Η ιστορια του Ρουπελ

Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΡΟΥΠΕΛ

 

Η Ιστορία ενός λαού δεν είναι μόνον οι λαμπρές του νίκες και τα φανταχτερά κι ένδοξα κατορθώματά του, αλλά αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της και τα σφάλματα και οι αποτυχίες του, γι’ αυτό και είναι επιβεβλημένο, τα μελανά αυτά σημεία της ζωής του, όσο σκοτεινά κι αν είναι, να γίνονται γνωστά και να κοινολογούνται ανεπηρέαστα, σαν καθαρώς ιστορικά γεγονότα και να ερευνούνται με το ίδιο ενδιαφέρον, όσο κι εκείνα που τον προβάλλουν σα λαό και λαμπρύνουν το παρελθόν του.

Γιατί, ο λαός που θέλει πραγματικά να διδαχτεί απ’ την ιστορία του και να παραδειγματιστεί απ’ τα σφάλματά του, πρέπει, παράλληλα με τα λαμπρά κι ευχάριστα κατορθώματά του, να μαθαίνει και τα σκοτεινά και δυσάρεστα ‘’επιτεύγματα’’ των προγόνων του.

Έτσι, η αντικειμενική ανάλυση των λαθών και η ανεπηρέαστη μελέτη των σφαλμάτων του παρελθόντος, παράλληλα με τα λαμπρά του κατορθώματα, να γίνει φάρος και οδηγός, που θα τον νουθετεί, θα τον διδάσκει και θα τον παραδειγματίζει, ώστε να βαδίζει σωστά στο παρόν αλλά και να χαράσσει καθαρά κι αλάνθαστα την πορεία του στο μέλλον

Η ιστορία της Ελλάδας, αν δεν είναι η αρχαιότερη και πλουσιότερη ιστορία όλων των λαών της γης, είναι πάντως η μεστότερη και η πιο ποικίλη σε σπουδαίες πρωτοβουλίες και προσφορές σ’ όλους τους τομείς της εξέλιξης του ανθρώπου, με έντονα και δυνατά πρότυπα και παραδείγματα ζηλευτά κι αξιομίμητα.

Και δεν είναι η ιστορία μας, όπως και η ιστορία κάθε άλλου λαού, μεστή μόνον από κάθε είδους λαμπρούς αγώνες και απαράμιλλους ηρωισμούς, οι οποίοι και δόξασαν το όνομα της φυλής μας σ’ όλα τα πλάτη και τα μήκη της γης, από αρχαιοτάτων χρόνων μέχρι σήμερα. Περιέχει και αποτυχίες, σφάλματα, προδοσίες, ήττες, εγωισμούς και συμφεροντολογίες πολιτικών αρχηγών μας, στρατιωτικών ηγητόρων μας και θρησκευτικών εθναρχών και ποιμεναρχών μας, οι οποίοι σκιάσανε και λέρωσαν πολλές σελίδες της και οι οποίες, δυστυχώς, δεν κοινολογήθηκαν όσο έπρεπε ή δεν κοινολογήθηκαν καθόλου, αλλά αποσιωπήθηκαν και αποσιωπούνται συστηματικά και αποφεύγονται προσεχτικά, όταν οι εκάστοτε καταστάσεις σταχυολογούν τα καλά και συμφέροντα μόνο για να συγγράψουν την ιστορία, την ‘’επίσημη’’ θα έλεγα ιστορία κι εκείνη που ενδέχεται να διαβάσει ο πολύς κόσμος.

Είναι αλήθεια πως η φιλοπατρία των Ελλήνων έγινε τρανό σύμβολο στους λαούς και οι αγώνες της Ελλάδας για τη λευτεριά, έπαιξαν σπουδαίο ρόλο στην πορεία του κόσμου. Πολλοί απ’ τους αγώνες αυτούς έγιναν φωτεινά παραδείγματα και άλλοι πάλι με τη σπουδαιότητά τους σημάδεψαν βαθιά τα βήματα της Οικουμένης και άλλαξαν τον ρου της μοίρας των λαών.

Ενδοξότατες είναι οι σελίδες του Μαραθώνα, των Θερμοπυλών και της Σαλαμίνας. Λαμπρότατη η πορεία του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Σπουδαίες και καθοριστικές για όλον τον κόσμο οι μάχες της Πύδνας, της Κορίνθου της Κωνσταντινούπολης. Θαυμαστοί και απίστευτοι οι αγώνες του ’21 και της Εθνικής Αντίστασης. Αναρίθμητες οι μεμονωμένες ατομικές πράξεις ή οι συλλογικές προσπάθειες των απλών Ελλήνων, που και το όνομά τους λάμπρυναν και την πατρίδα τους δόξασαν.

Αλλά, μέσα στη μακραίωνη πορεία του ο λαός αυτός έκανε και λάθη. Άλλα μεν συμπτωματικά, τυχαία και άθελά του, άλλα δε εσκεμμένα κι από κακή πρόθεση των κατά καιρούς ποικίλων αρχηγών του. Κι είναι ανάγκη να γνωρίζει ο σημερινός Έλληνας, παράλληλα με τα λαμπρά κατορθώματα της φυλής του κι αυτά τα λάθη των προγόνων του στην ολότητά τους, ώστε, με βάση τα παθήματα του παρελθόντος και γνώμονα την καλή θέληση, την εξαίσια ψυχική του έξαρση και την κατάλληλα κι ανυστερόβουλα καλλιεργούμενη γνώση και αρετή του, να χαράσσει σωστά και υπεύθυνα το δρόμο του μέλλοντός του.

Χαρά στους λαούς που γνώρισαν και αναγνώρισαν τα λάθη τους. Οι λαοί αυτοί, γνωρίζοντας το πραγματικό ιστορικό τους χθες, υπολόγισαν καλύτερα το αύριο και χάραξαν με πεποίθηση σταθερή πορεία στη ζωή τους.

