Ιατρική και θρησκεία… β’

Στην κατ’ επανάληψη σχολιαζόμενη σύνδεση-ανάμειξη  της θρησκείας με την ιατρική υπήρχε (ει) επιπλέον κάτι ακόμα χαρακτηριστικότερο και ίσως επιεικώς υπερβολικό.

Η ταυτοποίηση κάποιων αγίων με τη θεραπεία συγκεκριμένων παθήσεων,[1]συχνά μάλιστα με αλληλοεπικαλύψεις. Απότοκα φυσικά  μιας κατανοητής  θρησκοληψίας,  τουλάχιστον για εκείνη την εποχή. Σε μια στενή σχέση μεταξύ θρησκείας και ιατρικής που η έναρξή της άρχιζε από τα πολύ παλιά. Όπου στη μακριά του διαδρομή το ανθρώπινο γένος ανέθετε στο αυτό άτομο την ιατρική, παράλληλα με την πνευματική εξουσία…Όταν μάλιστα ως κυρίαρχη ιδεολογία η αρρώστια θεωρείτο τιμωρία του θεού ή επέμβαση του διαβόλου.

Συνεπώς…

Καλός ο Ιπποκράτης, πολύ καλός ο Γαληνός, άριστος ο Διοσκουρίδης, αλλά…

Αλλά εάν ο ασθενής δεν ήθελε να μείνει αβοήθητος θα έπρεπε να προσφύγει στον θρησκευτικό λειτουργό και για θεραπεία.[2] Με τις απαραίτητες γνώσεις και τις σχετικές συμβουλές για όλα. Ιδία στην καθολική εκκλησία.

Βεβαίως πρακτικές τα μάλα διαδεδομένες και στον υπό έρευνα χώρο, όπως περιγράψαμε στο προηγούμενο κεφάλαιο. Για να συμπληρωθεί μάλιστα η εικόνα ευθύς καταθέτουμε τις πληροφορίες που συλλέξαμε διάσπαρτες στην υπάρχουσα βιβλιογραφία, αλλά και άλλες που αντλήσαμε από τις προφορικές μαρτυρίες.[3]

Έτσι ενδεικτικά:

