Σιγίλου ή Σιγήλου

Ιστορία

Για το χωριό αυτό γίνεται λόγος πριν το 1302. Το μοναστήρι του Λινοβροχίου ή της Παναγιάς κατείχε στη Σιγίλου γη, η οποία γη αργότερα ( το 1309 περίπου ) περιήλθε με όλα τ’ αγαθά της Μονής στη δικαιοδοσία της Μεγίστης Λάβρας, Μονής του Αγίου Όρους.

Εικόνα 2

Το 1321, έγινε μια απογραφή από τους Βυζαντινούς απογραφείς Περγαμηνό και Φαρισέο. Στην απογραφή αυτή ορίζονται τα όρια της γης που κατέχει η Μονή Λινοβροχίου στη Σιγίλου. Συγκεκριμένα ως γείτονες αυτής της γης αναφέρονται : τα κτήματα που κατείχε η Λάβρα στο Όξυνο, η ιδιοκτησία της Μονής Δοχειαρίου στο Ρουσσαίου, ο στρατιώτης Νεοκαστρίτης που κατείχε κι αυτός έκταση στο Ρουσαίου  την οποία είχε αποσπάσει από τα εδάφη της Μονής Δοχειαρίου και η ιδιοκτησία μιας άλλης μονής, του Χορταίτη[1] στη γη επίσης του χωριού Σιγίλου. Στην απογραφή αυτή επίσης αναφέρεται κι ένας δρόμος που ξεκινούσε από τους Καρβαίους (σήμερα Ν. Σύλλατα), περνούσε από το Όξυνο (σήμερα Ξυνή) και έφθανε στη Σιγίλου (βόρεια της Ν Τρίγλιας).

Το 1354 ή 1369 στο Acte de Manuel Chagerés, Actes de Docheiariou γίνεται αναφορά σε ένα ρυάκι που κατέβαινε από τη Σιγίλου και σ’ ένα δρόμο που ξεκινούσε από τη Σιγίλου) και περνώντας μέσα από την περιοχή του Ρουσαίου (σήμερα Ν.Τρίγλια) έφθανε στις Βρυές (σήμερα Βεργιά).

Η Σιγίλου αναφέρεται στο συνοδικό της Αγίας Αναστασίας της Φαρμακολύτριας. Επίσης στο βιβλίο «Εκδρομή εις την βασιλικήν και πατριαρχικήν μονήν της Αγίας Αναστασίας της Φαρμακολύτριας την εν Χαλκιδική» του Π.Ν. Παπαγεωργίου γίνεται αναφορά σε έγγραφα της Ι. Μονής της Αγίας Αναστασίας τα οποία διασώθηκαν. Ένα από αυτά είναι η πρόθεση των ονομάτων αρχιερέων, ιερέων, μοναχών, κοσμικών και χωριών που μνημονεύονταν από το 1732. Μεταξύ των χωριών αναφέρεται και η Σιγήλου1.

Προσδιορισμός θέσεως της Σιγήλου

Εικόνα 3 – Στις φωτογραφίες 3 και 4 διακρίνονται σωροί από πέτρες και ελάχιστα ερείπια που φανερώνουν ότι η περιοχή αυτή είχε κάποτε κατοικηθεί.

Όρια κατά τα Βυζαντινά χρόνια:[2] Βορειοανατολικά, τα κρύα πηγάδια, στα νοτιοανατολικά Χλιαροπόταμος. Στα Νοτιοδυτικά Ρουσσαίου(Ν.Τρίγλια) και Όξυν(περιοχή Ξυνής), στα Δυτικά Γέννα(σήμερα Τούμπα), στα Βορειοδυτικά  το χωριό Κρήνη. Μερικά από τα παραπάνω τοπωνύμια δεν σώζονται σήμερα Με τα σημερινά δεδομένα, σύμφωνα με το Γάλλο περιηγητή Ζακ Λεφόρ, το χωριό βρίσκονταν κοντά σε μια πηγή και σ’ ένα σταυροδρόμι που ορίζονται στο γεωλογικό χάρτη4 χιλιόμετρα περίπου βόρεια της Ν. Τρίγλιας  και2 χιλιόμετρα βορειοδυτικά της Ν. Τενέδου. Η ταυτότητα της ακριβούς τοποθεσίας δεν εξακριβώθηκε.

Τις πρώτες πληροφορίες γι’ αυτό το χωριό μου τις έδωσαν οι εντόπιοι κάτοικοι που οι πρόγονοί τους κατοικούσαν στο Σουφλάρ

Περιοχή την οποία οι ντόπιοι ονομάζουν Γύλη

Μου μίλησαν για ένα βυζαντινό οικισμό στην ίδια τοποθεσία που τοποθετεί τη Σιγίλου ο Λεφόρ. Το οικισμό αυτό τον ονόμαζαν Ζγύλη ή Γύλη. Πρόκειται για τη

Σιγίλου διότι οι εντόπιοι συγκόπτουν το άτονο ι, Σιγίλου-Σγίλου-Ζγύλη-Γύλη.

