Κύπρος – Χρονολόγιο (1968 -1970)

Με την ανάδειξη του στρατιωτικού καθεστώτος στην Ελλάδα του 1967 η Κύπρος είχε αρκετά να χάσει στο εσωτερικό αλλά και στο εξωτερικό. Καθένας από τα ενδιαφέροντα μέρη είχε τα δικά του σχέδια. Από τη μια η Κύπρος προσπαθούσε να διατηρήσει και να ενισχύσει την ανεξαρτησία της, ενώ από την άλλη η Τουρκία προσπαθούσε να καταλύσει αυτήν την ανεξαρτησία. Τέλος η Ελλάδα είχε ανάγκη από ένα “θρίαμβο” που θα στήριζε τη χούντα, αλλά για να το πετύχει σκεφτόταν να βγάλει από τη μέση τον Μακάριο.

Η Αμερική και το ΝΑΤΟ ήθελαν να υποτάξουν την Κύπρο που τους ήταν χρήσιμη σαν ένα ισχυρό φυλάκιο στην περιοχή των πετρελαίων.

Στο μεταξύ συνεχίζονταν οι προσπάθειες του Ο.Η.Ε. για επίτευξη ειρηνικής λύσης του Κυπριακού ζητήματος και το 1968 σημειώθηκε μια νέα εξέλιξη: άρχισαν οι Διακοινοτικές Συνομιλίες, εκπροσώπων της ελληνοκυπριακής και της τουρκοκυπριακής πλευράς υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών. Οι συνομιλίες αυτές, που συνεχίστηκαν κατά τα επόμενα έξι χρόνια και αργότερα διευρύνθηκαν με τη συμμετοχή εμπειρογνωμόνων από την Ελλάδα και την Τουρκία, σημείωσαν κάποια πρόοδο και αναμενόταν ότι σε πολλές από τις ζωτικές διαφορές των δυο πλευρών θα ήταν δυνατό να επιτευχθεί τελική συμφωνία που θα άνοιγε το δρόμο για τη ρύθμιση του ζητήματος. Ένας νέος παράγοντας που δεν πρόβλεψε η ελληνοκυπριακή πλευρά όμως παρουσιάστηκε και εξουδετέρωσε τη θέση ισχύος της: η εμφύλια διαμάχη…

Ας δούμε όμως πώς τα γεγονότα εξελίχθηκαν σύμφωνα με τον Α. Αγγελίδη στο βιβλίο του “Κύπρος-Ημερολόγιο λεηλασιών και αγώνων…” έκδοση 1980.

1968

1968

ΙΟΥΝΙΟΣ 1968

Τον Ιούνιο του 1968 κι ύστερα από πίεση των Ηνωμένων Εθνών, αρχίζουν συνομιλίες μεταξύ Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων στη Βηρυτό, οι οποίες, λόγω του ότι γίνονται μεταξύ των δύο κοινοτήτων, ονομάζονται «διακοινωτικές». Τους Έλληνες εκπροσωπεί ο πρόεδρος της κυπριακής Βουλής, ο Γλαύκος Κληρίδης και τους Τούρκους ο Ραούφ Ντενκτάς.

Καθ’ όλη τη διάρκεια των διακοινοτικών συνομιλιών (που κράτησαν ως το 1967), οι Τούρκοι επέμεναν στη διχοτόμηση της Κύπρου, αξιώνοντας να τους παραχωρηθούν ξεχωριστές περιοχές του νησιού, οι οποίες θα ήταν αυτόνομες, θα ανήκαν σ’ αυτούς ολοκληρωτικά και θα αποτελούσαν μαζί με τις υπόλοιπες, που ήδη κατείχαν, ομοσπονδιακό κράτος, ενώ οι Έλληνες υποστήριζαν τη διατήρηση ενός ενιαίου κυπριακού κράτους, με ταυτόχρονη παροχή εγγυήσεων στην τουρκοκυπριακή μεινότητα.

Οι αρχηγοί των αντιπροσωπειών, Κληρίδης και Ντενκτάς, επισκέφτηκαν πολλές φορές την Αθήνα και την Άγκυρα, για να κατατοπίσουν τις αντίστοιχες κυβερνήσεις σχετικά με τα συζητούμενα και να τις ενημερώσουν για τις προόδους των εργασιών τους.

Την εποχή αυτή, η τουρκική κυβέρνηση υποστηρίζει σθεναρά τις απόψεις του Ντενκτάς, που στην ουσία είναι δικές της αξιώσεις και, για να ενισχύσει περισσότερο ηθικά και υλικά τους Τουρκοκυπρίους, τους παρέχει οικονομική βοήθεια, για να δημιουργήσουν δική τους ανεξάρτητη οικονομία στο νησί.