  1. 1-Ο Άγιος Ορέστης λέγανε πως μπορούσε να θεραπεύσει σίγουρα τους πάσχοντες από την ελονοσία.[4]
  2. Η Αγία Σοφία ισχυρίζονταν πως πάντοτε τα κατάφερνε με τον πονόματο… και τη θεραπεία των πονοκεφάλων.
  3. Οι  Άγιοι Ανάργυροι πάλι, οι παρασίζ χεκίμ,[5] θεράπευαν πολλά,  αλλά περισσότερο την τρέλα. Κάποιοι μάλιστα ισχυρίζονταν πως  μπορούσαν να θεραπεύουν επιτυχώς και τα κουβάρια (όγκους).
  4. Η  Παναγιά, ως μητέρα του Κυρίου, βοηθούσε τους πάντες και στα πάντα, αλλά και ως μητέρα τις στέρφες να κάμουν παιδιά.
  5. Ο Άγιος Ιάκωβος ήταν ξεχωριστός για τις θεραπευτικές του ικανότητες σε θέματα κωφότητας. Πως θεράπευε μάλιστα κάθε νόσο των αυτιών όπως, βαρηκοΐα, κουφαμάρα γενικά, πυώδεις καταστάσεις…
  6. Η Αγία Βαρβάρα είχε την ικανότητα της θεραπείας οφθαλμιατρικών θεραπειών αλλά και πως, «εν’ σην πανούκλα πάνω φυλάει τα παιδιά».[6]
  7. Ο Απόστολος Ανδρέας ανακούφιζε τους σεληνιασμένους …
  8. Ο Άγιος Ανδρόνικος πάλι ήταν απαραίτητος για την ανακούφιση των ρευματισμών.
  9. Ο Άγιος Αντύπας ήταν απαραίτητος γενικά με τους πόνους του κεφαλιού…πονόδοντους, κεφαλαλγίες, νευραλγίες.
  10. Ο Άγιος Αντώνιος ήταν ξεχωριστός για τη θεραπεία της τρέλας, αλλά «προ παντός από όγκους και μάλιστα κακοήθεις».
  11. Ο Άγιος Αναστάσιος, σύμφωνα με αρκετούς, θεράπευε τους χωλούς, τις εξαρθρώσεις αλλά  και τα κατάγματα.
  12. Ο Άγιος Παντελεήμων αποτελούσε πραγματικά μια ξεχωριστή προσωπικότητα- αγιότητα. Όταν μάλιστα είναι γνωστό πως υπήρξε γιατρός,  πένητας γιατί μοίρασε όλη του την περιουσία, βοηθούσε τον κόσμο δωρεάν. Έτσι αποτελούσε την καταφυγή όλων των αρρώστων εκεί και τότε…
  13. Ο Άγιος Ιωάννης, αδιευκρίνιστο για ποιους λόγους, αποτελούσε τη δύναμη εκείνη που μπορούσε πάντοτε να θεραπεύει τους πάσχοντας από ελώδη πυρετό.
  14. Ο Άγιος Κωνσταντίνος ήταν μάλλον βολικότερος μιας και με τη χάρη του μπορούσε να θεραπεύσει πολλούς και για πολλά. Σπασίματα, δερματικές παθήσεις, κεφαλαλγίες, θέρμες…
  15. Υπήρχε όμως και ο Άγιος Αρτέμιος που απάλλασσε τους πόνους που προέρχονταν από ρευματισμούς. Στο Γκέλβερι μάλιστα θεωρείτο προστάτης των «αναπήρων, σακάτηδων και ιδιαίτερα εκείνων που είχαν πάθη κήλη».[7]
  16. Ο Άγιος Μάμας ( Σαμάς Μπαμπά) πάλι βοηθούσε τα άτεκνα ζευγάρια για αποκτήσουν παιδιά, τις γκαστρωμένες να έχουν εύκολη γέννα, αλλά και τους ψυχικά άρρωστους.[8]
  17. Η Αγία Φωτεινή με τη χάρη της έλυνε τα «πιασίματα» του σώματος.
  18. Οι Άγιοι Θεόδωροι επίσης λέγανε πως μπορούσαν να θεραπεύσουν τις ασθένειες του κεφαλιού όπως, για παράδειγμα, κεφαλαλγίες, αλαλία, μάτια, αυτιά…
  19. Ο Άγιος Σπυρίδων, προστάτης της συντεχνίας των σπορολαδάδων, μπεζιρτζήδων, γιάτρευε όσους έπασχαν από ελονοσία…
  20. Ο Άγιος Κλήμης, επίσης, ήταν προστάτης των παιδιών, αλλά και θεραπευτής του βήχα…Το ίδιο και η Αγία Μαρίνα- αϊ Μάινε.
  21. Ο Άγιος Γρηγόρης-Ληγόριος Τοολόγος, γιάτρευε, κατά τους κατοίκους του Γκέλβερι, τους παράλυτους, αλλά και τους πόνους των μαστών των γυναικών.
  22. Ό Άγιος Χαράλαμπος, που γιορτάζει στις 10 του Φλεβάρη, πίστευαν πως θεραπεύει τη λέπρα…
  23. Ο Άγιος Χρυσόστομος πίστευαν πως τα κατάφερνε γενικά με τις πληγές…
  24. Ο Άγιος Πρόδρομος, κατά τους Φαρασιώτες, μπορούσε να θεραπεύσει τη γυναικεία στειρότητα…

“H Ιατρική στην Καππαδοκία…”
Κωνσταντίνου Νίγδελη

 

 

 

 

 

 


[1] Αθανάσιος Καραθανάσης, Καππαδοκία, Θεσσαλονίκη, εκδ. Μαίανδρος 2001, σ. 151, «…Υπήρχαν λοιπόν πολλοί, μεταξύ των οποίων και οι Φαρασιώτες, που πίστευαν βάσιμα πως κάθε άγιος θεράπευε μια συγκεκριμένη ασθένεια…δηλαδή πως είχε καθένας τους ειδική θεραπευτική ικανότητα…». Βλ. και  Λουκόπουλος Δ.- Πετρόπουλος Δ, ό.π. σ. 31