Και αλίμονο στους λαούς εκείνους, που αγνόησαν τα σφάλματά τους, είτε γιατί εσκεμμένα τους τα απέκρυψαν ή γιατί σκόπιμα τους τα σερβίρισαν διαφορετικά και παραποιημένα οι επιτήδειοι. Οι λαοί αυτοί, αγνοώντας το πραγματικό τους παρελθόν, βάδισαν και βαδίζουν ταλαντευόμενοι, στοχεύοντας, αν στοχεύουν, σε πολύ ασαφείς, ακαθόριστους και θολούς  στόχους. Προχωρούν παραπαίοντας κι έχουν ανάγκη βακτηρίας για να στηριχτούν. Και τρισαλίμονο πάλι σε κείνους τους λαούς, που, ενώ έχουν οπωσδήποτε ανάγκη βακτηρίας για να στηριχτούν, ψάχνουν να βρουν τη βακτηρία αυτή, όχι στην ιστορική τους αλήθεια, αλλά στην πολύ πρόχειρη πολιτικολογία και στο φτηνό κι εφήμερο φτωχοκομματισμό.

Θα προσπαθήσω να φέρω στο φως όσο μπορέσω περισσότερες απ’ αυτές τις συστηματικά καταπλακωμένες αλήθειες και να τις κάνω όσο γίνεται προσιτές στον πολύ κόσμο.

Στην προσπάθειά μου αυτή δεν πρόκειται να ασχοληθώ με φανταχτερές κι εντυπωσιακές νίκες κι επιτυχίες της φυλής μας, ούτε με σπουδαία και πασίγνωστα κατορθώματα του λαού μας. Αντίθετα. Πρόκειται να εμβαθύνω περισσότερο και να ξεσκεπάσω όσο γίνεται καταχωνιασμένες απ’ τους διάφορους κατά καιρούς συμφεροντολόγους αλήθειες, τις οποίες, όταν μάθουμε εμείς οι απλοί άνθρωποι, πολλά έχουμε να ωφεληθούμε και σαν άτομα και σαν Έθνος, όταν τις εκτιμήσουμε σωστά.

Τα δυσάρεστα αυτά γεγονότα, που, όσο δυσάρεστα κι αν είναι, δεν παύουν να είναι μια αδιάσειστη ιστορική πραγματικότητα, αν και ερχόμενα στο φως θα ξαφνιάσουν και θα ξενίσουν πολλούς, είναι τόσο σπουδαία και τόσο διδακτικά, ώστε δεν παύουν να αποτελούν κι αυτά, από διδακτικής πάντοτε άποψης και από άποψης παραδειγματισμού, μεγάλες και ενδιαφέρουσες σελίδες της ιστορίας μας.

Μια τέτοια άγνωστη για τους πολλούς πτυχή της ιστορίας μας είναι και η ιστορία του Ρούπελ.

Στην αναφορά μου αυτή θα προχωρήσω χωρίς καμιά προκατάληψη και τελείως ανεπηρέαστα από κομματισμούς και πολιτικές τοποθετήσεις, με μόνο και μοναδικό σκοπό μου την ιστορική αλήθεια.

Τα στενά του Ρούπελ βρίσκονται ανάμεσα στα ορεινά συγκροτήματα του Ορβήλου και του Μπέλες. Είναι μια στενωπός μήκους περίπου 10 χιλιομέτρων και πλάτους από 500 μέχρι 2000 μέτρα. Κατά μήκος της στενωπού αυτής ρέει ο Στρυμόνας ποταμός και δίπλα του περνάει ο δρόμος Τζουμαγιάς – Σιδηροκάστρου, ο οποίος συνεχίζει προς τον κάμπο των Σερών.

Μπαίνοντας στα στενά απ’ το ελληνικό έδαφος, περνάμε τη σιδηροδρομική γραμμή που πάει στα Πορόια και Δοβά-Τεπέ κι αριστερά μας, στους πρόποδες του Μπέλες, στον ορεινό όγκο της Σουλτανίτσας, συναντάμε το χωριό Βέτρινα και πιο βαθιά και στο δεξί μας χέρι βλέπουμε να υψώνεται σκυθρωπός και επιβλητικός ένας ορεινός όγκος, πάνω στον οποίο βρίσκεται το ξακουστό οχυρό του Ρούπελ. Το οχυρό αυτό δεσπόζει της όλης περιοχής, γι’ αυτό κι επικράτησε ολόκληρη η στενωπός να ονομάζεται ‘’Ρούπελ’’ ή τα ‘’Στενά του Ρούπελ’’.

Οι Βυζαντινοί το ονόμαζαν ‘’Ροπέλιον’’ ή ‘’Ρουπέλιον’’ κι εδώ κρίθηκαν οι τύχες πολλών στρατών και το μέλλον διαφόρων κατά καιρούς ηγεμόνων.

Στα στενά του Ρούπελ ο Θεόδωρος ο 2ος , ο Λάσκαρης, το 1256 νίκησε κατά κράτος το στρατό του βουλγαρικής καταγωγής στρατηγού του Δραγωτά, ο οποίος είχε στασιάσει εναντίον του.

Επίσης, στα στενά του Ρούπελ νικήθηκε κατά κράτος ο βουλγαρικός στρατός του Σαμουήλ απ’ το Βασίλειο τον 2ο στη μάχη του Κλειδιού το 1014.

Κι άλλες φορές στη Βυζαντινή εποχή και στην εποχή της Τουρκοκρατίας στρατοί νικήθηκαν ή νίκησαν μέσα στα αφιλόξενα φαράγγια των Στενών.

