Ο Φώτιος Καβασάλης Φισκ

Photius Kavasales Fisk 1807-1890

Εφημέριος του Ναυτικού των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής ο Φώτιος Καβασάλης Φισκ (Photius Kavasales Fisk 1807-1890) γεννήθηκε στην Ύδρα. Οι γονείς του πέθαναν σε λοιμό και αυτός έφυγε για να συνεχίσει τη ζωή του μ’ έναν θείο από την πλευρά της μητέρας του, τον Παναγή Μανασή (Panages Maneses) έναν έμπορο στη Μάλτα. Ο ιερέας Rev. Pliny Fisk, που έψαχνε για ιεραπόστολους αντιπροσωπεύοντας την Επιτροπή Ιεραποστολών του Εξωτερικού της Αμερικής (American Board of Foreign Missions), συνάντησε τον Φώτιο και ενθουσιάστηκε με το χαρακτήρα του και την ευχέρεια μάθησης που κατείχε κι έτσι του πρότεινε να πάει στην Αμερική για σπουδές. Ο Φώτιος, που σπούδαζε τότε σε μια σχολή Ιησουϊτών, με χαρά δέχτηκε παίρνοντας και την συγκατάθεση και τις ευλογίες του θείου του που σκέφτηκε ότι η εκπαίδευση θα βοηθούσε τον ανιψιό του «να φτάσει στο αποκορύφωμα της σοφίας και της αρετής».

Ο Φώτιος και ο καλύτερος φίλος του, ο Αναστάσιος Καραβέλλης (Anastasius Karavelles), γιος ενός Έλληνα ιερέα στη Μάλτα, ανέλαβαν την φροντίδα του Φισκ με το ABFM (Επιτροπή Ιεραποστολών Εξωτερικού Αμερικής) το 1822. Στην πραγματικότητα για να σιγουρευτούν ότι [οι δυο καλοί φίλοι] δεν θα χωρίσουν ένας Έλληνας ιερέας τέλεσε ιεροτελεστία «απωθώντας τα ιερά του χέρια στο κεφάλι τους…, κι επίσημα τους εκφώνησε αδερφούς δηλώνοντας ότι ο δεσμός της συγγένειάς τους ήταν άρρηκτος», σύμφωνα με τα λόγια του βιογράφου του Φισκ Lyman Hodge.

Οι δυο μαθητευόμενοι-ιεραπόστολοι έφτασαν στην Αμερική το 1823 και φοίτησαν στην ακαδημία Cornwal Academy και στην ακαδημία New Haven’s Hopkins Academy στο Connecticut. Αρχότερα έγιναν δεκτοί στο Amherst College από το οποίο ο Αναστάσιος όταν απεφοίτησε επέστρεψε στην Ελλάδα για να σπουδάσει νομική. Ο Φώτιος, από την άλλη πλευρά, δεν ενημέρωνε μερικές φορές τη σχολή για τα ταξίδια του εκτός της πόλης με αποτέλεσμα το ABFM ν’ αποσύρει τη στήριξη σ’ αυτόν και να τον στείλει πίσω στη Μάλτα.

Εκεί ο Φώτιος που τώρα μιλούσε τρεις γλώσσες, Ελληνικά, Ιταλικά και Αγγλικά, έκανε φιλίες με μερικούς καπετάνιους του συμμαχικού στόλου της Γαλλίας, της Αγγλίας και Ρωσίας και το 1827 προετοιμαζόταν στη Μάλτα να βοηθήσει την επίθεση εναντίον του Τουρκικού στόλου στο Ναβαρίνο. Ένας απ’ αυτούς τους καπετάνιους ήταν ο Ιωάννης Καποδίστριας, νέος κυβερνήτης της Ελλάδας ο οποίος κάποτε ήταν αξιωματικός στο τακτικό Ρωσικό στρατό. Ο Καποδίστριας άρεσε τον Φώτιο και του έδωσε άδεια διόδου (μαζί με 40 δολ.) να επιβιβαστεί σ’ ένα συμμαχικό πλοίο για τη Σμύρνη και από εκεί για την Αμερική.

Με την επιστροφή του στην Αμερική, ο Φώτιος επισκέφτηκε την οικογένεια του τότε ευεργέτη του Πατέρα Φισκ, ο οποίος του πρότεινε να γίνει ιερατικός λειτουργός (Congregational Minister). Μετά από σειρά μαθημάτων τα οποία ολοκλήρωσε με επιτυχία ο Φώτιος χειροτονήθηκε ιερέας. Το 1840 ο Φώτιος πήγε στην Ουάσινγκτον (Washington, D.C.), να ζητήσει επίσημα από το Κογκρέσο να του επιτρέψει ν’ αλλάξει το όνομά του από Καβασάλης σε Φισκ, και του το επέτρεψαν. Όσο βρισκόταν στην Ουάσινγκτον, συναντήθηκε με τον πρώην Πρωθυπουργό John Quincy Adams, τότε μέλος της Βουλής, ο οποίος του πρότεινε να συμπληρώσει ένα νέο πόστο στο ναυτικό ως εφημέριος. Ο Φώτιος έκανε αίτηση και έγινε δεκτός και ο ρόλος του ανατέθηκε το 1842. Έμεινε στο ναυτικό σχεδόν 40 χρόνια.

Προς το τέλος της ζωής του αγόρασε 36 στρέμματα γης στο Franklin, ΜΑ, με τη σκέψη να γίνει γεωργός, όμως σύντομα άλλαξε γνώμη και επέστρεψε στο Boston όπου έζησε στο 3 Tremont Place. Συχνά τον επισκεπτόταν εκεί διάφοροι ευγενείς του Boston όπως ο William Lloyd Garrison, o Wendell Phillips και ο Parker Pillsbury.

Το 1871 επισκέφτηκε την πατρική γη του στην Ύδρα και προσέφερε γενναιόδωρα στην ανακαίνισή της. Χρησιμοποίησε όλες τις οικονομίες της ζωής του σε φιλανθρωπίες, συμπεριλαμβανομένης και της σχολής τυφλών Howe-Anagnos’ Perkins School for the Blind, στην κατάργηση της δουλείας και την ισότητα των γυναικών. Μερικοί από τους κληρονόμους στη διαθήκη του ήταν οι οργανισμοί Anti Slavery Society, Salem Orphans, Children’s Friends Society, υποτροφίες απόρων του Harvard, Yale, Dartmouth και κολεγίου Amherst καθώς και ο οίκος έγχρωμων γυναικών Boston’s Colored Women’s Home.

Emmanuel (Manny) Paraschos, Ph.D.
Professor and Graduate Program Director
Department of Journalism, Emerson College, 120 Boylston St., Boston, MA USA
Emmanuel_Paraschos@Emerson.edu

The first Greeks of Boston

Μετάφραση από το αγγλικό
με σχετική συγκατάθεση από το συγγραφέα
Ιάκωβος Γαριβάλδης

 

Βιβλιογραφία

Author: Μνήμες