[2] Σημ: Στην υπάρχουσα βιβλιογραφία έχουν καταγραφεί χαρακτηριστικότατες περιπτώσεις τέτοιων παρεμβάσεων.  Στο Γκέλβερι, για παράδειγμα, εάν ο άρρωστος δεν μπορούσε να μετακινηθεί, οι οικείοι στέλνανε στην εκκλησιά τα ρούχα του τα οποία ο ιερέας   τα έβαζε κάτω από την Αγία Τράπεζα  για να διαβαστούν επί σαράντα μέρες. Βλ Πετρόπουλο –Ανδρεάδη, ό.π. σ. 122

[3] Μαρτυρία Ελευθερίας Μαυρογενίδου ό.π.: «Όταν αρρώσταινε κάποιος πάντοτε γινότανε  η επίκληση βοήθειας από τον άγιο του οποίου το όνομα έφερε ο ασθενής…μιας και πιστευόταν πως πάντοτε τελούσε υπό την προστασία του…και μετά όλοι οι υπόλοιποι…»

[4] Η παρετυμολογία ονόματος του αγίου πολλές φορές γίνεται αφορμή να θεωρηθεί προστάτης σε ορισμένη ανάγκη ή ασθένεια. Έτσι ο άγιος Λευτέρης βοηθά το λευτέρωμα των εγκύων, ο άγιος Μηνάς μηνάει- φανερώνει τα χαμένα, ο άγιος Ορέστης θεραπεύει το ρίο (ελονοσία) κλπ.

[5] Γιατροί χωρίς παράδες

[6] Θανάση Κωστάκη, Ανακού, Αθήνα Κ.Μ.Σ. 1963, σελ 228

[7] Δ. Πετρόπουλου- Ερμ. Ανδρεάδη, ό.π. σ. 121

[8] Ό.π. σ. 120 «Για τον  άγιο Μάμα πίστευαν πως θεραπεύει και την τρέλα. Ανθρώπους τρελούς τους έφερναν στην εκκλησιά του στη Μαμασό και για μερικές ημέρες τους έδεναν με αλυσίδες από άγκιστρα που σώζονται ακόμα στους τοίχους».


