Προσωπικότητες της Μακεδονίας

Μετά αυτή τη σύντομη περιήγηση στο χώρο της Μακεδονίας, περνάμε σε έναν άλλο χώρο, των προσωπικοτήτων της, που προέρχονται από διάφορες πόλεις της και διακρίνονται για τα ποικίλα προσόντα τους. Σε αυτή την αναφορά τηρείται μία χρονολογική πορεία που ξεκινάει τον 5ο αι. με το Στωβαίο Ιωάννη, γραμματικό και συγγραφέα Ανθολογίας της Ελληνικής Γραμματείας.

Ακολουθούν δύο άντρες, με το όνομα: Ποσείδιππος, που έζησαν τον 4ο και 3ο αι.  Ο ένας -από την Κασσάνδρεια της Χαλκιδικής- ήταν ποιητής της νέας Αττικής κωμωδίας, ο άλλος   -από την Πέλλα- ήταν επιγραμματοποιός[1].

Τον 4ο αι.  γεννιέται ο Αριστοτέλης,  ο περίφημος Σταγειρίτης  διδάσκαλος του Μεγάλου Αλεξάνδρου και συγγραφέας  του γνωστού έργου: Αθηναίων Πολιτεία. Ο Αριστοτέλης κατέφθασε στην Αθήνα  το 367, 17 χρονών. Μαθήτευσε δύο χρόνια στη Σχολή του Πλάτωνα και ύστερα από  το θάνατο του διδασκάλου του, πήγε στο συγγενή του Ερμεία, ηγεμόνα του Αταρνέως στην Τρωάδα, και εκείθεν στη Μακεδονία,  με πρόσκληση του Φιλίππου, για να αναλάβει την εκπαίδευση του Αλεξάνδρου.

Το έργο του Αριστοτέλη χαρακτηρίζεται για τη σαφήνειά του, την πρακτικότητα της σκέψης και τη σοφή διάταξη. Το έργο του είναι τεράστιο, καθώς κανένα πεδίο γνώσης δεν του ήταν άγνωστο. Οι επιστήμες: Αστρονομία, Μετεωρολογία, Φυσική, Ζοωλογία, Βοτανική, Λογική, Ψυχολογία, Αισθητική, Ρητορική, Ποιητική, Πολιτικά, Ηθική, υπήρξαν τα αντικείμενα έρευνας του φιλοσόφου με την καθολική διάνοια. Και ενώ ο Πλάτων με τη θεωρία των Ιδεών επιχειρεί να γεφυρώσει τα γήϊνα με τα υπεραισθητά, ο Αριστοτέλης καθιστά τη φιλοσοφία γήϊνη. Ο Πλάτων δεν αποδέχεται την ύλη, ενώ ο Αριστοτέλης έχει ως κύριο αντικείμενο της μελέτης του την ύπαρξη του αισθητού κόσμου και προσπαθεί να τον ερμηνεύσει και να τον υποτάξει με τα αισθητήριά του: τις «έννοιες»[2].

"Αθηναίων Πολιτεία" Αριστοτέλους σε πάπυρο
“Αθηναίων Πολιτεία” Αριστοτέλους σε πάπυρο

Ο Αριστοτέλης ήταν εκείνος που έκανε την παρατήρηση για τους Έλληνες, «ότι ζώντας σε ένα κλίμα που μετέχει και από την Ασία και από την Ευρώπη, συνδυάζουν και των δύο ομάδων τα προτερήματα»[3].

Ο Αριστοτέλης είχε επίσης έναν ανηψιό, τον Καλλισθένη, από την Όλυνθο της Χαλκιδικής, που ήταν ιστοριογράφος, σύγχρονος του Μ.Αλεξάνδρου.

Από την π.Χ περίοδο περνάμε στον13ο-14οαι. περίοδο όπου έζησε ο Πανσέληνος Μανουήλ, Βυζαντινός Αγιογράφος της Μακεδονικής Σχολής.

Βλαστάρης Ματθαίος (13ος-14ος αι.) Βυζαντινός λόγιος μοναχός και κοινωνιολόγος από τη Θεσσαλονίκη.

Το 1675, ένας άλλος Μακεδόνας, ο λόγιος Γεώργιος Κονταρής, δημοσιεύει σε απλή γλώσσα μία Ιστορία για την αρχαία Αθήνα. Αφιερώνει το έργο του σε δύο πλούσιους Αθηναίους,  και στην προσφώνησή του υπογραμμίζει και εξαίρει το δέσιμο της αρχαίας ελληνικής ιστορίας με τη νέα όταν προσφωνει: «είμεσθεν απόγονοι τοιούτων μεγάλων και σοφών αντρών». Στο έργο του χαρακτηρίζει τους Τούρκους ως «ασεβές και βάρβαρο έθνος», και στο τέλος εκφράζει μία εκ βαθέων ευχή του, να καταστρέψει ο Θεός τους Τούρκους και να ξαναδώσει στο Γένος την ελευθερία[4].

Αντίθετα από τον λόγιο Κονταρή, ο Μανωλάκης Καστοριανός, πλούσιος έμπορας, ένας από τους γουναράδες της Καστοριάς, ανήκει στους πρώτους Έλληνες εμπόρους που δούλεψαν συστηματικά στην υπόδουλη Ελλάδα, για τη σύσταση σχολείων και την καλλιέργεια των γραμμάτων[5]. Είναι οι χρόνοι μιας εποχής, που οι Έλληνες του εξωτερικού, όχι μόνο αποκτούν πολλά χρήματα αλλά χρησιμοποιούν την ευπορία τους για την προώθηση της παιδείας στην πατρίδα τους. Παρατηρείται το φαινόμενο της ευεργεσίας έξω από τον τόπο της καταγωγής, και εν γένει για το καλό της Ελλάδας.

Από την εύπορη Καστοριά είναι και ο Θωμάς Μανδακάσης [6] γιατρός, που ζούσε και ασκούσε το επάγγελμά του στη Λειψία. Η αγάπη του για την Ελλάδα τον οδήγησε να αφιερώνει τα κέρδη του στην έκδοση ελληνικών βιβλίων.  Ήταν και ο ίδιος συγγραφέας.  Το 1760 εκδίδει το βιβλίο του «Περί των αοράτων  δια των ορατών εννοουμένων πραγμάτων», που ο τίτλος του αν και θυμίζει τη θεωρία των «Ιδεών» του Πλάτωνα, δεν έχει καμμία σχέση μαζί της. Είναι όντως ηθικολόγος όταν γράφει: «οι άνθρωποι πολλά την σήμερον πολιτικοί είναι, και δε θέλουν κατά πρόσωπον να πτύουν υποκριτάς και ψεύστας». Και αλλού: «την σήμερον οι άνθρωποι τους πλουσίους αυτών, άρχοντας ψευδώς τους ονομάζουν». Κάποτε ο Μανδακάσης  γράφει στίχους των οποίων ο σκοπός είναι καλύτερος της έκφρασης.  Γράφει και δικαιολογώντας τη λόγια γλώσσα του Καισάριου Δαπόντε, τιμά την κοινή[7]:

 

Συ δε την γλώσσαν την απλήν, μην την καταφρονήσης,

ότι αρίστη και αυτή ως θέλει την γνωρίσης.