Η χούντα των Αθηνών δεν αντιδρά καθόλου στις τουρκικές αυτές χειρονομίες. Οι «θεόπεμπτοι» κατά το Μελέτιο και οι φωτεινοί αστέρες κατά το Δωρόθεο, μεγαλόσχημοι δικτάτορες ασχολούνται με άλλα θέματα.

Στο τέλος του Ιούλη επισκέπτεται την Αθήνα και ο πατριάρχης Ιεροσολύμων Βενέδικτος.

13 Αυγούστου

Συλλαμβάνεται από τη Χούντα ο Αλέξανδρος Παναγούλης...
Συλλαμβάνεται από τη Χούντα ο Αλέξανδρος Παναγούλης…

Περιφρονώντας όλα αυτά ο ελληνικός λαός, μέσα κι έξω από την Ελλάδα, τάσσεται με το μέρος των αγωνιζόμενων Κυπρίων και αντιτάσσεται και πολεμά με κάθε τρόπο τους δικτάτορες. Στις 13 Αυγούστου, στην Αθήνα γίνεται από τον Αλέξανδρο Παναγούλη απόπειρα κατά της ζωής του δικτάτορα Παπαδόπουλου.

Η απόπειρα αποτυγχάνει και ο Παναγούλης συλλαμβάνεται από τους χουντικούς, υποβάλλεται σε απάνθρωπα και φριχτά βασανιστήρια και καταδικάζεται από στρατοδικείο σε θάνατο.

 —

 

29 Σεπτεμβρίου

Η χούντα στις 29 Σεπτεμβρίου κάνει δημοψήφισμα, για να αποφανθεί ο λαός για το νέο «σύνταγμα» των δικτατόρων. Κάτω από τη βία και την απειλή των όπλων και της εξορίας, το «σύνταγμα» παίρνει 4.638.543 «Ναι» και 391.923 «Όχι».

 

ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 1968

Την εποχή αυτή, οι σχέσεις Αθηνών – Λευκωσίας είναι τεταμένες. Αφ’ ενός γιατί ο Μακάριος δεν δέχεται ασυζητητί τις λύσεις που επιδιώκει για το κυπριακό η δικτατορική κυβέρνηση της Ελλάδας και αφ’ ετέρου γιατί η χούντα κατηγορεί τον υπουργό των Εξωτερικών και Άμυνας της Κύπρου, τον Πολύκαρπο Γεωρκάτζη, ότι είναι ανακατεμένος στην απόπειρα του Παναγούλη κατά της ζωής του Παπαδόπουλου.

Πολύκαρπος Γιωρκάτζης
Πολύκαρπος Γιωρκάτζης

Ο τύπος των Αθηνών γράφει πως η Ελλάδα θα αποσύρει όλες τις δυνάμεις της από την Κύπρο, αν ο Μακάριος δεν επιληφθεί της υπόθεσης Γεωρκάτζη και δεν τον αποβάλει από την κυβέρνηση. Ο Γεωρκάτζης υποβάλει την παραίτησή του και ο Μακάριος, κάτω από το βάρος των περιστάσεων, αναγκάζεται να την αποδεχτεί.

Οι σπουδαστές στη Λευκωσία οργανώνουν διαδηλώσεις και διαμαρτύρονται για την επέμβαση της χούντας.

Τον Οκτώβριο του 1968, γίνεται γνωστό πως ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Ου-Θαντ αποφασίζει να μειώσει κατά το 1/4 τη σταθμεύουσα στην Κύπρο ειρηνευτική δύναμη των Ηνωμένων Εθνών, η οποία αριθμεί 4.250 άντρες. Κι αυτό, γιατί καθίσταται προβληματική η συντήρησή της, γιατί τα κράτη-μέλη καθυστερούν την καταβολή των συνεισφορών τους προς τον ΟΗΕ.

Οι Άγγλοι συνειδητοποιούν πια ότι σύντομα οι Κύπριοι θα αξιώσουν την απομάκρυνση των βρετανικών βάσεων από το έδαφός τους (παρ’ ότι η παραμονή των βρετανικών στρατευμάτων στην Κύπρο συμβάλλει στην κυπριακή οικονομία με δεκαπέντε περίπου εκατομμύρια λίρες Αγγλίας). Γι’ αυτό και αρχίζουν να σκέφτονται στα σοβαρά την περίπτωση μεταβίβασης των κατεχόμενων περιοχών των βάσεων στο κυπριακό κράτος και την ταυτόχρονη ενοικίασή τους από αυτό.

