Σεμέντερε – Κοινοτικά

Τα αξιοπρόσεκτα της κοινότητας

Στο κεφάλαιο αυτό περιλαμβάνονται μια σειρά από δράσεις και συνήθειες αιώνων της υπό έρευνα κοινότητας του Σεμέντερε, κοινές πολλές εξ αυτών με τις διπλανές κοινότητες του χώρου, για τη λαϊκή λατρεία, τα εορταστικά ήθη και έθιμα, τις δοξασίες αιώνων, δηλαδή έναν ανυπολογίστου, κατά την άποψή μας, αξίας θησαυρό της λαϊκής μας παράδοσης.  Που μεταφέρθηκαν και βλέπουν το φως της δημοσιότητας από αξιόπιστους πληροφορητές, ανθρώπους που γεννήθηκαν, ανδρώθηκαν εκεί και τότε, συμμετείχαν σε πολλά από αυτά, τα ένιωσαν οι ίδιοι στο είναι τους.

Γέννηση… βάπτιση… θάνατος

Γέννηση! [1. Βλ. Νίγδελης Κωνσταντίνος, Καππαδοκία δρώμενα γέννησης –βάπτισης, Θεσσαλονίκη,  Κ.Ι.Δ. Συκεών, 2009, Νίγδελης Κων/νος, Καππαδοκία δρώμενα γάμου, Θεσσαλονίκη, έκδοση Κέντρου Ιστορίας Δήμου Συκεών 2008, Κωνσταντίνος Νίγδελης, Καππαδοκία ιάματα και θάματα, Θεσσαλονίκη, Εκπαιδευτικό και Πολιτιστικό ίδρυμα της Ιεράς Μητροπόλεως Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως 2011.]

Το θαύμα της δημιουργίας μέσα από τις οδύνες του τοκετού.[2. Υπήρχε πλήρης άγνοια και μεγάλη παραφιλολογία περί της συλλήψεως, την οποία πάντοτε φυσικά απέδιδαν στο θέλημα του Θεού, τα δε ωάρια και τα σπερματοζωάρια  ήταν ακαταλαβίστικα και πάει λέγοντας. Κατά τη λαϊκή αντίληψη μόνο αν θέλει ο Θεός «πιάνεται» παιδί. Επίσης, η σπορά-παιδί, κατεβαίνει από τη μέση του πατέρα και αναπτύσσεται στο σώμα της μάνας.]

Ο τρόπος της παραμένει, τουλάχιστον ίσαμε τα σήμερα και βεβαίως και για το απώτερο πιστεύουμε μέλλον, ο ίδιος. Η αυτή διαδικασία στο διάβα του χρόνου. Επώδυνος μεν, αλλά και ευχάριστος, για το αποτέλεσμα. Το πώς γεννά μια αποψίς, έγκυος, γκαστρωμένη, εις ενδιαφέρουσα κατάσταση…  είναι γνωστό από γεννήσεως κόσμου και δεν είναι  της παρούσης μία περαιτέρω ανάλυση.

Σε εκείνο ή εκείνο που διαφέρει από τόπο σε τόπο ή αν θέλετε από ράτσα σε ράτσα, είναι τα προηγούμενα ή τα επόμενα της γέννας… Δηλαδή οι συνήθειες περί αυτήν, οι χαρές και τα πανηγύρια και όλα ετούτα που ομόρφυναν και συνεχίζουν ακόμα, τη ζωή.

Έχουμε λοιπόν και λέμε: η πρώτη που έσπευδε άμεσα ήταν η καλή μας η μαμή. Πρακτική μεν, που άκουγε στο όνομα Σοφία, θεόσταλτη δε, μιας και προσέφερε τις πρώτες ουσιαστικές βοήθειες στη κυρά που, ούσα γκαστρωμένη, ένιωθε να της «σπάνουν τα νερά».  Και να οι ευχές, οι ενθαρρύνσεις, οι καθαρές λευκές πετσέτες, τα χλιαρά νερά, οι εικόνες της Παναγιάς και του Αγίου Ελευθερίου… τα διάφορα μαγικά αλλά… και το ψαλίδι ψαλίδι. Που άμεσα μετά τη γέννα του μικρού ή της μικρής  τοποθετούσε κατά κάποιον τελετουργικό τρόπο η μαμή μας στο προσκεφάλι  του… Για να το προφυλάσσει από το μάτι και το κακό που καιροφυλακτούσε για σαράντα ακριβώς ημέρες.[3. Μερικοί από τους πληροφορητές, βλ. μαρτυρίες Χαρίκλειας Μιστιλίδου, Πολυξένης Καρετζίδου, ό.π.,  ισχυρίζονταν πως το ψαλίδι έμπαινε στο προσκέφαλο της λεχώνας. ]

