Διατήρηση Ελληνικής ταυτότητας στην Τσεχία

ΜΕΡΟΣ ΟΓΔΟΟ

Από πολιτική προσφυγιά σε ελληνική μειονότητα της Τσεχίας

Ιστορική αναδρομή στην καλλιέργεια και διατήρηση της ελληνικής ταυτότητας

Τα ζητήματα σχετικά με την εθνική ταυτότητα και αφομοίωση των Ελλήνων στην Τσεχία απορρέουν από τα ιστορικά γεγονότα, τα οποία είχαν σημαντική επίδραση για την καλλιέργεια και διατήρηση της.

Εξώφυλλο βιβλίου “Ο Ελληνισμός της Τσεχίας”

Θα μπορούσαμε να ταξινομήσουμε αυτή την πορεία σε πέντε περιόδους που σχετίζονται με την άφιξη των Ελλήνων στην Τσεχοσλοβακία πριν και μετά τον ελληνικό εμφύλιο πόλεμο και μέχρι τη διάλυση του τελευταίου παιδικού σταθμού (1948/49-1962), την παραμονή τους ως πολιτικοί πρόσφυγες μέχρι την πτώση της χούντας (1962-1975), την ένταξη της Τσεχίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση (2004) και με τη σημερινή κατάσταση μετά την ένταξη (2004-2008).

Η πρώτη περίοδος 1948/49-1962

Αυτή η περίοδος χαρακτηρίζεται από μία έντονη ελληνική παιδεία για τα παιδιά και τσέχικη παιδεία για τους ενήλικους. Τα παιδιά ζούσανε σε στενό εθνοκεντρικό ελληνικό περιβάλλον στους παιδικούς σταθμούς βασισμένο στην πολιτική γραμμή του ΚΚΕ και τις τσεχοσλοβάκικες αρμόδιες υπηρεσίες (Ερυθρός Σταυρός, Τσέχικο Κομμουνιστικό Κόμμα), η οποία ήθελε τα παιδιά να μείνουν Έλληνες, να αποχτήσουν ελληνικές αξίες, να μάθουν την ιστορία, τον πολιτισμό, τα ήθη και έθιμα, τις εθνικές παραδόσεις και πρώτα από όλα τη μητρική τους γλώσσα. Τα παιδιά και οι ενήλικοι ήταν περιτριγυρισμένοι από ελληνικά σύμβολα, τα οποία τα φτιάχνανε μόνοι τους. Όλοι αναμενότανε να επιστρέψουν στην Ελλάδα ως μορφωμένοι άνθρωποι και μελλοντικοί ηγέτες στην ανοικοδόμηση της πατρίδας τους. Τα κύρια χαρακτηριστικά αυτής της εκπαίδευσης ήταν έντονος πατριωτισμός για την Ελλάδα, νόστος και νοσταλγία, όπως και ακλόνητη πίστη στην επιστροφή, υπερηφάνεια για τους αγώνες του ελληνικού λαού και απόλυτη αφοσίωση και πίστη στο Κομμουνιστικό Κόμμα της Ελλάδας, στους αγώνες και τα σύμβολα του.

Αυτή η εκπαίδευση βοήθησε τα παιδιά και τους ενήλικους (στις λέσχες, στους εορτασμούς των επετείων, στις διαδηλώσεις, εξορμήσεις και εράνους) να μείνουν Έλληνες, να μιλούν τη μητρική τους γλώσσα, να αγαπάν την πατρίδα τους. Ένα άλλο χαρακτηριστικό είναι η αντίσταση στις επιδράσεις του τσέχικου περιβάλλοντος. Ήταν όμως φυσικό οι επαφές με το τσέχικο περιβάλλον, με την πάροδο του χρόνου, τα δύο αυτά πολιτισμικά και πολιτιστικά περιβάλλοντα να έχουν τις αλληλεπιδράσεις τους.

