Οι Μακεδόνες – Ε

©Πιπίνα Δ. Έλλη (Dr Pipina D. Elles)
Sydney, Australia

Οι διάδοχοι του Μ. Αλεξάνδρου

Τον Περδίκκα (τον αρχαιότερο των στρατηγών του Μ. Αλεξάνδρου που εργάστηκε ολόψυχα για την ενότητα του κράτους το οποίο κληροδότησε στους στρατηγούς του και στους συνεργάτες του, ο Αλέξανδρος, με τον θάνατο του) αντικατέστησε ο Αντίπατρος που πέθανε αποσυρόμε­νος στην Μακεδονία. Ετούτος όρισε ως διάδοχό του τον Πολυσπέρχοντα, αντί του γιου του Κασσάνδρου. Ο Κάσσανδρος όμως αποφάσισε να εκτοπίσει τον Πολυσπέρχοντα. Ήρθε λοιπόν κατά της Μακεδονίας, νίκησε τον Πολυσπέρχοντα στην Πύδνα το 316 π. Χ., συνέλαβε μά­λιστα και καταδίκασε σε θάνατο την Ολυμπιάδα και παν­τρεύτηκε την κόρη της Θεσσαλονίκη[1], την αδερφή του Μ. Αλεξάνδρου. Ο έκπτωτος Πολυσπέρχων, κατέφυγε στους Αιτωλούς.Σε ετούτο το σημείο τελειώνει η εν συντομία κατάθεση μαρτυριών από τους κλασσικούς συγγραφείς και σε σχέση με τον τίτλο  της παρούσης  μελέτης.  Ακολουθεί ένα νέο επιγραμματικό κεφάλαιο: η Ρωμαϊκή και η Μεταεπαναστατική και Νεώτερη περίοδος σε σχέση με τον χώρο της Μακεδονίας και τους Μακεδόνες στην Ελληνική Χερσόνησο.

 

ΡΩΜΑΪΚΗ, ΜΕΤΑ ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΙΚΗ ΚΑΙ ΝΕΩΤΕΡΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ

Το 148 π.Χ. ο Ρωμαίος Καικίλιος Μέτελλος νίκησε τον Ανδρίσκο (Ψευδοφίλιππο) και ο ίδιος ονομάστηκε «Μακεδονικός».  Έτσι η Μακεδονία απέβη Ρωμαϊκή ε­παρχία. Οι Ρωμαίοι συνεχίζοντας το κατακτητικό τους έργο, υπέταξαν την υπόλοιπη Ελλάδα.

Επί Αρκαδίου (395 – 408 μ. Χ.) έχουμε τη διάσπαση της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας σε Δυτικό και Ανατολικό κράτος. Η ελληνική γλώσσα αρχίζει να κερδίζει έδα­φος στο Ανατολικό κράτος τον 4ο και 5ο αι. (οι αυτοκράτορες του 5ου αι. συντελούν στη δημι­ουργία ενός μεγάλου Μεσαιωνικού Ελληνικού κράτους) και τον 6ο αι. πλέον στο Ανατολικό κράτος που αποκαλείται Βυζάντιο ομιλείται η Ελληνική. Ως τέτοιο αντιμετωπίζει τους βαρβάρους της Βαλκανικής χερσονήσου. Τον 6ο αι. οι Ούννοι, οι Άβαροι, οι Βούλγαροι και οι Σλάβοι, λεηλατούν την Ελληνική χερσόνησο μέχρι τον Ισθμό της Κορίνθου[2].  Οι λόγοι είναι πάντα εύλογοι: το άνοιγμα στο αιώνιο Αιγαίο και στην λεκάνη της Μεσογείου.

Συγκεκριμένα το 559 μ. Χ. οι Σλάβοι και οι Βούλγαροι, εμφανίζονται προ της Κων­σταντινούπολης και ο γηραιός στρατηγός του αυτοκράτορα Ιουστινιανού, Βελισάριος, τον οποίο ο Ιουστι­νιανός ανακηρύσσει στρατηγό αυτοκράτορα στην εκσ­τρατεία του Βυζαντίου εναντίον των Βανδάλων στην Αφρική, τη σώζει.  Το 586 μ. Χ., πολιορκείται από τους Σλάβους και η Θεσσαλονίκη. Οι Σλάβοι συνεχίζουν τις καταστρεπτικές επιδρομές του ανά τη χώρα.

Άλλος εχθρός υπήρξαν και οι Πέρσες. Ο στρατηγός Τιβέριος (478-582) που διαδέχεται τον Ιουστίνο II, νικά τους Πέρσες στην Μελετινή, το 575 μ. Χ.  Ο πόλεμος συνεχίζεται σε περσικό έδαφος και υπό την στρατηγία του Μαυρικίου όλες οι Ελληνικές πόλεις της Μικράς Ασίας, ελευθερώνονται. Πολύ σημαντικό είναι και το ότι επί της βασιλείας του Μαυρικίου, στο Ανατολικό Ρωμαϊκό κράτος εκτοπίζεται η Λατινική γλώσσα από την Ελληνική, η ο­ποία έκτοτε κυριαρχεί.  Ο δε Μαυρίκιος θεωρείται ο πρώτος Έλλην Αυτοκράτορας της  Ελληνόγλωσσης πλέον Βυζαν­τινής Αυτοκρατορίας.

Κατά τη διάρκεια των πολεμικών επιχειρήσεων του Βυζαντίου εναντίον των Περσών, οι Σλάβοι επωφελούμενοι από τον περισπασμό του πολέμου, για πρώτη φορά περνούν τον Δούναβη ποταμό και κάνουν τις πρώτες τους εγκατα­στάσεις εντός των ορίων του Βυζαντινού κράτους. Στα τέλη του 6ου και αρχές του 7ου αιώνα οι Σλάβοι κατέρχον­ται μόνοι στην Βαλκανική και επιδίδονται σε μι­κρές πολεμικές επιχειρήσεις. Παρά το γεγονός ότι ετούτοι κατέχουν μεγάλο τμήμα της Ευρώπης (από την Ανατο­λική Γερμανία μέχρι τα Ουράλια Όρη), καθώς δεν έχουν στρατιωτική οργάνωση, ικανούς αρχηγούς ή ανεπτυγμένη πολιτική, δεν ιδρύουν κράτος, όπως οι Ούννοι, οι Γότθοι και άλλοι. Μεγάλος αριθμός Σλάβων ζούσε στη σημερινή Ρουμανία, η οποία από αυτούς, είχε ονομαστεί Σκλαβηνία. Όταν εισβάλανε στη Βόρεια Βαλ­κανική πέτυχαν ταυτόχρονα και την εγκατάστασή τους σε αυτή. Έτσι  από τον 8ο αι. βρίσκονται μόνιμα εγκατεστημένοι στην ύπαιθρο.

Τα σλαβικά φύλα εισδύσανε στις χώρες του Βυζαντίου, με την μετακίνηση ποιμνίων ζώων. Με παρόμοιο τρόπο εισδύσανε και οι ποιμενικές φυλές των Αλβανών. Δεν έ­λειψαν ωστόσο και σοβαρές επιδρομές εκ μέρους των. Οι Σλάβοι περνούσαν τη ζωή τους στο στάβλο, στον αγρό και στο κοπάδι. Ως εκ τούτου, ζούσαν στις ορεινές περιοχές των χώρων στους οποίους είχαν εισδύσει και εγκατασταθεί και πολύ λί­γοι ζούσαν στις πεδιάδες, όπου κυριαρχούσαν οι Έλληνες χωρικοί και ποτέ στις πόλεις. Ως υποτελείς ήταν υποχρεωμένοι να πληρώνουν φόρο στο Βυζαντινό κράτος.