Και τόσας χάριτας γλυκάς και νοστιμάδας έχει,

όπου και όλων των εθνών τας γλώσσας υπερέχει.

 

Το 18ο αι. παρατηρείται ότι το ενδιαφέρον για την ιστορία γενικά παίζει σημαντικό ρόλο στα πράγματα της εποχής.  Επεκτείνεται πέρα από την πολιτική ή την θρησκευτική ιστορία. Επικρατεί μία συγγραφική δραστηριότητα, αρκετά όμως από τα σημαντικά έργα που δημιουργούνται, μένουν ανέκδοτα. Παράδειγμα αποτελεί η εργασία του Γ. Ζαβίρα: Νέα Ελλάδα.  Ο Γεώργιος  Ζαβίρας (1744-1804) Μακεδόνας έμπορας  έζησε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του στη Δύση, κυρίως στην Ουγγαρία. Αγαπούσε τα γράμματα, συνέγραψε πολλά πράγματα και επίσης μετάφρασε κείμενα. Ατυχώς σχεδόν όλα τα γραπτά του έμειναν ανέκδοτα και κατά συνέπεια πολλά από αυτά χάθηκαν. Διασώθηκε μία Περιήγησή του στη Γερμανία. Στο έργο του Νέα Ελλάδα, ο συγγραφέας καταθέτει βιογραφική αναγραφή των Ελλήνων λογίων επί της Τουρκοκρατίας. Το έργο αυτό δημοσιεύτηκε μεν το 1872, όταν όμως ήταν ακόμη χειρόγραφο, είχε χρησιμοποιηθεί από πολλούς.

Την τελευταία  εικοσαετία του 18ου αι. δραστηριοποιείται συγγραφικά και ο Μακεδόνας Γεώργιος Ρουσιάδης [8], (1783-1854) που πέρα από άλλα έργα του, μετάφρασε και τον Όμηρο. Η κριτική των συγχρόνων του γι αυτή τη μετάφραση δεν υπήρξε αρκετά επιεικής.

Από τους  συγγραφείς που γράφουν τον 19ο αι., πολλοί είναι Μακεδόνες, που γνωρίζονται και τιμούν αλλήλους.  Ο Μιχαήλ Περδικάρης [9], ένας ακόμη από αυτούς, μολονότι κατάγεται από την Κεφαλλονιά, είναι γέννημα και θρέμμα της Κοζάνης. Παρόμοια όπως οι άλλοι της εποχής του, έγραψε αρκετά, που έμειναν όμως αδημοσίευτα. Μπόρεσε και εξέδωσε τον Ερμήλο του το 1817 ή Δημοκριθηράκλειτο [10], και τον ίδιο χρόνο ένα πεζό το: Προδιοίκησις εις τον Ερμήλον.

Ο Δημοκριθηράκλειτος είναι ποίημα σε τόμο 460 σελίδων, και παρουσιάζεται ως πρώτος τόμος.  Είναι μία δυνατή σάτιρα για την κοινωνία της εποχής του ποιητή. Φαίνεται να έχει γραφτεί το 1806. Ο Περδικάρης ελέγχει τον κλήρο και την άρχουσα τάξη με τρόπο που είναι δύσκολο για κάποιον να επαναλάβει τους στίχους του. Ελέγχει τους Νεοϊδεάτες, αποκαλεί τους αρχιερείς γενίτσαρους, χτυπάει τη νηστεία και χλευάζει τις ευχές των ιερέων.  Για τον Βολταίρο λέει ότι είναι: «αχρείος, σαρκολάτρης, κακόφρων και στραβός». Κατακρίνει επίσης τον Καταρτζή[11] που γεννημένος μεταξύ του 1720-1725, σταδιοδρόμησε στις Αυλές της Μολδοβλαχίας, έφτασε στο αξίωμα του Μεγάλου Λογοθέτη, και πέθανε το 1807. Φέρεται ακόμη και ενάντια στον Ρήγα γράφοντας μεγάλο βιβλίο με τον τίτλο: Κατά Ψευδοφιλελλήνων. Το θέμα του ποιήματος έχει παρθεί από τον Λούκιο (όνομα Αγίων και παπών) που μνημονεύεται στο έργο. Το περιεχόμενο   του ποιήματος άρεσε και κυκλοφόρησε πολύ, ιδιαίτερα στην Μακεδονία. Σύμφωνα με κάποιες πληροφορίες, η Εκκλησία το πρόσεξε και το καταδίκασε.

Γνωστός του Περδικάρη συμπατριώτης του, γιατρός και ποιητής, ο Γεώργιος  Σακελλάριος [12] (1765-1838), δεν είναι ο ηθικολόγος στιχουργός, ούτε διδακτικός, περιγραφικός ή αλληγορικός. Οι φιλοδοξίες του είναι λογοτεχνικές. Εκτός από έργα για την επιστήμη του, μία Ελληνική Αρχαιολογία, μεταφράζει τον Ανάχαρση και άλλα ιστορικά έργα. Ο Σακελλάριος έχει επίσης μία συλλογή αρχαίων νομισμάτων.  Υπάρχουν πληροφορίες που υποστηρίζουν ότι το 1789, εισήγαγε στην Ελλάδα τον σαικσπηρισμό, με το έργο του Ρωμαίος και Ιουλία, τραγωδία σε πεζό, σε πέντε πράξεις.

Το ποιητικό του έργο εμπεριέχεται σε τόμο που δημοσιεύτηκε το 1817 με τον τίτλο: Ποιημάτια. Διακρίνονται για τη θλίψη του ποιητή. Αλλού επικρατεί η συγκίνηση που την προκαλεί ο ανθρώπινος πόνος και όχι η τέχνη και αλλού η πατριωτική έμπνευση. Στο έργο του Γ.Σακελλάριου διαπιστώνεται μία ποιοτική βελτίωση, συγκριτικά με την πνευματική παραγωγή των προηγουμένων ποιητικών συλλογών. Ο Σακελλάριος σχετίζεται με τον Περδικάρη, με τους: Βηλαρά και Χριστόπουλο. Θαυμάζει το Χριστόπουλο τον οποίον θεωρεί ως άλλον Ανακρέοντα, δεν εγκρίνει όμως τον τόνο του, καθώς ο ίδιος  είναι αυστηρός ως προς τις πεποιθήσεις του και εστραμμένος στη μελαγχολία και τον στοχασμό στη ζωή. Στο έργο του Αντιβακχικά «κατά των Βακχικών του κυρίου Χριστόπουλου» γράφει:

 

Έξω έξω τα κροντήρια,

έξω πλόσκες και ποτήρια.