Empros1913
“Εμπρός” 1913, φωτο Βικιπαιδεία

Κατά τον πρώτο Βαλκανικό πόλεμο η 7η βουλγαρική μεραρχία του στρατηγού Θεοδώρωφ πέρασε στις 12 Οκτωβρίου 1912 τα Στενά και κατέβηκε προς νότο, χωρίς να συναντήσει αντίσταση των Τούρκων, εκτός από μια μικρή μάχη που έδωσε στις 19 Οκτωβρίου κοντά στο χωριό Βέτρινα με τα υπολείμματα του στρατού του στρατηγού Αλή-Ναδίρ πασά. Γιατί το κύριο σώμα του τουρκικού στρατού του Στρυμόνα είχε διαταχτεί να προχωρήσει προς τα ελληνοτουρκικά σύνορα και να ενισχύσει τα τμήματα του στρατηγού Χασάν-Ταξίτ πασά, που πολεμούσαν στο Σαραντάπορο, όπου και νικήθηκαν φυσικά.

Κατά το δεύτερο Βαλκανικό πόλεμο η ελληνική στρατιά, που αποτελούνταν απ’ την 1η και την 6η μεραρχία, με στρατηγό τον Μανουσογιαννάκη, πέρασε τα Στενά του Ρούπελ και προχώρησε μέσα στη Τζουμαγιά.

Η νεότερη Ελλάδα, μετά τη συνθήκη του Βουκουρεστίου στις 28 Ιουλίου 1913, βλέποντας τη στρατηγική σπουδαιότητα των Στενών, τα οχύρωσε το 1914, κατασκευάζοντας συστηματικά κατά το δυνατό οχυρωματικά έργα και φρούρια. Τα έργα αυτά βελτιώθηκαν αργότερα κι αποτέλεσαν τη γραμμή ‘’Μεταξά’’. Του όλου συγκροτήματος των οχυρώσεων και πάλι δεσπόζει το οχυρό του Ρούπελ σ’ αυτήν την περιοχή.

Στο δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο το οχυρό του Ρούπελ έπαιξε και πάλι σπουδαιότατο ρόλο, γιατί κατόρθωσε να αντισταθεί στο σιδηρόφρακτο γερμανικό χείμαρρο και να σταματήσει τα τρομερά για την εποχή εκείνη γερμανικά τανκς απ’ τις 6 Απριλίου που εκδηλώθηκε η γερμανική επίθεση ως τις 10 Απριλίου το πρωί, οπότε και υπογράφτηκε η ανακωχή απ’ το στρατηγό Τσολάκογλου με σύμπραξη του στρατηγού Μπακόπουλου και του Μητροπολίτη Ιωαννίνων Σπυρίδωνα.

Ας μου επιτραπεί εδώ να κάνω μια μικρή παρένθεση και να αναφερθώ σ’ ένα μικρό περιστατικό, το οποίο σκιαγραφεί κάπως τον πρώτο κατοχικό ‘’πρωθυπουργό’’.

Στη μικρασιατική εκστρατεία ο Τσολάκογλου υπηρετούσε με το βαθμό του ταγματάρχη σαν επιτελάρχης της μεραρχίας Δημαρά.

Με την κατάρρευση του μετώπου και την οπισθοχώρηση του ελληνικού στρατού, ο Τσολάκογλου εγκατέλειψε τη μεραρχία του και γύρισε απ’ τους πρώτους στην Αθήνα. Μάλιστα, υπέβαλε και αναφορά στο ΓΕΣ, στην οποία έλεγε ότι ο στρατηγός Δημαράς πέθανε κι ότι αυτός τον έθαψε με τα ίδια του τα χέρια. Τα ίδια δήλωσε και στη γυναίκα του στρατηγού, η οποία μάλιστα έκανε και μνημόσυνο στον άντρα της. Ύστερα, όμως, από λίγο ο στρατηγός γύρισε ζωντανός στην Αθήνα και αποκαλύφτηκαν οι ψευτιές του Τσολάκογλου, γεγονός το οποίο τον έβαλε στο περιθώριο κι έγινε μια απ’ τις αιτίες της βαθμολογικής του στασιμότητας. Ώσπου ήρθε ο Μεταξάς και τον έκανε στρατηγό, για να μας παραδώσει, μαζί με το δεσπότη στους Γερμανούς.

 

Το ΡΟΥΠΕΛ δεν γονατιζει

 

Αλλά, ας ξαναγυρίσουμε στην 6η Απριλίου 1941. Το ξακουστό οχυρό διοικούσε τότε ο αντισυνταγματάρχης Γ. Δουράτσος. Η μικρή σε αριθμό συγκριτικά φρουρά των συνόρων είχε να αντιμετωπίσει τη 12η γερμανική στρατιά του Φον Κλιστ και τα Στενά του Ρούπελ το 18ο ορεινό σώμα στρατού του στρατηγού Rohme. Με την εκδήλωση της επίθεσης το φρούριο του Ρούπελ το σφυροκοπούσαν η 5η και η 6η ορεινές γερμανικές μεραρχίες, υποστηριζόμενες από βαρύ πυροβολικό και αεροπλάνα στούκας. Τρεις επιθέσεις έκαναν οι Γερμανοί, ύστερα από καταιγιστικό βομβαρδισμό, αλλά οι Έλληνες στρατιώτες, με εφ’ όπλου λόγχη και μάχη σώμα προς σώμα, συνεχώς τους απωθούσαν και τους έδιωχναν πίσω, προξενώντας τους τεράστιες απώλειες. Το ελληνικό πυροβολικό δεν αστοχούσε και ο εχθρός έχασε πάρα πολλά άρματα μάχης στις επιθέσεις εκείνες.