Αυτή την είσδυση αριθμού Σλάβων στο Βυζάντιο, και τις μικρές ποιμενικές εγκαταστάσεις των σε κάποιες ορεινές περιοχές, μερικοί ιστορικοί (κυρίως ο Γερμανός λόγιος Φαλμεράγιερ), υποστήριξαν ότι οι σημερινοί Έλληνες είναι απόγονοι των Σλάβων και άλλων φυλών. Την ιστορική περίοδο  του αγώνα (το 1830) των Ελλήνων για την απελευθέρωση τους από τους Τούρ­κους, ο “Μισέλλην” Φαλμεράγιερ, προσπάθησε να επιβάλει την άποψη  ότι οι Έλληνες, παρά τη γλώσσα τους, την Ελληνι­κή και παρά την ιστορία της (Ελληνικό Δημοτικό Τραγούδι[3] με απόηχο τις αρχαίες ελληνικές πεποιθήσεις, αντιλήψεις, μύθους κ.τ.λ., καθώς  και τα Ελληνικά Ήθη και Έθιμα με παρόμοιους απόηχους από τον αρχαίο Ελληνικό τρόπο  ζωής κ.τ.λ.), ότι είναι απόγονοι των Σλάβων και άλλων φυλών. Οπωσ­δήποτε παράβλεψε ή μεγαλοποίησε τις τοπικές επιμειξίες, που αποδεδειγμένα δεν λείπουν από κανένα έ­θνος. Επιπλέον παράβλεψε το γεγονός ότι πολλές φορές στους Βυζαντινούς συγγραφείς, ο χώρος στον οποίο αποδιδόταν το όνομα “Ελλάδα”, είχε ποικίλη έκταση, ότι ξέφευγε από τα όρια της σημερινής Ελλάδας και κάποτε συμπεριλάμβανε και την Βυζαντινή χώρα μέχρι τον Δούναβη, ακόμη και τη σημερινή Βουλγαρία. Επιπλέον λάθος ήταν και το γεγονός ότι τις ειδήσεις για μεταγενέστερες καταστροφές στην Αττική, τις εξέλαβε ως πληρο­φορίες που αναφέρονταν στα χρόνια των Σλάβων. Πολλοί ήταν εκείνοι, Έλληνες και Ευρωπαίοι Ιστορικοί, που με αδιάσει­στα επιχειρήματα απέδειξαν ως λανθασμένη τη θεωρία του Φαλμεράγιερ.

Την περίοδο 675-681 οι Άβαροι και οι Σλάβοι πολιόρκησαν τη Θεσσαλονίκη κατ’ επανάληψη. Οι κάτοικοι απέκρουσαν ηρωικά τους βαρβάρους και ανέδειξαν τη Θεσσα­λονίκη[4] ως δυνατό προπύργιο του Ελληνισμού. Οι Θεσσαλονικείς απέδωσαν τη σω­τηρία τους από τους Σλάβους επιδρομείς, στο πολιούχο της πόλης των, τον Άγιο Δη­μήτριο[5] και προς τιμήν του ανέγειραν μεγαλοπρεπή ναό.  Το 679 οι Βούλγαροι εγκαθί­στανται στην κάτω Μοισία, που από ετούτους ονομάστηκε Βουλ­γαρία.

Ο αυτοκράτορας Κωνσταντίνος ο Πωγωνάτος (668-685) θεώρησε ότι θα είχε τους Βουλγάρους με το μέρος του, ως συμμάχους του στον αγώνα  κατά των Αβαροσλάβων. Αντιθέτως όμως, όλα τα σλαβικά φύλα της περιφερείας υποτάχτηκαν στους Βουλγάρους[6] και έτσι δημιουργήθη­κε το Βουλγαρικό έθνος με γλώσσα τη Σλαβική. Αν ο Κωνσταντίνος Πωγωνάτος είχε προβλέψει τους κινδύνους που επεφύλασσε η Βουλγαρική επικράτεια για το μέλλον του Βυζαντίου και για τον Ελληνισμό, πιθανόν και να μην επέτρεπε την εγκατάσταση των  σλαβικών φύλων σε Βυζαντινές περιοχές!..

Σημαντική υπήρξε και η προσπάθεια των Αράβων να καταλάβουν την Κωνσταντινούπολη την περίοδο 717-718 πολιορκώντας την, πλην όμως αποτυχημένη[7].

Τα μέσα του 9ου αι. μ. Χ. πραγματοποιείται το σημαντικό γεγονός της διάδοσης του χριστιανισμού στους σλαβικούς λαούς από το Βυζάντιο. Το 850 μ. Χ. υποτάσσονται και εξελληνίζονται οι λίγοι Σλάβοι που είχαν απομείνει από τις Σλαβικές επιδρομές, στην πε­ριοχή της Πελοποννήσου. Το 863 μ. Χ. μεταδίδεται  ο χριστιανισμός στην Μ. Μοράβια[8], όπου, με την πρόσκληση του ηγεμόνος Ραστισλάβου, δύο ιεραπόστο­λοι από την Θεσσαλονίκη, οι αδερφοί Μεθόδιος και Κωνσταντίνος Κύριλλος, αποστέλλονται επί Μιχα­ήλ Γ’ και του Πατριάρχου Φωτίου, μαζί με άλλους συνεργά­τες και τεχνίτες. Ο Μεθόδιος είχε ήδη διακριθεί ως διοι­κητής σλαβικής επαρχίας και αργότερα ως ηγούμε­νος μονής. Ο Κύριλλος, μαθητής του Φωτίου του Με­γάλου, ήταν σοφός καθηγητής της φιλοσοφίας και θε­ολογίας στο Πανεπιστήμιο της Κωνσταντινούπολης και λαμπρός κληρικός, όπως ο αδερφός του Μεθόδιος.  Οι δυο μαζί φτιάξανε το σλαβικό αλφάβητο, που ονο­μάστηκε «Κυρίλλειο» με βάση την Ελληνική μεγαλογράμματη γραφή κι έτσι μπόρεσαν να μεταφράσουν από την Ελληνική στην σλαβονική γλώσσα, το Ευαγγέλιο και τα απαραίτητα λειτουργικά βιβλία. Με τη χρήση της εγχώριας γλώσσας κέρδι­σαν την αγάπη ετούτου του λαού στη θρησκεία και στον Βυζαντινό πολιτισμό. Οι αδερφοί Μεθόδιος και Κωνσταντίνος Κύριλλος, παράλληλα με τη διάδοση του Χριστιανισμού έθεσαν και τις βάσεις της σλαβικής φιλολογίας.  Επιπλέον δίδαξαν πολλούς μαθητές οι οποίοι συνέχισαν το έργο τους στη Βουλγαρία[9] και στη Σερβία.