 

Η δεύτερη περίοδος 1962-1975

Αυτή η περίοδος χαρακτηρίζεται από τη διάλυση των παιδικών σταθμών και την πτώση της στρατιωτικής χούντας της Ελλάδας. Όλες οι δυνάμεις των αρμοδίων συνεχίζουν να καλλιεργούν την εθνική ταυτότητα. Όμως, μην έχοντας το στενό φυσικό περιβάλλον των παιδικών σταθμών, το ζήτημα το πώς θα παραμείνουν Έλληνες τα παιδιά, παρουσιάζει αρκετά προβλήματα. Δεν υπάρχουν ελληνικά εντατικά μαθήματα, η ελληνική γλώσσα μαθαίνεται προαιρετικά, και τα παιδιά σκορπίζονται σε διάφορα σχολεία και συνοικισμούς. Επιπλέον, είναι η περίοδος της δεύτερη διάσπασης της κομματικής οργάνωσης του ΚΚΕ (ΚΚΕ-εσωτερικού και ΚΚΕ-εξωτερικού) στην Τσεχοσλοβακία, η οποία επιδρά αρνητικά στην συσπείρωση των Ελλήνων πολιτικών προσφύγων.

Χορευτικό συγκρότημα νέων ΑΚΡΟΠΟΛΙΣ

Οι μεν και οι δε στέλνουν τα παιδιά τους στους δασκάλους της άλλης πλευρά, και οι δύο πλευρές γιορτάζουν ξεχωριστά και πολλές φορές παύουν οι επαφές μεταξύ τους. Η διαίρεση και η διάσπαση επιδρά στο βαθμό που παρατηρείται μια χαλάρωση στην προσπάθεια της διατήρησης της ελληνικής ταυτότητας των παιδιών. Τα παιδιά αισθάνονται πιο σίγουρα και ασφαλείς στο τσεχοσλοβάκικο περιβάλλον. Οι γονείς δεν μπορούν να ελέγξουν, ούτε και επιβάλλου την ελληνικότητα τους στα παιδιά. Οι νέοι, ενώ ακόμα προτιμούν να παντρεύονται Έλληνες και Ελληνίδες, αρχίζουν να κάνουν μικτές οικογένειες. Έτσι σιγά-σιγά και σταθερά, η γλώσσα επικοινωνίας στην οικογένεια γίνεται η τσέχικη. Μένουν μόνο οι παππούδες και οι γιαγιάδες να κάνουν τη στερνή προσπάθεια.

Η τρίτη περίοδος 1975-1990

Σ’ αυτήν την περίοδο τα παιδιά της τρίτης γενιάς μεγαλώνουν. Η τρίτη γενιά, στην πλειοψηφία, δε μιλάει ελληνικά στην οικογένεια. Η αφομοίωση μερικώς με τους γονείς τους, και σχεδόν ολοκληρωτικά με τα παιδιά, έχει αρχίσει. Τα παιδιά της τρίτης γενιάς αισθάνονται ευτυχισμένα στο τσεχοσλοβάκικο περιβάλλον και η σκέψη για την πατρίδα γίνεται ένα μακρινό όνειρο. Η προσπάθεια τώρα για την καλλιέργεια και διατήρηση της ελληνικής τους ταυτότητας γίνεται μέσω δραστηριοτήτων των ελληνικών οργανώσεων, όπως τα διάφορα Πανελλήνια φεστιβάλ, οι εορτασμοί των εθνικών επετείων, συμμέτοχη στα καλλιτεχνικά συγκροτήματα, κ.α. Εξάλλου, όλα τα παιδιά που γεννηθήκανε στην Τσεχοσλοβακία έχουν τσεχοσλοβάκικη υπηκοότητα.

Όταν άρχισε ο αγώνας για τον επαναπατρισμό, αρχίζει να δυναμώνει και το αίσθημα της ελληνικότητας. Το όνειρο για την επιστροφή γίνεται πραγματικότητα. Όλοι θέλουν να επιστρέψουν στην Πατρίδα Ελλάδα. Όλοι θέλουν να επιστρέψουν στις ρίζες τους. Με την ελληνοτσεχοσλοβάκικη συμφωνία (1985-1990), η πλειοψηφία των Ελλήνων, περίπου 10.000, επαναπατρίζεται. Μετά τη λήξη της συμφωνίας, μόνο το ένα τρίτο μένει στην Τσεχοσλοβακία.