Ο αντιστράτηγος Γεώργιος Τσολάκογλου (καθιστός δεξιά) συζητά με τον γερμανό στρατηγό Γιοντλ (καθιστός δεύτερος από αριστερά) και τον ιταλό στρατηγό Φερρέρο (προς τα δεξιά με την πλάτη προς τον φακό) το τρίτο και οριστικό πρωτόκολλο παράδοσης της Ελλάδας στην ναζιστική Γερμανία και την φασιστική Ιταλία. Θεσσαλονίκη, 23 Απριλίου 1941. (Φωτο Κέντρου Σιμόν Βιζενταλ)
Ο αντιστράτηγος Γεώργιος Τσολάκογλου (καθιστός δεξιά) συζητά με τον γερμανό στρατηγό Γιοντλ (καθιστός δεύτερος από αριστερά) και τον ιταλό στρατηγό Φερρέρο (προς τα δεξιά με την πλάτη προς τον φακό) το τρίτο και οριστικό πρωτόκολλο παράδοσης της Ελλάδας στην ναζιστική Γερμανία και την φασιστική Ιταλία. Θεσσαλονίκη, 23 Απριλίου 1941. (Φωτο Κέντρου Σιμόν Βιζενταλ)

Αφού κάθε γερμανική προσπάθεια απέτυχε, οι Γερμανοί έφεραν ειδικά φλογοβόλα και μηχανήματα παραγωγής πυκνού καπνού, τα οποία και πάλι δεν απέδωσαν τα προσδοκώμενα αποτελέσματα.

Στις 9 Απριλίου οι Γερμανοί είχαν μπει στη Θεσσαλονίκη, σπάζοντας τη γραμμή της Δοϊράνης, ενώ στο Ρούπελ ακόμα κυμάτιζε η ελληνική σημαία. Οι Έλληνες φαντάροι έγραφαν εκεί ψηλά και πάλι σελίδες δόξας και ηρωισμού κι αποθανάτιζαν για ακόμη μια φορά το όνομα-σύμβολο του οχυρού.

Όταν, μετά την ανακωχή του Τσολάκογλου, οι Γερμανοί κυρίεψαν τα ερείπια του Ρούπελ κι αντίκρυσαν τους μπαρουτοκαπνισμένους υπερασπιστές του, τους παρέταξαν μπροστά στα μισογκρεμισμένα θρυλικά οχυρά και Γερμανός συνταγματάρχης τους απένειμε τιμές, χαιρετώντας τους στρατιωτικά και συγχαίροντάς τους δια χειραψίας έναν-ένα.

Αυτό ήταν κάτι το μοναδικό στην ιστορία του πολέμου.

Αυτές είναι με πολύ λίγα λόγια οι ένδοξες σελίδες της ιστορίας του Ρούπελ. Υπάρχει, όμως και μια ιστορική πτυχή όχι και τόσο τιμητική, η οποία, χωρίς να επισκιάζει την ιστορία του και την τιμή των υπερασπιστών του, δεν τιμά καθόλου τους πρωτεργάτες της δημιουργίας της.

