκάνδαλα ξέσπασαν σχετικά με τα κεφάλαια που συλλέχθηκαν για να χρηματοδοτήσουν το πρόγραμμα την έφεραν σε κάποια δυσφήμηση. Το 1682 οι Έλληνες πούλησαν την εκκλησία, η οποία αναλήφθηκε από μια κοινότητα γαλλικού Huguenots. Το κτήριο επέζησε έως το 1934, όταν τελικά κατεδαφίστηκε. Η επιγραφή, που τίμησε την μνήμη του ιδρύματός της το 1677, επέζησε, εντούτοις, και μπορεί ακόμα να φανεί στον καθεδρικό ναό της Αγίας Σοφίας. Με την κατάρρευση αυτού του επιχειρήματος, οι Έλληνες του Λονδίνου προσκυνούσαν εφεξής στο ρωσικό ορθόδοξο παρεκκλησι, που ιδρύθηκε αρχικά ακριβώς πλάι στο Strand και που λειτούργησε αργότερα στις περιοχές στους κήπους του Burlington,στην οδό Great Portland, και τελικά στην οδό Welbeck. Κατά τη διάρκεια του πρώτου μισού του δέκατου όγδοου αιώνα, αυτό το παρεκκλησι λειτούργησε από τον αρχιμανδρίτη Γεννάδιο(πέθανε το 1737) από την Κύπρο, και από τον ανηψιό του Βαρθολομαίο Κασσανό (1697-1746).

Ένα αρχείο  των γεννήσεων, των γάμων και των θανάτων κρατήθηκε στα ελληνικά, το οποίο υπήρχε μέσα στην κοινότητα.Ωστόσο αυτή η εκκλησία είχε επίσης τα προβλήματά της.Το μεγαλύτερο μέρος της  εκκλησιαστικής κοινότητας, εκτός από τους εμπόρους που ερχόντουσαν για  σύντομο χρονικό διάστημα για να κάνουν εμπόριο, ήταν φτωχοί ναυτικοί και artisans που είχαν λίγα χρήματα να  διαθέσουν για τη συντήρηση της εκκλησίας. Κατά συνέπεια, από 1753 η περισσότερη μπογιά από το εικονοστάσιο είχε ξεφλουδίσει και ένας από τους ιερείς δήλωσε ότι ανέμεινε το κτήριο  να πέσει κάτω από  στιγμή σε στιγμή.

Κατά των πρώτων ετών του δέκατου έννατου αιώνα, εντούτοις, τα γεγονότα επρόκειτο  να αλλάξουν ριζικά, κατά ένα μεγάλο μέρος ως αποτέλεσμα των γεγονότων μέσα στην οθωμανική αυτοκρατορία. Το 1821 οι Έλληνες επαναστάτησαν ενάντια στα τουρκικό ζυγό τους. Η οθωμανική κυβέρνηση απάντησε με  αγριότητα, ελπίζοντας οτι θα τρομοκρατήσουν τον  ελληνικό πληθυσμό και να τους  υποτάξουν. Ανήμερα το Πάσχα του 1821,ο πατριάρχης της Κωνσταντινούπολης και τρεις ελληνικοί Αρχιεπίσκοποι δολοφονήθηκαν, και το επόμενο έτος  μια τουρκική δύναμη κατέβηκε στο νησί της Χίου, που είχε ενώσει την εξέγερση, και αδιακρίτως κατέσφαξαν ή υποδούλωσαν τα τρία τέταρτα του πληθυσμού του. Αντιμέτωποι με τέτοιες πράξεις  βαρβαρότητας, πολλοί από τους πλούσιους ¨Ελληνες εμπόρους της  Κωνσταντινούπολης και της Χίου τράπηκαν σε φυγή στο εξωτερικό, και μερικοί από αυτούς βρήκαν τον δρόμο τους στο Λονδίνο (PL 2). Μεταξύ των πρώτων  έφτασαν ήταν μέλη της Χιώτικης οικογένειας Ράλλη, οι οποίοι ίδρυσαν την εταιρία Ραλλη  και Πετροκόχινου στην  25 Finsbury Circus στις αρχές της δεκαετίας του 1820. Το 1827 ο  Αλέξανδρος Iονίδης (1810- 1890) έφθασε από Κωνσταντινούπολη και ίδρυσε την εταιρία Iονίδης και ¨Εταιροι. Αλλες οικογένειες έφθασαν στα έτη που ακολούθησαν, οι Aργέντοι, οι Αγέλαστοι, οι Σκυλίτση, οι Ροδοκανάχοι, οι Mαυροκορδάτοι και οι Σκαραμαγκά, για να ονομάσουμε  μερικές, και,  αρχικά, συγκέντρωσαν κυρίως τις επιχειρήσεις τους στην περιοχή  Finsbury Circus και την περιβάλλουσα περιοχή. Ακμασαν στην εισαγωγή του σιταριού και του λινόσπορου από τη Βαλτική και την εξαγωγή των τελειωμένων κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων και κατασκευασμένων αγαθών τα αγαθά προς το Levant.