Επισημαίνουμε και μερικές  επιπλέον ξεχωριστές συνήθειες εκεί και τότε:

  • -πλένανε τα χέρια του πεθερού και της πεθεράς και το νερό το δίδανε να το πιεί… η έγκυος. [4. Το πλύσιμο των χεριών της πεθεράς και του πεθερού είχε κυρίως τελετουργικό χαρακτήρα περιοριζόμενο σ’ ένα απλό βούτημα των δακτύλων στο νερό. Απλά με τούτη την πράξη δηλωνότανε η συμμετοχή των ανθρώπων της οικογένειας στις οδύνες το πόνου και η επιθυμία- βοήθειά τους για γρήγορη γέννα . βλ μαρτυρία Πολυξένης Καρετζίδου, ό.π.]
  • -αφού πλένανε το μωρό με  χλιαρό νερό μπολιασμένο με λίγο κρασί, μετά το «αλάτισμα» των ιδιαίτερων σημείων του σώματος και το φάσκιωμα, το ξαπλώνανε σε κρεβάτι που στο στρώμα του είχε ζεστή στάχτη…
  • -το πρώτο γεύμα που δίδανε στη λεχώνα ήταν το καϊκανά ή γαϊγάνα . Ιδιαίτερο φαγητό, κάτι σαν το σφουγγάτο, με τη χρήση μπόλικων γιαμουρτών (αυγών). Φαγητό λοχείας,  κάτι  που παρασκεύαζαν  για τις «γκαστρωμένες που λευτερωνότανε».

sementere

Βάφτιση

Μυστήριο της εκκλησίας μας αλλά ταυτόχρονα ημέρα χαράς, με μια σειρά πολυάριθμα έθιμα που είχαν εξέχουσα θέση ανάμεσα στα πολυάριθμα του χώρου. Μια σειρά από πρέπει, προλήψεων και δεισιδαιμονιών που ήταν στενά δεμένα με τούτη τη διαδικασία, η  μη τήρηση των οποίων θεωρείτο απλά αδιανόητη!

  • -Η βάφτιση, τις περισσότερες φορές, γινότανε σχεδόν ταυτόχρονα με τη… γέννα. Λίγο μετά τη συμπλήρωση της 7ης ημέρας της γέννησης και το αργότερο μέχρι τα σαράντα.[5. Μαρτυρία Χαρίκλειας Μιστιλίδου ό.π. ]
  • -Υπήρχε η «ξερή βάφτιση» για τα ασθενικά παιδιά. Πρόκειται για το αεροβάφτισμα, διότι   «το αβάφτιστο μωρό μουντάρ (ακάθαρτο) είναι και γίνεται διάβολος αν πεθάν’».[6. Μαρτυρία Λουκίας Αργυροπούλου, ό.π.] Βεβαίως υπήρχαν δυο βασικές επιπλέον υποχρεώσεις: επί επτά (7) ολόκληρα χρόνια να μην πλυθούν μέσα σε σκάφη…  και με τη συμπλήρωση αυτού του έτους  να βαφτιστεί κανονικά στην εκκλησία αλλά με το «ίδιο το νερό που είχε βαπτιστεί  κάποιο άλλο μωρό». 