Αλέκος Αγγελίδης
Δημοσιεύτηκε ‘’Ο.Β.’’  25.5.1984


Α Ρ Θ Ρ Α - Τ Η Σ - Ι Δ Ι Α Σ - Κ Α Τ Η Γ Ο Ρ Ι Α Σ :
  1. Από τι πέθανε ο Μέγας Αλέξανδρος
    Θεωρείται, και δικαίως, μια από τις μεγαλύτερες προσωπικότητες της ιστορίας: Πέρα από ικανότατος στρατιωτικός διοικητής, ο Μέγας Αλέξανδρος (356 πΧ- 323 πΧ) σηματοδότησε το τέλος μιας εποχής και την έναρξη μιας νέας, φέρνοντας την Ανατολή και τη Δύση πιο κοντά από ό,τι είχαν έρθει ποτέ άλλοτε στο παρελθόν. Οι κατακτήσεις του αποτέλεσαν την ανατολή της Ελληνιστικής Περιόδου, η επίδραση της οποίας θα συνεχιζόταν για πολλά χρόνια μετά την πτώση των τελευταίων ελληνιστικών βασιλείων- οπότε και ο ρόλος του ως προς την εξάπλωση και επίδραση του ελληνικού πολιτισμού στην παγκόσμια ιστορία δεν μπορεί να αμφισβητηθεί.
  2. Δεν το πιστεύω
    ΓΙΩΡΓΟΣ Κ. ΚΥΡΜΕΛΗΣ Εἶναι φυσικό, σέ τραγικές καί ἐξευτελιστικές γιά την πατρίδα στιγμές πού ἔφεραν στόν τόπο οἱ κακῆ τῆ μοίρα κυβερνῆτες του, νά ψάχνει ἡ μνήμη μας ἀνθρώπους πού ἔδωσαν τή ζωή τους γιά τόν τόπο αὐτό. Πού στέγνωσαν καί ἑκούσια ἀποξήραναν τόν ἐσωτερικό τους κόσμο, τίς ἁπλές καί ἀνθρώπινες χαρές τῆς ἐπίγειας ζωῆς, κι ἀφοσιώθηκαν  κι ἀφιερώθηκαν σέ ἀγῶνες δύσκολους και σκληρούς μόνο καί μόνο νά δοῦν αύτόν τόν πάντα προδομένο τόπο ν΄ἀλλάζει δρόμο καί τρόπο καί βίο. Στή διαιώνια ἱστορία μας ὑπῆρξαν πάντα τέτοιοι ἡγέτες-ἄνθρωποι. Προς τούς ὁποίους προσέτρεχε ὁ λαός σέ στιγμές ἀπελπισίας, τρόμου καί πανικοῦ καί μάλιστα κι ὃταν εἶχαν ἤδη πεθάνει.
  3. Προσωπικότητες της Μακεδονίας
    Μετά αυτή τη σύντομη περιήγηση στο χώρο της Μακεδονίας, περνάμε σε έναν άλλο χώρο, των προσωπικοτήτων της, που προέρχονται από διάφορες πόλεις της και διακρίνονται για τα ποικίλα προσόντα τους. Σε αυτή την αναφορά τηρείται μία χρονολογική πορεία που ξεκινάει τον 5ο αι. με το Στωβαίο Ιωάννη, γραμματικό και συγγραφέα Ανθολογίας της Ελληνικής Γραμματείας. Ακολουθούν δύο άντρες, με το όνομα: Ποσείδιππος, που έζησαν τον 4ο και 3ο αι.
  4. Οι Μακεδόνες - Ε
    ©Πιπίνα Δ. Έλλη (Dr Pipina D. Elles) Sydney, Australia Οι διάδοχοι του Μ. Αλεξάνδρου Τον Περδίκκα (τον αρχαιότερο των στρατηγών του Μ. Αλεξάνδρου που εργάστηκε ολόψυχα για την ενότητα του κράτους το οποίο κληροδότησε στους στρατηγούς του και στους συνεργάτες του, ο Αλέξανδρος, με τον θάνατο του) αντικατέστησε ο Αντίπατρος που πέθανε αποσυρόμε­νος στην Μακεδονία. Ετούτος όρισε ως διάδοχό του τον Πολυσπέρχοντα, αντί του γιου του Κασσάνδρου. Ο Κάσσανδρος όμως αποφάσισε να εκτοπίσει τον Πολυσπέρχοντα. Ήρθε λοιπόν κατά της Μακεδονίας, νίκησε τον Πολυσπέρχοντα στην Πύδνα το 316 π. Χ., συνέλαβε μά­λιστα και καταδίκασε σε θάνατο την Ολυμπιάδα και παν­τρεύτηκε την κόρη της Θεσσαλονίκη[1], την αδερφή του Μ. Αλεξάνδρου. Ο έκπτωτος Πολυσπέρχων, κατέφυγε στους Αιτωλούς.
  5. Το Μακεδονικό Ζήτημα
    Από το 1870 παρουσιάζονται σερβικές και βουλγαρικές διεκ­δικήσεις επί της Μακεδονίας. Η δημιουργία του IMRO (Internal Macedonian Revolutionary Organisation) από τον Goce Delkev και άλλους πέντε Βουλγάρους, στοχεύει στην εξουδετέρωση εξωτερικών επιδράσεων και στην διάσωση της Βουλγαρικής εθνικότητας (όπως καταθέτει ο Ivan Hadzhinicolov[2]), με την ίδρυση της «Μακεδονίας για τους Μακεδόνες». Στην πραγματικότητα όμως οι Βούλγαροι απέβλεπαν στην μέλλουσα προσάρτηση της Μακεδονίας[3] στη χώρα τους τη Βουλγαρία, παρόμοια όπως είχε συμβεί και με την Ανατολική Ρωμυλία (σύμφωνα με τις αποφάσεις του συνεδρίου του Βερολίνου, το 1878).
  6. Οι Μακεδόνες - Δ
    Ο Αλέξανδρος[1], διαδέχτηκε τον πατέρα του Φίλιππο στον θρόνο σε ηλικία είκοσι (20) ετών, ανακηρυχθείς βασιλιάς α­πό τους στρατευμένους Μακεδόνας. Ο Διόδωρος[2] καταθέτει ότι ο Αλέξανδρος από τη μεριά του Φιλίππου ήταν απόγονος του Ηρακλή και από τη μεριά της μητέρας του απόγονος των Αιακιδών. Κληρονόμησε λοιπόν –σύμφωνα με την ελληνική παράδοση και πεποίθηση- σπουδαία φυσική δύναμη και ποιότητες ήθους.
  7. Οι Μακεδόνες - Γ
