Περί γέννηση και βάπτιση

Βάπτιση, απεικόνιση πρωτοχριστιανικής τέχνης (φωτο Βικιπαιδεία)
Βάπτιση, απεικόνιση πρωτοχριστιανικής τέχνης (φωτο Βικιπαιδεία)

Απλά, καθημερινά, απαραίτητα…

περί τη γέννηση και βάπτιση

 

Σήμερα, με την πολυπλοκότητα των εκφάνσεων της δημόσιας διοίκησης, επιτεύχθηκε αφενός μεν η κάλυψη όλων των περιπτώσεων, για τα οποία ζητάται η συνδρομή της πολιτείας, αλλά αφετέρου η ταλαιπωρία από μια απίστευτη γραφειοκρατία. Εκεί όμως και τότε;

Φυσικά και είναι αδύνατη η εύρεση όλων των στοιχείων, λόγω ελλείψεως των σχετικών πληροφοριών, όμως σε κάθε περίπτωση υπάρχουν αρκετές οι οποίες είναι διαφωτιστικές για το καθεστώς εκείνης της εποχής. Για τα απλά μα και καθημερινά.

Έτσι υπήρχε κατά τα τελευταία χρόνια του 19ου αιώνα:

1- Το Σιτσίλ Νουφούς Καλεμί,

Το Σιτσίλ Νουφούς Καλεμί δηλαδή το Ληξιαρχικό Γραφείο με προϊστάμενο τον Νουφούς Μεμουρούς και αρμοδιότητες:

  • την καταχώρηση στα οικεία βιβλία των γεννήσεων αρσενικών τα θηλυκών παιδιών με πλήρη στοιχεία χρονολογίας γέννησης, γονέων, των βαπτίσεων για τους χριστιανούς, των θανάτων, των γάμων…

Φυσικά μετά την ενημέρωση του με επίσημο έγγραφο, μαζμπατά, της δημογεροντίας και της καταβολής των σχετικών εξόδων εγγραφής με πούλπαρασί, δηλαδή τα χαρτόσημα…

  • την έκδοση του τεζκερέ ή του οσμανιέ, ή νουφούς, δηλαδή κάποιου είδους ταυτότητος έναντι των πάντων…

2-Πιστοποιητικό γεννήσεως και βαπτίσεως

Το πιστοποιητικό γεννήσεως και βαπτίσεως που εκδιδόταν από τον ιερέα της κοινότητας στην οποία γεννήθηκε και βαπτίσθηκε το παιδί …

Χαρτί που περιελάμβανε τη μέρα της γέννας και της «φώτισης», το φύλλο του παιδιού, τους γονείς αλλά και το όνομα του τατάκα, δηλαδή του αναδόχου.

Πιστοποιητικό απαραίτητο για σχολική χρήση και την εγγραφή των μικρών παιδιών, για τους γάμους αλλά και ως σχετικής απόδειξης έναντι των πάντων…

Βεβαίως και πριν της επισήμου καθιερώσεως αυτών των διαδικασιών λαμβανότανε η σχετική πρόνοια για όλες τις προαναφερθείσες περιπτώσεις.

Έτσι το χριστιανικό στοιχείο, τουλάχιστον, λάβαινε τα μέτρα του κάνοντας «γαγίτη», εγγραφή δηλαδή των γεννήσεων και των βαπτίσεων καταχωρώντας τα σχετικά με την εγγραφή τους πίσω από τα εικονίσματα του σπιτιού ή σε υπάρχοντα βιβλία. Είναι χαρακτηριστικότατος και τα μάλα κατατοπιστικός ο προαναφερόμενος τρόπος των σχετικών εγγραφών.

Γράφει, για παράδειγμα, κάποιος Σινασίτης και για την ακρίβεια ο Σάββας Τσαντάς:

«α-Ο Νικόλαος ο υιός μου εγεννήθη Μαΐου 24 έτος 1860 ημέρα Παρασκευή ώρα 8

β-Η κόρη μου Βαρβάρα εγεννήθη Απριλίου 1867 ξημερώματα Δευτέρα ώρα 11

γ-Η κόρη μου Βασιλική εγγενήθη τω 1880 Ιανουαρίου 18 ξημερώματα Αγίου

Αθανασίου ημέρα Παρασκευή»[1]