 

Την περίοδο 867-1057 οι αυτοκράτορες του Βυζαντίου ανήκουν στην αποκαλούμενη Μακεδονική[10] Δυναστεία, η οποία είναι αμιγώς Ελληνική Δυναστεία. Το 1054 χαρακτηρίζεται από το σχίσμα της Εκκλησίας σε Ανατολική και Δυτική Εκκλησία. Επί Κωνσταντίνου Θ’ του Μο­νομάχου[11] εμφανίζονται οι Σελτζούκοι, Τουρ­κικός λαός. Το 1078 καταλαμβάνουν τα Ιεροσόλυμα και καταδιώκουν τον Χριστια­νισμό, ανηλεώς. Το 1079 φτάνουν μέχρι την Κωνσταντινούπολη. Η Δύση και ο Πάπας της Δυτικής Εκ­κλησίας, Ουρβανός Β’, συμφωνούν ότι είναι ωφέλιμο το πρόσχημα της απελευθέρωσης των Αγίων Τόπων για τους ακόλουθους λόγους:

α. για να καταλάβουν την Ασία και να τη μοιραστούν

β. για να εκμε­ταλλευτούν την ευκαιρία να σφετεριστούν το παγκό­σμιο εμπόριο

γ’. για να καθυποτάξουν την Ελληνική Εκκλησία του Βυζαντίου.

Οι σταυροφορίες που οργάνωσαν προς τούτο, υπήρξαν πολλές[12] και καταστρεπτικές, κυρίως στην περίπτωση της  Κωνσταντινούπολης.

Ο αυτοκράτορας Θεόδωρος Β΄ Δούκας Λάσκαρης [13] ανήλθε στον θρόνο της Νικαίας το 1254, σε ηλικία 32 ετών και απεβίωσε τέσσερα χρόνια μετά. Η αιτία του θανάτου του δεν έχει απολύτως εξακριβωθεί. Λέγεται ότι έπασχε από ανίατη ασθένεια, που τον οδήγησε στον τάφο, όμως δεν ήσαν λίγοι όσοι επιδίωξαν τον θάνατό του, μεταξύ των οποίων πιθανολογείται ότι ήταν και ο Μιχαήλ Παλαιολόγος.

Η αυτοκρατορία του Ελληνικού Βυζαντίου είχε ποι­κίλους εχθρούς οι οποίοι προσπαθούσαν να σφετερι­στούν κομμάτια του κράτους και να το διαλύσουν. Η 25 Ιουλίου του 1261, θεωρείται η ημέρα της ανασυσταθείσης αυτοκρατορίας του Ελληνικού Βυζαν­τίου και ο Μιχαήλ Η’ Παλαιολόγος στέφεται αυτο­κράτορας[14]. Την 15η Αυγούστου επίσης το 1261, ο Μιχαήλ Η’ Παλαιολόγος[15], εισέρχεται στην Κωνσταντινούπολη νικηφόρος, ύστερα από την ήττα των Λατίνων, την αποχώρηση με ενετικά πλοία για την Ευρώπη του αυτοκράτορα Βαλδουίνου και άλλων επισήμων. Τώρα η Βυζαντινή αυτοκρατορία συμπεριλαμβάνει τη Νίκαια, τη Θράκη, μέρος της Μακεδονί­ας με τη Θεσσαλονίκη και τις νήσους Ρόδο, Λέ­σβο, Σαμοθράκη και Ίμβρο. Οι Βούλγαροι, οι Σέρβοι, οι Φράγκοι και οι Τούρκοι, πολεμούσαν με το Βυζάντιο επί δύο αιώ­νες.

Επί Στεφάνου Δουσάν[16] το σερβικό κρά­τος γνωρίζει μεγάλη ακμή. Ο Δουσάν καταλαμβάνει τη Μακεδονία, πλην της Θεσσαλονίκης και της Χαλκιδι­κής, τη Θεσσαλία την Αλβανία και την Ήπειρο. Το 1346 ο Δουσάν στέφεται Τσά­ρος Σέρβων και Ρωμαίων (δηλαδή των Ελλήνων) στα Σκόπια.  Με τις κατακτήσεις του σχεδίαζε να γίνει κύριος  της Βαλκανικής και να αντικαταστήσει την Βυζαντινή Αυτοκρατορία, με εκείνη του κράτους του οποίου ηγείτο. Δε σταματά λοιπόν εκεί και στη συνέχεια εισβάλει στην Θράκη και φτάνει ως τον Έβρο. Το 1355 επιχειρεί να καταλάβει την Κωνσταντινούπολη, αλλά πεθαίνει. Το Σερβικό κράτος διαλύεται σε κρατί­δια τα οποία βαθμηδόν υποτάσσονται στους Τούρκους.

Τον 14ο αι. αριθμός  Αλβανών, κυρίως ποιμένες, κατεβαίνει νότια στις Ελληνικές χώρες. Αρ­γότερα μικροί αριθμοί αυτών εγκαθίστανται σε πε­ριοχές της Αττικής, της Βοιωτίας, της Πελοποννήσου, στα ορεινά μέρη μερικών νήσων, όπου αφομοιώνονται από τους Έλ­ληνες της εκάστοτε περιοχής και αποκτούν Ελληνική συνείδηση. Το έτος 1453, την 29η Μαΐου και ώρα 8η πρωινή, επί του αυτοκράτορα Κωνσταντίνου ΙΑ’ Παλαιολόγου, ο Μωάμεθ ο Β’, ύστερα από επίμονες και σοβαρές προσπάθειες, κατορθώνει να κυριεύσει την Κων­σταντινούπολη. Όνειρό του Μωάμεθ Β’ ήταν η συνέχιση της Βυζαντινής αυτοκρατορίας υπό το στέμμα του.

 

19ος Αιώνας

Η παρούσα μελέτη έχοντας παρακάμψει πέντε περίπου σημαντικούς αιώνες, έρχεται και εν συντομία στέκεται σε κάποια σημαντικά γεγονότα  του 19ου αιώνα, τα οποία έχουν σχέση με το θέμα της.

Τον Μάρτιο του 1878 λαμβάνει χώρα η συνθήκη του Αγίου Στε­φάνου όπου η Ρωσία λύνει το Ανατολικό ζήτημα με όρους απαράδεκτους για το Ελληνικό κράτος:

  1. Δημιουργείται Μέγα Βουλγαρικό κράτος φόρου υ­ποτελές  στην «Πύλη» με έξοδο στον Πόντο (Εύ­ξεινο) και στο Αιγαίο δυτικώς μέχρι την Καβάλα.
  2. Η Σερβία διπλασιάζεται  σε έκταση.
  3. Το Μαυροβούνιο τριπλασιάζεται.
  4. Η Ρουμανία μεγαλώνει με την προσθήκη της Δοβρουτσάς.

Με τη συνθήκη ετούτη βάλλεται ο Ελλη­νισμός. Οι Τούρκοι για να εξευμενίσουν τους Άγγλους, τους παραχωρούνε την Κύπρο.