 

Στη λογοτεχνική κίνηση που παρατηρείται την περίοδο του 18ου αι. οι Μακεδόνες  μετέχουν ενεργά με τη  συνεισφορά τους.

Athanasios_Christopoulos
Αθανάσιος Χριστόπουλος (φωτο Βικιπαιδεία)

Ο Αθανάσιος Χριστόπουλος [13], θεωρήθηκε ο μεγάλος ποιητής της γενιάς του. Γεννήθηκε στην Καστοριά το 1772 και έζησε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του στο Βουκουρέστι, όπου και πέθανε το 1847. Κατάγεται από εκλεκτή Φαναριώτικη οικογένεια. Το πέρασμα των χρόνων και η διδασκαλία του Καταρτζή, οδηγούν σε μία φυσικότερη γλώσσα. Αν και αρχίζει τη σταδιοδρομία του με μία Γραμματική της Αιολοδωρικής το 1805, τον ίδιο χρόνο ακολουθεί ένα δράμα του, ο Αχιλλέας.  Το πνεύμα, σύμφωνο με το πνεύμα της εποχής, θίγει τη διχόνοια που απασχολεί, και ανησυχεί την ελληνική διανόηση της εποχής.

 

Όταν είμεσθ’ ενωμένοι, κ’ η Ελλάς ευδοκιμεί

Και καμμία δεν την βλάφτει εχθρική επιδρομή.

 

Το 1811 εκδίδονται τα Λυρικά του Χριστόπουλου στα οποία πιστεύεται ότι ανήκει και μία σάτιρα για τη γλώσσσα, που τιτλοφορείται: Όνειρο και στρέφεται κατά του Κοραή. Οι άκρως Δημοτικιστές της εποχής πολεμούν τον κοραϊσμό. Από το κύμα αυτό, γεννιούνται έργα όπως το Όνειρο του Χριστόπουλου και τα  Κορακίστικα, του Νερουλού.  Τον ίδιο λοιπόν χρόνο, ο Χριστόπουλος εγκωμιάζει σε επιστολή του την κωμωδία του Νερουλού.

Ο Χριστόπουλος εκτός από το ποιητικό του έργο, έχει γράψει και πεζά που αποκαλύπτουν τη λογιότητά του. Έγραψε αρχαιολογικές μελέτες[14], ασχολήθηκε με θέματα της αρχαίας φιλοσοφίας, με θέματα ιστορικής φύσεως, αλλά και πολιτικά. Έκανε επίσης μεταφράσεις αποσπασμάτων από την Ιλιάδα του Ομήρου και από τον Ηρόδοτο.

Ο Χριστόπουλος μελετήθηκε και επηρέασε όπως τους: Διονύσιο Σολωμό[15], που έχει υπόψη του τα γλωσσικά βιβλία του, ή τον Βηλαρά  που τον μιμείται μεν, αλλά που   το ποίημά του Άνοιξη υπερτερεί της δικής του, μας λέει ο Νικόλαος Δραγούμης[16] στα απομνημονεύματά του. Ο Ηλίας Τανταλίδης, Φαναριώτης (1818-1876), ο οποίος σύμφωνα με το Δημαρά[17],  μπορεί να θεωρηθεί ο τελευταίος Φαναριώτης ποιητής, στα πρώτα του ποιήματα, δέχεται επίσης την επίδραση του Χριστόπουλου, από ποιήματα για παράδειγμα, στα οποία προτιμάει την  καθαρεύουσα αλλά γράφει και «χυδαϊκά».

Λύσσανδρος Καυταντζόγλου (φωτο Βικιπαιδεία)
Λύσσανδρος Καυταντζόγλου (φωτο Βικιπαιδεία)

Επόμενος είναι ο Κασομούλης Νικόλαος [18] (1795-1881) ένα άλλο αξιόλογο παιδί της Μακεδονίας από την Κοζάνη, αγωνιστής του 1821 και συγγραφέας απομνημονευμάτων, που τα συγκεντρώνει σε τρεις τόμους με τον τίτλο: Στρατιωτικά Ενθυμήματα. Ο Κασομούλης αν κα με μικρή μόρφωση, έκανε μεγάλη προσπάθεια να εκλεπτύνει τη γλώσσα του.  Σύμφωνα με το Δημαρά αν έγραφε πιο φυσικά «θα είταν ένας πολύ μεγάλος συγγραφέας». Ο Κασομούλης[19] που μετέχει στον Αγώνα για την αποτίναξη του τουρκικού ζυγού, τον παρουσιάζει εκ των ένδον.  Έχει ιστορική συνείδηση και γίνεται αυστηρός προσπαθώντας να φτάσει στην αλήθεια. Προχωρά λοιπόν στην ανίχνευση των ψυχών των ηρώων και στα κατορθώματά τους.

Ανάμεσα στους λογίους, τους εκδότες, τους ευεργέτες και άλλους επιφανείς άντρες της Μακεδονίας, διακρίνεται ο Καυτατζόγλου Λύσσανδρος (1811-1885) αρχιτέκτων της Σχολής Κλασσικισμού από τη Θεσσαλονίκη (αν και δεν είμαι βέβαια, πιστεύω ότι το Καυτατζόγλειο Στάδιο φέρει το όνομά του).

Και ερχόμαστε στον Ίωνα Δραγούμη  (1878-1920)[20] που με το ψευδώνυμο Ίδας, γράφει το έργο του: Μαρτύρων και ηρώων αίμα, του οποίου η ιστορία  εμπνευσμένη από το Μακεδονικό Αγώνα,  κορυφώνεται με το θάνατο του Παύλου Μελά (1904). Το 1909 δίνει το έργο του: Σαμοθράκη και το 1911 το: Όσοι ζωντανοί. Τα βιβλία αυτά ακολουθούν τη γραμμή του πρώτου: χαρακτηρίζονται δηλαδή για το στενό πολιτικό προσανατολισμό τους. Παρουσιάζουν τον χαρακτήρα των Νεοελλήνων ύστερα από το 1897, την πολιτική κατάσταση που αναδύεται, και που εκφράζεται στην πολιτική του Ε.Βενιζέλου.