    ©Πιπίνα Δ. Έλλη (Dr Pipina D. Elles) Sydney, Australia Ο Φίλιππος Αγνώστου - Jastrow (2006), Κοινό Κτήμα, https://commons. wikimedia.org/ w/index.php?curid=640435 Σε ετούτη τη δύσκολη περίοδο για τη Μακεδονία, ανεβαίνει στην εξουσία ο γιος του Αμύντα Γ’, ο Φίλιππος, μόλις 23 ετών. Στην αρχή ορίζεται ως επίτροπος του ανήλικου ανιψιού του, γιου του Περδίκκα.  Σύντομα όμως στέφεται Βασιλιάς ο ίδιος. Υπό τη βασιλεία του  η Μακεδονία γνωρίζει, όσο ποτέ άλλοτε, μεγάλη στρατιωτική και πολιτική ακμή. Ο Πυθαγόρειος φιλόσοφος Παμμένης, διδάσκαλος του Φιλίππου στις Θήβες, την περίοδο που νεαρός (στα δεκαπέντε του) ο Φίλιππος είχε κρατηθεί ως όμηρος και μάλιστα για περισσότερο από δύο χρόνια[1], λέει ότι ο μαθητής του αγά­πησε τον πολιτισμό που γνώρισε στη Θήβα και μελέ­τησε τα στρατιωτικά πράγματα των Θηβαίων. Μετά από τον φόνο του Πτολεμαίου, ο Περδίκκας, αδερφός του Πτολεμαίου, διόρισε τον Φίλιππο διοικητή επαρχίας στην Μακεδονία, όπου εκείνος συγκρότησε και οργάνωσε στρατό, σύμφωνα με τις δικές του γνώσεις και αντιλήψεις. Με αυτόν τον στρατό επιβλή­θηκε εν γένει, στους Μακεδόνες.
  8. Οι Μακεδόνες - Β
    Η μάχη της Χαιρώνειας[1] δεν ήταν το τέλος της Ελληνικής Ιστορίας, όπως μερικοί ιστορι­κοί του 19ου αι. υποστήριξαν, αλλά η αρχή ενός και­νούργιου κεφαλαίου στην Ελληνική Ιστορία. Οι Ελληνιστικοί χρόνοι υπήρξαν για την Ελλάδα η χρονική περίοδος κατά την οποία η Ελληνική γλώσσα υπερβαίνει τα τότε Ελληνικά σύνορα και αποβαίνει «παγκόσμια». Ετούτη την περίοδο έχουμε τη δημιουργία σπουδαίων έργων. Από τον όρο της Αγίας Γραφής[2] «Ελληνισταί», ο Joh Gust. Droysen υιοθετεί και χρησιμοποιεί τους όρους «Ελληνιστικοί χρόνοι» και Hellenismus (Ελληνισμός). Άλλοι τοποθετούν την έναρξη των Ελληνιστικών χρόνων στα μέσα του 4ου αι.[3] Ετούτη η εκδοχή ενισχύεται από τον τάφο του «Petosiris» στην Ερ­μούπολη της Αιγύπτου[4], από τον πάπυρο των «Περσών» του Τιμόθεου στο Abousir-el-Meleq[5] και από το Μαυσω­λείο του Δυνάστη της Καρίας, Μαύσωλο[6].
  9. Οι Μακεδόνες - Α
    Οι Αρχαίοι Μακεδόνες, ανήκουν στα Ελληνικά φύ­λα τα οποία με την κάθοδο των Δωριέων[4], στο τέλος της 2ης π. Χ. χιλιετηρίδας, εγκαταστάθηκαν στο ΒΑ τμήμα της Ελληνικής Χερσονήσου. Οι Μακεδόνες δεν προχώρησαν προς νότο, όπως έκαναν τα υπόλοιπα Ελληνικά φύλα, αλλά παρέμειναν στο τμήμα αυτό της Ελληνικής γης η οποία απέβη η πατρίδα τους και ονομάστηκε από αυ­τούς "Μακεδονία"
  10. Μακεδονία σημαίνει...
    Ο Stephen G. Miller, Επίτιμος Καθηγητής του Πανεπιστημίου Berkley, Καλιφόρνια, ΗΠΑ, εξηγεί σε επιστολή του ότι γιατί τα Σκόπια σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να ονομάζονται Μακεδονία. Συγκεκριμένα, γράφει ο διάσημος Αμερικανός Καθηγητής προς τον Εκδότη του Archaeology...
  11. Μακεδονικος Αγωνας 1904 -1908
    Διάλεξη στη Μελβούρνη, Αυστραλία, στις 03 Νοεμβρίου 2013. Η διάλεξη διοργανώθηκε από την Ένωση Θεσσαλονικέων "Ο Λευκός Πύργος", την Κοινότητα Ώκλη και Περιχώρων το Ημερήσιο Ελληνικό Κολλέγιο Oakleigh Grammar και την Ελληνική Σχολή Ζήνων Μελβούρνης στο πλαίσιο 29ων γενεθλίων της αδελφοποίησης μεταξύ των πόλεων Θεσσαλονίκης και Μελβούρνης.
  12. Κρουσοβο - Γευγελη
    Θεωρείται ότι το όνομά της έχει κοινή ρίζα με τα «Κρούσια» και προέρχεται από το μακεδονικό όνομα «Κρούσσος». Η ελληνική κοινότητα του Κρουσόβου, βλαχόφωνη στην πλειονότητά της, ήταν μια από τις ανθούσες του βορειομακεδονικού χώρου. Πληθυσμιακά γνωρίζουμε ότι το 1856 το Κρούσοβο είχε 18.000 κατοίκους, κυρίως βλαχόφωνους Έλληνες και λίγους Αλβανούς και Βούλγαρους.
  13. Οχριδα
    Ιδρύθηκε την εποχή του Χαλκού από τον Κάδμο με το όνομα Λυχνίδα ή Λυχνιδός. Πρόκειται για μια από τις αρχαιότερες ελληνικές πόλεις και αποτέλεσε, κατά τους ιστορικούς τηΒόρειο Ακρόπολη του Ελληνισμού. Η σύγχρονη πόλη της Αχρίδας βρίσκεται πάνω στα ερείπια της αρχαίας ελληνικής πόλης Λυχνιδού, που η ίδρυσή της τοποθετείται τον 6ο αιώνα π.χ. Στα βυζαντινά χρόνια τη συνατάμε ως Ιουστινιανή.
  14. Στρώμνιτσα