 

Τα προξενιά,  τινγούρλικ

μια αρκούντως ευχάριστη διαδικασία

Είναι γνωστόν πως ο γάμος, σε όλη την υπό έρευνα περιοχή της Καππαδοκίας, ήταν αποκλειστικά υπόθεση των γονέων. Με το «ψήσιμο» λοιπόν του αγοριού, που άρχιζε στα δώδεκα και τελείωνε περίπου στα δέκα πέντε και την «ωρίμανση» της κοπελιάς, που γινότανε πάνω κάτω στα δέκα τρία της με το ξύπνημα του βιολογικού της ρολογιού, ανελάμβαναν την υπόθεση οι γονείς, οι φίλοι και η καλή μας προξενήτρα. Βεβαίως πάντοτε στα πλαίσια μιας ιδιαίτερης συγκατάθεσης από πλευράς των ενδιαφερομένων νέων για τους οποίους επιτρεπότανε μόνο να ευχαριστήσουν τους γονείς τους… για τη  επιλογή τους.

Ιδιαίτερα τώρα για την κοινότητα του Σεμέντερε.

  • -Σε αρκετές περιπτώσεις το προξενιό γινότανε εν αγνοία του νέου που… έλειπε στην ξενιτιά. Απλά με τον ερχομό του ή με κάποια επιστολή των οικείων του τον ενημέρωναν για το ευχάριστο γεγονός.
  • -Η πρόταση για μελλοντικό γάμο γινότανε πάντοτε από την πλευρά του γαμπρού…  Σε αντίθετη περίπτωση θεωρείτο υποτιμητικό ή αφορούσε τις χήρες, ή τις καλμούς, μεγαλοκοπέλες.
  • -Υπήρχαν δυο ξεχωριστοί τρόποι προξενιού.

Σύμφωνα με τον πρώτο υπήρχαν προπαρασκευαστικές ενέργειες και απλά άφηναν τα τυπικά σε κάποιον κατάλληλο χρόνο και για τα δυο μέρη.

Σύμφωνα με τον δεύτερο ουδείς από την άλλη πλευρά γνώριζε το οτιδήποτε. Απλά κάποιοι από την οικογένεια του ανδρός, φίλοι, συγγενείς, ένα ζευγάρι κοινό και για τις δυο οικογένειες, μετέφερε τη σχετική επιθυμία.

Μια διαφορά που αποτυπωνόταν και στις διδόμενες απαντήσεις από την άλλη πλευρά.  Έτσι στην μεν πρώτη των περιπτώσεων λέγανε άμεσα το «θέλημα Θεού ήταν να γίνει», ενώ στη δεύτερη, αν μεν την έβλεπαν με θετικό μάτι, έλεγαν το «αν είναι θέλημα του Θεού θα γίνει» για να συνεχίσουν τα σχετικά. Φυσικά σε περίπτωση άρνησης ή μη αποδοχής της πρότασης, τούς απέπεμπαν με τρόπο ευγενικό, με διάφορες προφάσεις- δικαιολογίες του στυλ: «το κορίτσι είναι μικρό ακόμα», «δεν έχουμε καιρό τώρα για γάμο», «δεν είμαστε έτοιμοι» κλπ.

  • -Οι αποφάσεις των γονέων ήταν απολύτως σεβαστές και μάλιστα χωρίς αντιρρήσεις…
  • -Ένα από τα υποχρεωτικά συζητήσιμα ζητήματα ήταν ο χρόνος της τέλεσης του γάμου και το σχετικό τράχωμα- προίκα[7. Η προίκα, ως θεσμός, παρατηρείται στον χώρο της Καππαδοκίας κυρίως μετά το δεύτερο μισό του 19ου αιώνα.  Κατά τη  άποψή μας ήταν ξενόφερτο έθιμο που μεταδόθηκε από τους νεαρούς μετανάστες των μεγάλων αστικών κέντρων. Για τον Καππαδόκη, μέχρι  και τότε, ίσχυε το «ντροπή, μπορώ, είμαι ικανός να ζήσω τη γυναίκα  μου». Βλ  Νίγδελης Κωνσταντίνος, Καππαδοκία, γυναικών δρώμενα, εκδ. Πανελληνίου Ενώσεως Καππαδοκικών Σωματείων, Θεσσαλονίκη 2011, Νίγδελης Κωνσταντίνος, Καππαδοκία περί δικαίου το ανάγνωσμα, Θεσσαλονίκη Ιερά Μητρόπολη Νεαπόλεως Σταυρουπόλεως  2010.].