Με το συνέδριο του Βερολίνου, τον Ιούλιο 1878, υπό την προεδρία του Βίσμαρκ σημειώνονται νέες μετακινήσεις των συνόρων των χωρών στην Βαλκανική χερσόνησο και στην ευρύτερη περιοχή γύρω από αυτή:

  1. Ιδρύεται μικρή και αυτόνομη, φόρου υποτελής, Βουλγαρία μεταξύ του Δούναβη και του Αίμου.
  2. Ιδρύεται  η  Ανατολική Ρωμυλία[17], η Θρακική, περιοχή από τον Αίμο ως τα σημερινά Ελληνικά σύνορα, με πρωτεύουσα τη Φιλιππούπολη.
  3. Η Σερβία και το Μαυροβούνιο γίνονται  ανεξάρτη­τα και η μεν Σερβία αυξάνεται κατά το ένα τέταρ­το, το δε Μαυροβούνιο διπλασιάζεται με την παραχώρηση Αλβανικών εδαφών.
  4. Η Ρουμανία ανακηρύσσεται ανεξάρτητη και παίρνει τη Δοβρουτσά αντί της Βεσσαραβίας η οποία παραχωρείται στους Ρώσους.
  5. Με την υποστήριξη της Γαλλίας υποδεικνύεται στους Τούρκους να παραχωρήσουν στην Ελλά­δα μέρος της Ηπείρου, την κοιλάδα της Θεσπρω­τίας (Θυάμιδος) και την κοιλάδα του Πηνειού (Θεσσαλία).
  6. Η Ρωσία κρατά το Βατούμ, Καρς, Αρδαχάν και μερικά γειτονικά προς ετούτα, κράτη.
  7. Ανανεώνονται οι συμφωνίες των Δαρδανελλίων και του  Ευξείνου.
  8. Στην Αυστρία παραχωρούνται για προσωρινή διοίκηση η Βοσνία και η Ερζεγοβίνη.
  9. Η Αγγλία λαβαίνει την Κύπρο έναντι ετήσιου φόρου.

Ο Ελληνισμός δέχεται χτύπημα και ο Ελληνικός λαός αισθάνεται αδικημένος παρόλο που ο Σλαβικός κίνδυνος απομακρύνεται από τις προς βορρά περιοχές. Τα όρια της Ελλάδας επεκτείνονται μέχρι τη Μακεδονία πλην της επαρχίας της Ελασσόνας και στην Ήπειρο κατά μήκος του Αράχθου ποταμού συμπε­ριλαμβανομένη της Άρτας. Η κυβέρνηση Δεληγιάννη απαιτεί όλη τη Θεσσα­λία, τη Νότια Μακεδονία και την Ήπειρο αλλά το διά­βημα αποτυγχάνει.

Συνεχίζεται

____________________

[1] Από τη Θεσσαλονίκη την αδερφή του Αλεξάνδρου, πήρε το όνομά της και η ομώνυμη πόλη στον Θερμαϊκό κόλπο, η οποία  κτίσθηκε το 315 π. Χ. διατηρεί μέχρι και των ημερών μας αυτό το όνομα, αποτελεί την πρωτεύουσα της Βόρειας Ελλάδας και είναι η δεύτερη μεγα­λύτερη πόλη των Ελλήνων ως προς τον πληθυσμό.
[2]Οι Αβαροσλάβοι επί Μαυρικίου (582-602 μ. Χ.) κατέ­βηκαν λεηλατούντες μέχρι την Πελοπόννησο.
[3] “Έναντι του ελληνικού δημοτικού τραγουδιού, παρόμοια με εκείνη του Νίκου Πολίτη, θέση,  έλαβε και ο Γάλλος μελετητής Φωριέλ, γνωστός φιλέλλην, τον 19ο αιώνα. Ο Φωριέλ υποστήριξε τις ελληνικές θέσεις στην κρίσιμη περίοδο των αγώνων των Ελλήνων  για την αποτίναξη του Τουρκικού ζυγού –που οδήγησαν τελικά στην επανάσταση του 1821- σχετικά με το θέμα της συνέχειας της ελληνικότητας των κατοίκων της ελληνικής χερσονήσου, έναντι του Γερμανού ιστορικού Φαλμεράϋερ, ο οποίος υποστήριζε σοβαρή ποσοστιαία -αν όχι κυρίαρχη- παρουσία του σλαβικού στοιχείου, στην Ελληνική χερσονήσο. Ο Φωριέλ τόνισε ότι το ελληνικό δημοτικό τραγούδι, αυτούσιο, αποτελεί αδιάσειστη απόδειξη της ελληνικότητας του λαού της ελληνικής χερσονήσου. Χαρακτήρισε μάλιστα τη γλώσσα των ελληνικών δημοτικών τραγουδιών, ως την ωραιότερη ανάμεσα στις γλώσσες της Ευρώπης”. Απόσπασμα από  το κείμενο: Τραγούδια-Μοιρολόγια του Κάτω Κόσμου και του Χάρου, Ιστορικά Άσματα, Τραγούδια της Ξενιτιάς, πόνημα που παρουσιάστηκε ως ομιλία στις εκδηλώσεις της Ηπειρωτικής Εβδομάδας (24 Φεβρουαρίου -ημέρα Τετάρτη- 1999), και που εμπεριέχεται στην ανέκδοτη Συλλογή: Κριτικές Μελέτες, Τόμος Β’, της Πιπίνας Δ. Ιωσηφίδου – Έλλη (Elles).
[4] Η Θεσσαλονίκη, ιδρυτής της οποίας υπήρξε ο Βασίλειος ο Μακεδόνας (867-886), δεν ήταν σπουδαία πόλη στην περίοδο της Μακεδονικής Δυναστείας (867-1057),. Στη διάρκεια ωστόσο της Βυζαντινής περιόδου, έζησε δύο μεγάλες θεολογικές διενέξεις: 1.Την Εικονοκλασία[4]: 8ο και 9ο αι. και  2.Τον Ησυχασμό[4], που εισηγήθηκε από τους μοναχούς του Όρους Άθως, τον 14ο αι. με κύριο εκπρόσωπό του τον Γρηγόριο Παλαμά.
[5]Η εκκλησία του Αγίου Δημητρίου είναι η μεγαλύτερη ελληνική εκκλησία και χτίστηκε στον τόπο του μαρτυρίου του Αγίου. Φέρουν αρχιτεκτονική που μιμείται το κλασσικό ελληνικό οικοδόμημα. Η κρύπτη του Αγίου Δημητρίου θεωρείται ότι έχει χτιστεί, εκεί όπου ήταν τα ρωμαϊκά λουτρά, χώρος στον οποίο μαρτύρησε ο Άγιος. Ο Άγιος Δημήτριος γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη τον 3ο αι. και πιστεύεται ότι ντυμένος σα στρατιωτικός της εποχής, παρουσιάστηκε σε δυσχερείς στιγμές για την πόλη και συνέβαλε στην τροπή των επιδρομέων της.