Στη συνέχεια θα αναφερθούν πολύ σύντομα και κάποια άλλα ονόματα:

  • Ο Ριάδης Αιμίλιος (1880-1935) από τη Θεσσαλονίκη, συνθέτης της Εθνικής Σχολής.
  • Σωτηριάδης Γεώργιος  (1852-1942) αρχαιολόγος από το Σιδηρόκαστρο, πρωτεύουσα της επαρχίας Σιντικής του νομού Σερρών, ο Πρώτος Πρύτανις του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.
  • Χατζής Βασίλειος (1870-1915) Καστοριανός,  γνωστός ζωγράφος-θαλασσογράφος.
  • Αργυρός Ουμβέρτος (1882-1963)ζωγράφος από την Καβάλα, καθηγητής ΑΣΚΤ, ακαδημαϊκός.
  • Σβώλος Αλέξανδρος (1892-1956) νομικός και πολιτικός από το Μοναστήρι, καθηγητής Πανεπιστημίου και Πρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Εφέδρων Αξιωματικών στη διάρκεια της Κατοχής.
  • Αχιλλέας Τζαρτζάνος (1873-1963) γνωστός φιλόλογος και γλωσσολόγος από το Τύρναβο, συγγραφέας σπουδαίων εγχειριδείων των Γυμνασιακών Σπουδών, σε σχέση με την κλασσική φιλολογία.  Γνωστά το Λεξικό ανωμάλων ρημάτων του Τζαρτζάνου και το Συντακτικό του, που διδάχτηκαν στο Γυμνάσιο στη δεκαετία του 1960.
  • Βαφόπουλος Γεώργιος (1903) από τη Θεσσαλονίκη.
  • Καραμανλής Κωνσταντίνος (1907-1998), από τις Σέρρες, ο πολιτικός, δικηγόρος, πρωθυπουργός (1955-1963, 1974-1980) και Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας (1980-1985).
  • Κόκκας Πάνος (1919-1963) δημοσιογράφος, εκδότης και νομικός από τη Θεσσαλονίκη.
  • Ταχτσής Κώστας (1927-1988) πεζογράφος και ποιητής από τη Θεσσαλονίκη.  Γνωστό το έργο του Το τρίτο Στεφάνι και από τις συνέχειες  στην Ελληνική τηλεόραση. Ο Κ.Ταχτσής έζησε στην Αυστραλία για ένα διάστημα, εργαζόμενος ως τραπεζοϋπάλληλος.
  • Από τη Θεσσαλονίκη είναι και οι ακόλουθοι:
  • Βουδούρης Άρης (1927-1990) γνωστός επιχειρηματίας και εκδότης.
  • Μπακόλας Νίκος (1927-1999), πεζογράφος κριτικός και δημοσιογράφος.
  • Μαρωνίτης Δημήτριος (1929) γνωστός, σύγχρονος κλασσικός φιλόλογος καθηγητής Πανεπιστημίου και κριτικός της νεοελληνικής λογοτεχνίας.
  • Χριστιανόπουλος Ντίνος (1931) -ψευδώνυμο του Κωνσταντίνου Δημητριάδη- ποιητής, πεζογράφος, φιλόλογος, και κριτικός.
  • Βασιλικός Βασίλης (1934) συγγραφέας από την Καβάλα.
  • Χειμωνάς  Γεώργιος (1939) γνωστός πεζογράφος-ψυχίατρος, από την Καβάλλα.

Ο πρόσφατα απολιπών Μανώλης Αναγνωστάκης, που γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1925 και υπήρξε ένας από τους αναγνωρισμένους ποιητές της μεταπολεμικής περιόδου. Ως μέτοχος στην Εθνική Αντίσταση και στον εμφύλιο, καταδικάστηκε σε θάνατο από στρατοδικείο, φυλακίστηκε και εξορίστηκε στη Μακρόνησο. Ποιήματά του μεταφράστηκαν στην αγγλική γαλλική και ιταλική και μελοποιήθηκαν από τους: Θεοδωράκη, Θάνο Μικρούτσικο, Αγγελική Ιωαννάτου και Μιχάλη Γρηγορίου. Πέθανε από καρδιακή ανεπάρκεια στις 23 Ιουνίου 2005.

Αναμφίβολα τα ονόματα της  περιόδου του 20ου αι. τα οποία αναφέρθηκαν δεν είναι τα μόνα. Υπάρχουν αξιόλογοι δημιουργοί σε όλους τους χώρους της τέχνης όπως στη μουσική ο Σαβόπουλος που γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη από πατέρα Φαναριώτη και μητέρα πρόσφυγα από τη Φιλιππούπολη της Βουλγαρίας, ο  Γιώργος  Καφτατζής από τις Σέρρες, και άλλοι.

Και ποιος δεν γνωρίζει τη συμπαθέστατη και υπερταλαντούχα τραγουδίστρια Γλυκερία; Σίγουρα όμως πολλοί από τους θαυμαστές της δεν γνωρίζουν ότι κατάγεται από ένα χωριό των Σερρών το οποίο και άφησε μολις δέκα χρονών με την οικογένειά της για να έρθει στη Θεσσαλονίκη .  Στην συμπρωτεύουσα έλαβε την εκπαίδευσή της και σε αυτήν άρχισε και την καριέρα της στο πεντάγραμμο (από την εκπομπή του Λευτέρη Παπαδόπουλου, ΕΡΤ, 26/7/06, 7-8π.μ. στο Σύδνεϋ).

Η εργασία όμως αυτή οφείλει να σεβαστεί τα χρονικά όρια που της δόθηκαν.  Κλείνω λοιπόν εδώ και σας ευχαριστώ που με ακούσατε.

 Σύδνεϋ, 2005
Dr Pipina Elles

 

Βιβλιογραφία

 

  • Γλυκερία, οι σχετικέα πληροφορίες από την εκπομπή Συναντήσεις του Λευτέρη Παπαδόπουλου, ΕΡΤ, 26/7/06, 7-8π.μ. στο Σύδνεϋ
  • HansGeorg Beck, Η Βυζαντινή Χιλιετία, Μετάφραση  Δημοσθένης Κουρτοβικ, Γ’ Έκδοση,  Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, Αθήνα 2000
  • Robert Graves, Greek Myths, Book Club Associates London, 1995
  • Κ. Θ. Δημαράς, Ιστορία της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας, Τρίτη Έκδοση, Ίκαρος, 1964
  • Έλλη Πιπίνα-Δέσποινα, Μακεδόνες, Σύδνεϋ 1995
  • Ηροδότου Ιστορία, Εισαγωγή, μετάφραση σχόλια Αδ. Θεοφίλου, Παπυρος, Αθήναι 1953
  • Insight Guides, Greece, APA Publications, second Edition, 1991
  • Παπασταύρου Ιωάννης, Αρχαία Ιστορία, Εκδόσεις «Η Περιστερά», Εν Αθήναις 1963, Έκδοσις 4η
  • Τεγόπουλος-Φρυγάκης, Ελληνικό Λεξικό, Εκδόσεις Αρμονία  Αθήνα, Γ’ Έκδοση 1990
  • Για κάποιες επιπλέον πληροφορίες, χρησιμοποιήθηκε και η ιστοσελίδα: www.macedonian-heritage.gr