Χαρακτηριστικές περί του θέματος είναι και οι επιστολές του πατρός Παϊσίου, επισκόπου Καισαρείας, προς τους ιερείς της επαρχίας του δια των οποίων τους καυτηριάζει λέγοντας πως:[2]

«…οι καταχωρήσεις στον Κώδικα γεννήσεων- βαπτίσεων και θανάτων εξακολουθούν να παραμένουν στην ίδια ανυποληψία με συνέπεια να προκαλούνται ζημιές οικονομικές και να δυσαρεστούνται μεταξύ τους οι χριστιανοί…

Η πρώτη μας λοιπόν εντολή:

Οι επίτροποι κάθε εκκλησίας ν’ αγοράσουν δυο Κώδικες των εκατό φύλλων για να καταχωρούν στον ένα τις γεννήσεις και στον άλλον τους θανάτους.[3] Οι κώδικες θα βρίσκονται στην κατοχή των ιερέων…

Αμέσως (μετά το όποιο γεγονός) ας βγάλει από τον κόρφο του ένα σημειωματάριο, που πάντα πρέπει να έχει κι ας καταχωρήσει σ’ αυτό την ημέρα γέννησης του παιδιού, το όνομά του, το όνομα του πατέρα του, το όνομα του αναδόχου…και κατά τον εσπερινό ας καταχωρήσει όλα αυτά τα στοιχεία στον Κώδικα που βρίσκεται στην κατοχή του…

Όταν κανείς πεθάνει κι αν ακόμα πρόκειται για παιδί ενός έτους, ας καταχωρήσει ο ιερέας το θάνατο στο σημειωματάριο που φέρει μαζί του αμέσως με κάθε λεπτομέρεια, (ημερομηνία θανάτου, φύλλο, ηλικία) κι έπειτα να τον καταχωρήσει με τον ίδιο τρόπο στον δεύτερο Κώδικα που επίσης βρίσκεται στην κατοχή του…

Ο ιερέας κάθε ενορίας οφείλει την1ην Σεπτεμβρίου κάθε χρόνου ν’ αντιγράφει σε καθαρό κατάστιχο, είτε από το προσωπικό του σημειωματάριο είτε από τον Κώδικα της εκκλησίας, όλους όσοι γεννήθηκαν εκείνο το έτος κι όλους όσοι πέθαναν και να το στείλει σε Μας, προκειμένου να καταχωρηθούν και στο δικό μας τον Αρχιερατικό Κώδικα που θα σταλεί στην Ιερά Σύνοδο, στην Πόλη.

Η εντολή μας αυτή, σύμφωνη με τις διαταγές του Υψηλού Δοβλετίου και της Ιεράς Συνόδου, είναι σύμφωνη και με τους Ιερούς Νόμους μας…

1839 Ιανουαρίου 27

Ο Καισαρείας Παϊσιος, θερμός εν Θεώ Ευχέτης σας»

 

3-Δημοτολόγια-Κώδικες

Φυσικά με τη δημιουργία των σχετικών Κωδίκων- Δημοτολογίων τα πράγματα απλοποιήθηκαν και άρχισε πια επίσημα η εγγραφή όλων των στοιχείων με υπεύθυνο τρόπο και από εξειδικευμένους υπαλλήλους.

Αρχικά με τη συμμετοχή των ιερέων, αλλά μετά απλά με τη συνεργασία τους, μιας και τη διοργάνωση, κόστος συντήρησης, κλπ, ανέλαβαν αποκλειστικά οι κοινοτικές αρχές. Υπεύθυνες απέναντι στην κεντρική διοίκηση για κάθε τι ήταν υποχρεωμένες εκτός της έκδοσης των σχετικών χαρτιών- πιστοποιητικών να καταγράφουν κάθε αρσενικό παιδί μιας και χρεωνότανε με το ποσό των 20 γροσίων, να τηρούν στατιστικά στοιχεία κλπ.[4]

 