3 Νοεμβρίου

Στις 3 Νοεμβρίου, έγινε η κηδεία του Γεωργίου Παπανδρέου. Του «Γέρου», όπως τον αποκαλούσαν τελευταία. Σύμφωνα με δημοσιογραφικές πληροφορίες της εποχής εκείνης, περίπου 300.000 λαού παρακολούθησαν την κηδεία του στους δρόμους της Αθήνας. Η Αθήνα σείστηκε από τα συνθήματα, που δονούσαν την ατμόσφαιρα: «Κάτω η τυραννία». «Θέλουμε ελευθερία». «Πού είναι το ΟΧΙ μας;». «Μπερδέψατε τα νούμερα», εννοώντας το φιάσκο του δημοψηφίσματος της 29ης Σεπτεμβρίου.

Την άλλη μέρα, οι «Τάιμς» της Ν. Υόρκης έγραψαν: «Η κηδεία του Παπανδρέου μετατράπηκε σε έντονη διαμαρτυρία».

24 Νοεμβρίου

Στις 24 Νοεμβρίου, η «Ντειλυ Τέλεγκραφ» δημοσιεύει αποκαλυπτικό σχόλιο, το οποίο μιλά ξεκάθαρα για την εισβολή και διχοτόμηση, καθώς και για το φιλοτουρκικό ρόλο της τότε ελληνικής κυβέρνησης: «Ίσως μια γρήγορη επιχείρηση (από μέρους της Τουρκίας) με την ελάχιστη δυνατή αιματοχυσία, είναι ο μόνος τρόπος, για να λυθεί το χρόνιο αυτό πρόβλημα, προς όφελος όλων, πλην, βέβαια, του αρχιεπισκόπου Μακαρίου και των Ρώσων, πουν θέλουν να κρατήσουν την Κύπρο σα Μήλο της Έριδος μέσα στο ΝΑΤΟ. Τα πράγματα, ίσως, σύντομα διευθετηθούν με κάπποια συμφωνία διχοτόμησης. Η ελληνική κυβέρνηση είναι εξοργισμένη με το Μακάριο και ανυπομονεί να καταλήξει η συμφωνία με την Τουρκία . . »[1. Α. Παπανδρέου: «Η Δημοκρατία στο Απόσπασμα», σελ. 348.].

Την περίοδο του 1968, το αντιαμερικανικό ρεύμα ογκώνεται στην Τουρκία[2. Όπως και το 1969.] και ιδίως ανάμεσα στις προοδευτικές ομάδες. Οι αντιαμερικανικές εκδηλώσεις των φοιτητών διαδέχονται η μία την άλλη στις μεγαλουπόλεις της Τουρκίας. Οι διαδηλωτές ζητούν πολιτικές μεταρρυθμίσεις, έξοδο από το ΝΑΤΟ και κατάργηση των αμερικανικών βάσεων που βρίσκονται στο τουρκικό έδαφος. Η Αμερική στέλνει νέο πρεσβευτή στην Άγκυρα και ο Έκτος Στόλος επισκέπτεται τουρκικά λιμάνια.

1969

ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 1969

Τον Ιανουάριο του 1969, το Συμβούλιο της Ευρώπης ασχολείται με την κατάσταση στην Ελλάδα και ο Βαν-ντε-Στουλ καταδικάζει τη χούντα και την κατηγορεί για το σφετερισμό της εξουσίας, για τις βιαιότητές της σε βάρος των πολιτών, για το στραγγαλισμό της λαϊκής ετυμηγορίας κατά το σκηνοθετημένο δημοψήφισμα κλπ..

ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 1969

Το Νοέμβριο, ο πρόεδρος της τουρκικής Δημοκρατίας Σουνάι επισκέπτεται τη Μόσχα. Προς στιγμή, οι Έλληνες της Κύπρου φοβούνται αλλαγή της σοβιετικής πολιτικής, αλλά τελικά η Ρωσία δεν αλλάζει καθόλου τη στάση της στο κυπριακό και συνεχίζει να πιστεύει στην ύπαρξη ανεξάρτητης και ενιαίας Κύπρου. Υπογράφει, όμως, συμφωνίες για την αποστολή εξακοσίων σοβιετικών τεχνικών στην Τουρκία για την ανέγερση εργοστασίου χαλυβουργίας στην Αλεξανδρέττα. Επίσης, η Σοβιετική Ένωση θα χορηγεί στην Τουρκία τριακόσια εξήντα εκατομμύρια δολλάρια για την ανέγερση εργοστασίου αλουμίνας, διυλιστηρίου πετρελαίου και άλλων βιομηχανικών μονάδων.