Α Ρ Θ Ρ Α - Τ Η Σ - Ι Δ Ι Α Σ - Κ Α Τ Η Γ Ο Ρ Ι Α Σ :
  1. Ζιντζίντερε - Κοινότητες
    Κοινότητες της περιοχής Καισάρεια Παλαιές ονομασίες: Μάζακα… Ευσέβεια. Επρόκειτο περί μιας μεγάλης πόλεως, έδρα μητροπόλεως, αλλά με λίγες χριστιανικές οικογένειες.   Αγιρνάς Παλαιό όνομα: Αναργυράσιος.[1] Τουρκόφωνο χωριό,  με 200-250 περίπου σπίτια από τα οποία τα 150 ανήκαν σε χριστιανικές οικογένειες.  Βρίσκεται ΒΑ της Καισάρειας δίπλα στην κοινότητα Σκόπη. Διατηρούσε δημοτικό σχολείο και εκκλησία στο όνομα των αγίων Αναργύρων.
  2. Ζιντζίντερε - το Χωριό
    Το Ζιντζίντερε της Καππαδοκίας Από το ομόνυμο βιβλίο του Κωνσταντίνου Νίγδελη Προλογικά Είναι βέβαιο πως εκείνο που γνωρίζουμε είναι το ελάχιστο, ενώ εκείνο που αγνοούμε είναι το άπειρο… Γι’ αυτό, λοιπόν, καιρό τώρα, προσπαθούμε με τις μικρές δυνάμεις να φωτίσουμε τους δρόμους της γνώσης ή να της προσθέσουμε κάποιο λιθαράκι… ιδιαίτερα μάλιστα σε ότι αφορά τις αλησμόνητες προγονικές πατρίδες… από αυτές που έλκει η καταγωγή μας. Η ανάδειξη τόπων και ομάδων, μικρών νησίδων ελληνοχριστιανικού πολιτισμού, στην απεραντοσύνη της οθωμανικής αυτοκρατορίας. Που κατακτήθηκαν, ζήσανε με τους «άλλους» πάνω κάτω εννιακόσια χρόνια,  παρέμειναν οι ίδιοι με αναλλοίωτα τα θρησκευτικά μα και εθνικά τους φρονήματα.
  3. Περιοχή Καππαδοκίας
    Καταγραφή τελευταίων αυθεντικών καταχωρήσεων από την περιοχή της Καππαδοκίας. Παρακαλούμε τους αναγνώστες να παροτρύνουν κι άλλους συμπολίτες τους πρό
  4. Το Ζεύγμα
    Η αρχαία πόλη Ζεύγμα (σημαίνει πέρασμα) βρισκόταν στη νοτιοανατολική Τουρκία, 180 χιλιόμετρα ανατολικά των Αδάνων. Η περιοχή ανήκε στο βασίλειο των Σελευκιδών και για ένα διάστημα στο βασίλειο της Κομμαγηνής.
  5. Κλήδονας Β'
    Κυρίαρχο στοιχείο της εθιμικής πρακτικής, στο διάβα του χρόνου, σε όλες τις κοινότητες του χώρου, ήταν η δια της μαντικής εκπλήρωση – ικανοποίηση του από αιώνων επιθυμητού της ανθρώπινης υπάρξεως: της πρόβλεψης του μέλλοντος. Ιδιαίτερα μάλιστα του ασθενούς φύλου, που ναι μεν το «πίστευε- έβλεπε- επιδίωκε» αλλά ταυτόχρονα, κατά «βίος ανεόρταστος μακρά οδός απανδόχευτος», το θεωρούσε και ως μια ικανή διέξοδο από την πλήξη της καθημερινότητας.
  6. Κλήδονας Α'
    Σκοπός της παρούσης εργασίας είναι η μελέτη, καταγραφή και παρουσίαση της πανάρχαιας εθιμικής πρακτικής του ΚΛΗΔOΝΑ στον χώρο της καθ’ ημάς Ανατολής και ιδιαίτερα στην περιοχή της Καππαδοκίας, που τον ανιχνεύουμε και υπό την ονομασία βαρτουβάρια.
  7. Συνεδριο 24-25 Μαϊου
    Καππαδοκια - Χναρια ΕλληνοΧριστιανικου Πολιτισμου [vsw id="VQUpvVAOM9s" source="youtube" width="720" height="480" autoplay="yes"] Open publication - F
  8. Περιοχή Σεβάστειας