Για τον χρόνο υπήρχε θα λέγαμε μια γενική εφαρμογή. Γάμος εντός το πολύ ενός εξαμήνου ή σε κάθε περίπτωση εντός του έτους. Εκτός βεβαίως μερικών εξαιρέσεων, κάποιου δηλαδή αιφνιδίου θανάτου, της αναμονής του νέου από τη μεγαλούπολη στην οποία εργαζότανε και πάντοτε με τη γνώση της Εφορίας- ιερέως.

Για την προίκα όμως τα πράγματα ήταν αρκούντως περίεργα και σε κάποιες περιπτώσεις θα λέγαμε μοναδικά.    Φυσικά δεν εννοούμε ως προίκα τα καλούδια της κόρης, δηλαδή τα όποια κεντητά, πανωσέντονα, κατωσέντονα και τα λοιπά χρειώδη, δημιουργήματα κυρίως δικά της, δείγματα των ικανοτήτων της, αλλά τα επιπλέον… που συνήθως μεταφράζονταν σε χρυσές λίρες. Σύμφωνα λοιπόν με τους πληροφορητές μας  «το έθιμο αυτό ήταν αρχικά πολύ βαρύ για κείνους που είχαν κορίτσια»[8. Μαρτυρία Λουκίας Αργυροπούλου, ό.π.]… αλλά φαίνεται πως αντέδρασαν κάποια στιγμή κάποιοι σώφρονες δημογέροντες και με δικές τους προσπάθειες αποφασίστηκε από την Εφορία ένα ανώτερο πλαφόν: δέκα λίρες, έστω κι αν υπήρχε η δυνατότητα του γονιού να δώσει και περισσότερες.

Οι ίδιοι μάλιστα σπεύδουν και επισημαίνουν πως «σε περίπτωση που καθένας θα ήθελε να δώσει περισσότερες όφειλε να πληρώσει πρόστιμο 25 λίρες στην εκκλησιά και μετά… θα μπορούσε να δώσει ότι ήθελε».[9. Μαρτυρίες, Ευδοξίας Βαφειάδου, Λουκίας Αργυροπούλου ό.π.]

-Δεν υπήρχε καμία καταγραφή, τουλάχιστον μέχρι και τις αρχές του 20ου αιώνα, για τα προσφερόμενα από την πλευρά της γυναίκας. Η ισχυρότερη απόδειξη έναντι όλων ήταν ο λόγος και το σφίξιμο των χεριών.[10. Μαρτυριες ό.π.]

Γάμος Καππαδοκίας 1902 (φωτο Σύλλογος Αχενών Καππαδοκίας)
Γάμος Καππαδοκίας 1902 (φωτο Σύλλογος Αχενών Καππαδοκίας)

Αρραβώνας

Νισιάν [11. Νισιάν, νισάν = το σημάδι του αρραβώνα, νισνλού= αρραβωνιαστικιά.] το χαρμόσυνο γεγονός

Φυσικά κατά το «αμ’ έπος αμ έργον», δηλαδή εντός δεκαπενθημέρου το πολύ και πάντοτε ημέρα Κυριακή, εκτός απειροελάχιστων εξαιρέσεων,  αντάλλασσαν τις βέρες με μια διαδικασία αρχέγονη και συνεχώς επαναλαμβανόμενη… Αλλά πάντοτε για να λάβει επίσημο χαρακτήρα το δέσιμο των παιδιών με τις ευχές της εκκλησίας.[12. Σημ: σύμφωνα με τους πληροφορητές η συμμετοχή του ιερέως στους αρραβώνες κατά τα τελευταία χρόνια είχε ατονήσει…]

Εννοείται στο σπίτι της νεαρής και πάντοτε με ορισμένους απαρέγκλιτους τύπους.

Έτσι:

  • -την υποψηφία νύφη παρουσίαζε στα πεθερικά η μεγαλύτερη αδελφή ή κάποια στενή συγγενής ή  η νονά της.
  • -μετά την ευλογία του ιερέως και το άλλαγμα των δακτυλιδιών πάντοτε ακολουθούσε η παρακάτω ανταλλαγή προσφωνήσεων.