Ετσι η ελληνική κοινότητα είχε μεταμορφωθεί από μια ασήμαντη μειονότητα σε μια εξαιρετικά πλούσια και επιδρούσα ομάδα. Είχε έναν αναγνωρισμένο ηγέτη τον Πανδία Ράλλη (1793-1865), ο οποίος, το 1835, διορίστηκε ως ο πρώτος ελληνικός πρόξενος στο Λονδίνο. Οι τακτικές συνεδριάσεις των κοινοτικών πρεσβύτερων καθιερώθηκαν για να αποφασίσουν για θέματα κοινής ανησυχίας και ενδιαφέροντος. Ήταν επομένως μόνο  θέμα χρόνου προτού να ληφθούν μέτρα για να καθιερώσουν έναν ξεχωριστό ελληνορθόδοξο τόπο λατρείας. Το 1837. ένα παρεκκλησι που αφιερώθηκε στο λυτρωτή μας ιδρύθηκε σε ένα από τα σπίτια του Finsbury Circus(PL 3), και μοιραζόταν τις εγκαταστάσεις με την Ιονίδης και ¨Εταιροι, και έφεραν ένα αρχιμανδρίτη με το όνομα Διονύσιος Ξενάκης από τη Χίο για να  λειτουργήσει.

Το παρεκκλησι στην πλατεία Finsbury, εντούτοις, ήταν μόνο μια προσωρινή λύση και το 1843 ο Πανδίας Ράλλης πρότεινε ότι πρέπει να χτιστεί μια εκκλησία για το συγκεκριμένο σκοπό, χρηματοδοτημένη από εθελοντικές συνεισφορές από την ελληνική κοινότητα. Ο Ράνης δεν έκανε το ίδιο λάθος με τον Γεωργερίνη και επέλεξε μια περιοχή στο 82 London Wall, κοντά σε πολλούς από τους κορυφαίους Έλληνες που έζησαν στο Finsbury Circus. Τα σχέδια υποβλήθηκαν από τον αρχιτέκτονα Λύσανδρο Καφταντζόγλου από την  Αθήνα (1812-1885) και η κατασκευή επιτηρήθηκε από τον Thomas Ellis Owen (1804-1862) από το Πόρτσμουθ. Όταν η εκκλησία που εγκαινιάστηκε τον Ιανουάριο του 1850, αφιερώθηκε όπως και η προκάτοχό της στο Λυτρωτή μας,  διέγειρε  πολλή ένταση. Αυτό ήταν εν μέρει επειδή σχεδιάστηκε σε βυζαντινό ύφος, το οποίο ήταν σχεδόν άγνωστο στο Λονδίνο εκείνη την περίοδο, αλλά και επειδή το κόστος £10,000 ήταν καλυμμένο εξ’ ολοκλήρου από μια κοινότητα που την αποτελούσαν κάτι παραπάνω  από διακόσιοι άνθρωποι. Το μόνο  κριτικό σχόλιο προήλθε από έναν ανώνυμο ανταποκριτή των Τimes που υποστήριξe ότι το όνομα της βασίλισσας είχε γραφτεί λάθος  στην ελληνική  επιγραφή της αφιέρωσης.

Μέχρι το 1870, εντούτοις, η κατάσταση είχε αλλάξει πάλι. Οι αριθμοί των Ελλήνων στο Λονδίνο δεν επρόκειτο πλέον να υπολογίζονται σε εκατοντάδες, αλλά σε χιλιάδες. Οι πλουσιότερες οικογένειες έτειναν να απομακρυνθούν από την παλαιά βάση στην πόλη προς το West End, ιδιαίτερα στο  Paddington, το  Bayswater και το Notting Hill. Αλλη μια φορά υπήρξε η ανάγκη για μια νέα εκκλησία, και έτσι το 1872  ιδρύθηκε μια επιτροπή για να επιτηρεί το πρόγραμμα, που την αποτελούσαν ο Δημήτριος Σκυλίτσης (1839-1893),  ο Σταύρος Διλβέρογλου (1818-1878) και ο Εμμανουήλ Μαυροκορδάτος(1830-1909).Οι εργασίες ξεκίνησαν το  1877, με £50,000 το κόστος για την Ελληνική κοινότητα.Πάλι επιλέχτηκε σχέδιο με Βυζαντινή αρχιτεκτονική,αυτό του  John Oldrid Scott (1841-1913).Η καινούργια εκκλησία της Αγίας Σοφίας στην  Moscow Road, στο Bayswater καθαγιάστηκε στις 5 Φεβρουαρίου του 1882 από τον Αντώνιο τον Αρχιεπίσκοπο Κερκύρας.