    Καταγραφή αυθεντικών μαρτυριών από την περιοχή Σεβάστειας (Sivas στα Τουρκικα) Ο κατάλογος εμφανίζεται αλφαβητικά ανάλογα με το όνομα της περιοχής της
  9. Λιμνά Καππαδοκίας
    Φωτογραφικό υλικό και χάρτης Λιμνών Καππαδοκίας που δείχνει σημαντικές περιοχές του χώρου.
  10. Τα Φλογητά Καππαδοκίας
    Τα Φλογητά βρίσκονται εντός της περιοχής του Μπουντάκ Οβασί του Βαγδαονικού οροπεδίου, δυτικά της Μαλακοπής, ανάμεσα στα χωριά Ανακού, Σύλλατα, Λίμναι, Τροχός, Ποταμιά, Δήλα, Νάξος, κ.α. Ήταν μια κοινότητα που διοικητικά υπαγότανε στο Μουτεσαριφλίκ (ι) της Νίγδης, μιας από τις οκτώ περιφέρειες της Καππαδοκίας, στο Καϊμακαμλίκ (ι) του Νεβ-Σεχίρ και στο μεγάλο Βαλελίκ (ι) του Ικονίου που σύμφωνα με τον Π. Κοντογιάννη το μέγεθός του «…ισούται σχεδόν προς την παλαιάν Ελλάδα ολόκληρον, ηυξημένην κατά το ήμισυ αυτής…»
  11. Οι μαχαλάδες στα Λιμνά Καππαδοκίας
    Ολόκληρα σόγια μένοντας στην ίδια γειτονιά και πολλαπλασιαζόμενα έδιδαν στην περιοχή – μαχαλά την ονομασία του επιθέτου τους π.χ. μαχαλάς Νιγδέλογλου, μαχαλάς Τογιάν… Φυσικά στο διάβα του χρόνου επεκράτησαν πολλαπλά κριτήρια ή και σκοπιμότητες συνδεόμενες με την αποκλειστικότητα της περιοχής, τα όριά της, τις αναπτυσσόμενες δυναμικές, τις διάφορες παραγωγές…
  12. Αγία Μακρίνα
    Έχουν γραφεί αρκετά και έχουν ειπωθεί περισσότερα για τα εκκλησιαστικά δρώμενα στην περιοχή της Καππαδοκίας. Αλήθειες μα και υπερβολές στηριγμένες στα «τοπικά» και την ιδιοσυγκρασία του ντόπιου στοιχείου που με αυτόν τον τρόπο ή καλύτερα με τέτοιους τρόπους πρόβαλε τα δικά του, που ήταν «σπουδαιότερα και καλύτερα». Ανθρώπινη αδυναμία; Ίσως. Προτέρημα της φυλής μας; Μπορεί
  13. Σινασός Καππαδοκίας
    Η Σινασός βρίσκεται σε μια πανέμορφη τοποθεσία στην καρδιά της Καππαδοκίας, στην κεντρική Μικρά Ασία. Απέχει 360 περίπου χλμ. νοτιοανατολικά από την Άγκυρα, και 50 περίπου χλμ. νοτιοδυτικά από την Καισάρεια. Το έδαφος της Καππαδοκίας προέρχεται από ηφαιστειακή λάβα του ανενεργού πλέον ηφαιστείου Αργαίον όρος. Η περιοχή είναι γεμάτη με κωνόλιθους διαφόρων σχημάτων που λαξεύτηκαν στη διάρκεια των αιώνων από τον χρόνο, τις καιρικές συνθήκες αλλά και τους ανθρώπους. Κατοικίες, σκήτες, μοναστικά κέντρα, σκαλιστές στα βράχια εκκλησίες με σημαντικές αγιογραφίες...
  14. Χαμιντιέ
    Να θυσιάζονται πολύτιμα αγιοκέρια του παγκόσμιου ναού της φύσης για χάρη μιας κοινότητας κάπου εκεί, στην απεραντοσύνη των εκτάσεων της Μικράς Ασίας…Για ένα μικρό, πολύ μικρό οικισμό, κοινότητα…μια από τις τόσες και τόσες και δεν ήτανε και λίγες, πάνω κάτω τρεις χιλιάδες, διασπαρμένες στην απεραντοσύνη της Οθωμανικής αυτοκρατορίας… Και όταν, μάλιστα, δεν υπάρχουν στα σπλάχνα της παλαιά ευρήματα μιας άλλης εποχής…όταν δεν υπήρξε ποτέ σπουδαίο κέντρο, όταν από εκεί δεν ξεπήδησαν εξαιρετικές προσωπικότητες…