Χαϊρινή κιορ, δηλαδή την προκοπή της να δείτε, από την πλευρά του κοριτσιού…

Σάολ, δηλαδή ευχαριστούμε από την πλευρά του αγοριού.

  • -ακολουθούσαν μια σειρά χειροφιλήματα, της κόρης, προς τους νέους γονείς, δείγματα ταπεινοφροσύνης, πρέπουσας συμπεριφοράς κλπ.
  • -δεν γινότανε καμία νύξη για την προίκα οποιασδήποτε μορφής.
  • -ανταλλαγή δώρων και κυρίως γι αυτούς που μεσολάβησαν για το ευτυχές γεγονός.  Ένα καλό, λοιπόν, κομπολόι για τον πεθερό, ένα φακιόλι για την πεθερά, τσουράπια ή κάποια καδένα για τη νύφη, από την μια πλευρά… Ένα ρολόι, μια αλυσίδα, ένα μαντίλι ή αλλαξιές για τον γαμπρό… και κάτι ανάλογο για τους μεσολαβητές.

Παρατήρηση

Δεν υπάρχει καμία αναφορά σε «βίαια αρραβωνιάσματα», δηλαδή σε εκούσια ή ακούσια απαγωγή κάποιας νέας.

 

Τα χρειώδη μιας καλής… προίκας

Σύμφωνα με τις πληροφορήτριες κάθε μάνα που είχε θηλυκό θα έπρεπε να  προετοιμάζει τα χρειώδη από την πρώτη μέρα της γέννας… Εντελώς ιδιαίτερα και πολύτιμα τα οποία φύλαγε μέσα σε ξεχωριστό σεντούκι για την καλή ώρα.

Τέλος  μια καλή προίκα θα έπρεπε να περιλαμβάνει τουλάχιστον τα παρακάτω:

  • -πάπλωμα…
  • -στρώμα διπλό…
  • -πανωσέντονα και κατωσέντονα από μια εξάδα.
  • -κιλίμια (δυο- τρία)
  • -χαλιά (ένα- δυο)
  • -εσώρουχα
  • -φορέματα (τρία)
  • -τσουράπια, μάλλινες κάλτσες
  • -διάφορα φακιόλια, μαντίλια
  • -διάφορα στολίδια
  • -οικοσκευές μαγειρικής
  • -ζώα (πέντε με έξη πρόβατα ή καμιά αγελάδα)

 

Σχέσεις αρραβωνιασμένων

«Οι σχέσεις των δυο φύλων, φυσικά με την έννοια και τη γνώση του σήμερα,  ήταν μάλλον αδιανόητες έως και άγνωστες. Και για να ακριβολογούμε ήταν περίπου ανύπαρκτες ακόμα και από την τότε υπάρχουσα φημολογία. Που και δαύτη ήθελε τους νέους σοβαρούς και αγνούς, να ζουν, να ανασάνουν και να δραστηριοποιούνται, σύμφωνα με τα ειωθότα και τους γενικούς κανόνες.

Με της καρδιάς τα κτυπήματα επτασφράγιστα μυστικά, απόκρυφα ονείρατα,  εκδηλούμενα  παλαβά έως και παράξενα[13. Ενδεικτική και πάντως αρκούντως περιγραφική των ιδιαιτέρων επαφών είναι η σχετική αναφορά που βρίσκουμε στο περιοδικό «Ξενοφάνης» του 1896 την οποία φυσικά παραθέτουμε αυτούσια.