___________________________

[1]Επίγραμμα: έμμετρη επιγραφή. Μικρό και περιεκτικό στιχούργημα.
[2] Ιωάννης Παπασταύρου, Αρχαία Ιστορία, Εν Αθήναις 1963 σ. 515.
[3] Κ.Θ.Δημαράς, Ιστορία της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας, Νέα Έκδοση, Ίκαρος, Γ’ Έκδοση, 1964, σ. ια’.
[4] Δημαράς ο.π. σ. 60.
[5] Ο Ευγένιος Γιαννούλης ο Αιτωλός, φωτισμένη φυσιογνωμία, ως σύμβουλος του Καστοριανού, τον παραινεί να προσφέρει χρήματα για την ίδρυση σχολείων  στη Στερεά Ελλάδα, που είχε στερηθεί την πνευματική καλλιέργεια. Δημαράς, ο.π., σ. 63.
[6] Δημαράς, ο.π., σ.117.
[7] Ο Καισάριος Δαπόντες από τη Σόπελο, γεννήθηκε το 1714 και θεωρήθηκε ο μεγάλος ποιητής του 18ου αι., αν και η γλώσσα του ήταν αντιποιητική.
[8] Δημαράς, ο.π. σσ. 178-179.
[9] Αυτόθι, σ. 179.
[10]Το όνομα το πήρε από τη Λογική του Κερκυραίου Ευγένιου Βούλγαρη, που χρημάτισε δάσκαλος, διανοούμενος και συγγραφέας.
[11] Ο Καταρτζής που μεγάλωσε και σπούδασε στην Πόλη, ήταν οπαδός του γαλλικού διαφωτισμού και των εγκυκλοπαιδιστών. Ο Καταρτζής,   Μαικίνας των σοφών της Βλαχίας θεωρείτο από τους συγχρόνους του σεβάσμιος πατριάρχης των λογίων. Συνέγραψε πολλά αρχικά σε γλώσσα αρχαϊκή και αργότερα στη σύγχρονη ομιλούμενη,ακολουθώντας το παράδειγμα των Δυτικών.
[12] Δημαράς, σς. 180-181.
[13] Δημαράς, ο.π., σς.181-184.
[14] Μία από αυτές επιγράφεται: Ελλήνων όνομα και γένος.
[15] Δημαράς, ο.π., σ. 235.
[16] Αυτόθι, σ. 255.
[17] Αυτόθι, σς. 287-288.
[18] Αυτόθι, σς. 257-258.
[19] Δίπλα στο όνομα του Κασομούλη ως αγωνιστή του 1821, θα αναφέρουμε εδώ και ένα επώνυμο αρματολικής οικογένειας: Καρατάσος.
[20] Δημαράς, ο.π. σς. 401- 402.