[1] Σ. Ρίζος, ο. π. σελ 235

[2] Φ. Αποστολόπουλου, ο.π. σελ 231-234

[3] στην πράξη εφαρμόσθηκε ο ένας κώδικας με τις οικείες στήλες καταχωρήσεων…

[4] σχετικά στο οικείο περί φορολογίας κεφάλαιο

Α Ρ Θ Ρ Α - Τ Η Σ - Ι Δ Ι Α Σ - Κ Α Τ Η Γ Ο Ρ Ι Α Σ :
  1. Η οριοθέτηση των Θαλασσίων Ζωνών
    Η Τουρκία προβάλλοντας ότι τα νησιά δεν έχουν δική τους Υφαλοκρηπίδα στοχεύει να περιβάλει τα Ελληνικά νησιά του ανατολικού Αιγαίου εντός της Υφαλοκρηπίδας της Ανατολίας (πολιτική Γαλάζιας Πατρίδας) με απώτερο στόχο την δημιουργία ειδικού καθεστώτος.
  2. Τουρκοσειρές στην Ελληνική Τηλεόραση
    Περισσότερα  από 340 διαφημιστικά μηνύματα, εκατό περίπου διαφορετικών εταιριών, «χρηματοδότησαν» τουρκικές σειρές σε ελληνικά κανάλια καθημερινά, το απόγευμα (17.30-18.30), το βράδυ (21.30-23.15) και μετά τα μεσάνυχτα (01.30-03.15)
  3. Φορολογικό Δίκαιο
    Σε γενικές γραμμές πρόκειται για το πλέγμα των νόμων, με τους οποίους έχοντας σαν βάση τη φοροδοτική ικανότητα των πολιτών, το κράτος εισπράττει τα απαραίτητα για την ορθή λειτουργία των παρεχομένων υπηρεσιών του. Τώρα, για την καλύτερη κατανόηση του θέματος αρχίζουμε με δυο τρεις βασικές ορολογίες της φορολογικής νομοθεσίας- πρακτικής που υπήρχαν στην υπό εξέταση περιοχή εκεί και τότε.
  4. Εργατικό Δίκαιο
    Απλά και σε γενικές γραμμές πρόκειται για ένα σύνολο κανόνων δικαίου που διέπουν τις σχέσεις που παράγονται μεταξύ συμβαλλομένων κατά τις οποίες, η μια πλευρά προσφέρει την εργασία της για ορισμένο ή αόριστο χρόνο και η άλλη παρέχει έναντι αυτής το συμφωνημένο τίμημα. Φυσικά σήμερα είναι πολυσύνθετο, στο δε διάβα του χρόνου κάλυψε και συνεχίζει ακόμα, τα τυχόν κενά που προκύπτουν από τις προαναφερθείσες σχέσεις.
  5. Εμπορικό Δίκαιο
    Στο οικείο κεφάλαιο περί πωλήσεως τονίσαμε τις δυο βασικές αρχές πάνω στις οποίες στηριζότανε το εμπόριο στην Κεντρική Ανατολία…Την καλή πίστη και τα συναλλακτικά ήθη, τα οποία εν πολλοίς κάλυπταν την όποια ανυπαρξία έγγραφου τύπου κλπ. Τονίσαμε, επίσης, πως η επικύρωση οποιασδήποτε συμφωνίας γινότανε με μια απλή χειραψία μεταξύ των δυο συμβαλλομένων μερών και τη φράση «βε ες σελάμ», δηλαδή ο Θεός να τα φέρει βολικά, τον αντιπραγματισμό και την τράμπα, καθώς και την ύπαρξη αρχικά ομολόγων, δηλαδή πωλητηρίων εγγράφων και στο τέλος τις σχετικές μεταγραφές για ιδιαιτέρως μεγάλης αξίας αντικείμενα στους κώδικες του χωριού…
  6. Ενοχικό Δίκαιο
    Πρόκειται «για το σύνολον των κανόνων δικαίου οι οποίοι ρυθμίζουν τα ζητήματα τα οποία προκύπτουν εκ της υπάρξεως ενοχής, ήτοι εκ της υπάρξεως εννόμου σχέσεως δυνάμει της οποίας ωρισμένο πρόσωπον (ήτοι ο οφειλέτης) υποχρεούται προς έτερον (δανειστήν) εις παροχήν, η οποία δύναται να συνίσταται εις ενέργειαν ή παράλειψιν».
  7. Κληρονομικό δίκαιο