Στα έτη μετά από την εγκαινίαση της Αγίας Σοφίας, πολλά από τα πλουσιότερα μέλη της ελληνικής κοινότητας  όλο και περισσότερο ενσωματώθηκαν στη βρετανική κοινωνία. Ένας αυξανόμενος αριθμός είχε γεννηθεί στη Μεγάλη Βρετανία και εκπαιδεύτηκε σε δημόσια σχολεία, ιδιαίτερα στο Harrow  και Westminster. Μερικοί διαδραμάτισαν έναν προεξέχοντα ρόλο στη δημόσια ζωή. Ο Παντελής Θωμάς Ράλλης (1845-1928) ήταν βουλευτής για το Bridport από 1875 έως 1880, και ο Λουκάς Ράλλης (1846-1931), έγινε  βαρώνος το 1912. Ο Κωνσταντίνος Ιονίδης(1833-1900) κληροδότησε την σημαντική του συλλογή με έργα τέχνης  στο Victoria and Albert Museum, όπου οι περισσότεροι από τους πίνακες, συμπεριλαμβανομένων και έργων από Rembrandt, Degas και Delacroix, είναι τώρα σε δημόσια  έκθεση. Ο Εμμανουήλ Ροδοκανάχης (1855-1932) ήταν διευθυντής της τράπεζας Midland. Ο  Θοδωρής Μαυροκορδάτος (1883-1941) κέρδισε το διπλό ανδρών στο Wimbledon το 1921.

Ωστόσο παρά αυτήν την διαδικασία της ενσωμάτωσης, η ελληνική κοινότητα δεν έγινε μια αποκλειστική γενιά,  περιορισμένη στα πλουσιότερα “αγγλοποιημένα” μέλη της. Ένας επισκέπτης στην λειτουργεία της Κυριακής του  Πάσχα στην Αγία Σοφία περίπου το 1900 παρατήρησε ότι  τουλάχιστον η μισή κοινότητα έμοιαζαν με ναυτικοί, χωρίς  καμία αμφιβολία από τα σκάφη που επισκέπτονταν το λιμένα του Λονδίνου. Ούτε τα μέλη της κοινότητας ξέχασαν τις ρίζες τους στην Ελλάδα. Η παραθαλάσσια βίλα της οικογένειας Ροδοκανάχη στο Worthing ονομάστηκε “Χίος”, στη μνήμη της γενέτειράς τους. Ο Νικόλαος Βούβαλης (1859-1918),έχοντας κάνει την περιουσία του στο Λονδίνο, ξόδεψε πολλή από αυτή στην παρέχοντας χρήματα για ένα  σχολείο, ένα νοσοκομείο και ένα διευρυμένου λιμένα για τη γενέτειρά του το νησί της Καλύμνου.Ο Ζώρζης Μιχαληνός (1868-1940), που ίδρυσε την πρώτη ελληνική ναυτιλιακή εταιρία στο Λονδίνο, δώρησε ένα μεγάλο σπίτι στο δήμο της  Χίου, για να μετατραπεί σε ένα σπίτι για τους ηλικιωμένους ανθρώπους. Σε αυτήν την διατήρηση της ταυτότητας δεν μπορεί να υπάρξει καμία αμφιβολία ότι η Αγία Σοφία, και οι εκκλησίες που  προηγήθηκαν από αυτήν, διαδραμάτισαν έναν κυρίαρχο ρόλο, που ενθαρρύνει το αίσθημα της συνέχειας με την εκατοντάδων ετών  ορθόδοξη παράδοση.

Από τις “Πολύτιμες προσφορές: Η κληρονομιά του ελληνικού ορθόδοξου καθεδρικού ναού της Αγίας Σοφίας  του Λονδίνου” που δημοσιεύεται για την έκθεση που πραγματοποιήθηκε 1-25 Μαρτίου, το 2002 στο ελληνικό κέντρο,  στο Λονδίνο.Βυζαντινό και χριστιανικό μουσείο, Αθήνα 2002.¨Ολα τα δικαιώματα είναι κατοχυρωμένα . ISBN 960-214-603-6.

Το παραπάνω άρθρο  αποτελεί αναδημοσίευση αντίστοιχου άρθρου στην ιστοσελίδα του Καθεδρικού ναού της Αγίας Σοφίας  Λονδίνου.

Jonathan Harris, Ph.D.