12 Δεκεμβρίου

Tο Συμβούλιο της Ευρώπης, ύστερα από τρίτη κατά σειρά δυσμενή έκθεση εξεταστικής επιτροπής, απέβαλε την Ελλάδα των συνταγματαρχών από την Ευρωπαϊκή Κοινότητα. Ο δημοκρατικός λαός της Ελλάδας και της Κύπρου στενοχωρέθηκε αφ’ ενός για την ταπείνωση της χώρας, πανηγύρισε, όμως, αυτήν την καταδίκη της χούντας.

1970

1970

Το έτος 1970 ήταν δραματικό για την Κύπρο, γιατί την εποχή αυτή εντάθηκαν οι αντιθέσεις μεταξύ Γρίβα και ελληνικής χούντας αφ’ ενός και Γρίβα και Μακαρίου αφ’ ετέρου. Ο Γρίβας, υποστηριζόμενος από τους δικτάτορες της Αθήνας, επέμενε στην άμεση ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα. Ο Μακάριος επιθυμούσε βέβαια κι αυτός την ένωση, αλλά όχι αμέσως. Εκτιμώντας τη διεθνή κατάσταση, τις έντονες αντιδράσεις της Τουρκίας και τις προθέσεις των Αμερικανών για την εγκατάσταση πυραύλων στο νησί, ο εθνάρχης άφηνε την ένωση για άλλον ευθετότερο χρόνο.

Οι απόψεις, όμως, αυτές του Μακαρίου έρχονταν σε άμεση αντίθεση με τις προϋποθέσεις και τις βλέψεις του στρατιωτικού καθεστώτος της Αθήνας. Οι δικτάτορες και οι Αμερικανοί έβλεπαν το Μακάριο σαν ένα μεγάλο εμπόδιο στα σχέδιά τους. Γι’ αυτό και αποφάσισαν την εξόντωσή του.

Έτσι, με πρωτοβουλία φανατικών χουντικών, συγκροτήθηκε στην Κύπρο μια συνωμοτική και τρομοκρατική οργάνωση, το Εθνικό Μέτωπο (Ε.Μ.), που έθεσε σα σκοπό της τον αφανισμό του Μακαρίου.

Χωρίς να κοινολογήσουν οι ιθύνοντες του Ε.Μ. τους πραγματικούς σκοπούς τους, συγκέντρωσαν μερικές εκατοντάδες αγωνιστών, από αυτούς που ως τώρα αγωνίζονταν για την αποτίναξη του αγγλικού ζυγού, τους όρκισαν και τους οργάνωσαν σε ένοπλες ομάδες. Η πρώτη αντιμακαριακή δράση των ομάδων αυτών εκδηλώθηκε την παραμονή της πρωτοχρονιάς του 1970. Τότε, επέδραμαν κατά των μεταλλείων Καλαβάσου και Λεμεσού και αφαίρεσαν διάφορες ποσότητες εκρηκτικών υλών. Μετά, ομάδες της μυστικής αυτής οργάνωσης του Ε.Μ., κατέλαβαν το ορεινό χωριό Όμοδος και συγκέντρωσαν τα υπάρχοντα εκεί όπλα. Οι άντρες των ομάδων αυτών συνέλαβαν και ξυλοκόπησαν χωρικούς, οπαδούς του Μακαρίου, για να υπογραμμίσουν την παρουσία τους, να δείξουν έτσι την ισχύ τους και να αποδείξουν ότι δεν παραδέχονται και δεν υπακούουν στο κράτος της Κύπρου.

9 Ιανουαρίου

Την εποχή εκείνη, ο Μακάριος απουσίαζε στη Ζάμπια και προεδρεύων της Δημοκρατίας ήταν ο Γλαύκος Κληρίδης. Και ενώ ο Κληρίδης και η κυβέρνηση προσπαθούσαν να επιβληθούν και να ελέγξουν την κατάσταση, οι  αναρχικοί, καθοδηγούμενοι μυστικά από την ΚΥΠ των δικτατόρων της Αθήνας, κατάστρωναν στις 9 Ιανουαρίου 1970 σχέδιο κατάληψης των κυβερνητικών κτιρίων σε διάφορες πόλεις της Κύπρου. Το σχέδιο, όμως, διέρρευσε και, με τα έκτακτα προληπτικά μέτρα που πήρε η κυβέρνηση, ατόνισε και έμεινε απραγματοποίητο.