    Πρόκειται για το σύνολο των κανόνων δικαίου που ρυθμίζουν την κληρονομική διαδοχή. Έτσι, σύμφωνα με το άρθρο 1710 του αναθεωρηθέντος Α.Κ., «κατά το θάνατο του προσώπου η περιουσία του ως σύνολο(κληρονομιά) περιέρχεται από το νόμο ή από διαθήκη σε ένα ή περισσότερα πρόσωπα (κληρονόμοι)….»
  8. Περί γέννηση και βάπτιση
    Σήμερα, με την πολυπλοκότητα των εκφάνσεων της δημόσιας διοίκησης, επιτεύχθηκε αφενός μεν η κάλυψη όλων των περιπτώσεων, για τα οποία ζητάται η συνδρομή της πολιτείας, αλλά αφετέρου η ταλαιπωρία από μια απίστευτη γραφειοκρατία. Εκεί όμως και τότε; Φυσικά και είναι αδύνατη η εύρεση όλων των στοιχείων, λόγω ελλείψεως των σχετικών πληροφοριών, όμως σε κάθε περίπτωση υπάρχουν αρκετές οι οποίες είναι διαφωτιστικές για το καθεστώς εκείνης της εποχής. Για τα απλά μα και καθημερινά.
  9. Η Υιοθεσία
    Δι’ αυτής δεν ικανοποιείται αποκλειστικά και μόνο ο συναισθηματικός κόσμος των ατέκνων, αλλά κυρίως δημιουργείται μια νέα κατάσταση δια τον υιοθετούμενο, δηλαδή, σχέσεως γονέως και τέκνου…Είναι επίσης και μια πράξη θεάρεστη σύμφωνα με την οποία «έσωζε κανείς μια ψυχή παίρνοντάς την υπό την ευθύνη του». Αλλά βεβαίως και μια λύση σε περίπτωση ατεκνίας προς αποφυγή της κατακραυγής ή του όποιου στιγματισμού…
  10. Το Διαζύγιο
    Έτσι «ους ο Θεός συνέζευξεν άνθρωπος μη χωριζέτω», δηλαδή και σε ελεύθερη μετάφραση ό,τι και να γίνει από τη στιγμή που πήρε μέρος η εκκλησία τίποτε δεν μπορεί να χωρίσει το ζευγάρι. Έστω και αν η γυναίκα υπέφερε τα πάνδεινα από τους οικείους του ανδρός της, αλλά και τον ίδιο ακόμα. Ξύλο, βρισιές, κατάρες, πείνα και πάλι ξύλο, προσβολές και…ό,τι μπορεί να φανταστεί ανθρώπου νους. Τα μαρτύρια του Ιώβ. Με μοναδική, ίσως, περίπτωση, αυτή της μοιχείας, από πλευράς της γυναίκας εννοείται…
  11. Ο Γάμος Γ'
    Τονίσαμε προηγούμενα ότι τουλάχιστον μέχρι και το δεύτερο μισό του 19ου αιώνα δεν υπήρχε η υποχρεωτικότητα στην προίκα, όμως παρόλα αυτά οι γονείς πάντοτε συνεισέφεραν το κατά δύναμιν, αλλά και κατά το δοκούν. Συνήθεια-έθιμο- που επιβάρυνε τα μάλα τον οικογενειακό προϋπολογισμό και όχι μόνο, με τη θυγατέρα να καθίσταται σιγά σιγά δυσβάστακτο βάρος μιας και όλοι προσέτρεχαν για να βολέψουν μια καλή προίκα.
  12. Ο Γάμος Β'
    Είναι γνωστό πως δια τον κλήρο της Καππαδοκίας και όχι μόνο, δεν υπήρχαν τακτικές αποδοχές, δηλαδή καταβολή μισθού από πλευράς της κοινότητος. Απλά μια πρόβλεψη δια το «κανονικόν» του ιερέως, δηλαδή κάποιος φόρος- ετήσιο χαράτσι, που επιβαλλότανε ανάλογα φυσικά με την φοροδοτική ικανότητα της κάθε χριστιανικής οικογένειας ή κατά περίπτωση...
  13. Ο Γάμος Α'
    Nuptiae sunt conjunctio maris et feminae et consortium omnis vitae divini et humani juris communicatio, δηλαδή, «γάμος εστίν ανδρός και γυναικός συνάφεια και συγκλήρωσις του βίου παντός, θείου τε και ανθρωπίνου δικαίου κοινωνία». Ο γάμος ως ιερή και ίσως μια από τις πλέον σημαντικές στιγμές του ανθρώπου αποτελούσε τότε και ενδεχόμενα και σήμερα, το αντικείμενο ενός μαζικού ενδιαφέροντος ολάκερης της κοινωνίας. Ιδιαίτερα μάλιστα στις απομονωμένες κοινότητες της Καππαδοκίας...