[6] «οι Έλληνες συγγραφείς τους ονομάζουν με διάφορα ονόματα Σκύθας, Μυσούς, Ούννους και αρ­γότερα Βουλγάρους. Άλλοι ιστορικοί δέχονται ότι οι Βούλγαροι είναι Τουρκική φυλή, άλλοι φινοουγγρική επομένως συγγενείς των Ούγγρων».
[7] Η πολιορκία της Κωνσταντινούπολης το 717-718 οι Άραβες δεν κατάφεραν να περάσουν την οροσειρά του Ταύρου στη Μικρά Ασία και διάφορες επιθέσεις τους στην Κωνσταντινούπολη είχαν αποκρουστεί. Η πολιορκία της Κωνσταντινούπολης το 717-718 (η 2η πολιορκία από τους Άραβες) απέτυχε. Και το 740 οι χερσαίες δυνάμεις τους υπέστησαν μεγάλη ήττα από τους Βυζαντινούς. Αυτό προκάλεσε εμφύλιο πόλεμο, την άνοδο των Αββασιδών, τη στροφή προς τη Βαγδάτη. Με λίγα λόγια, οι Βυζαντινοί έπαιξαν κρίσιμο ρόλο επειδή εξαιτίας τους οι μουσουλμάνοι έστρεψαν την προσοχή τους αλλού: στην Κεντρική Ασία και στην Άπω Ανατολή», ΤΖΟΥΝΤΙΘ ΧΕΡΙΝ, εφημερίδα ΤΟ ΒΗΜΑ, 2/11/2008.
[8]Μοράβια = Τσεχοσλοβακία.
[9] Το 864 μ. Χ. διαδίδεται ο Χριστι­ανισμός στους Βουλγάρους και ο ηγεμόνας τους Βόγορις, βαφτίζεται Χριστιανός, με το όνομα Μιχα­ήλ. Ανάδοχός του υπήρξε ο αυτοκράτορας του Βυζαντίου, Μιχαήλ Γ’, μέσω αντιπροσώπου του. Η Βουλγαρία εκχριστιανίζεται τη δεκαετία του 860 επί βασιλείας Βόγορις. Ο ίδιος ο Βόγορις βαπτίζεται χριστιανός τον Σεπτέμβριο του 865 από έναν επίσκοπο σταλμένο στη Βουλγαρία από τη Βυζαντινή αυτοκρατορία. Λίγο αργότερα ο Βόγορις βρίσκεται αντιμέτωπος με μια εξέγερση εθνικής κλίμακας που σκοπό είχε την ανατροπή και δολοφονία του Βόγορις, και επιπλέον την αποκατάσταση της παλιάς ειδωλολατρικής θρησκείας των Βουλγάρων. Ο Βόγορις συντρίβει την εξέγερση των “βογιάρων” και τιμωρεί ανελέητα τους πρωτεργάτες: σαράντα δύο από τους ηγέτες της εξέγερσης θανατώνονται μαζί με τα παιδιά τους. Στη συνέχεια ο Βόγορις, δυσαρεστημένος από την άρνηση των Βυζαντινών να συναινέσουν στην ίδρυση βουλγαρικού πατριαρχείου, προσπαθεί να κάνει άνοιγμα προς τη Δύση στέλνοντας επιστολή προς τον Πάπα, στην οποία ζητούσε πατριάρχη και ιερείς, ενώ παράλληλα ζητούσε απάντηση σε 106 ερωτήσεις θρησκευτικού περιεχομένου, που αφορούσαν περισσότερο τη συμπεριφορά και όχι την πίστη, D. OBOLENSKY: Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΚΟΙΝΟΠΟΛΙΤΕΙΑ, ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΒΑΝΙΑΣ.
[10] Η Μακεδονική Δυναστεία συμπεριλαμβάνεται στα χρονικά όρια: 867-1057.
[11] Ο αυτοκράτορας Κωνσταντίνος Θ΄ ο Μονομάχος (1042-1055) ήταν ωραίος, ξανθός, εκλεπτυσμένος, γενναιόδωρος, αγαπούσε τις απολαύσεις και ενδιαφερόταν για τα γράμματα. Ανέβηκε στον θρόνο, αφού παντρεύτηκε τη δημοφιλή αυτοκράτειρα Ζωή, που ήταν απόγονος της θρυλικής Μακεδονικής Δυναστείας.
[12]Από το 1096-1270.
[13] Ο Θεόδωρος Β’ Δούκας Λάσκαρης στα λίγα χρόνια της βασιλείας του, όπως γράφει ο μέγας βυζαντινολόγος Κρουμβάχερ, «δεν απομακρύνθηκε των λαμπρών του πατρός του παραδόσεων εις την διοίκηση του κράτους, ιδίως δε απέκτησε ανθηρά οικονομικά χωρίς καταπιεστική φορολογία, παράλληλα δε ήταν φίλος της Παιδείας. Αν και φιλάσθενος, ήταν εξαίρετος στρατιώτης».
Μέσα σε μύριες δυσκολίες και υπονομεύσεις στο εσωτερικό και στο εξωτερικό της αυτοκρατορίας ο Θεόδωρος Δούκας Λάσκαρης πέτυχε να διατηρήσει ισχυρή την σε εξορία Βυζαντινή Αυτοκρατορία. Πέραν του ποιητικού του ταλέντου ο Θεόδωρος Δούκας Λάσκαρης ήταν και έγκριτος θεολόγος και εν μέσω μυρίων δυσκολιών υπεράσπισε τα δίκαια της Ορθοδοξίας έναντι των Λατίνων, Γιώργος Ν. Παπαθανασόπουλος.
[14] Ο ιδρυτής της δυναστείας των Παλαιολόγων Μιχαήλ Η’ Παλαιολόγος για να καταλάβει τον θρόνο τύφλωσε τον ανήλικο υιό του Θεοδώρου, Ιωάννη Δ΄ Λάσκαρη (1250-1305), ο οποίος έζησε το υπόλοιπο του βίου του ως μοναχός. Σημειώνεται πως πριν το τέλος της ζωής του Ιωάννη τον επισκέφθηκε ο υιός του Μιχαήλ Ανδρόνικος Παλαιολόγος και του ζήτησε ταπεινά συγγνώμη για την ενέργεια του πατέρα του, Γιώργος Ν. Παπαθανασόπουλος.
[15] 1259-1261.
[16] 1331-1355.
[17] Ρουμελία υπό τον Σουλτάνο, αλλά αυτόνομη διοικητικώς και με Χριστιανό διοικητή.