Μετάφραση Γ. Λαμπροπούλου
24-γράμματα


Α Ρ Θ Ρ Α - Τ Η Σ - Ι Δ Ι Α Σ - Κ Α Τ Η Γ Ο Ρ Ι Α Σ :
  1. Η Έξοδος των Ελλήνων από την Αίγυπτο
    1955-1965 Κάιρο, 17-21 Αυγούστου 1957. Από την επίσημη επίσκεψη του Κων. Καραμανλή στην Αίγυπτο, έπειτα από πρόσκληση του προέδρου Νάσερ. Στη φωτογραφία, ο Αιγύπτιος πρόεδρος απονέμει στον Ελληνα πρωθυπουργό κορυφαία τιμητική διάκριση (Φωτογραφικό Αρχείο Ιδρύματος Κωνσταντίνος Γ. Καραμανλής). Ο Νάσερ, το κύμα φυγής και η επίσκεψη Κωνσταντίνου Καραμανλή Η ελληνική παρουσία στην Αίγυπτο πηγαίνει βαθιά πίσω στους αιώνες, στην εποχή των επιγόνων του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Ωστόσο τις πρώτες αμιγώς ελληνικές κοινότητες με εθνική συνείδηση συνέπηξαν οι Έλληνες μετανάστες που αναζήτησαν στη φιλόξενη γη της Αιγύπτου καλύτερες συνθήκες διαβίωσης όσο η Ελλάδα παρέμενε υπόδουλη υπό οθωμανικό ζυγό. Την περίθαλψη και φροντίδα τους ως την ίδρυση του πρώτη ελληνικού προξενείου στην Αλεξάνδρεια, το 1833, είχε το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας, αργότερα και πάσης Αφρικής, ένας μακραίων θεσμός και φάρος της Ορθοδοξίας από την εποχή της ιδρύσεώς του, τον πρώτο αιώνα μ.Χ.
  2. Οι Έλληνες της Προαζοφικής
    Οι Έλληνες αποτελούν ένα από τα αρχαιότερα έθνη που διέμεναν στα εδάφη της σημερινής Ουκρανικής Επικράτειας. Από τον 8ο έως τον 6ο π. Χ. αιώνα οι Έλληνες εμφανίσθηκαν στα βόρεια παράλια του Ευξείνου Πόντου, ασχολήθηκαν με το εμπόριο και ίδρυσαν πόλεις-αποικίες. Η πρώτη από αυτές ιδρύθηκε από Έλληνες καταγόμενους από τη Μίλητο (Μικρά Ασία) στη νήσο Μπερεζάν το δεύτερο ήμισυ του 7ου π. Χ. αιώνα.
  3. Ο παροικιακός Ελληνισμός της Βιέννης
    Η παρουσία του Ελληνισμού στην Βιέννη έχει τις ρίζες της στις αρχές του 18ου αιώνα και συγκεκριμένα στις συνθήκες του Κάρλοβιτς (1699) και του Πασάροβιτς (1718) που υπογράφτηκαν μεταξύ της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και των Αψβούργων. Οι συνθήκες αυτές προέβλεπαν μια σειρά από αμοιβαία προνόμια για τους υπηκόους των 2 Αυτοκρατοριών που είχαν ως στόχο την τόνωση του εμπορίου. Γενικότερα η μακροπρόθεσμη πολιτική των Αψβούργων στην περιοχή είχε ως τελικό στάδιο την εμπορική (και πιθανά εδαφική) έξοδο της Αυτοκρατορίας στην Ανατολική Μεσόγειο μέσω της Θεσσαλονίκης. Οι συνθήκες που διαμορφώθηκαν από το γεωπολιτικό αυτό πλαίσιο ευνόησαν τους Έλληνες της Ηπείρου και της Μακεδονίας που γνώριζαν αρκετά καλά τους χερσαίους δρόμους μέσω Βοσνίας και Βουλγαρίας προς την Βιέννη και ως υπήκοοι της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας είχαν την ευκαιρία να εγκατασταθούν στην Βιέννη και να αναπτύξουν μια ζωηρή εμπορική αλλά και πολιτισμική δραστηριότητα.
  4. Ελληνικη Κοινοτητα Βενετιας
    Δυο βήματα από τη φημισμένη πλατεία του Αγίου Μάρκου στο κέντρο της Βενετίας, υπάρχει το κανάλι των Ελλήνων (Rio dei Greci), το οποίο οριοθετεί μία ομώνυμη νησίδα (Campo dei Greci). Σ’ αυτή έζησαν, πρόκοψαν και παρήγαγαν επί αιώνες ανεκτίμητο πνευματικό έργο χιλιάδες Έλληνες μέτοικοι από την Ελλάδα και φυγάδες από την αλωμένη Κωνσταντινούπολη.