 

17 Ιανουαρίου

Στις 17 Ιανουαρίου, έφτασε στην Αθήνα για συνομιλίες ο Μακάριος, επιστρέφοντας από το Ναϊρόμπι. Όσο κρατούσαν οι συζητήσεις μεταξύ Μακαρίου και των στρατιωτικών στην Αθήνα, οι εκρήξεις και οι ταραχές δονούσαν την Κύπρο. Τώρα, το κύριο αντικείμενο της δράσης των ενόπλων του Ε.Μ. στο νησί δεν ήταν πια οι Άγγλοι ή οι Τούρκοι. Ήταν οι μακαριακοί και ο άμεσος σκοπός δεν ήταν η απελευθέρωση και η ανεξαρτησία της Κύπρου. Ήταν η εξόντωση του Μακαρίου.

Παρ’ ότι φαινομενικά οι συζητήσεις των Αθηνών πήγαιναν καλά, η ατμόσφαιρα φαινόταν ψυχρή κι ο Μακάριος ένιωθε το αόρατο κρύο χέρι των συνωμοτών να κινείται ανήσυχο και δολοφονικό γύρω του.

 

18 Ιανουαρίου

Έχουν διαρρεύσει πληροφορίες, πως οργανώνεται εντατικά άμεση δολοφονική απόπειρα εναντίον του και πως θα εκδηλωθεί αμέσως, μόλις πατήσει το πόδι του στο νησί, επιστρέφοντας από την Αθήνα. Γι’ αυτό και πάρθηκαν από την κυπριακή κυβέρνηση δρακόντια μέτρα ασφαλείας, όταν στις 18 Ιανουαρίου έφτασε στην Κύπρο ο εθνάρχης. Δυνάμεις ασφαλείας, πιστές στον αρχιεπίσκοπο, φρουρούσαν και έλεγχαν απόλυτα το αεροδρόμιο της Λευκωσίας, καθώς και όλους τους δρόμους ως το προεδρικό μέγαρο. Οι συνωμότες δεν κινήθηκαν, γιατί είδαν πως δεν μπορούσαν να κάνουν τίποτα. Δυσαρεστημένοι από την απώλεια μιας τέτοιας ευκαιρίας, διακήρυτταν πως λίγη μόνο πίστωση χρόνου έδιναν στο Μακάριο και πως σύντομα «ο παπάς» θα αντίκρυζε το εκτελεστικό απόσπασμα.

Παράλληλα, οι εκρήξεις βομβών, οι ανατινάξεις και οι καταστροφές συνεχίζονταν, με μοναδικό αποτέλεσμα την πρόκληση ρηγμάτων στην αμυντική θωράκιση της Κύπρου.

Την εποχή αυτή, οι ένοπλες κυπριακές δυνάμεις, αλλά και οι ελληνικές που βρίσκονταν στην Κύπρο, ελέγχονταν απόλυτα από τη χούντα των Αθηνών. Όλες οι μονάδες διοικούνταν από διαλεγμένους χουντικούς αξιωματικούς. Τότε, διοικητής καταδρομών στην Κύπρο ήταν ο Δ. Παπαποστόλου, τον οποίο θα συναντήσουμε και παρακάτω.

Επίσης, την εποχή αυτή, συναντήθηκε στη Ρώμη ο αρχιεπίσκοπος Μακάριος με τον εξόριστο τότε βασιλιά Κωνσταντίνο. Λέγεται, πως ο Μακάριος προσφέρθηκε τότε να μεσολαβήσει για την αποκατάσταση των σχέσεων βασιλιά και δικτατόρων.

Παρόμοια συνάντηση επαναλήφθηκε στη Ρώμη και το Σεπτέμβριο του ίδιου χρόνου και απέβλεπε στην επαναφορά του βασιλιά και του Καραμανλή στην εξουσία, όπως αποκαλύπτεται από επιστολή του βουλευτή Αμμοχώστου Ηρακλή Χατζηηρακλέους, που δημοσιεύτηκε αργότερα στο «Βήμα» των Αθηνών.

 

29 Ιανουαρίου

Μπροστά στην αποχαλίνωση των ακροδεξιών ένοπλων ομάδων και για να συγκρατηθεί η κατάσταση, η κυπριακή Βουλή ψήφισε στις 29 Ιανουαρίου ειδικό νόμο, που έδινε ευρύτερες εξουσίες στην αστυνομία. Με βάση το νόμο αυτό, η αστυνομία προσπαθούσε να συγκεντρώσει όλα τα όπλα των ιδιωτών, προκειμένου να αποδυναμώσει τους παράνομους ακροδεξιούς, τους οποίους και είχε κηρύξει εκτός νόμου. Επιπλέον, ο νόμος αυτός έδινε την εξουσία στην αστυνομία να συλλαμβάνει και να περιορίζει μέχρι τρεις μήνες χωρίς δίκη, οποιονδήποτε θεωρούσε ύποπτο παρανομίας.

