ΟΣΙΟΣ ΔΑΒΙΔ

ΟΣΙΟΣ ΔΑΒΙΔ (ΜΟΝΗ ΛΑΤΟΜΟΥ)

Στην Άνω Πόλη Θεσσαλονίκης βρίσκεται ο ναός του Οσίου Δαβίδ, παλαιότερα κεντρικός ναός (καθολικό) της Μονής του Χριστού Σωτήρα του Λατόμου ή των Λατόμων, προσωνύμιο που οφείλεται στην ύπαρξη λατομείων πέτρας στην περιοχή. Σύμφωνα με τα υπάρχοντα στοιχεία και τις πηγές στοιχεία, ο ναός χτίστηκε επάνω στα ερείπια ρωμαϊκού βαλανείου (λουτρού), στα τέλη του 5ου αιώνα, αρχικά ως καθολικό μοναστηριού αφιερωμένου στον προφήτη Ζαχαρία. Η κάτοψή του έχει περίπου σχήμα τετραγώνου, μέσα στο οποίο εγγράφονταν ισοσκελής σταυρός και τέσσερα γωνιακά διαμερίσματα.

OSIOS_DAVID2Ο ναός στεγαζόταν με τέσσερις καμάρες και θόλο στο κέντρο, ενώ στ’ ανατολικά απέληγε σε ημικυκλική αψίδα. Λίγο μετά την ανέγερσή του το μνημείο διακοσμήθηκε με ψηφιδωτό στο τεταρτοσφαίριο της κόγχης του ιερού βήματος. Το έργο έχει ως θέμα το Όραμα του προφήτη Ιεζεκιήλ, μία παράσταση Θεοφανείας που συμβολίζει το θρίαμβο του Χριστού μετά την Ανάληψή του στους ουρανούς.

Στο κέντρο της παράστασης εικονίζεται ο Χριστός σε νεανική ηλικία στον Παράδεισο, καθισμένος σε τόξο μέσα σε ελλειψοειδή δόξα, πλαισιωμένος από τα σύμβολα των τεσσάρων Ευαγγελιστών. Στα πόδια του Κυρίου κυλούν οι τέσσερις ποταμοί του Παραδείσου, που καταλήγουν στον ποταμό Ιορδάνη. Στα άκρα της σύνθεσης παριστάνονται οι προφήτες Αββακούμ και Ιεζεκιήλ. Το ψηφιδωτό του Οσίου Δαβίδ συνιστά ένα από τα κορυφαία δείγματα της παλαιοχριστιανικής τέχνης σε όλη τη λεκάνη της ανατολικής Μεσογείου και απηχεί τη συνέχεια της ελληνιστικής καλλιτεχνικής παράδοσης στη βυζαντινή μνημειακή ζωγραφική.

Στα χρόνια της Τουρκοκρατίας ο ναός μετατράπηκε σε τζαμί με το όνομα «Σουλουτσά Τζαμί» (τζαμί του νερού), από την πηγή που υπήρχε στην περιοχή.

Osios David

Φωτογραφικό υλικό, Κωνσταντίνος Νίγδελης

Author: Μνήμες