  5. Ελληνική Κοινότητα Μπρνο
    Η Ελληνική Κοινότητα Μπρνο είναι μία οργάνωση μη κερδοσκοπική. Ο σκοπός της είναι να φέρνει ποιο κοντά μεταξύ τους, τους Έλληνες και τις οικογένειές τους που ζουν στο Μπρνο και τα περίχωρα του, αλλά και να ενισχύσει τους δεσμούς φιλίας με αλλοεθνής φίλους της Ελλάδας, της ελληνικής γλώσσας και του ελληνικού πολιτισμού.
  6. Ελληνική Κοινότητα Στουτγάρδης
    Οι πρώτοι Έλληνες εργάτες έφτασαν στην Στουτγάρδη το 1941/1942. Οι περισσότεροι ήρθαν με συμβόλαια ως „Fremdarbeiter“, αφού είχαν περάσει τις ιατρικές εξετάσεις που διεξήγαγαν τα γερμανικά κλιμάκια. Ορισμένα ονόματα από εκείνη την εποχή: Χατζηανδρέου, Γιώργος και Παναγιώτης Παπαηλιού, Γιάννης Κοφτερός, Σταύρος Καραγκούνης, Τάκης Βελισσάριος, Σταμάτης Νισύριος
  7. Ελληνικη Κοινοτητα Συδνεϋ
    Η Ελληνική Ορθόδοξη Κοινότητα Νέας Νότιας Ουαλίας (Ε.Ο.Κ. NNO) δημιουργήθηκε αρχικά για να στηρίξει την κατασκευή μιας εκκλησίας, της Αγίας Τριάδας. Η Ορθόδοξη Αγία Τριάδα ήταν η πρώτη εκκλησία του νοτίου ημισφαιρίου εφόσον κτίστηκε το 1898 από Έλληνες και Σύριους επιχειρηματίες.
  8. Ελληνικό Ίδρυμα Πολιτισμού Βερολίνου
    Το Ελληνικό Ίδρυμα Πολιτισμού Βερολίνου υποστηρίζει και προωθεί τον ελληνικό πολιτισμό σε ολόκληρη τη γερμανόφωνη Ευρώπη. Από το 1995, χρονιά ίδρυσης του Παραρτήματος, στεγάζεται στο κέντρο του Βερολίνου και διαθέτει βιβλιοθήκη και χώρο πολλαπλών εκδηλώσεων. Η εργασία του επικεντρώνεται κυρίως στην παρουσίαση εικαστικών εκθέσεων, λογοτεχνικών αναγνώσεων, θεατρικών και κινηματογραφικών έργων από την Ελλάδα, στη διοργάνωση διαλέξεων και σεμιναρίων, καθώς και στην λειτουργία της βιβλιοθήκης, την παροχή γενικών πληροφοριών για πολιτιστικά θέματα καθώς και την προσφορά μαθημάτων ελληνικής γλώσσας.
  9. Ελληνικη Κοινοτητα Βερολινου
    Η Ελληνική Κοινότητα Βερολίνου ιδρύθηκε το 1975 ως διάδοχος της Ελληνικής Κοινότητας της δεκαετίας του ’60. Την 1η Ιουνίου 1990 η έδρα της μεταφέρθηκε υπό την αιγίδα του Ελληνικού Πολιτιστικού Κέντρου (Ε.Π.Κ.) στο κτίριο της οδού Mittelstr. 33, Berlin-Steglitz bezogen.
  10. Ελληνικη Κοινοτητα Στοκχολμης
    Το 1642 βασίλισσα της Σουηδίας ήταν η Χριστίνα. Ένας μεγάλος αριθμός των Ελλήνων βρισκόταν ήδη στη Σουηδία και περιφέρονταν σε πόλεις και χωριά της Σουηδίας κάνοντας εράνους για να πληρώσουν λύτρα για την απελευθέρωση Ελλήνων που ήταν φυλακισμένοι σε Οθωμανικές φυλακές.
  11. Ελληνικη Κοινοτητα Ζυριχης
    Η Ελληνική Κοινότητα Ζυρίχης (ΕΚΖ) στην σημερινή της μορφή σαν θρησκευτικά και κομματικά ανεξάρτητη οργάνωση των Ελλήνων μεταναστών στη Ζυρίχη και στην ευρύτερη περιφέρειά της υπάρχει από τον Οκτώβριο του 1979. Λειτουργεί σαν Νομικό Πρόσωπο σύμφονα με το άρθρο 60 του Ελβετικού Αστικού Κώδικα και αποτελείται σήμερα από 310 μέλη.