Α Ρ Θ Ρ Α - Τ Η Σ - Ι Δ Ι Α Σ - Κ Α Τ Η Γ Ο Ρ Ι Α Σ :
  1. Δεν το πιστεύω
    ΓΙΩΡΓΟΣ Κ. ΚΥΡΜΕΛΗΣ Εἶναι φυσικό, σέ τραγικές καί ἐξευτελιστικές γιά την πατρίδα στιγμές πού ἔφεραν στόν τόπο οἱ κακῆ τῆ μοίρα κυβερνῆτες του, νά ψάχνει ἡ μνήμη μας ἀνθρώπους πού ἔδωσαν τή ζωή τους γιά τόν τόπο αὐτό. Πού στέγνωσαν καί ἑκούσια ἀποξήραναν τόν ἐσωτερικό τους κόσμο, τίς ἁπλές καί ἀνθρώπινες χαρές τῆς ἐπίγειας ζωῆς, κι ἀφοσιώθηκαν  κι ἀφιερώθηκαν σέ ἀγῶνες δύσκολους και σκληρούς μόνο καί μόνο νά δοῦν αύτόν τόν πάντα προδομένο τόπο ν΄ἀλλάζει δρόμο καί τρόπο καί βίο. Στή διαιώνια ἱστορία μας ὑπῆρξαν πάντα τέτοιοι ἡγέτες-ἄνθρωποι. Προς τούς ὁποίους προσέτρεχε ὁ λαός σέ στιγμές ἀπελπισίας, τρόμου καί πανικοῦ καί μάλιστα κι ὃταν εἶχαν ἤδη πεθάνει.
  2. Προσωπικότητες της Μακεδονίας
    Μετά αυτή τη σύντομη περιήγηση στο χώρο της Μακεδονίας, περνάμε σε έναν άλλο χώρο, των προσωπικοτήτων της, που προέρχονται από διάφορες πόλεις της και διακρίνονται για τα ποικίλα προσόντα τους. Σε αυτή την αναφορά τηρείται μία χρονολογική πορεία που ξεκινάει τον 5ο αι. με το Στωβαίο Ιωάννη, γραμματικό και συγγραφέα Ανθολογίας της Ελληνικής Γραμματείας. Ακολουθούν δύο άντρες, με το όνομα: Ποσείδιππος, που έζησαν τον 4ο και 3ο αι.
  3. Οι Μακεδόνες - Ε
    ©Πιπίνα Δ. Έλλη (Dr Pipina D. Elles) Sydney, Australia Οι διάδοχοι του Μ. Αλεξάνδρου Τον Περδίκκα (τον αρχαιότερο των στρατηγών του Μ. Αλεξάνδρου που εργάστηκε ολόψυχα για την ενότητα του κράτους το οποίο κληροδότησε στους στρατηγούς του και στους συνεργάτες του, ο Αλέξανδρος, με τον θάνατο του) αντικατέστησε ο Αντίπατρος που πέθανε αποσυρόμε­νος στην Μακεδονία. Ετούτος όρισε ως διάδοχό του τον Πολυσπέρχοντα, αντί του γιου του Κασσάνδρου. Ο Κάσσανδρος όμως αποφάσισε να εκτοπίσει τον Πολυσπέρχοντα. Ήρθε λοιπόν κατά της Μακεδονίας, νίκησε τον Πολυσπέρχοντα στην Πύδνα το 316 π. Χ., συνέλαβε μά­λιστα και καταδίκασε σε θάνατο την Ολυμπιάδα και παν­τρεύτηκε την κόρη της Θεσσαλονίκη[1], την αδερφή του Μ. Αλεξάνδρου. Ο έκπτωτος Πολυσπέρχων, κατέφυγε στους Αιτωλούς.
  4. Το Μακεδονικό Ζήτημα
    Από το 1870 παρουσιάζονται σερβικές και βουλγαρικές διεκ­δικήσεις επί της Μακεδονίας. Η δημιουργία του IMRO (Internal Macedonian Revolutionary Organisation) από τον Goce Delkev και άλλους πέντε Βουλγάρους, στοχεύει στην εξουδετέρωση εξωτερικών επιδράσεων και στην διάσωση της Βουλγαρικής εθνικότητας (όπως καταθέτει ο Ivan Hadzhinicolov[2]), με την ίδρυση της «Μακεδονίας για τους Μακεδόνες». Στην πραγματικότητα όμως οι Βούλγαροι απέβλεπαν στην μέλλουσα προσάρτηση της Μακεδονίας[3] στη χώρα τους τη Βουλγαρία, παρόμοια όπως είχε συμβεί και με την Ανατολική Ρωμυλία (σύμφωνα με τις αποφάσεις του συνεδρίου του Βερολίνου, το 1878).
  5. Οι Μακεδόνες - Δ
    Ο Αλέξανδρος[1], διαδέχτηκε τον πατέρα του Φίλιππο στον θρόνο σε ηλικία είκοσι (20) ετών, ανακηρυχθείς βασιλιάς α­πό τους στρατευμένους Μακεδόνας. Ο Διόδωρος[2] καταθέτει ότι ο Αλέξανδρος από τη μεριά του Φιλίππου ήταν απόγονος του Ηρακλή και από τη μεριά της μητέρας του απόγονος των Αιακιδών. Κληρονόμησε λοιπόν –σύμφωνα με την ελληνική παράδοση και πεποίθηση- σπουδαία φυσική δύναμη και ποιότητες ήθους.
  6. Οι Μακεδόνες - Γ
    ©Πιπίνα Δ. Έλλη (Dr Pipina D. Elles) Sydney, Australia Ο Φίλιππος Αγνώστου - Jastrow (2006), Κοινό Κτήμα, https://commons. wikimedia.org/ w/index.php?curid=640435 Σε ετούτη τη δύσκολη περίοδο για τη Μακεδονία, ανεβαίνει στην εξουσία ο γιος του Αμύντα Γ’, ο Φίλιππος, μόλις 23 ετών. Στην αρχή ορίζεται ως επίτροπος του ανήλικου ανιψιού του, γιου του Περδίκκα.  Σύντομα όμως στέφεται Βασιλιάς ο ίδιος. Υπό τη βασιλεία του  η Μακεδονία γνωρίζει, όσο ποτέ άλλοτε, μεγάλη στρατιωτική και πολιτική ακμή. Ο Πυθαγόρειος φιλόσοφος Παμμένης, διδάσκαλος του Φιλίππου στις Θήβες, την περίοδο που νεαρός (στα δεκαπέντε του) ο Φίλιππος είχε κρατηθεί ως όμηρος και μάλιστα για περισσότερο από δύο χρόνια[1], λέει ότι ο μαθητής του αγά­πησε τον πολιτισμό που γνώρισε στη Θήβα και μελέ­τησε τα στρατιωτικά πράγματα των Θηβαίων. Μετά από τον φόνο του Πτολεμαίου, ο Περδίκκας, αδερφός του Πτολεμαίου, διόρισε τον Φίλιππο διοικητή επαρχίας στην Μακεδονία, όπου εκείνος συγκρότησε και οργάνωσε στρατό, σύμφωνα με τις δικές του γνώσεις και αντιλήψεις. Με αυτόν τον στρατό επιβλή­θηκε εν γένει, στους Μακεδόνες.
  7. Οι Μακεδόνες - Β
    Η μάχη της Χαιρώνειας[1] δεν ήταν το τέλος της Ελληνικής Ιστορίας, όπως μερικοί ιστορι­κοί του 19ου αι. υποστήριξαν, αλλά η αρχή ενός και­νούργιου κεφαλαίου στην Ελληνική Ιστορία. Οι Ελληνιστικοί χρόνοι υπήρξαν για την Ελλάδα η χρονική περίοδος κατά την οποία η Ελληνική γλώσσα υπερβαίνει τα τότε Ελληνικά σύνορα και αποβαίνει «παγκόσμια». Ετούτη την περίοδο έχουμε τη δημιουργία σπουδαίων έργων. Από τον όρο της Αγίας Γραφής[2] «Ελληνισταί», ο Joh Gust. Droysen υιοθετεί και χρησιμοποιεί τους όρους «Ελληνιστικοί χρόνοι» και Hellenismus (Ελληνισμός). Άλλοι τοποθετούν την έναρξη των Ελληνιστικών χρόνων στα μέσα του 4ου αι.[3] Ετούτη η εκδοχή ενισχύεται από τον τάφο του «Petosiris» στην Ερ­μούπολη της Αιγύπτου[4], από τον πάπυρο των «Περσών» του Τιμόθεου στο Abousir-el-Meleq[5] και από το Μαυσω­λείο του Δυνάστη της Καρίας, Μαύσωλο[6].