Μουσικό συγκρότημα ΑΚΡΟΠΟΛΙΣ – Νίκος Παντάτσης, Ντίνος Οβαδίας, Έφη Αλονεύτη

Πριν τη λήξη της ελληνοτσεχοσλοβάκικης συμφωνίας, το 1989, δύο γεγονότα παραλύουν τις δραστηριότητες των Ελλήνων που διαμένουν στην Τσεχοσλοβακία: η διάλυση της κομματικής οργάνωσης του ΚΚΕ στην Τσεχοσλοβακία, την άνοιξη του 1989 και η ανατροπή του σοσιαλισμού στην Τσεχοσλοβακία το Νοέμβρη του 1989 με τα μέτρα που πάρθηκαν εναντίων των κομμουνιστών. Τα δύο αυτά γεγονότα προκάλεσαν αρκετή σύγχυση στη ζωή των πρώην πολιτικών προσφύγων. Με το πρώτο γεγονός, φαίνεται κανείς να μη ξέρει ποιος και γιατί πήρε την απόφαση να διαλυθούν οι κομματικές οργανώσεις. Στην έρευνα μας, ακόμα και στελέχη του Κόμματος (ΚΚΕ), μας βεβαιώνουν ότι «ήταν εντολή του Κόμματος, μας είπαν να παραδώσουμε τα κομματικά μας βιβλιάρια». Και τα παραδώσανε, εκτός από ένα ελάχιστο αριθμό, που ακόμα τα φυλάγουν, διότι πίστευαν ότι «το κομματικό βιβλιάριο δεν παραδίνεται σε κανέναν». Πάντως, πλειοψηφία τα παρέδωσε και με αυτό πολλοί πιστέψανε, ότι λήγει και η κομματική τους ταυτότητα και δράση. Δε φαίνεται να υπάρχει καμία ικανοποιητική εξήγηση και από το ΚΚΕ για αυτή την απόφαση. Όποιος και να την πήρε και για όποιους λόγους, οι συνέπειες ήταν σοβαρές όχι μόνο για το «ψυχολογικό χτύπημα» των πιστών, αλλά και για την περαιτέρω οργανωμένη ζωή των τώρα πρώην πολιτικών προσφύγων, και συγκεκριμένα για τους κομμουνιστές με μακροχρόνια δράση στο ΚΚΕ (από τη δεκαετία του 1940 και μετά). Οι πιστοί στην ιδεολογία τους μπαίνουν στις γραμμές του Κομμουνιστικού Κόμματος της Τσεχοσλοβακίας, όπως έλεγε η «εντολή» (δε βρήκαμε γραπτή εντολή για αυτό το θέμα). Οι υπόλοιποι μένουν αναποφάσιστοι και περιμένουν να δουν προς τα πού θα φυσήξει ο αέρας.

Στις 17 Νοέμβρη 1989 με την ανατροπή του σοσιαλιστικού συστήματος στην Τσεχοσλοβακία, και τις διαδηλώσεις στην κεντρική πλατεία της Πράγας, ελάχιστοι Έλληνες παίρνουν μέρος για να εκφράσουν τη «δυσαρέσκεια» με το «κουδούνισμα» των κλειδιών τους ενάντια του καθεστώτος. Οι υπόλοιποι, όπως και το 1968 (όταν μπαίνουν τα στρατεύματα της Συμφωνίας της Βαρσοβίας στην Τσεχοσλοβακία) μένουν άναυδοι και περιμένουν την εξέλιξη. Οι εξελίξεις είναι ραγδαίες και καθόλου ευνοϊκές για τους Έλληνες κομμουνιστές και τους αριστερούς. Μετά από το πρώτο σοκ, μερικοί αντιδρούν ανοιχτά και άλλοι κρυφά και σιωπηλά. Οι νέοι Έλληνες κομμουνιστές βλέπουν ότι καλό τους έκανε η παράδοση των κομματικών βιβλιάριων και προσπαθούν να βολευτούν και βολεύονται. Ο καθένας για τον εαυτό του – να σωθεί, να βρει μια δουλίτσα, να εκμεταλλευτεί τις νέες συνθήκες, να μπει στη νέα οικονομία, να βγει στο «παζάρι» για να βγάλει το μεροκάματό του και εάν λάχει «τα εκατομμύρια» που θα έφερνε η «νέα τάξη πραγμάτων». Είναι μετρημένοι αυτοί που τα βγάλανε. Οι υπόλοιποι δεν τα βγάλανε, αλλά προσπαθήσανε να επιβιώσουν με αυτά που προλάβανε να πάρουνε από το προηγούμενο καθεστώς. Όλοι είχαν διαμερίσματα, τα οποία τους δόθηκε η ευκαιρία να τα αγοράσουν, οι περισσότεροι είχαν αγορασμένα τα εξοχικά τους σε χαμηλές τιμές και αρκετοί είχαν και τα αυτοκίνητά τους. Επομένως, οι Έλληνες που δεν επαναπατρίσθηκαν ήδη είχαν μια αρκετά σταθερή οικονομική βάση ακόμα πριν από τα γεγονότα του 1989.