  15. Χαλβάντερε
    ....Η του Χαλβαδερέ χωρίου νοτιοδυτικώς της Καρβάλης εις απόστασιν 6 περίπου ωρών τουρκόφωνας αριθμούσα περί τας 50 οικογενείας γεωργικάς ημετέρας εστερημένας δυστυχώς παντός αισθήματος ανθρωπίνου εις κατάστασιν κτηνώδη κυριολεκτικώς παρ’ ισαρίθμοις μωαμεθανικαίς. Συνετηρείτο δημοδιδάσκαλος συνδρομή σημαινόντων Καρβαλιωτών... Γενικόν Βασιλικόν Προξενείον - Προς το επί των Εξωτερικών Βασιλικόν Υπουργείον
  16. Αγιομακρυνιώτικα
    Στην ιστορική πατρίδα , την Αξό της Καππαδοκίας το πανηγύρι της Αγίας Μακρίνας , αποτελούσε σημείο αναφοράς για όλους τους Καππαδόκες. Πλήθος κόσμου συνέρρεε, για να προσκυνήσει το άγιο λείψανο της , που βρίσκονταν σε ξεχωριστό ναύδριο ,δίπλα στο ναό και να διασκεδάσουν με τους < < μεγάλους χορούς >> στον αύλιο χώρο του ναού. Χιλιάδες ευλαβείς προσκυνητές όχι μονάχα από τις γύρω κοντινές κοινότητες (Λιμνά, Μιστί , Τροχό, Τσαρικλί , κτλ ) αλλά και από τα ποιο απόμακρα ελληνικά χωριά , ακόμα και Οθωμανοί, επιδίωκαν εκείνες τις μέρες να βρίσκονται στην Αξό.
  17. Το έθιμο Γιολούχ στο Μιτσί της Καππαδοκίας
    Στο Μιστί, την Αξό, το Τσαρικλί τα Λιμνά, και στην ευρύτερη περιοχή της Καππαδοκίας υπήρχε το έθιμο του Γιολούχ . Ένα έθιμο που γινόταν με τρόπο απαρέγκλιτα τελετουργικό διατηρώντας την συνήθεια ο πατέρας του γαμπρού να δίνει μπαχτσίσι ( 2 με 3 λίρες, διάφορα οικόσιτα ζώα ) για να επισφραγίσει το αρραβώνα του γιού του με την κόρη. Εφόσον λοιπόν κατάληγαν στο οριστικό μπαχτσίσι , το οποίο ονομαζόταν Γιολούχ γινόταν γλέντι ανάμεσα στα σόγια των νέων.Οι δυο νέοι πλέον θεωρούνταν ...
  18. Το ταντούρ στην Καππαδοκία
    Απαραίτητο στοιχείο στο προσφυγόσπιτο κάθε καραμανλίδικης οικογένειας ήταν το ταντούρ. Σημείο συγκέντρωσης της οικογένειας. Η θερμάστρα του σπιτιού αλλά και ο φούρνος ταυτόχρονα. Μια συνήθεια που έφεραν οι πρόσφυγες απ’ την Καππαδοκία. Για τα ταντούρια στα προσφυγόσπιτα μας έδωσε πληροφορίες η κ. Οσία Εδιάρογλου.
  19. Απλά και Πληροφοριακά
    Μερικές πληροφορίες λοιπόν για το μετρικό σύστημα της περιοχής, αλλά και μερικές ενδεικτικές τιμές, όπως τις βρήκαμε από καταγραφές στην προαναφερομένη βιβλιογραφία του χώρου… Να σημειώσουμε πως για το ίδιο πράγμα υπάρχει μια ποικιλία ονομάτων, κάτι που είναι αρκούντως γνωστό, μιας και στην περιοχή υπήρχαν τέσσερα γλωσσικά συστήματα με αρκετές παραλλαγές.
  20. Κληρονομικό δίκαιο
    Πρόκειται για το σύνολο των κανόνων δικαίου που ρυθμίζουν την κληρονομική διαδοχή. Έτσι, σύμφωνα με το άρθρο 1710 του αναθεωρηθέντος Α.Κ., «κατά το θάνατο του προσώπου η περιουσία του ως σύνολο(κληρονομιά) περιέρχεται από το νόμο ή από διαθήκη σε ένα ή περισσότερα πρόσωπα (κληρονόμοι)….»