    Η αρχαιολογική έρευνα στην περιοχή έχει αποκαλύψει πλήθος αρχαίων ελληνικών αγαλμάτων, αγγείων, νομισμάτων, ελληνικών (και λίγων ρωμαϊκών) επιγραφών. Εδώ στην αρχαιότητα υπήρχε η ελληνική πόλη Αστραίον. Στη ρωμαϊκή και βυζαντινή περίοδο θα συναντήσουμε την πόλη ως Τιβεριούπολη. Στην πόλη αυτή μαρτύρησαν το 362, επί Ιουλιανού, οι «δεκαπέντε μάρτυρες».
  15. Οι Ελληνες στη FYROM
    Η ένταση μεταξύ των δύο χωρών και το ανεπίλυτο πρόβλημα με την οριστική ονομασία της νέας αυτής χώρας, δημιούργησαν εντάσεις και αύξησαν τις προκαταλήψεις και στις δύο πλευρές των συνόρων. Η υποχώρηση του σλαβομακεδονικού εθνικισμού, που εκτιμώ ότι είναι η κύρια πηγή έντασης, και ο έντιμος συμβιβασμός ανάμεσα στις δύο χώρες...
  16. Οι Αλυκες του Κιτρους
    Στην παραλία του Κίτρους και στην αρχαία θέση Αθεράδα, όπου και το ακροτήριο Αθερίς, εκεί που πιστεύονταν και πιστεύεται ότι υπήρχε το αρχαίο λιμάνι της Πύδνας, υπάρχουν σήμερα εγκαταστάσεις παραγωγής άλατος. Οι Αλυκές.
  17. Το Κονακι του Κιτρους
    Την τελευταία περίπου εκατονταετία της τουρκοκρατίας, το Κίτρος ήταν τσιφλίκι της οικογένειας Μπίτζιου και μεταβιβάζονταν κανονικά απ’ τον πατέρα στο γιο. Σπουδαιότερος και πιο γνωστός απ’ αυτούς ήταν ο Νικόλαος Μπίτζιος ή Νικολάκης, όπως τον έλεγαν, που έζησε στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ου αιώνα.
  18. Η ιστορια του Ρουπελ
    Η Ιστορία ενός λαού δεν είναι μόνον οι λαμπρές του νίκες και τα φανταχτερά κι ένδοξα κατορθώματά του, αλλά αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της και τα σφάλματα και οι αποτυχίες του, γι’ αυτό και είναι επιβεβλημένο, τα μελανά αυτά σημεία της ζωής του, όσο σκοτεινά κι αν είναι, να γίνονται γνωστά και να κοινολογούνται ανεπηρέαστα, σαν καθαρώς ιστορικά γεγονότα και να ερευνούνται με το ίδιο ενδιαφέρον, όσο κι εκείνα που τον προβάλλουν σα λαό και λαμπρύνουν το παρελθόν του.
  19. Μακεδονια - Πυδνα και Χριστιανισμος
    Ο Απόστολος Παύλος, στη διάρκεια της δεύτερης περιοδείας του (52 ή 53 μ.Χ.), προερχόμενος απ’ τη Βέροια και πηγαίνοντας για τη Νότια Ελλάδα, πέρασε, σύμφωνα με την παράδοση, απ’ τη διπλανή Μεθώνη, όπου και επιβιβάστηκε σε πλοίο για την Αθήνα. Από κει «εξαπέστειλαν (αυτόν) οι αδελφοί, πορεύεσθαι ως επί την θάλασσαν»1.
  20. Μακεδονια - Αρχαιο Κιτρος
    Με την κατάκτηση της Μακεδονίας απ’ τον Αιμίλιο Παύλο και τα μέτρα που πήρε το Συνέδριο της Αμφίπολης κι ύστερα απ’ την κατάπνιξη των επαναστάσεων, που επακολούθησαν με τον Ανδρίσκο και τον Αλέξανδρο, η Πύδνα, σαν που υπέστη και τις μεγαλύτερες καταστροφές απ’ τους πολέμους και που αντιμετώπισε πρώτη το οξύ μένος των Ρωμαίων, πέφτει σε οικονομική και κοινωνική στασιμότητα και παρακμή.
  21. Μακεδονια - Επανασταση στην Πυδνα
    ΚΕΦΑΛΑΙΟ  ΟΓΔΟΟ Η ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΥΔΝΑ ΤΟ 148 π.Χ. Τρία χρόνια μετά τη μάχη της Πύδνας, η ρωμαϊκή Σύγκλητος έστειλε αντιπροσώπους της στη Μακεδονία,
  22. Μακεδονια - Αιμιλιος Παυλος και ο θριαμβος
    Ο Αιμίλιος Παύλος γεννήθηκε το 230 ή 229 π. Χ.. Προερχόταν από αριστοκρατική οικογένεια του οίκου των Αιμιλίων. Λέγεται πως ήταν ελληνικής καταγωγής και πως ο πρόγονός του Μάμερκος ήταν γιος του σοφού Πυθαγόρα και ονομάστηκε Αιμίλιος «δια την αιμυλία λόγου και χάριν». Ο Παύλος είχε τύχει καλής μόρφωσης, σύμφωνα με τη ρωμαϊκή και την ελληνική παιδεία κι αγαπούσε τον ελληνικό πολιτισμό. Από μικρός είχε εκπαιδευτεί και στα όπλα κι είχε διακριθεί και στον τομέα αυτό.
  23. Μακεδονια - Πριν τη μαχη της Πυδνας
    Αφού είδαμε περιληπτικά και με μεγάλη συντομία πώς πάτησαν πόδι οι Ρωμαίοι στην Ελλάδα και πώς κατάφεραν να ενισχύσουν και να ισχυροποιήσουν τις θέσεις τους στο έδαφός της, ας δούμε πώς εξελίχτηκαν τα πράγματα στη Μακεδονία, ύστερα απ’ το θάνατο του Φιλίππου του Ε’ και την άνοδο του Περσέα στο θρόνο.
  24. Μακεδονια - Η Πυδνα 500 - 323 π.Χ.