  12. Μελβούρνη - Οι Διακρίσεις Χελλένικ
    Παρά την εντυπωσιακά μεγάλη και πολυσχιδή δράση του, ο Σύνδεσμος Χελλένικ έμεινε περισσότερο γνωστός για τη διοργάνωσή του των απονομών διακρίσεων εξαίρετης απόδοσης στους ομογενείς μας της Μελβούρνης. Οι βραβεύσεις αυτές, με τη γενική ονομασία "Διακρίσεις Χελλένικ - Hellenic Distinctions", απονέμονταν επί είκοσι συναπτά χρόνια σε άτομα που είχαν ξεχωρίσει με τις επιτεύξεις τους στους τομείς της δραστηριότητας τους και βασίζονταν στις κρίσεις επιτροπών, που επιλέγονταν ανεξάρτητα από τον ίδιο το Σύνδεσμο.
  13. Πανηπειρωτική Ομοσπονδία Αμερικής
    Με πρωτοβουλία των Ηπειρωτικών οργανώσεων της Νέας Υόρκης,Φιλαδελφείας και Γούστερ και κατόπιν πολλών συσκέψεων, αποφασίστηκε η πρώτη σύγκληση Πανηπειρωτικού Συνεδρίου σε μιά έπαυλη στο Northboro, μιά μικρή πόληκοντά στο Γούστερ. Το Συνέδριο ορίστικε γιά την 19-21 Ιουλίου 1942. Ιστορική θα μείνη στα χρονικά του Ηπειρωτισμού της Αμερικής αυτή η Πανηπειρωτική συγκέντρωση. Η αθρόα προσέλευση των Ηπειρωτών από κάθε γωνιά τηςΑμερικής, ο ενθουσιασμός, η αγάπη, η ευθυμία και οι παντός είδους εκδηλώσεις εκείνωντων τριών ημερών θα μείνουν αξέχαστες
  14. ΟΕΚ Γερμανίας
    Η ΟΕΚ επιδιώκει τη δημιουργία στενών φιλικών σχέσεων μεταξύ του Ελληνισμού στην ΟΔΓ και του γερμανικού λαού καθώς και των άλλων εθνικοτήτων στη χώρα που ζούμε και εργαζόμαστε. Η ΟΕΚ είναι ανεξάρτητη από κρατικές ή άλλες αρχές, οργανισμούς και πολιτικά κόμματα. Η ύπαρξή της και δραστηριότητά της βασίζεται στις αρχές της δημοκρατίας, της φιλίας ανάμεσα στους λαούς και της ειρήνης. Σε ζητήματα εθνικής σημασίας ή που αφορούν τις βασικές αρχές του ανθρωπισμού και της δημοκρατίας, μπορεί να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις της.
  15. Σύνδεσμος Ιθακησίων Μελβούρνης
    Ο Ρόλος του Συνδέσμου Ιθακησίων Οδυσσεύς στα παροικιακά και στις σχέσεις Αυστραλών και Ελλήνων. Σε μικρό χρονικό διάστημα μετά αυτό τον ερχομό μου στη Μελβούρνη 6-12-37, παρευρέθηκα σε Συνέλευση του Συνδέσμου που είχε σκοπό να μαζέψει χρήματα δια την Ελληνική Αεροπορία. Με εντυπωσίασε ο θερμός πατριωτισμός των ομιλητών και επίσης έμαθα δια τη δράση του Συνδέσμου, δια την οποίαν διαβεβαιώθηκα στα μεθεπόμενα 11 χρόνια ως Γραμματέας του Συνδέσμου.
  16. Διεθνές Κέντρο Ελληνικών Ερευνών
    «Όσα φέρνει μια στιγμή δεν τα φέρνει ο χρόνος». Αυτό είναι το ρητό που διάλεξα εδώ παρουσιάζοντας την τόσο σημαντική έρευνα, δραστηριότητα και πάνω από όλα δημιουργία του Διεθνούς Κέντρου Ελληνικών Ερευνών που εδρεύει στη Γαλλία. Στην όμορφη ιστοσελίδα του Κέντρου μπορεί ο αναγνώστης να βρει αρκετό υλικό για τις δραστηριότητες του. Το Δ.Κ.Ε.Ε. αποτελεί ένα σημαντικότατο πνευματικό Κέντρο προώθησης του Ελληνικού Πολιτισμού της Διασποράς.
  17. Ελληνική Κοινότητα Βραΐλας
    Στα τέλη της δεκαετίας του 1860 ιδρύθηκαν, χάρη στην πρωτοβουλία ελληνικών συλλόγων, κατώτερο αρρεναγωγείο και παρθεναγωγείο, που φρόντιζε για τους άπορους "ελληνόπαιδες". Τα σχολεία αυτά, που μετατράπηκαν σε κοινοτικά στις επόμενες δεκαετίες, δεν ήταν τα μόνα ελληνικά σχολεία, καθώς στη Βραΐλα, μέχρι και τις αρχές του 20ού αιώνα, ιδρύθηκαν πάρα πολλά ελληνικά ιδιωτικά σχολεία, τόσο θηλέων, όσο και αρρένων.