«Ο νέος μέχρι της στέψεως επισκέπτεται πολλάκις τον οίκον της νέας, είπον δε τον οίκον, διότι η νέα ποτέ δεν τολμά ελευθέρως να ομιλή τω μνηστήρι, ουδέ καν να ίδη αυτόν, αλλά φεύγει και κρύπτεται  και ο νέος φοβούμενος ένθεν μεν τον πενθερόν, όστις δύναται να επιτιμήση αυτώ ελευθέρως δια την τόλμην αυτού, ένθεν δε τους γείτονας, οίτινες και αυτοί ουκ ολίγον βασανίζουσι αυτόν χαριεντιζόμενοι και απειλούντες ότι ή θα ανακοινώσωσιν εις τον κόσμον την θρασύτητα ταύτην, αν μη τάξη τι εις αυτούς, ή επί το αστειότερον, θα δέσωσιν όπισθεν μέγα σανίδιον, όπερ συρόμενον και κροτούν θα δηλώση τη γειτονία την τόλμην αυτού ταύτην, φοβούμενος λοιπόν  ταύτα αρκείται να προβάλη την κεφαλήν αυτού άνωθεν της στέγης παραθύρου ίνα ίδη την μνηστήν, ει δύναται, ή να υπεισέλθη δια ημιανοιχτής θύρας, ει εισχωρεί έως εκεί, ομιλήσας δε ολίγον εις την πενθερά υπεξέρχεται ακροποδίζων πάλιν, ώστε σπανίως  βλέπονται οι νέοι και τούτο μακρόθεν και τυχαίως».

], με μισόλογα και μόνο στον χελεσέ των γυναικών. Διότι τα πρέπει και τα έτσι, το καθήκον και η αμαρτία, περιέβαλλαν πρώτιστα αυτές ακριβώς τις λεπτές στιγμές. Περιχαράκωναν τα μέρη και αλίμονο σε εκείνο ή σε εκείνη που θα αποτολμούσε να ξεφύγει από τα πρέποντα. Ιδιαίτερα μάλιστα μέχρι και τα μέσα  19ου αιώνα, γιατί μετά και στον  20ο τα πράγματα δειλά δειλά μα σταθερά άρχιζαν να λοξοδρομούν…».[14. Κωνσταντίνος Νίγδελης, Καππαδοκία, γυναικών δρώμενα, ό.π σ. 134]

Τα ίδια λοιπόν και στην κοινότητά μας.

  • -Με τον γαμπρό να μην αποτολμά, γιατί ήταν ντροπή να πηγαίνει στο σπίτι της μνηστής του, αν δεν ήταν τουλάχιστον ο πατέρας ή η μητέρα της…
  • -Να πορεύονται μαζί μόνο για την εκκλησία… και στις πανηγύρεις, αλλά πάντοτε με τη συνοδεία συγγενών.
  • -Να είναι ντροπή οποιαδήποτε επαφή, έστω και χειραψίας, χωρίς την παρουσία τρίτων.
  • -Η ανταλλαγή των μεταξύ των δώρων να γινότανε πάντοτε με τη μεσολάβηση τρίτου προσώπου. Αν, για παράδειγμα, ο νέος γυρνώντας από τη μεγαλούπολη που εργαζόταν έφερνε το κατιτίς στη μνηστή του, το έδινε στον μέλλοντα πεθερό ή πεθερά… με την υποχρέωσή να της το δώσουν.[15. Τα δώρα ήταν ανάλογα με τη οικονομική δυνατότητα των νέων, με τους ξενιτεμένων να έχουν την πρωτοπορία. Σύμφωνα λοιπόν με τους πληροφορητές μας παρατηρήθηκαν, κυρίως τις μεγάλες γιορτές, προσφορές δακτυλιδιών, σκουλαρικιών, αλυσίδων χρυσών… αλλά πάντοτε μέσα σε καλάθια που είχαν φρούτα, ξηρούς καρπούς, κουλουράκια κλπ. ]