Α Ρ Θ Ρ Α - Τ Η Σ - Ι Δ Ι Α Σ - Κ Α Τ Η Γ Ο Ρ Ι Α Σ :
  1. Δεν το πιστεύω
    ΓΙΩΡΓΟΣ Κ. ΚΥΡΜΕΛΗΣ Εἶναι φυσικό, σέ τραγικές καί ἐξευτελιστικές γιά την πατρίδα στιγμές πού ἔφεραν στόν τόπο οἱ κακῆ τῆ μοίρα κυβερνῆτες του, νά ψάχνει ἡ μνήμη μας ἀνθρώπους πού ἔδωσαν τή ζωή τους γιά τόν τόπο αὐτό. Πού στέγνωσαν καί ἑκούσια ἀποξήραναν τόν ἐσωτερικό τους κόσμο, τίς ἁπλές καί ἀνθρώπινες χαρές τῆς ἐπίγειας ζωῆς, κι ἀφοσιώθηκαν  κι ἀφιερώθηκαν σέ ἀγῶνες δύσκολους και σκληρούς μόνο καί μόνο νά δοῦν αύτόν τόν πάντα προδομένο τόπο ν΄ἀλλάζει δρόμο καί τρόπο καί βίο. Στή διαιώνια ἱστορία μας ὑπῆρξαν πάντα τέτοιοι ἡγέτες-ἄνθρωποι. Προς τούς ὁποίους προσέτρεχε ὁ λαός σέ στιγμές ἀπελπισίας, τρόμου καί πανικοῦ καί μάλιστα κι ὃταν εἶχαν ἤδη πεθάνει.
  2. Προσωπικότητες της Μακεδονίας
    Μετά αυτή τη σύντομη περιήγηση στο χώρο της Μακεδονίας, περνάμε σε έναν άλλο χώρο, των προσωπικοτήτων της, που προέρχονται από διάφορες πόλεις της και διακρίνονται για τα ποικίλα προσόντα τους. Σε αυτή την αναφορά τηρείται μία χρονολογική πορεία που ξεκινάει τον 5ο αι. με το Στωβαίο Ιωάννη, γραμματικό και συγγραφέα Ανθολογίας της Ελληνικής Γραμματείας. Ακολουθούν δύο άντρες, με το όνομα: Ποσείδιππος, που έζησαν τον 4ο και 3ο αι.
  3. Οι Μακεδόνες - Ε
    ©Πιπίνα Δ. Έλλη (Dr Pipina D. Elles) Sydney, Australia Οι διάδοχοι του Μ. Αλεξάνδρου Τον Περδίκκα (τον αρχαιότερο των στρατηγών του Μ. Αλεξάνδρου που εργάστηκε ολόψυχα για την ενότητα του κράτους το οποίο κληροδότησε στους στρατηγούς του και στους συνεργάτες του, ο Αλέξανδρος, με τον θάνατο του) αντικατέστησε ο Αντίπατρος που πέθανε αποσυρόμε­νος στην Μακεδονία. Ετούτος όρισε ως διάδοχό του τον Πολυσπέρχοντα, αντί του γιου του Κασσάνδρου. Ο Κάσσανδρος όμως αποφάσισε να εκτοπίσει τον Πολυσπέρχοντα. Ήρθε λοιπόν κατά της Μακεδονίας, νίκησε τον Πολυσπέρχοντα στην Πύδνα το 316 π. Χ., συνέλαβε μά­λιστα και καταδίκασε σε θάνατο την Ολυμπιάδα και παν­τρεύτηκε την κόρη της Θεσσαλονίκη[1], την αδερφή του Μ. Αλεξάνδρου. Ο έκπτωτος Πολυσπέρχων, κατέφυγε στους Αιτωλούς.
  4. Το Μακεδονικό Ζήτημα
    Από το 1870 παρουσιάζονται σερβικές και βουλγαρικές διεκ­δικήσεις επί της Μακεδονίας. Η δημιουργία του IMRO (Internal Macedonian Revolutionary Organisation) από τον Goce Delkev και άλλους πέντε Βουλγάρους, στοχεύει στην εξουδετέρωση εξωτερικών επιδράσεων και στην διάσωση της Βουλγαρικής εθνικότητας (όπως καταθέτει ο Ivan Hadzhinicolov[2]), με την ίδρυση της «Μακεδονίας για τους Μακεδόνες». Στην πραγματικότητα όμως οι Βούλγαροι απέβλεπαν στην μέλλουσα προσάρτηση της Μακεδονίας[3] στη χώρα τους τη Βουλγαρία, παρόμοια όπως είχε συμβεί και με την Ανατολική Ρωμυλία (σύμφωνα με τις αποφάσεις του συνεδρίου του Βερολίνου, το 1878).
  5. Οι Μακεδόνες - Δ
    Ο Αλέξανδρος[1], διαδέχτηκε τον πατέρα του Φίλιππο στον θρόνο σε ηλικία είκοσι (20) ετών, ανακηρυχθείς βασιλιάς α­πό τους στρατευμένους Μακεδόνας. Ο Διόδωρος[2] καταθέτει ότι ο Αλέξανδρος από τη μεριά του Φιλίππου ήταν απόγονος του Ηρακλή και από τη μεριά της μητέρας του απόγονος των Αιακιδών. Κληρονόμησε λοιπόν –σύμφωνα με την ελληνική παράδοση και πεποίθηση- σπουδαία φυσική δύναμη και ποιότητες ήθους.
  6. Οι Μακεδόνες - Γ
    ©Πιπίνα Δ. Έλλη (Dr Pipina D. Elles) Sydney, Australia Ο Φίλιππος Αγνώστου - Jastrow (2006), Κοινό Κτήμα, https://commons. wikimedia.org/ w/index.php?curid=640435 Σε ετούτη τη δύσκολη περίοδο για τη Μακεδονία, ανεβαίνει στην εξουσία ο γιος του Αμύντα Γ’, ο Φίλιππος, μόλις 23 ετών. Στην αρχή ορίζεται ως επίτροπος του ανήλικου ανιψιού του, γιου του Περδίκκα.  Σύντομα όμως στέφεται Βασιλιάς ο ίδιος. Υπό τη βασιλεία του  η Μακεδονία γνωρίζει, όσο ποτέ άλλοτε, μεγάλη στρατιωτική και πολιτική ακμή. Ο Πυθαγόρειος φιλόσοφος Παμμένης, διδάσκαλος του Φιλίππου στις Θήβες, την περίοδο που νεαρός (στα δεκαπέντε του) ο Φίλιππος είχε κρατηθεί ως όμηρος και μάλιστα για περισσότερο από δύο χρόνια[1], λέει ότι ο μαθητής του αγά­πησε τον πολιτισμό που γνώρισε στη Θήβα και μελέ­τησε τα στρατιωτικά πράγματα των Θηβαίων. Μετά από τον φόνο του Πτολεμαίου, ο Περδίκκας, αδερφός του Πτολεμαίου, διόρισε τον Φίλιππο διοικητή επαρχίας στην Μακεδονία, όπου εκείνος συγκρότησε και οργάνωσε στρατό, σύμφωνα με τις δικές του γνώσεις και αντιλήψεις. Με αυτόν τον στρατό επιβλή­θηκε εν γένει, στους Μακεδόνες.
  7. Οι Μακεδόνες - Β
    Η μάχη της Χαιρώνειας[1] δεν ήταν το τέλος της Ελληνικής Ιστορίας, όπως μερικοί ιστορι­κοί του 19ου αι. υποστήριξαν, αλλά η αρχή ενός και­νούργιου κεφαλαίου στην Ελληνική Ιστορία. Οι Ελληνιστικοί χρόνοι υπήρξαν για την Ελλάδα η χρονική περίοδος κατά την οποία η Ελληνική γλώσσα υπερβαίνει τα τότε Ελληνικά σύνορα και αποβαίνει «παγκόσμια». Ετούτη την περίοδο έχουμε τη δημιουργία σπουδαίων έργων. Από τον όρο της Αγίας Γραφής[2] «Ελληνισταί», ο Joh Gust. Droysen υιοθετεί και χρησιμοποιεί τους όρους «Ελληνιστικοί χρόνοι» και Hellenismus (Ελληνισμός). Άλλοι τοποθετούν την έναρξη των Ελληνιστικών χρόνων στα μέσα του 4ου αι.[3] Ετούτη η εκδοχή ενισχύεται από τον τάφο του «Petosiris» στην Ερ­μούπολη της Αιγύπτου[4], από τον πάπυρο των «Περσών» του Τιμόθεου στο Abousir-el-Meleq[5] και από το Μαυσω­λείο του Δυνάστη της Καρίας, Μαύσωλο[6].