  18. Ελληνικές Κοινότητες Βελγίου
    Η ελληνική παρουσία στο Βέλγιο έγινε αισθητή μόνο κατά τη μεταπολεμική περίoδο. Ώς τα μέσα της δεκαετίας του 1950 οι χίλιοι περίπου Έλληνες της χώρας αυτής ήταν,στην πλειονότητά τους, εγγράμματοι έμποροι ή γενικότερα ελεύθεροι επαγγελματίες. Από το 1953 ώς και το 1964 η εικόνα αυτή αλλάζει ποσοτικά και ποιοτικά: στην περίοδο αυτή ο αριθμός των Ελλήνων που ζούσαν στο Βέλγιο πολλαπλασιάστηκε δραματικά, φτάνοντας τα 20.069 άτομα.
  19. Έλληνες δούλοι στη Βοστώνη - 1827
    Ο Χριστόφορος Πλάτων Καστάνης (1814-1866) καταγόταν από τη Λιβαδειά της Χίου. Έχασε την οικογένειά του στη σφαγή του νησιού και αιχμαλωτίστηκε, πουλήθηκε ως δούλος και αναγκάστηκε να γίνει Μωαμεθανός. Η Γ. Μοχάλβη (μάλλον Γαρυφαλιά Μοχάλβη στην Ελληνική 1817-1830) γεννήθηκε στα Ψαρά και οι γονείς της σκοτώθηκαν στην σφαγή της Χίου. Πουλήθηκε στους Τούρκους ως δούλη και ο Αμερικανός Πρόξενος Joseph Langston την βρήκε στη Σμύρνη και την απελευθέρωσε το 1827.
  20. Η ελληνική παροικία της Οδησσού στα τέλη του 19ου αιώνα
    Τα απογραφικά δελτία είναι συγκεντρωμένα στο Κρατικό Αρχείο Οδησσού (G.A.O.O.). Βάση της απογραφής είναι το νοικοκυριό που διαρθρώνεται γύρω από τον αρχηγό της οικογένειας. Κάθε απογραφικό δελτίο καταγράφει τα μέλη μιας εστίας, συμπεριλαμβάνοντας το υπηρετικό προσωπικό και άλλα άτομα μη συγγενικά προς την οικογένεια που κατοικούν κάτω από την ίδια στέγη. Τα δελτία έχουν συμπεριλάβει 5086 Έλληνες, με βάση τη μητρική γλώσσα.
  21. Ελληνικη Κοινοτητα Αδελαϊδας - Σχολεια
    Δικαίωμα αναλλοίωτο κάθε Έλληνα της διασποράς ή Ελληνο-Αυστραλού απολετεί ο εμπλουτισμός της διάνοιάς του διαμέσου της μετάδοσης και διδασκαλίας τόσο της Ελληνικής γλώσσας όσο και των στοιχείων πολιτισμού, ιστορίας και φιλοσοφίας που σε αφθονία υφίστανται στην πολιτισμική μας κληρονομιά. Τόσο το αρχαίο ελληνικό πνεύμα όσο και η πιο σύγχρονη λαϊκή σοφία αποτελούν δυναμικά εφόδια για την διάπλαση του ήθους των νέων μας αλλά και την ενδυνάμωσή τους για την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση της ζωής και του μέλλοντος.
  22. Ελληνική Κοινότητα Αδελαΐδας
    Αν προσπαθήσουμε να εξετάσουμε πώς η έννοια της κοινότητας εφαρμόζεται στην Ελληνική Ορθόδοξη Κοινότητα Νότιας Αυστραλίας, θα πρέπει στις διαστάσεις της εθνικής ταυτότητας και του διοικητικού χαρακτήρα του οργανισμού να προσθέσουμε την ψυχή και την καρδιά των Ελλήνων της διασποράς. Αλλά ας εξετάσουμε πιο διεξοδικά τη γέννηση, το ξεκίνημα, το δυνάμωμα και την ανάπτυξη του ζωντανού αυτού δημοκρατικού οργανισμού που αποκαλούμε Ελληνική Ορθόδοξη Κοινότητα Ν.Α.
  23. Ελληνική Κοινότητα Πιατιγκόρσκ
    Οι πρώτες αναφορές για την ύπαρξη στο Πιατιγκόρσκ μιας οργάνωσης που να ενώνει όλους τους έλληνες της πόλης μας, αναφέρονται στην αρχή του περασμένου αιώνα. Όμως ένα από τα φύλλα της δημοτικής εφημερίδας «Γκόλος» (μπορείτε να το δείτε εδώ) που διασώθηκε τυχαία στο δημοτικό εθνογραφικό μουσείο διηγείται μια βραδιά που έκανε η ελληνική κοινότητα της πόλης Πιατιγκόρσκ στις 26 Δεκεμβρίου το 1917. - Η Πόλη Πιατιγκόρσκ είναι η δεύτερη μεγαλύτερη πόλη του νομού Σταυρούπολης.