Κωνσταντίνος Ν. Νίγδελης
Συνεχίζεται


Α Ρ Θ Ρ Α - Τ Η Σ - Ι Δ Ι Α Σ - Κ Α Τ Η Γ Ο Ρ Ι Α Σ :
  1. Σεμέντερε - Σχολικά και Γλωσσικά
    Τα σχολικά δρώμενα ήταν επιεικώς απαράδεκτα. Άποψη που επιβεβαιώνεται και από τις σχετικές μαρτυρίες του Αρχείου της Προφορικής Παράδοσης του Κ.Μ.Σ. με κάποιες μάλιστα να κάνουν λόγο για την ανυπαρξία κάθε σχολείου.
  2. Σεμέντερε - Προφητείες, μάγια, παιχνίδια
    Αν και σύμφωνα με τους κανόνες του ορθοδόξου δόγματος θεωρείτο αμαρτία να ασχολείται κανείς με τούτες τις πρακτικές, εντούτοις, όχι μόνο άγνωστες ήταν, αλλά πάντοτε επίκαιρες και σε πολλές περιπτώσεις χρήσιμες… διότι «η πονηριά της γυναίκας ποτέ δεν σταματά
  3. Σεμέντερε - Εθιμικές Συνήθειες
    Μια από τις πλέον παράξενες εθιμικές συνήθειες ήταν αυτή του γιαγμούρ γκελινί, δηλαδή της νύφης της βροχής. Σύμφωνα λοιπόν με τα δρώμενα ντύνανε ένα πεντάρφανο κορίτσι...
  4. Σεμέντερε - Βότανα
    Αμύγδαλα … θρεπτικά, αλλά και σε διάφορες μορφές βοηθούν στο καθάρισμα του στήθους, δίνουν καλό ύπνο, ωφελούν στο συκώτι, στη σπλήνα, στο λαιμό, στον ανδρισμό.
  5. Σεμέντερε - τα του θανάτου
    Παρόλο που η επικράτηση του χριστιανισμού ήταν άμεση, από των πρώτων χρόνων και σε όλη την έκταση της Καππαδοκίας, είναι γνωστό πως η κυρίαρχη ιδεολογία του απορρόφησε και υιοθέτησε αρκετά δρώμενα των παλαιών παραδόσεων, διάφορες πρακτικές σε κάθε έκφανση της ζωής…
  6. Σεμέντερε - Γάμος
    Εξέχουσα θέση ανάμεσα στα πολυάριθμα έθιμα του χώρου κατέχουν αυτά που αφορούν τον γάμο, μιας και αναγνωρίζεται η ζωτική του σημασία όχι μονάχα ως θεμελίου της οικογένειας, της διαιώνισης του ανθρώπινου είδους αλλά και αυτής της κοινωνικής διάρθρωσης.
  7. Σεμέντερε - Κοινοτικά
    Στο κεφάλαιο αυτό περιλαμβάνονται μια σειρά από δράσεις και συνήθειες αιώνων της υπό έρευνα κοινότητας του Σεμέντερε, κοινές πολλές εξ αυτών με τις διπλανές κοινότητες του χώρου, για τη λαϊκή λατρεία, τα εορταστικά ήθη και έθιμα, τις δοξασίες αιώνων...
  8. Σεμέντερε - Κύκλος του Χρόνου
    Στο κεφάλαιο αυτό περιλαμβάνονται οι πληροφορίες που αντλήσαμε για τα ιδιαίτερα της κοινότητας, στον αέναο κύκλο του χρόνου: τη λαϊκή λατρεία, τις πρακτικές, τα ήθη και έθιμα, τις μικρές και μεγάλες γιορτές, τις δοξασίες, αλλά και τις πολλές αντιλήψεις για πολλά και διάφορα.
  9. Σεμέντερε - Λατρευτικά
    Δεν γνωρίζουμε εάν υπάρχει τάξη ή τάξεις αγίων. Εκείνο που ξέρουμε και μάλιστα καλά, είναι πως οι Καππαδόκες, χριστιανοί μα και μουσουλμάνοι σεμνύνονταν το όνομα του Αγίου Γεωργίου περισσότερο από οποιονδήποτε άλλο.
  10. Σεμέντερε - Εκκλησιαστικά
    Η κοινότητα του Σεμέντερε, σύμφωνα με τα εκκλησιαστικά κατάστιχα, ανήκε στην Επισκοπή Μισθίων της Ιεράς Μητροπόλεως Ικονίου της οποίας ο προκαθήμενος έφερε τον τίτλο «Υπέρτιμος και Έξαρχος πάσης Λυκαονίας», με πρώτη μητροπολιτική έδρα το Ικόνιο και δεύτερη την πόλη της Νίγδης.
  11. Σεμέντερε - Πόσιμα ύδατα