  8. Οι Μακεδόνες - Α
    Οι Αρχαίοι Μακεδόνες, ανήκουν στα Ελληνικά φύ­λα τα οποία με την κάθοδο των Δωριέων[4], στο τέλος της 2ης π. Χ. χιλιετηρίδας, εγκαταστάθηκαν στο ΒΑ τμήμα της Ελληνικής Χερσονήσου. Οι Μακεδόνες δεν προχώρησαν προς νότο, όπως έκαναν τα υπόλοιπα Ελληνικά φύλα, αλλά παρέμειναν στο τμήμα αυτό της Ελληνικής γης η οποία απέβη η πατρίδα τους και ονομάστηκε από αυ­τούς "Μακεδονία"
  9. Μακεδονία σημαίνει...
    Ο Stephen G. Miller, Επίτιμος Καθηγητής του Πανεπιστημίου Berkley, Καλιφόρνια, ΗΠΑ, εξηγεί σε επιστολή του ότι γιατί τα Σκόπια σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να ονομάζονται Μακεδονία. Συγκεκριμένα, γράφει ο διάσημος Αμερικανός Καθηγητής προς τον Εκδότη του Archaeology...
  10. Μακεδονικος Αγωνας 1904 -1908
    Διάλεξη στη Μελβούρνη, Αυστραλία, στις 03 Νοεμβρίου 2013. Η διάλεξη διοργανώθηκε από την Ένωση Θεσσαλονικέων "Ο Λευκός Πύργος", την Κοινότητα Ώκλη και Περιχώρων το Ημερήσιο Ελληνικό Κολλέγιο Oakleigh Grammar και την Ελληνική Σχολή Ζήνων Μελβούρνης στο πλαίσιο 29ων γενεθλίων της αδελφοποίησης μεταξύ των πόλεων Θεσσαλονίκης και Μελβούρνης.
  11. Κρουσοβο - Γευγελη
    Θεωρείται ότι το όνομά της έχει κοινή ρίζα με τα «Κρούσια» και προέρχεται από το μακεδονικό όνομα «Κρούσσος». Η ελληνική κοινότητα του Κρουσόβου, βλαχόφωνη στην πλειονότητά της, ήταν μια από τις ανθούσες του βορειομακεδονικού χώρου. Πληθυσμιακά γνωρίζουμε ότι το 1856 το Κρούσοβο είχε 18.000 κατοίκους, κυρίως βλαχόφωνους Έλληνες και λίγους Αλβανούς και Βούλγαρους.
  12. Οχριδα
    Ιδρύθηκε την εποχή του Χαλκού από τον Κάδμο με το όνομα Λυχνίδα ή Λυχνιδός. Πρόκειται για μια από τις αρχαιότερες ελληνικές πόλεις και αποτέλεσε, κατά τους ιστορικούς τηΒόρειο Ακρόπολη του Ελληνισμού. Η σύγχρονη πόλη της Αχρίδας βρίσκεται πάνω στα ερείπια της αρχαίας ελληνικής πόλης Λυχνιδού, που η ίδρυσή της τοποθετείται τον 6ο αιώνα π.χ. Στα βυζαντινά χρόνια τη συνατάμε ως Ιουστινιανή.
  13. Στρώμνιτσα
    Η αρχαιολογική έρευνα στην περιοχή έχει αποκαλύψει πλήθος αρχαίων ελληνικών αγαλμάτων, αγγείων, νομισμάτων, ελληνικών (και λίγων ρωμαϊκών) επιγραφών. Εδώ στην αρχαιότητα υπήρχε η ελληνική πόλη Αστραίον. Στη ρωμαϊκή και βυζαντινή περίοδο θα συναντήσουμε την πόλη ως Τιβεριούπολη. Στην πόλη αυτή μαρτύρησαν το 362, επί Ιουλιανού, οι «δεκαπέντε μάρτυρες».
  14. Οι Ελληνες στη FYROM
    Η ένταση μεταξύ των δύο χωρών και το ανεπίλυτο πρόβλημα με την οριστική ονομασία της νέας αυτής χώρας, δημιούργησαν εντάσεις και αύξησαν τις προκαταλήψεις και στις δύο πλευρές των συνόρων. Η υποχώρηση του σλαβομακεδονικού εθνικισμού, που εκτιμώ ότι είναι η κύρια πηγή έντασης, και ο έντιμος συμβιβασμός ανάμεσα στις δύο χώρες...
  15. Οι Αλυκες του Κιτρους
    Στην παραλία του Κίτρους και στην αρχαία θέση Αθεράδα, όπου και το ακροτήριο Αθερίς, εκεί που πιστεύονταν και πιστεύεται ότι υπήρχε το αρχαίο λιμάνι της Πύδνας, υπάρχουν σήμερα εγκαταστάσεις παραγωγής άλατος. Οι Αλυκές.
  16. Το Κονακι του Κιτρους
    Την τελευταία περίπου εκατονταετία της τουρκοκρατίας, το Κίτρος ήταν τσιφλίκι της οικογένειας Μπίτζιου και μεταβιβάζονταν κανονικά απ’ τον πατέρα στο γιο. Σπουδαιότερος και πιο γνωστός απ’ αυτούς ήταν ο Νικόλαος Μπίτζιος ή Νικολάκης, όπως τον έλεγαν, που έζησε στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ου αιώνα.
  17. Η ιστορια του Ρουπελ
    Η Ιστορία ενός λαού δεν είναι μόνον οι λαμπρές του νίκες και τα φανταχτερά κι ένδοξα κατορθώματά του, αλλά αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της και τα σφάλματα και οι αποτυχίες του, γι’ αυτό και είναι επιβεβλημένο, τα μελανά αυτά σημεία της ζωής του, όσο σκοτεινά κι αν είναι, να γίνονται γνωστά και να κοινολογούνται ανεπηρέαστα, σαν καθαρώς ιστορικά γεγονότα και να ερευνούνται με το ίδιο ενδιαφέρον, όσο κι εκείνα που τον προβάλλουν σα λαό και λαμπρύνουν το παρελθόν του.
  18. Μακεδονια - Πυδνα και Χριστιανισμος
    Ο Απόστολος Παύλος, στη διάρκεια της δεύτερης περιοδείας του (52 ή 53 μ.Χ.), προερχόμενος απ’ τη Βέροια και πηγαίνοντας για τη Νότια Ελλάδα, πέρασε, σύμφωνα με την παράδοση, απ’ τη διπλανή Μεθώνη, όπου και επιβιβάστηκε σε πλοίο για την Αθήνα. Από κει «εξαπέστειλαν (αυτόν) οι αδελφοί, πορεύεσθαι ως επί την θάλασσαν»1.
  19. Μακεδονια - Αρχαιο Κιτρος
    Με την κατάκτηση της Μακεδονίας απ’ τον Αιμίλιο Παύλο και τα μέτρα που πήρε το Συνέδριο της Αμφίπολης κι ύστερα απ’ την κατάπνιξη των επαναστάσεων, που επακολούθησαν με τον Ανδρίσκο και τον Αλέξανδρο, η Πύδνα, σαν που υπέστη και τις μεγαλύτερες καταστροφές απ’ τους πολέμους και που αντιμετώπισε πρώτη το οξύ μένος των Ρωμαίων, πέφτει σε οικονομική και κοινωνική στασιμότητα και παρακμή.
  20. Μακεδονια - Επανασταση στην Πυδνα
    ΚΕΦΑΛΑΙΟ  ΟΓΔΟΟ Η ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΥΔΝΑ ΤΟ 148 π.Χ. Τρία χρόνια μετά τη μάχη της Πύδνας, η ρωμαϊκή Σύγκλητος έστειλε αντιπροσώπους της στη Μακεδονία,
  21. Μακεδονια - Αιμιλιος Παυλος και ο θριαμβος