  24. Ελληνική Κοινότητα Νέας Ζηλανδίας
    To 2006 υπολογίζεται ότι υπήρχαν γύρω στους 3000 Ελληνικής καταγωγής πολίτες στη Νέα Ζηλανδία πρώτης, δεύτερης, τρίτης και τέταρτης γενιάς. Οι περισσότεροι ζούσαν στο Wellington, την πρωτεύουσα της χώρας, με διάσπαρτες άλλες ομάδες στα υπόλοιπα διαμερίσματά της όπως στο Auckland, Christchurch, Napier, Wanganui, Palmerston North και αλλού. Ο Πανελλήνιος Σύλλογος (Pan-Hellenic Association) ήταν ο πρώτος εγγεγραμμένος οργανισμός των Ελλήνων της Νέας Ζηλανδίας και δημιουργήθηκε στο Wellington το 1929.
  25. Ελληνική Κοινότητα Λονδίνου
    Η ελληνική παρουσία στο Λονδίνο μπορεί να φτάσει μέχρι τις αρχές του δέκατου πέμπτου αιώνα. Οι δύο αδελφοί, Aνδρόνικος και Aλέξιος Εφφομάτος, που περιγράφηκαν στα εναπομείναντα έγγραφα ως “Γρεκοί”, καταγράφηκαν ώς κάτοικοι στην πόλη το έτος 1440. Ήταν από την Κωνσταντινούπολη, τώρα Ινσταμπούλ, η οποία έγινε έπειτα η πρωτεύουσα της ελληνόφωνης Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Από τo 1440, η Κωνσταντινούπολη ήταν κάτω από πολιορκία και μόνο δέκα τρία έτη αργότερα, τον Μάιο του 1453
  26. Ελληνική Κοινότητα Μελβούρνης
    Η μετανάστευση Ελλήνων στην Πολιτεία της Βικτώριας άρχισε με την ανακάλυψη του χρυσού (Αύγουστος 1851) στην τότε νεοϊδρυθείσα βρετανική αποικία. Σύμφωνα με μια από τις πρώτες απογραφές που διεξήχθησαν στη Βικτώρια το 1854, υπήρχαν 65 άντρες από την «Ελληνική Ορθόδοξη Εκκλησία» που κατοικούσαν στην τότε αποικία. Το πρώτο κύμα των Ελλήνων μεταναστών υιοθέτησε τη νοοτροπία του «Ελντοράντο» αναζητώντας τον εύκολο πλουτισμό. Η πλειοψηφία αυτών των Ελλήνων, αναζητώντας εργασία, υπέγραφαν συμφωνίες με ναυτιλιακές εταιρείες σε διάφορα λιμάνια της Αγγλίας.
  27. Ελληνική Κοινότητα Αλεξάνδρειας
    Ιστορικό υλικό που λάβαμε από την Ελληνική Κοινότητα Αλεξανδρείας και τον κύριο Γιώργο Δήμα για την ιστορία της Κοινότητας από το 1843 μέχρι τις μέρες μας. Με τι όνομα ξεκίνησε, ποιοι ήταν οι πρώτοι ηγέτες της, ποιοι στήριξαν την Κοινότητα και ποιοι την έφεραν στο ζηλευτό αυτό σημείο της ακμής της, όλη αυτή την περίοδο. 1843-1854 Ακόμα και πριν απ' την επίσημη ίδρυση της Ε.Κ.Α., το 1843, η μικρή παροικία της Αλεξάνδρειας συντηρούσε σχολείο και νοσοκομείο.
  28. Η Ελληνική Παροικία στην Αίγυπτο
    Πρόκειται για μια πολύ συνοπτική, πολύ περιληπτική περιγραφή της παροικίας μας στην Αίγυπτο. Δεν είναι δυνατό να αποδοθεί ικανοποιητικά και σε λίγα λεπτά μια ιστορία σχεδόν τριών χιλιάδων χρόνων, ένα πέρασμα που δημιούργησε σημαντικότατα ορόσημα στην ιστορία όλου του κόσμου. Βέβαια πολλές από τις λεπτομέρειες της ομιλίας είναι – ή τουλάχιστον πρέπει να είναι – γνωστές στους Αιγυπτιώτες, καλό όμως είναι κάθε τόσο να τις ξαναζωντανεύουμε στη μνήμη μας για να μη ξεχνούμε την υποχρέωση που έχουμε να διατηρήσουμε τις παραδόσεις που μας κληροδότησαν όλες οι γενιές, που παλαιότερα πάσχισαν να δημιουργήσουν όσα άφησαν ανεξίτηλη τη σφραγίδα τους στη γη των πυραμίδων.