    Πόσιμα ύδατα, βρύσες, πηγάδια, ρέματα, νερά… Στην ευρύτερη περιοχή της κοινότητας υπάρχουν μερικά αξιοπρόσεκτα ρέματα, μια πληθώρα άλλων μικρότερων κα
  12. Σεμέντερε - Κελέρια
    Πουθενά στην οικουμένη, όσο κι αν ψάξει κανείς, δεν υπάρχει σε τόσο μεγάλη έκταση εκμετάλλευση της γης για σκοπούς αλλότριους της γεωργίας, όσο στον χώρο της Καππαδοκίας. Ατέλειωτες υπόγειες πολιτείες, διαφορετικών ειδών ή καλύτερα διαφορετικής τεχνικής, φυσικές σπηλιές, λαξευτά κελέρια, υπόγειοι ή επίγειοι χώροι που χρησιμοποιήθηκαν από τους κατοίκους της στο διάβα του χρόνου για κάθε χρήση. Με την απάντηση στο γιατί ή καλύτερα σε τι οφείλεται τούτη η πρακτική να είναι απλή.
  13. Σεμέντερε - Τοπωνύμια
    Ά(β)ουρέν ή Άβορεν ή Αγορέν - Επρόκειτο περί κοινής τοποθεσίας στα νοτιοδυτικά χωριού σε απόσταση περίπου μισής ώρας προς το Ανταβάλ, με ιδιοκτησίες και των δυο κοινοτήτων και πολλά κελέρια. Χαρακτηριστικό στοιχείο της περιοχής ήταν το Αγορέν μπογαζί, δηλαδή ένας μακρύς ντερές (εσοχή) που έφτανε έως τον δημόσιο δρόμο
  14. Σεμέντερε - Πληθυσμιακά / Διοικητικά
    Οι ιστοριοδίφες του χώρου ένα από τα βασικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν είναι οι συγκεχυμένες και εν πολλοίς πληροφορίες που εμπεριέχουν υπερβολές, συχνά μάλιστα αντικρουόμενες μεταξύ τους… σε όλες τις εκφάνσεις της ερευνάς τους. Για το εκπαιδευτικό σύστημα, τις κυρίαρχες σχέσεις με τους «άλλους», την καθημερινότητα, την οικονομική κατάσταση…
  15. Σεμέντερε - Ρυμοτομία
    Σύμφωνα με τις υπάρχουσες μαρτυρίες μπορούμε να μιλάμε για μια τυπική κοινότητα του χώρου, εκεί και τότε, που ήταν χωρισμένη σε μαχαλάδες, με στενά σοκάκια το σύνολο των οποίων ήταν χωμάτινοι, χωρίς καμία επέμβαση από πλευράς της διοίκησης, με τον χώρο της τυπικής πλατείας και τους λοιπούς δρόμους που οδηγούσαν στις παράπλευρες κοινότητες.
  16. Σεμέντερε - Όνομα
    Προ κάθε συμπεράσματος θα θέλαμε να καταθέσουμε τη μόνη, ίσως, σαφέστατη και σε κάθε περίπτωση αξιόπιστης βιβλιογραφικής αναφοράς που έχει σχέση με την ιστορία της κοινότητας… Σύμφωνα λοιπόν με αυτήν το Σεμέντερε είναι ή κτίστηκε στην τοποθεσία που βρισκόταν κάποτε το χωριό Δάσμενδρον…
  17. Σεμέντερε - Η δημιουργία του χωριού
    Το πότε ακριβώς δημιουργήθηκε το χωριό μάς είναι άγνωστο, όπως επίσης και ο τρόπος. Απλά υπάρχουν μιας σειρά μαρτυριών που σίγουρα εμπεριέχουν υπερβολές, ανακρίβειες, μυθεύματα και σπέρματα αληθείας εμπλουτισμένα με προσωπικά συμπεράσματα. Και όλα φυσικά μέσα στα πλαίσια του εμείς και του εγώ, δηλαδή της δικής μας ράτσας και των δικών μου γνώσεων… δηλαδή στα πλαίσια μιας συγγνωστής υπερβολής.
  18. Σεμέντερε Καππαδοκίας
    Ανέκδοτη έκδοση ( Σεπτέμβριος 2015 ), με τίτλο "Σεμέντερε Καππαδοκίας" του Κώστα Νίγδελη. Το βιβλίο έχει περί τις διακόσιες σελίδες έρευνας του συγγραφέα και αποτελεί μοναδικό στο είδος του για τις πτυχές αυτές της περιοχής.