Η τέταρτη περίοδος 1990-2004

Στην περίοδο αυτή παρατηρείται ότι τα ελληνόπουλα και οι γονείς τους δείχνουν ενδιαφέρον για την Ελλάδα και γενικά για τη διατήρηση της ταυτότητάς τους. Τώρα μπορούν να επισκέπτονται την Ελλάδα και την επισκέπτονται. Οι γονείς στέλνουν τα παιδιά τους σε κατασκηνώσεις οργανωμένες από τη Γενική Γραμματεία Απόδημου Ελληνισμού. Τα πρώτα χρόνια αυτής της περιόδου όλοι πηγαίνανε διακοπές στην πατρίδα. Το ερώτημα δεν ήταν πού θα πας διακοπές, αλλά πότε θα πας στην πατρίδα. Παιδιά που δε μιλούσαν ελληνικά, αρχίζουν να μαθαίνουν τη μητρική τους γλώσσα. Επιπλέον, με την ένταξη της Τσεχίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση το εάν έχει κανείς ελληνική ή τσέχική υπηκοότητα γίνεται άσχετο.

Φυλακές όπου κρατήθηκε ο Αλέξανδρος Υψηλάντης 1827

Αλλά τα προβλήματα που αντιμετωπίσανε οι έλληνες στην Τσεχοσλοβακία μετά τις ανατροπές, ήταν συνδεδεμένα περισσότερο με το τι θα γίνει ο ελληνισμός και με την ελληνική τους ταυτότητα και αυτής των παιδιών τους στο μέλλον. Μέχρι που να συνέλθουν οι Έλληνες που δεν επαναπατρίσθηκαν αντιμετωπίσανε αρκετά προβλήματα στην κοινωνική ζωή τους χωρίς τον κεντρικό και καθοριστικό ρόλο της οργάνωσης του ΚΚΕ και την οικονομική και άλλη βοήθεια από το κράτος της τότε σοσιαλιστικής κυβέρνησης για να μείνουν Έλληνες.

«Τα σχολεία εκμάθησης της ελληνικής γλώσσας έπαυσαν να λειτουργού, είτε γιατί οι δάσκαλοι τους επαναπατρίσθηκαν, είτε γιατί το κράτος δεν τους μισθοδοτούσε. Πρόβλημα υπήρχε και για το χώρο διδασκαλίας του ελληνικού μαθήματος, γιατί οι διευθυντές των σχολείων έπαυσαν πια να διαθέτουν αίθουσες για αυτό το μάθημα. Χρειάστηκε γενική προσαρμογή στις νέες συνθήκες». (Λ. Παπαδόπουλος, 1999, σ. 136)

Επιγραφή στις φυλακές όπου κρατήθηκε ο Α. Υψηλάντης

Άλλα προβλήματα ήταν συνδεδεμένα με την κατάργηση των Λεσχών των Ελλήνων ως κέντρα διασκέδασης, βιβλιοθήκης και συναντήσεων. Δεν υπήρχε η Λέσχη για τους ηλικιωμένους να συναντηθούν, να μιλήσουν στα ελληνικά. (Οι περισσότερες οικογένειες που μείνανε στην Τσεχοσλοβακία είναι από μικτούς γάμους, όπου η γλώσσα επικοινωνίας είναι τα τσέχικα.). Δεν υπήρχε οικονομική υποστήριξη από πουθενά και όλα βασιζότανε στην καλ

ή θέληση χορηγών και στις ατομικές πρωτοβουλίες των κοινωνικά ευαίσθητων ανθρώπων για να συνεχίσουν οι Έλληνες τις δραστηριότητες τους. Τα χορευτικά συγκροτήματα δεν είχαν στολές, οι οποίες είχαν εξαφανιστεί όπως και το μεγαλύτερο μέρος της περιουσίας των ελληνικών οργανώσεων. Οι ορχήστρες έπρεπε να βρουν μικρόφωνα, μουσικά όργανα, κ.λπ. Όλα αυτά είχαν εξαφανιστεί. Κανένας δε θυμάται τι έγινε με όλη αυτή την περιουσία. Αυτή ήταν η αρχή της ζωής στις νέες συνθήκες αυτής της περιόδου.