  21. Ωφέλιμα και χρήσιμα
    Η γιαγά Δευτερίνα, ο Θεός να τη συχωρνά, πάντοτε μας προέτρεπε να τρώμε χόρτα, πολλά μάλιστα, γιατί «είναι του Θεού και κάνουν καλό…». Το γιατί μάλλον δεν το ήξερε, έτσι είχε ακούσει και έτσι έλεγε. Το ίδιο και η θεία μου η Δέσποινα. Αυτή μάλιστα επέμενε πως τα σκόρδα είναι ένα κι ένα για γερό οργανισμό, «σκοτώνουν» μάλιστα το κακό. Ιδιαίτερα το τελευταίο δεν το γνωρίζω, πάντως εκείνο που ξέρω είναι πως κάποτε θέλοντας να αναζωογονηθώ κατά τις προτροπές της, μάλλον ανέδυα οσμές απωθητικές, έστω και μετά από ένα καλό πλύσιμο των οδόντων.
  22. Με μια πρώτη ματιά στη χώρα των αντιθέσεων
    Όσο και αν φαίνεται αρκούντως παράξενο η Καππαδοκία ήταν η χώρα των μεγάλων αντιθέσεων ακόμα και στα περί την ιατρική θέματα. Από το ένα σημείο ίσαμε το άλλο. Με φωτεινά παραδείγματα, πρότυπα μίμησης, αλλά και περιπτώσεις που προκαλούσαν θυμηδία έως και θλίψη περισσή.
  23. Ιατρική, θρησκεία και μουσουλμανικό στοιχείο
    Ένα πραγματικά από τα πλέον ενδιαφέροντα πεδία έρευνας τούτης της μελέτης είναι και η ιατρική σε σχέση με τη θρησκευτικότητα του μουσουλμανικού κόσμου. Ενός κόσμου που συνοικούσε για χρόνια πολλά με το αντίστοιχο χριστιανικό, μέσα σ’ ένα περίεργο πλέγμα σχέσεων διαμορφωμένο στο διάβα του χρόνου. Με όλους τους ερευνητές μάλιστα να συμφωνούν.
  24. Ιατρική και θρησκεία… β'
    Στην κατ’ επανάληψη σχολιαζόμενη σύνδεση-ανάμειξη της θρησκείας με την ιατρική υπήρχε (ει) επιπλέον κάτι ακόμα χαρακτηριστικότερο και ίσως επιεικώς υπερβολικό. Η ταυτοποίηση κάποιων αγίων με τη θεραπεία συγκεκριμένων παθήσεων,[1]συχνά μάλιστα με αλληλοεπικαλύψεις. Απότοκα φυσικά μιας κατανοητής θρησκοληψίας, τουλάχιστον για εκείνη την εποχή. Σε μια στενή σχέση μεταξύ θρησκείας και ιατρικής που η έναρξή της άρχιζε από τα πολύ παλιά. Όπου στη μακριά του διαδρομή το ανθρώπινο γένος ανέθετε στο αυτό άτομο την ιατρική, παράλληλα με την πνευματική εξουσία…
  25. Ιατρική και θρησκεία... α'
    Είναι γεγονός πως έχουν γραφεί πολλά, μα έχουν ειπωθεί περισσότερα. Για την επίδραση της θρησκείας στα ιατρικά δρώμενα με τους εκπροσώπους της ή και για να είμαστε δικαιότεροι, για τις διάφορες καταλυτικές παρεμβάσεις σε τέτοια ζητήματα στο διάβα του χρόνου. Στη διαμορφωθείσα κατάσταση, το εθιμικό ιατρικό δίκαιο, τις απαγορεύσεις, και τα πρέπει…
  26. Οι υπόγειες πολιτείες
    Η Καππαδοκία είναι μια θαυμάσια χώρα, αλλά αυτό που την κάνει ξεχωριστή είναι οι αμέτρητες σκοτεινές και σιωπηλές υπόγειες πολιτείες της… Το πότε ακριβώς έγιναν είναι αδύνατον να ειπωθεί. Εκείνο που γνωρίζουμε είναι πως η ανθρώπινη παρέμβαση άρχισε από παλιά και συνεχίστηκε μέχρι και τα τελευταία χρόνια.
    GDE Error: Requested URL is invalid

Author: Μνήμες