    Ο Αιμίλιος Παύλος γεννήθηκε το 230 ή 229 π. Χ.. Προερχόταν από αριστοκρατική οικογένεια του οίκου των Αιμιλίων. Λέγεται πως ήταν ελληνικής καταγωγής και πως ο πρόγονός του Μάμερκος ήταν γιος του σοφού Πυθαγόρα και ονομάστηκε Αιμίλιος «δια την αιμυλία λόγου και χάριν». Ο Παύλος είχε τύχει καλής μόρφωσης, σύμφωνα με τη ρωμαϊκή και την ελληνική παιδεία κι αγαπούσε τον ελληνικό πολιτισμό. Από μικρός είχε εκπαιδευτεί και στα όπλα κι είχε διακριθεί και στον τομέα αυτό.
  22. Μακεδονια - Πριν τη μαχη της Πυδνας
    Αφού είδαμε περιληπτικά και με μεγάλη συντομία πώς πάτησαν πόδι οι Ρωμαίοι στην Ελλάδα και πώς κατάφεραν να ενισχύσουν και να ισχυροποιήσουν τις θέσεις τους στο έδαφός της, ας δούμε πώς εξελίχτηκαν τα πράγματα στη Μακεδονία, ύστερα απ’ το θάνατο του Φιλίππου του Ε’ και την άνοδο του Περσέα στο θρόνο.
  23. Μακεδονια - Η Πυδνα 500 - 323 π.Χ.
    Απ’ την ενδοχώρα των Βαλκανίων, την Ιλλυρία και τη Μακεδονία, κατέβηκαν κατά καιρούς οι διάφορες ελληνικές φυλές (Ίωνες, Δωριείς, Πελασγοί κ.λ.π.), οι οποίοι και κατοίκησαν τη Μακεδονία και τη Νότια Ελλάδα. Κι απ’ τις πόλεις πάλι της νότιας Ελλάδας ξεκίνησαν αργότερα κύματα Ελλήνων αποίκων, για να κατοικήσουν τα παράλια του Αιγαίου, της Μεσογείου, του Πόντου κ.λ.π.. Κι άλλοτε μεν έδιωχναν παλιούς κατοίκους ή αφομοίωναν υπάρχοντες βαρβαρικούς οικισμούς, άλλοτε δε ίδρυαν κανούριες πόλεις και δημιουργούσαν νέα κέντρα ζωτικά και αξιόλογα, τα οποία επέζησαν χιλιάδες χρόνια κι έγραψαν μακραίωνη κι ενδιαφέρουσα ιστορία, συμβάλλοντας ουσιαστικά στην ιστορική γενικά εξέλιξη των περιοχών που δέσποζαν.
  24. Μακεδονια - Ο Πρωτος Οικισμος
    Η Πύδνα πιστεύεται πως χτίστηκε κατά τον 8ο ή 7ο π.Χ. αιώνα απ’ τους Ερετριείς της Εύβοιας, όπως και η παρακείμενη Μεθώνη[1]. Υπάρχει πιθανότητα στη θέση της Πύδνας να βρήκαν τότε οι Ερετριείς κάποιον άλλο οικισμό, με το ίδιο ή άλλο όνομα, γύρω απ’ τον οποίο να έχτισαν την καινούρια πόλη τους. Την πιθανότητα αυτή ενισχύουν οι πρόσφατες διαπιστώσεις των αρχαιολόγων, που μελέτησαν το μικρό τύμβο, τον οποίο και εντόπισαν το 1981 στην περιοχή του Παλιόκιτρους. Η κατασκευή του τύμβου αυτού ανάγεται στο τέλος της εποχής του χαλκού και στις αρχές της εποχής του σιδήρου.
  25. Το λιμάνι της Πύδνας
    Η Πύδνα είχε αποκτήσει κατά καιρούς ξεχωριστή δύναμη και ιδιαίτερα την εποχή του Φιλίππου του Β’ είχε τονιστεί πολλές φορές απ’ το Δημοσθένη, το μεγάλο ρήτορα των αιώνων, η ζωτικότητά της και η μεγάλη σημασία της, σ’ ότι αφορούσε την ισορροπία των δυνάμεων στον τότε Ελλαδικό και στο Μεσογειακό γενικότερα χώρο. Κι όλη αυτή η διάκριση και η σπουδαιότητα της Πύδνας οφείλονταν στον πλούτο της, στη γεωγραφική της θέση και περισσότερο στο ζωτικής σημασίας λιμάνι της.
  26. Μακεδονία - Μετά τη Μάχη της Πύδνας
    Αμέσως μετά την εκπόρθηση της Πύδνας, ο Αιμίλιος Παύλος έστειλε πρέσβεις του στη Ρώμη, για να αναγγείλουν την περήφανη νίκη του στη Σύγκλητο. Η αντιπροσωπεία αυτή αποτελούνταν από τρεις αξιωματικούς του με επικεφαλής το Μέτελλο. Λίγες μέρες πριν απ’ την τελική νίκη του Αιμιλίου, κυκλοφόρησε φήμη στον ιππόδρομο της Ρώμης, ότι οι Ρωμαίοι νίκησαν τον Περσέα στη Μακεδονία. Το πράγμα, όμως, πέρασε σαν ένας φευγαλέος ψίθυρος και ξεχάστηκε, γιατί δεν υπήρχε συγκεκριμένη πληροφορία. Παρ’ όλα αυτά, ο λαός έτρεξε στους ναούς και πρόσφερε θυσίες και θυμιάματα στους βωμούς, παρακαλώντας τους θεούς να βγάλουν αληθινές αυτές τις φήμες.
  27. Μακεδονικό Πρόβλημα - μέρος β'
    Κι εδώ, ο ρόλος των σλαβόφωνων Ελλήνων, που γεννήθηκαν στην Ελλάδα και ήρθαν στην Αυστραλία με ελληνικά διαβατήρια κι αρνούνται τώρα την πατρίδα τους, έχει ιδιαίτερη βαρύτητα. Όλα αυτά είναι εκείνα που, προβαλλόμενα κατάλληλα, συγκινούν ως ένα βαθμό τη διεθνή κοινή γνώμη, η οποία και θα πρέπει να μας ενδιαφέρει περισσότερο. Το όνομα δε Μακεδονία, Μακεδόνες κλπ., φέρνει ακόμα στη μνήμη του πολύ κόσμου του εξωτερικού, που δεν γνωρίζει ιστορικές λεπτομέρειες και αρχαιολογικές, εθνολογικές και γλωσσολογικές ιδιαιτερότητες
  28. Μακεδονικό Πρόβλημα - μέρος α'
    Το Μακεδονικό ζήτημα, όπως είναι γνωστό στις μέρες μας, είναι ένα παρακλάδι ή παράγωγο, κατάλοιπο του μεγάλου Ανατολικού Ζητήματος, του οποίου η αρχή ή καλύτερα η διπλωματική του διατύπωση πάει 140 χρόνια πίσω. Οι τότε Μεγάλες Δυνάμεις, Αγγλία, Ρωσία και Αυστρία εποφθαλμιούν τα εδάφη της Οθωμανικής αυτοκρατορίας, η οποία αρχίζει να καταρρέει και κάθε μια απ’ αυτές ετοιμάζεται και προσπαθεί, με την πτώση του σουλτάνου, να ιδιοποιηθεί, όχι μόνο το πιο μεγάλο αλλά και το πιο ζωτικό τμήμα της καταρρέουσας αυτοκρατορίας.
  29. Η Μαχη της Πυδνας
    Η μάχη της Πύδνας είναι ένα σημαντικότατο ιστορικό γεγονός, γιατί η έκβασή της σημάδεψε βαθιά την πορεία της ανθρωπότητας. Επέδρασε ουσιαστικά στην εξέλιξη του κατοπινού κόσμου κι επηρέασε ανεπανόρθωτα τα βήματα και το μέλλον της φυλής μας. Εδώ, στα χώματα τα δικά μας, στις ρεματιές και στους λόφους της Πιερίας, που ανεβοκατεβαίνουμε κάθε μέρα εμείς αδιάφοροι και από άγνοια, πριν από 2152 χρόνια συγκρούστηκαν δυο κόσμοι...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.