Το 1990 ιδρύθηκε η Ένωση Ελλήνων Πολιτών Τσεχοσλοβακίας από πρώην στελέχη της κομματικής οργάνωσης του ΚΚΕ, η οποία σύντομα μετονομάστηκε σε Ένωση Ελληνικών Κοινοτήτων και από το 1997 και μέχρι σήμερα σε Ομοσπονδία Ελληνικών Κοινοτήτων της Τσεχίας. Οι σκοποί της είχαν πολιτιστικό χαρακτήρα με δύο βασικά στοιχεία: Τη διατήρηση της ελληνικής αυτότητας μέσω της εκμάθησης της ελληνικής γλώσσας, του πολιτισμού, της ιστορίας, των παραδόσεων, κ.λπ., και ως δεύτερο στόχο – την προβολή του ελληνικού πολιτισμού και γενικά της Ελλάδας στην Τσεχοσλοβακία/Τσεχία. Ο Ελληνισμός στην Τσεχοσλοβακία διοργανώνεται και πάλι. Ξαναζωντανεύουν οι Ελληνικές Κοινότητες.

Η πέμπτη περίοδος 2004 μέχρι σήμερα

Σήμερα οι Έλληνες είναι οργανωμένοι σε 14 κοινότητες (η πόλη Κρνοβ έχει δύο κοινότητες ως δείγμα της «παραδοσιακής διάσπασης» των Ελλήνων της Τσεχοσλοβακίας) αναγνωρισμένες νομικά από τις τσέχικες αρχές. Αυτές οι κοινότητες είναι: Πράγα, Μπρνο, Κρνοβ (2), Όστραβα, Γέσενικ (χωρίστηκε σε Γιάβορνικ, Ζλάτε Χόρυ και Γέσενικ), Σούμπερκ, Κάρβινα, Μποχουμίν, Βρμπνο, Χαβίρζοβ και Τρίνετς. Άλλες οργανώσεις με ελληνικό περιεχόμενο είναι το Ίδρυμα Ελλένικα, το Κέντρο Ελληνικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο του Μπρνο και η Λέσχη Φιλελλήνων στην Πράγα. Οι παραδοσιακές κοινότητες του Γιάμπλονετς και Ντβουρ Κράλοβε δε λειτουργούν, παρόλα που οι Έλληνες και εκεί οργανώνουν διάφορες ελληνικές χοροεσπερίδες, την εκμάθηση ελληνικών παραδοσιακών χωρών, κ.α. Υπάρχουν και αρκετοί Έλληνες διασπαρμένοι σε όλη την Τσεχία που δεν εμφανίζονται στην οργανωμένη ζωή των Ελληνικών Κοινοτήτων.

Στην επίσημη απογραφή εθνοτήτων την 1η Μαρτίου 2001, 3.219 άτομα δηλώνουν ελληνική εθνότητα. Σύμφωνα με μερικούς αντιπρόσωπους της Ομοσπονδίας Ελληνικών Κοινοτήτων ο αριθμός ανέρχεται στις 7.000, που για μας είναι αρκετά αισιόδοξος. Αυτοί οι αριθμοί δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα, διότι υπήρξαν προβλήματα με το ερωτηματολόγιο της απογραφής. Έτσι, οι ίδιες αρχές στην ανάλυσή τους σημειώνουν κάποια από αυτά τα προβλήματα, όπως η σύγχυση των λέξεων «εθνικότητα» και «υπηκοότητα» στα τσέχικα, η στήλη «εθνότητα» δεν ήταν υποχρεωτική να συμπληρωθεί, η αφομοίωση των τσέχικων πολιτών διαφόρων εθνοτήτων στην τσέχικη κοινωνία, όπως και η βούληση ή ακόμα και ο φόβος κάποιων να δηλώσουν την εθνότητά τους. Επίσης αρκετοί ή δεν πήραν το ερωτηματολόγιο της απογραφής, ή δεν κάνανε τον κόπο να το συμπληρώσουν. Στην απογραφή δεν συμπεριλαμβάνονταν οι Έλληνες που έχουν ελληνική υπηκοότητα και διαμένουν στην Τσεχία. (Το 2012 θα δημοσιευτούν τα αποτελέσματα της απογραφής του 2011).