  8. Οι Μακεδόνες - Α
    Οι Αρχαίοι Μακεδόνες, ανήκουν στα Ελληνικά φύ­λα τα οποία με την κάθοδο των Δωριέων[4], στο τέλος της 2ης π. Χ. χιλιετηρίδας, εγκαταστάθηκαν στο ΒΑ τμήμα της Ελληνικής Χερσονήσου. Οι Μακεδόνες δεν προχώρησαν προς νότο, όπως έκαναν τα υπόλοιπα Ελληνικά φύλα, αλλά παρέμειναν στο τμήμα αυτό της Ελληνικής γης η οποία απέβη η πατρίδα τους και ονομάστηκε από αυ­τούς "Μακεδονία"
  9. Μακεδονία σημαίνει...
    Ο Stephen G. Miller, Επίτιμος Καθηγητής του Πανεπιστημίου Berkley, Καλιφόρνια, ΗΠΑ, εξηγεί σε επιστολή του ότι γιατί τα Σκόπια σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να ονομάζονται Μακεδονία. Συγκεκριμένα, γράφει ο διάσημος Αμερικανός Καθηγητής προς τον Εκδότη του Archaeology...
  10. Μακεδονικος Αγωνας 1904 -1908
    Διάλεξη στη Μελβούρνη, Αυστραλία, στις 03 Νοεμβρίου 2013. Η διάλεξη διοργανώθηκε από την Ένωση Θεσσαλονικέων "Ο Λευκός Πύργος", την Κοινότητα Ώκλη και Περιχώρων το Ημερήσιο Ελληνικό Κολλέγιο Oakleigh Grammar και την Ελληνική Σχολή Ζήνων Μελβούρνης στο πλαίσιο 29ων γενεθλίων της αδελφοποίησης μεταξύ των πόλεων Θεσσαλονίκης και Μελβούρνης.
  11. Κρουσοβο - Γευγελη
    Θεωρείται ότι το όνομά της έχει κοινή ρίζα με τα «Κρούσια» και προέρχεται από το μακεδονικό όνομα «Κρούσσος». Η ελληνική κοινότητα του Κρουσόβου, βλαχόφωνη στην πλειονότητά της, ήταν μια από τις ανθούσες του βορειομακεδονικού χώρου. Πληθυσμιακά γνωρίζουμε ότι το 1856 το Κρούσοβο είχε 18.000 κατοίκους, κυρίως βλαχόφωνους Έλληνες και λίγους Αλβανούς και Βούλγαρους.
  12. Οχριδα
    Ιδρύθηκε την εποχή του Χαλκού από τον Κάδμο με το όνομα Λυχνίδα ή Λυχνιδός. Πρόκειται για μια από τις αρχαιότερες ελληνικές πόλεις και αποτέλεσε, κατά τους ιστορικούς τηΒόρειο Ακρόπολη του Ελληνισμού. Η σύγχρονη πόλη της Αχρίδας βρίσκεται πάνω στα ερείπια της αρχαίας ελληνικής πόλης Λυχνιδού, που η ίδρυσή της τοποθετείται τον 6ο αιώνα π.χ. Στα βυζαντινά χρόνια τη συνατάμε ως Ιουστινιανή.
  13. Στρώμνιτσα
    Η αρχαιολογική έρευνα στην περιοχή έχει αποκαλύψει πλήθος αρχαίων ελληνικών αγαλμάτων, αγγείων, νομισμάτων, ελληνικών (και λίγων ρωμαϊκών) επιγραφών. Εδώ στην αρχαιότητα υπήρχε η ελληνική πόλη Αστραίον. Στη ρωμαϊκή και βυζαντινή περίοδο θα συναντήσουμε την πόλη ως Τιβεριούπολη. Στην πόλη αυτή μαρτύρησαν το 362, επί Ιουλιανού, οι «δεκαπέντε μάρτυρες».
  14. Οι Ελληνες στη FYROM
    Η ένταση μεταξύ των δύο χωρών και το ανεπίλυτο πρόβλημα με την οριστική ονομασία της νέας αυτής χώρας, δημιούργησαν εντάσεις και αύξησαν τις προκαταλήψεις και στις δύο πλευρές των συνόρων. Η υποχώρηση του σλαβομακεδονικού εθνικισμού, που εκτιμώ ότι είναι η κύρια πηγή έντασης, και ο έντιμος συμβιβασμός ανάμεσα στις δύο χώρες...
  15. Οι Αλυκες του Κιτρους
    Στην παραλία του Κίτρους και στην αρχαία θέση Αθεράδα, όπου και το ακροτήριο Αθερίς, εκεί που πιστεύονταν και πιστεύεται ότι υπήρχε το αρχαίο λιμάνι της Πύδνας, υπάρχουν σήμερα εγκαταστάσεις παραγωγής άλατος. Οι Αλυκές.
  16. Το Κονακι του Κιτρους
    Την τελευταία περίπου εκατονταετία της τουρκοκρατίας, το Κίτρος ήταν τσιφλίκι της οικογένειας Μπίτζιου και μεταβιβάζονταν κανονικά απ’ τον πατέρα στο γιο. Σπουδαιότερος και πιο γνωστός απ’ αυτούς ήταν ο Νικόλαος Μπίτζιος ή Νικολάκης, όπως τον έλεγαν, που έζησε στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ου αιώνα.
  17. Η ιστορια του Ρουπελ
    Η Ιστορία ενός λαού δεν είναι μόνον οι λαμπρές του νίκες και τα φανταχτερά κι ένδοξα κατορθώματά του, αλλά αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της και τα σφάλματα και οι αποτυχίες του, γι’ αυτό και είναι επιβεβλημένο, τα μελανά αυτά σημεία της ζωής του, όσο σκοτεινά κι αν είναι, να γίνονται γνωστά και να κοινολογούνται ανεπηρέαστα, σαν καθαρώς ιστορικά γεγονότα και να ερευνούνται με το ίδιο ενδιαφέρον, όσο κι εκείνα που τον προβάλλουν σα λαό και λαμπρύνουν το παρελθόν του.
  18. Μακεδονια - Πυδνα και Χριστιανισμος
    Ο Απόστολος Παύλος, στη διάρκεια της δεύτερης περιοδείας του (52 ή 53 μ.Χ.), προερχόμενος απ’ τη Βέροια και πηγαίνοντας για τη Νότια Ελλάδα, πέρασε, σύμφωνα με την παράδοση, απ’ τη διπλανή Μεθώνη, όπου και επιβιβάστηκε σε πλοίο για την Αθήνα. Από κει «εξαπέστειλαν (αυτόν) οι αδελφοί, πορεύεσθαι ως επί την θάλασσαν»1.
  19. Μακεδονια - Αρχαιο Κιτρος
    Με την κατάκτηση της Μακεδονίας απ’ τον Αιμίλιο Παύλο και τα μέτρα που πήρε το Συνέδριο της Αμφίπολης κι ύστερα απ’ την κατάπνιξη των επαναστάσεων, που επακολούθησαν με τον Ανδρίσκο και τον Αλέξανδρο, η Πύδνα, σαν που υπέστη και τις μεγαλύτερες καταστροφές απ’ τους πολέμους και που αντιμετώπισε πρώτη το οξύ μένος των Ρωμαίων, πέφτει σε οικονομική και κοινωνική στασιμότητα και παρακμή.
  20. Μακεδονια - Επανασταση στην Πυδνα
    ΚΕΦΑΛΑΙΟ  ΟΓΔΟΟ Η ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΥΔΝΑ ΤΟ 148 π.Χ. Τρία χρόνια μετά τη μάχη της Πύδνας, η ρωμαϊκή Σύγκλητος έστειλε αντιπροσώπους της στη Μακεδονία,
  21. Μακεδονια - Αιμιλιος Παυλος και ο θριαμβος