Το πλήθος των μακαριακών και ο κυπριακός τύπος κατηγορούσαν τη χούντα των Αθηνών ότι υπέθαλπε, όπλιζε και συντηρούσε τις αντικυβερνητικές αυτές ένοπλες δυνάμεις.

 

ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 1970

Ο δικτάτορας Παπαδόπουλος, πιεζόμενος από τα πράγματα και για να αποφύγει ευρύτερη διεθνή δυσμένεια, δηλώνει πως δεν έχει καμιά σχέση με τους αντικυβερνητικούς της Κύπρου και πως δεν τους παρέχει καμιά απολύτως υποστήριξη.

 

8 Μαρτίου

Η δραστηριότητα, όμως και η μανία των αντιμακαριακών εντάθηκε και οι συνωμότες δεν έπαψαν να καιροφυλακτούν. Ήξεραν ότι ο Μακάριος θα έπαιρνε στις 8 Μαρτίου μέρος στην τελετή του μνημοσύνου του ήρωα Γρηγόρη Αυξεντίου στη μονή Μαχαιρά, όπου και σκοτώθηκε ο νεαρός αγωνιστής από τους Άγγλους στις 2 Μαρτίου 1957. Γι’ αυτό και προσπάθησαν να εκμεταλλευτούν την ευκαιρία και του έστησαν ενέδρα, για να τον δολοφονήσουν. Τοποθέτησαν πολυβόλο πάνω στην ταράτσα της βιβλιοθήκης του γυμνασίου που βρίσκεται απέναντι από την αρχιεπισκοπή. Μόλις το ελικόπτερο του αρχιεπισκόπου απογειώθηκε και έφτασε σε απόσταση 200 περίπου μέτρων από το γυμνάσιο, το πολυβόλο άρχισε να βάζει εναντίον του. Ταυτόχρονα, έβαζαν και δύο άλλοι τυφεκιοφόροι. Οι ριπές δεν έπληξαν το Μακάριο. Τραυμάτισαν, όμως, θανάσιμα τον πιλότο του ελικοπτέρου, ο οποίος αιμόφυρτος και πριν ξεψυχήσει κατάφερε και προσγείωσε σώο το σκάφος. Έτσι κι αυτή η απόπειρα δολοφονίας του προέδρου της Κύπρου απέτυχε. Συνελήφθησαν τέσσερις Ελληνοκύπριοι σαν ένοχοι και καταδικάστηκαν σε φυλάκιση. Η οργάνωση της δολοφονικής αυτής απόπειρας, έργο του Ε.Μ., αποδόθηκε στον Πολύκαρπο Γεωρκάτζη. Ο Γεωρκάτζης ήταν παλιότερα, όπως είδαμε, υπουργός Άμυνας της Κύπρου, αλλά το 1968 αναγκάστηκε να παραιτηθεί, γιατί το όνομά του είχε αναμειχθεί στην υπόθεση Παναγούλη.

Για την ανάμειξή του στην απόπειρα κατά του Μακαρίου ο Γεωρκάτζης, φυσικά, αρνήθηκε επίμονα κάθε συμμετοχή, αλλά σε έρευνες που έγιναν στο σπίτι του βρέθηκαν όπλα, τα οποία τον ανοχοποιούσαν. Για την παράνομη κατοχή αυτών των όπλων του επιβλήθηκε πρόστιμο και του απαγορεύτηκε η έξοδος από την Κύπρο.

 

15 Μαρτίου

Λίγες μέρες αργότερα, στις 15 Μαρτίου, ο Γεωρκάτζης βρέθηκε δολοφονημένος μέσα στο αυτοκίνητό του. Στη δολοφονία αυτή αναμείχθηκε και το όνομα του Δ. Παπαποστόλου.

Αμέσως μετά την αποτυχία της απόπειρας κατά του Μακαρίου και τη δολοφονία του Γεωρκάτζη, ο διοικητής καταδρομών της ΕΔΛΗΚ Παπαποστόλου ζήτησε από την Αθήνα να τον ανακαλέσει από την Κύπρο.