Όσο αφορά τις ελληνικές κοινότητες, καμία δεν έχει πλήρη κατάσταση των Ελλήνων που διαμένουν στην Τσεχία. Οι ελληνικές κοινότητες έχουν καταστάσεις με τα ονόματα αυτών που δηλώνουν τη θέληση τους να είναι μέλη της κοινότητας και πληρώνουν συνδρομή. Σε πολλούς καταλόγους βλέπουμε και αρκετά μέλη, οι οποίοι είναι Τσέχοι. (Εκτός από την Ελληνική Κοινότητα της Πράγας, όπου μέλος της κοινότητας μπορεί να είναι μόνο άτομο ελληνικής καταγωγής.). Υπάρχουν και πολλοί Έλληνες που διαμένουν στην Τσεχία που δεν τους γνωρίζει κανείς, είτε οι ίδιοι δεν επιθυμούν να συνδεθούν με τις κοινότητες.

Σε μία συνέντευξη με το δραστήριο Πρόεδρο της Ελληνικής Κοινότητας του Σούμπερκ, Θεόδωρο Αμανατίδη («Καλημέρα», τ.29, 2006), ο ίδιος μας μιλάει για τα προβλήματα που υπάρχουν, τα οποία είναι χαρακτηριστικά για όλες τις άλλες κοινότητες.

«Όλα γίνονται πάνω σε εθελοντική βάση και είμαστε λίγοι αυτοί που θυσιάζουμε το χρόνο μας για τα κοινοτικά. Αυτό μας καθυστερεί. Έχουμε στα χαρτιά 102 ονόματα μέλη της Κοινότητας, αλλά συνδρομή πληρώνουν μόνο κάπου 50. Ναι, έχουμε και Τσέχους μέλη της Κοινότητά».

Οι πρόεδροι των Ελληνικών Κοινοτήτων Τσεχίας με τον πρέσβη κ. Κ. Β. Εικοσιπένταρχο

Με το Νόμο Αρ. 273/2001, και τις αλλαγές του Ν. 320/2002, οι Έλληνες αναγνωρίζονται ως μειονότητα της Τσεχίας με δικαιώματα να ιδρύουν συλλόγους, να χρησιμοποιούν ελληνικά ονόματα, να χρησιμοποιούν ελληνικές ονομασίες χωριών, πλατειών, οδών (όπως είναι η οδός «Υψηλάντη» στο Μπρνο), κτηρίων τα οποία είναι συνδεδεμένα με την ιστορία τους και ελληνικό περιεχόμενο (όπως είναι τα ελληνικά εστιατόρια «Όλυμπος», «Καβάλα», «Δελφοί», «Ζορμπάς», «Σαλόνικα», ή τα τουριστικά γραφεία «Ειρήνη Τουρς», «Λάζαρης Τουρς, κ.α.), να χρησιμοποιούν τη γλώσσα τους δημοσίως και στα δικαστήρια, να μορφώνονται και σπουδάζουν στη γλώσσα τους, να εκδίδουν περιοδικά στη γλώσσα τους (όπως είναι το περιοδικό «Καλημέρα»), να έχουν τηλεοπτικές και ραδιοφωνικές εκπομπές στην γλώσσα τους και να συμμετάσχουν σε πολιτικά κόμματα και κινήματα. Επίσης, οι ελληνικές κοινότητες έχουν το δικαίωμα να ζητάν επιδοτήσεις από το κράτος για τη διατήρηση της μητρικής γλώσσας, του πολιτισμού, των ηθών και εθίμων, των παραδόσεων, κ.α.

Η Ομοσπονδία και οι Ελληνικές Κοινότητες χρησιμοποιούν αυτά τα δικαιώματα. Στις δραστηριότητες τους παρατηρούμε ότι το μεγαλύτερο βάρος συγκεντρώνεται στην εκμάθηση της ελληνικής γλώσσας, στον εορτασμό των εθνικών επετείων, στην ανάπτυξη καλλιτεχνικών συγκροτημάτων, βιβλιοθηκών, στην καταγραφή της ιστορίας τους με την έκδοση βιβλίων, στην οργάνωση εκθέσεων, στην παραγωγή τηλεοπτικών και κινηματογραφικών ντοκιμαντέρ, στη διοργάνωση φεστιβάλ και χοροεσπερίδων.

Από το βιβλίο «Ο Ελληνισμός της Τσεχίας»
της Τασούλας Ζησάκη-Healey,
ΑΡ.ΙΣΤΟ.Σ-Γ.Σ.Ε.Ε., Αθήνα, 2009

Author: Μνήμες