    Ο Αιμίλιος Παύλος γεννήθηκε το 230 ή 229 π. Χ.. Προερχόταν από αριστοκρατική οικογένεια του οίκου των Αιμιλίων. Λέγεται πως ήταν ελληνικής καταγωγής και πως ο πρόγονός του Μάμερκος ήταν γιος του σοφού Πυθαγόρα και ονομάστηκε Αιμίλιος «δια την αιμυλία λόγου και χάριν». Ο Παύλος είχε τύχει καλής μόρφωσης, σύμφωνα με τη ρωμαϊκή και την ελληνική παιδεία κι αγαπούσε τον ελληνικό πολιτισμό. Από μικρός είχε εκπαιδευτεί και στα όπλα κι είχε διακριθεί και στον τομέα αυτό.
  22. Μακεδονια - Πριν τη μαχη της Πυδνας
    Αφού είδαμε περιληπτικά και με μεγάλη συντομία πώς πάτησαν πόδι οι Ρωμαίοι στην Ελλάδα και πώς κατάφεραν να ενισχύσουν και να ισχυροποιήσουν τις θέσεις τους στο έδαφός της, ας δούμε πώς εξελίχτηκαν τα πράγματα στη Μακεδονία, ύστερα απ’ το θάνατο του Φιλίππου του Ε’ και την άνοδο του Περσέα στο θρόνο.
  23. Μακεδονια - Η Πυδνα 500 - 323 π.Χ.
    Απ’ την ενδοχώρα των Βαλκανίων, την Ιλλυρία και τη Μακεδονία, κατέβηκαν κατά καιρούς οι διάφορες ελληνικές φυλές (Ίωνες, Δωριείς, Πελασγοί κ.λ.π.), οι οποίοι και κατοίκησαν τη Μακεδονία και τη Νότια Ελλάδα. Κι απ’ τις πόλεις πάλι της νότιας Ελλάδας ξεκίνησαν αργότερα κύματα Ελλήνων αποίκων, για να κατοικήσουν τα παράλια του Αιγαίου, της Μεσογείου, του Πόντου κ.λ.π.. Κι άλλοτε μεν έδιωχναν παλιούς κατοίκους ή αφομοίωναν υπάρχοντες βαρβαρικούς οικισμούς, άλλοτε δε ίδρυαν κανούριες πόλεις και δημιουργούσαν νέα κέντρα ζωτικά και αξιόλογα, τα οποία επέζησαν χιλιάδες χρόνια κι έγραψαν μακραίωνη κι ενδιαφέρουσα ιστορία, συμβάλλοντας ουσιαστικά στην ιστορική γενικά εξέλιξη των περιοχών που δέσποζαν.
  24. Μακεδονια - Ο Πρωτος Οικισμος
    Η Πύδνα πιστεύεται πως χτίστηκε κατά τον 8ο ή 7ο π.Χ. αιώνα απ’ τους Ερετριείς της Εύβοιας, όπως και η παρακείμενη Μεθώνη[1]. Υπάρχει πιθανότητα στη θέση της Πύδνας να βρήκαν τότε οι Ερετριείς κάποιον άλλο οικισμό, με το ίδιο ή άλλο όνομα, γύρω απ’ τον οποίο να έχτισαν την καινούρια πόλη τους. Την πιθανότητα αυτή ενισχύουν οι πρόσφατες διαπιστώσεις των αρχαιολόγων, που μελέτησαν το μικρό τύμβο, τον οποίο και εντόπισαν το 1981 στην περιοχή του Παλιόκιτρους. Η κατασκευή του τύμβου αυτού ανάγεται στο τέλος της εποχής του χαλκού και στις αρχές της εποχής του σιδήρου.
  25. Το λιμάνι της Πύδνας
    Η Πύδνα είχε αποκτήσει κατά καιρούς ξεχωριστή δύναμη και ιδιαίτερα την εποχή του Φιλίππου του Β’ είχε τονιστεί πολλές φορές απ’ το Δημοσθένη, το μεγάλο ρήτορα των αιώνων, η ζωτικότητά της και η μεγάλη σημασία της, σ’ ότι αφορούσε την ισορροπία των δυνάμεων στον τότε Ελλαδικό και στο Μεσογειακό γενικότερα χώρο. Κι όλη αυτή η διάκριση και η σπουδαιότητα της Πύδνας οφείλονταν στον πλούτο της, στη γεωγραφική της θέση και περισσότερο στο ζωτικής σημασίας λιμάνι της.
  26. Μακεδονία - Μετά τη Μάχη της Πύδνας
    Αμέσως μετά την εκπόρθηση της Πύδνας, ο Αιμίλιος Παύλος έστειλε πρέσβεις του στη Ρώμη, για να αναγγείλουν την περήφανη νίκη του στη Σύγκλητο. Η αντιπροσωπεία αυτή αποτελούνταν από τρεις αξιωματικούς του με επικεφαλής το Μέτελλο. Λίγες μέρες πριν απ’ την τελική νίκη του Αιμιλίου, κυκλοφόρησε φήμη στον ιππόδρομο της Ρώμης, ότι οι Ρωμαίοι νίκησαν τον Περσέα στη Μακεδονία. Το πράγμα, όμως, πέρασε σαν ένας φευγαλέος ψίθυρος και ξεχάστηκε, γιατί δεν υπήρχε συγκεκριμένη πληροφορία. Παρ’ όλα αυτά, ο λαός έτρεξε στους ναούς και πρόσφερε θυσίες και θυμιάματα στους βωμούς, παρακαλώντας τους θεούς να βγάλουν αληθινές αυτές τις φήμες.
  27. Μακεδονικό Πρόβλημα - μέρος β'
    Κι εδώ, ο ρόλος των σλαβόφωνων Ελλήνων, που γεννήθηκαν στην Ελλάδα και ήρθαν στην Αυστραλία με ελληνικά διαβατήρια κι αρνούνται τώρα την πατρίδα τους, έχει ιδιαίτερη βαρύτητα. Όλα αυτά είναι εκείνα που, προβαλλόμενα κατάλληλα, συγκινούν ως ένα βαθμό τη διεθνή κοινή γνώμη, η οποία και θα πρέπει να μας ενδιαφέρει περισσότερο. Το όνομα δε Μακεδονία, Μακεδόνες κλπ., φέρνει ακόμα στη μνήμη του πολύ κόσμου του εξωτερικού, που δεν γνωρίζει ιστορικές λεπτομέρειες και αρχαιολογικές, εθνολογικές και γλωσσολογικές ιδιαιτερότητες
  28. Μακεδονικό Πρόβλημα - μέρος α'
    Το Μακεδονικό ζήτημα, όπως είναι γνωστό στις μέρες μας, είναι ένα παρακλάδι ή παράγωγο, κατάλοιπο του μεγάλου Ανατολικού Ζητήματος, του οποίου η αρχή ή καλύτερα η διπλωματική του διατύπωση πάει 140 χρόνια πίσω. Οι τότε Μεγάλες Δυνάμεις, Αγγλία, Ρωσία και Αυστρία εποφθαλμιούν τα εδάφη της Οθωμανικής αυτοκρατορίας, η οποία αρχίζει να καταρρέει και κάθε μια απ’ αυτές ετοιμάζεται και προσπαθεί, με την πτώση του σουλτάνου, να ιδιοποιηθεί, όχι μόνο το πιο μεγάλο αλλά και το πιο ζωτικό τμήμα της καταρρέουσας αυτοκρατορίας.
  29. Η Μαχη της Πυδνας
    Η μάχη της Πύδνας είναι ένα σημαντικότατο ιστορικό γεγονός, γιατί η έκβασή της σημάδεψε βαθιά την πορεία της ανθρωπότητας. Επέδρασε ουσιαστικά στην εξέλιξη του κατοπινού κόσμου κι επηρέασε ανεπανόρθωτα τα βήματα και το μέλλον της φυλής μας. Εδώ, στα χώματα τα δικά μας, στις ρεματιές και στους λόφους της Πιερίας, που ανεβοκατεβαίνουμε κάθε μέρα εμείς αδιάφοροι και από άγνοια, πριν από 2152 χρόνια συγκρούστηκαν δυο κόσμοι...