  14. Οικογενειακό Δίκαιο
    «Πρόκειται για το σύνολον των κανόνων Δικαίου οι οποίοι ρυθμίζουν τας σχέσεις αι οποίαι προκύπτουν εκ του γάμου, της συγγενείας και γενικώτερον επ’ ευκαιρία της οικογένειας…Το οικογενειακόν δίκαιον διαυλακώνεται υπό των ηθικών αρχών καθ’ όλην αυτού την έκτασιν. Τούτο ήτο αναπόφευκτον αλλά και δεόντως επιβεβλημένον, λόγω της φύσεως των σχέσεων, τας οποίας ρυθμίζει…»
  15. Εμπράγματο Δίκαιο
    Το σύνολο δηλαδή των κανόνων που ρυθμίζουν τα εμπράγματα δικαιώματα, με μια σημαντικότατη διάκριση. Πως τα πράγματα[1] διακρίνονται, κατά το άρθρο 948 του Α.Κ. σε: (α) ακίνητα, το έδαφος και τα συστατικά αυτού (β) κινητά, δηλαδή όσα δεν είναι ακίνητα. Αυτά, σε γενικές γραμμές, με τα ισχύοντα σήμερα, αλλά εκεί και τότε; Ποιες, για παράδειγμα, ήταν οι απόψεις, τα ισχύοντα περί την ιδιοκτησία, τη νομή και κατοχή, τη διάθεση μα και την προστασία της;
  16. Το δικαιοδοτικό υποσύστημα
    Η εφαρμογή του δικαίου είναι σπουδαία υπόθεση, όταν μάλιστα υπάρχουν τα σχετικά εργαλεία για την απονομή της, καθίσταται μάλλον και εύκολη υπόθεση. Φυσικά όταν μιλάμε για εργαλεία μιλάμε για εκείνο το νομικό καθεστώς που προβλέπει και καλύπτει όλα τα κενά, τόσο σε επίπεδο νόμων, όσο και σε αυτό της εφαρμογής. Και εξηγούμαστε άμεσα. Ναι μεν το Ανώτατο Συμβούλιο Δικαιοσύνης όριζε πως «τα δικαστήρια έπρεπε να παρέχουν δικαιοσύνη και προστασία σε όλους τους υπηκόους και ότι έπρεπε να τιμωρούνται αυστηρά όποιοι αδικούσαν κάποιον και όποιοι δωροδοκούνται και ότι οι δίκες έπρεπε να γίνονται σύμφωνα με το νόμο», αλλά...
  17. Το Νομικό Πλαίσιο
    ...βάσιμα θεωρούμε πως τούτη η χρονολογία, μαζί με κάποιες άλλες κατοπινές, σηματοδότησαν μια περίοδο «άνοιξης» και ελευθεριών στην απέραντη οθωμανική αυτοκρατορία της οποίας η σήψη ήταν πλέον εμφανής σε κάθε τομέα και πτυχή της καθημερινότητας. Σε τέτοιο μάλιστα βαθμό που απετέλεσε το σημείο αιχμής για πιέσεις στους ιθύνοντες της αυτοκρατορίας από τις μεγάλες δυνάμεις της εποχής και κυρίως από τη χριστιανική Ρωσία που, αποβλέποντας στον διαμελισμό της, αξίωνε να αναγνωρισθεί προστάτης όλων των ορθοδόξων κατοίκων της.
  18. Οι καλοί μας οι…γιατροί!
    Βεβαίως υπήρξαν πολλοί και πολλές. Που προσέφεραν τις ιατρικές τους υπηρεσίες στις απομεμακρυσμένες κοινότητες της Ανατολής, όμως… Όμως υπήρξαν και μερικοί των οποίων η προσφορά ήταν τόσο σημαντική, που το πέρασμα τους καταγράφηκε ανεξίτηλα στη μνήμη των ανθρώπων… Κυρίαρχες προσωπικότητες με έντονα τα στοιχεία της ύπαρξής τους βάλανε τα θεμέλια με την ανιδιοτελή προσφορά και τις ικανότητές τους, καταξιώθηκαν και παρέμειναν στη συλλογική μνήμη.

Author: Μνήμες