Ο Παπαποστόλου το 1967 ήταν λοχαγός καταδρομών. Την εποχή του πραξικοπήματος ανήκε στην ομάδα πραξικοπηματιών του Ασλανίδη. Τον Αύγουστο του 1967 ήταν μέλος του έκτακτου στρατοδικείου Αθηνών, που δίκασε τον Ε. Αβέρωφ.

Ο Αβέρωφ συνελήφθη από τη χούντα και παραπέμφθηκε στο στρατοδικείο με την κατηγορία ότι στο σπίτι του είχαν συγκεντρωθεί ορισμένοι Έλληνες πολιτικοί (οι συγκεντρώσεις ήταν απαγορευμένες από τη χούντα), με σκοπό να οργανώσουν αντιδικτατορικό κίνημα στο ναυτικό.

Τότε, με εντολή του Παπαδόπουλου, ο Ασλανίδης και ο Παττακός πλησίασαν τον Παπαποστόλου και του μήνυσαν, ότι η κυβέρνηση αποφάσισε να καταδικάσει μεν τον Αβέρωφ, αλλά με αναστολή. Ο σκληρός, όμως, Παπαποστόλου απάντησε πως δεν αναγνώριζε αξιώσεις της κυβέρνησης και πως αυτός έπαιρνε εντολές μόνο από το επαναστατικό συμβούλιο.

Η επιστροφή του Παπαποστόλου στην Ελλάδα ανησύχησε το δικτάτορα Παπαδόπουλο, ο οποίος ήθελε να τον απομακρύνει και πάλι από την πρωτεύουσα. Μεσολάβησε ο Αγγελής και του πρότεινε να πάει στρατιωτικός ακόλουθος στην πρεσβεία στο Βουκουρέστι. Ο Παπαποστόλου εκνευρίστηκε και είπε στον Αγγελή να πει στον Παπαδόπουλο να στείλει τον αδελφό του εκεί. Τελικά στάλθηκε στρατιωτικός ακόλουθος.

 

ΜΑΪΟΣ 1970

Στο μεταξύ, παρά την επαγρύπνηση και τα αυστηρά μέτρα της κυπριακής αστυνομίας, οι ένοπλες αντιμαραριακές ομάδες, με σύνθημά τους την «Ένωση», συνεχίζουν τη δράση τους. Το Μάιο, μασκοφόροι χτυπούν αστυνομικούς σταθμούς στη Λεμεσό και συλλαμβάνουν περί τα εξήντα άτομα, τα περισσότερα από τα οποία είναι αστυνομικοί.

 

5 Ιουλίου

Στις 5 Ιουλίου, γίνονται στην Κύπρο βουλευτικές εκλογές. Από τις 35 έδρες, που σύμφωνα με το σύνταγμα ανήκουν στους Ελληνοκυπρίους, τις 15 πήρε το Ενωτικό Κόμμα του Γλαύκου Κληρίδη, τις 9 το ΑΚΕΛ, τις 2 η Ένωση Δημοκρατικού Κέντρου και τις 2 οι ανεξάρτητοι. Τις 15 τουρκοκυπριακές τις πήρε ο Ραούφ Ντενκτάς.

Το γεγονός ότι το ΑΚΕΛ (Ανορθωτικό Κόμμα Εργαζόμενου Λαού), το κομμουνιστικό κόμμα Κύπρου έχει πάρει το 30% των ψήφων ανησυχεί τους δικτάτοτες στην Αθήνα. Το ότι δε το ΑΚΕΛ συμβαδίζει με το Μακάριο τους ενοχλεί τόσο πολύ, ώστε γίνεται κι αυτό ένας λόγος έντασης των ενεργειών τους για την ανατροπή και την απομάκρυνση του εθνάρχη.

 

17 Αυγούστου

Ύστερα από τις εκλογές, άρχισε ο τρίτος γύρος των διακοινοτικών συνομιλιών μεταξύ Κληρίδη και Ντενκτάς, ο οποίος έκλεισε στις 17 Αυγούστου, χωρίς να σημειωθεί καμία απολύτως σύμπτωση απόψεων των δύο μερών.