    Απ’ την ενδοχώρα των Βαλκανίων, την Ιλλυρία και τη Μακεδονία, κατέβηκαν κατά καιρούς οι διάφορες ελληνικές φυλές (Ίωνες, Δωριείς, Πελασγοί κ.λ.π.), οι οποίοι και κατοίκησαν τη Μακεδονία και τη Νότια Ελλάδα. Κι απ’ τις πόλεις πάλι της νότιας Ελλάδας ξεκίνησαν αργότερα κύματα Ελλήνων αποίκων, για να κατοικήσουν τα παράλια του Αιγαίου, της Μεσογείου, του Πόντου κ.λ.π.. Κι άλλοτε μεν έδιωχναν παλιούς κατοίκους ή αφομοίωναν υπάρχοντες βαρβαρικούς οικισμούς, άλλοτε δε ίδρυαν κανούριες πόλεις και δημιουργούσαν νέα κέντρα ζωτικά και αξιόλογα, τα οποία επέζησαν χιλιάδες χρόνια κι έγραψαν μακραίωνη κι ενδιαφέρουσα ιστορία, συμβάλλοντας ουσιαστικά στην ιστορική γενικά εξέλιξη των περιοχών που δέσποζαν.
  25. Μακεδονια - Ο Πρωτος Οικισμος
    Η Πύδνα πιστεύεται πως χτίστηκε κατά τον 8ο ή 7ο π.Χ. αιώνα απ’ τους Ερετριείς της Εύβοιας, όπως και η παρακείμενη Μεθώνη[1]. Υπάρχει πιθανότητα στη θέση της Πύδνας να βρήκαν τότε οι Ερετριείς κάποιον άλλο οικισμό, με το ίδιο ή άλλο όνομα, γύρω απ’ τον οποίο να έχτισαν την καινούρια πόλη τους. Την πιθανότητα αυτή ενισχύουν οι πρόσφατες διαπιστώσεις των αρχαιολόγων, που μελέτησαν το μικρό τύμβο, τον οποίο και εντόπισαν το 1981 στην περιοχή του Παλιόκιτρους. Η κατασκευή του τύμβου αυτού ανάγεται στο τέλος της εποχής του χαλκού και στις αρχές της εποχής του σιδήρου.
  26. Το λιμάνι της Πύδνας
    Η Πύδνα είχε αποκτήσει κατά καιρούς ξεχωριστή δύναμη και ιδιαίτερα την εποχή του Φιλίππου του Β’ είχε τονιστεί πολλές φορές απ’ το Δημοσθένη, το μεγάλο ρήτορα των αιώνων, η ζωτικότητά της και η μεγάλη σημασία της, σ’ ότι αφορούσε την ισορροπία των δυνάμεων στον τότε Ελλαδικό και στο Μεσογειακό γενικότερα χώρο. Κι όλη αυτή η διάκριση και η σπουδαιότητα της Πύδνας οφείλονταν στον πλούτο της, στη γεωγραφική της θέση και περισσότερο στο ζωτικής σημασίας λιμάνι της.
  27. Μακεδονία - Μετά τη Μάχη της Πύδνας
    Αμέσως μετά την εκπόρθηση της Πύδνας, ο Αιμίλιος Παύλος έστειλε πρέσβεις του στη Ρώμη, για να αναγγείλουν την περήφανη νίκη του στη Σύγκλητο. Η αντιπροσωπεία αυτή αποτελούνταν από τρεις αξιωματικούς του με επικεφαλής το Μέτελλο. Λίγες μέρες πριν απ’ την τελική νίκη του Αιμιλίου, κυκλοφόρησε φήμη στον ιππόδρομο της Ρώμης, ότι οι Ρωμαίοι νίκησαν τον Περσέα στη Μακεδονία. Το πράγμα, όμως, πέρασε σαν ένας φευγαλέος ψίθυρος και ξεχάστηκε, γιατί δεν υπήρχε συγκεκριμένη πληροφορία. Παρ’ όλα αυτά, ο λαός έτρεξε στους ναούς και πρόσφερε θυσίες και θυμιάματα στους βωμούς, παρακαλώντας τους θεούς να βγάλουν αληθινές αυτές τις φήμες.
  28. Μακεδονικό Πρόβλημα - μέρος β'
    Κι εδώ, ο ρόλος των σλαβόφωνων Ελλήνων, που γεννήθηκαν στην Ελλάδα και ήρθαν στην Αυστραλία με ελληνικά διαβατήρια κι αρνούνται τώρα την πατρίδα τους, έχει ιδιαίτερη βαρύτητα. Όλα αυτά είναι εκείνα που, προβαλλόμενα κατάλληλα, συγκινούν ως ένα βαθμό τη διεθνή κοινή γνώμη, η οποία και θα πρέπει να μας ενδιαφέρει περισσότερο. Το όνομα δε Μακεδονία, Μακεδόνες κλπ., φέρνει ακόμα στη μνήμη του πολύ κόσμου του εξωτερικού, που δεν γνωρίζει ιστορικές λεπτομέρειες και αρχαιολογικές, εθνολογικές και γλωσσολογικές ιδιαιτερότητες
  29. Μακεδονικό Πρόβλημα - μέρος α'
    Το Μακεδονικό ζήτημα, όπως είναι γνωστό στις μέρες μας, είναι ένα παρακλάδι ή παράγωγο, κατάλοιπο του μεγάλου Ανατολικού Ζητήματος, του οποίου η αρχή ή καλύτερα η διπλωματική του διατύπωση πάει 140 χρόνια πίσω. Οι τότε Μεγάλες Δυνάμεις, Αγγλία, Ρωσία και Αυστρία εποφθαλμιούν τα εδάφη της Οθωμανικής αυτοκρατορίας, η οποία αρχίζει να καταρρέει και κάθε μια απ’ αυτές ετοιμάζεται και προσπαθεί, με την πτώση του σουλτάνου, να ιδιοποιηθεί, όχι μόνο το πιο μεγάλο αλλά και το πιο ζωτικό τμήμα της καταρρέουσας αυτοκρατορίας.
  30. Η Μαχη της Πυδνας
    Η μάχη της Πύδνας είναι ένα σημαντικότατο ιστορικό γεγονός, γιατί η έκβασή της σημάδεψε βαθιά την πορεία της ανθρωπότητας. Επέδρασε ουσιαστικά στην εξέλιξη του κατοπινού κόσμου κι επηρέασε ανεπανόρθωτα τα βήματα και το μέλλον της φυλής μας. Εδώ, στα χώματα τα δικά μας, στις ρεματιές και στους λόφους της Πιερίας, που ανεβοκατεβαίνουμε κάθε μέρα εμείς αδιάφοροι και από άγνοια, πριν από 2152 χρόνια συγκρούστηκαν δυο κόσμοι...