 



Α Ρ Θ Ρ Α - Τ Η Σ - Ι Δ Ι Α Σ - Κ Α Τ Η Γ Ο Ρ Ι Α Σ :
  1. Κύπρος και Χριστιανισμός
    Η Κύπρος είναι μια από τις πρώτες χώρες που δέχτηκε το Χριστιανισμό. Η πρώτη περίοδος της ιστορίας της χριστιανικής Εκκλησίας της Κύπρου αρχίζει το 45 μ.Χ. και λήγει το 1191. Δηλαδή, αρχίζει με την άφηξη των αποστόλων Παύλου και Βαρνάβα στο νησί και τελειώνει με την κατάλυση της βυζαντινής κυριαρχίας σ’ αυτό. Ο Απόστολος Παύλος διάλεξε την Κύπρο σαν πρώτη χώρα της αποστολικής του περιοδείας...
  2. Κύπρος - Χρονολόγιο (1971 - 1974)
    Στην Τουρκία, η πολιτική κρίση της χώρας οξύνεται. Το αντιαμερικανικό κλίμα είναι έντονο. Το Μάρτιο, ύστερα από την απαγωγή τεσσάρων Αμερικανών αεροπόρων από άγνωστους Τούρκους, επεμβαίνει ο στρατός και αξιώνει από το Ντεμιρέλ την παραίτησή του. Ο Ντεμιρέλ παραιτείται και την πρωθυπουργία αναλαμβάνει (13/3/71) ο καθηγητής του Δικαίου Νιχάτ Ερίμ, σχηματίζοντας «εθνική υπερκομματική κυβέρνηση» και κηρύσσοντας ταυτόχρονα το στρατιωτικό νόμο.
  3. Κύπρος - Χρονολόγιο (1968 -1970)
    Τον Ιούνιο του 1968 κι ύστερα από πίεση των Ηνωμένων Εθνών, αρχίζουν συνομιλίες μεταξύ Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων στη Βηρυτό, οι οποίες, λόγω του ότι γίνονται μεταξύ των δύο κοινοτήτων, ονομάζονται «διακοινωτικές». Τους Έλληνες εκπροσωπεί ο πρόεδρος της κυπριακής Βουλής, ο Γλαύκος Κληρίδης και τους Τούρκους ο Ραούφ Ντενκτάς.
  4. Κύπρος - Χρονολόγιο (1959-1967)
    Στις συμφωνίες περιλαμβανόταν "Συνθήκη Εγγυήσεων" μεταξύ Ελλάδας, Τουρκίας, Βρετανίας και Κύπρου με την οποία, σε περίπτωση διασάλευσης της συνταγματικής τάξης, μια από τις τρεις πρώτες «εγγυήτριες δυνάμεις» θα μπορούσε να προβεί σε μονομερή δράση, αφού προηγουμένως είχαν εξαντληθεί τα περιθώρια διαπραγματεύσεων με τις άλλες δυο.
  5. Κύπρος - Χρονολόγιο (1955 - 1958)
    Ο στρατηγός Γρίβας, με το ψευδώνυμο «Διγενής», αποβιβάζεται τη νύχτα της 6ης Νοεμβρίου 1954 στο Χλωρακά της Πάφου με ένα μικρό πλοιάριο, το οποίο απέπλευσε από τη Ρόδο. Ο Γρίβας, φτάνοντας στην Κύπρο, κoινοποιεί, όσο πιο γρήγορα επιτρέπουν οι συνθήκες κι όσο πιο έντονα γίνεται, την οργάνωση της ΕΟΚΑ[1], της οποίας και γίνεται αρχηγός.
  6. Κύπρος - Χρονολόγιο (1951-1954)
    O αρχιεπίσκοπος Μακάριος Γ’, με έγγραφό του προς το Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, καταγγέλλει τα καταπιεστικά μέτρα των βρετανικών αρχών στην Κύπρο και ζητά τη συμπαράσταση των ελεύθερων λαών. Στις αρχές του Φεβρουαρίου 1951, ο Άγγλος βουλευτές Τόμας Ρέηντ ζητά από την αγγλική Βουλή να τον πληροφορήσει, αν η Ελλάδα έχει θέσει θέμα Κύπρου στην αγγλική κυβέρνηση.
  7. Κύπρος - Χρονολόγιο (1946-1950)
    Το 1946, μια τετραμελής επιτροπή, αποτελούμενη από το μητροπολίτη Λεόντιο, τοποτηρητή του αρχιεπισκοπικού θρόνου της Κύπρου, το δήμαρχο Λευκωσίας Δ. Δημητρίου και τους πολιτευτές Λευκωσίας Ι. Κληρίδη και Λεμεσού Ζήνωνα Ρωσσίδη, πήγε στο Λονδίνο και υπέβαλε εκ νέου στην αγγλική κυβέρνηση το πάνδημο αίτημα του κυπριακού λαού για αυτοδιάθεση και ένωση με την Ελλάδα. Ο τότε υπουργός των Αποικιών Κρις Τζόουνς, ξεχνώντας όσα υποσχόταν η Αγγλία στον κυπριακό λαό κατά τη διάρκεια του πολέμου, δήλωσε πως...

Author: Μνήμες