Επίσης μου ανέφεραν την ύπαρξη μιας βυζαντινής εκκλησίας που βρίσκονταν στην περιοχή που ανέφερα, συγκεκριμένα κοντά σε μια ποτίστρα ζώων στο δρόμο προς το Πρινοχώρι. Σύμφωνα πάντα με τις πληροφορίες των εντοπίων σήμερα σώζονται ελάχιστα υπολείμματα του ναού αυτού.

Ακόμη και σήμερα η περιοχή αυτή ονομάζεται Γύλη ιδιαίτερα από τους παλαιότερους κατοίκους. «Ο πατέρας μου μου έλεγε», αναφέρει ο κ. Ν. Μερσινάς, «πάμε να κόψουμε ξύλα στη Ζγύλη.»

Την ύπαρξη ζωής στις εκτάσεις όπου τοποθετείται και η πόλη των αρχαίων χρόνων και η Σιγήλου των Βυζαντινών χρόνων, επιβεβαιώνουν διάφορα ευρήματα. Συγκεκριμένα στην περιοχή αυτή βρίσκει κανείς λαβές ή τεμάχια σπασμένων αγγείων καθώς και ανθρώπινα οστά που φέρνουν στην επιφάνεια της γης τα νερά της βροχής.

Απογραφή της Σιγίλου

Μέσα του 15ου αιώνα

Αμπέλι

1

Ελιές

4

Συκιές

2

Κυδωνιές

2

Σπίτια

9

Ανύπανδρος

1

Εισόδημα, άσπρα

1222

Εικόνα 4-Τα ερείπια αυτά σύμφωνα με μαρτυρίες των εντοπίων είναι ό,τι απόμεινε από την παλιά βυζαντινή εκκλησία.

Δέσποινα Παρασκευά – Κράνη
καθηγήτρια φιλόλογος


[1] Η ιδιοκτησία της μονής Χορταϊτη στη Σιγίλου ήταν 25.000 μόδια
[2] Χάρτης σελ. 13

Α Ρ Θ Ρ Α - Τ Η Σ - Ι Δ Ι Α Σ - Κ Α Τ Η Γ Ο Ρ Ι Α Σ :
  1. Παρεκκλήσια Τρίγλιας
    Στην Τρίγλια υπήρχαν παρεκκλήσια τόσο εντός του οικισμού, όσο και εκτός αυτού. Μαρτυρίες για τα παρεκκλήσια αντλούμε από τις προφορικές μαρτυρίες που περιλαμβάνονται στο Αρχείο Προφορικής Παράδοσης του Κέντρου Μικρασιατικών Σπουδών (ΚΜΣ).
  2. Η εκκλησία Αγίου Γεωργίου
    Η εκκλησία Αγίου Γεωργίου Κάτω ανεγέρθηκε τον 17ο αιώνα και περιγράφεται στο αρχείο ΜΚΣ ως: “Την εκκλησία αυτή τη λέγαμε ο Κάτω Άϊ Γιώργης για να την ξεχωρίζουμε από τον Απάνω Άϊ Γιώργη στον Επάνω μαχαλά. Ήταν πέτρινη, μεγάλη εκκλησία, μεγαλύτερη από τον Απάνω Άϊ Γιώργη. Δυό φορές το χρόνο γινόταν μονεκκλησιά, εκεί χωρούσε όλο το εκκλησίασμα.
  3. Η Eκκλησία Υπεραγίας Θεοτόκου
    Η εκκλησία της Παναγίας-Μητρόπολης ανεγέρθηκε τον 17ο αιώνα, αλλά σε ένα γωνιόλιθο, που είναι εντοιχισμένος ψηλά στη γωνία Eski Pazar Cad και Demirhane Araligi Sok (φωτογραφία 52), έχει χαραχθεί, στην πλευρά επί του Demirhane Araligi Sok, με ανάγλυφους αριθμούς το έτος 1834
  4. Η εκκλησία της Παντοβασίλισσας
    Η εκκλησία της Παντοβασίλισσας ήταν το καθολικό της Μονής Τρίγλιας, η οποία ιδρύθηκε το 780 μΧ, σύμφωνα με τον Τρ. Ευαγγελλίδη (Βρύλλειον- Τριγλεία, σ. 53) και τη Δέσποινα Παρασκευά (Τριγλεία της Βιθυνίας, σ. 17). Η εκκλησία κτίστηκε 1) κατά “τον όψιμο 13ο αιώνα”, σύμφωνα με σχετική βιβλιογραφία...
  5. Η εκκλησία της Αγίας Επισκέψεως
    Εκτός από την εκκλησία του Αγ. Δημητρίου, υπήρχε και η εκκλησία της Αγίας Επισκέψεως, η οποία ανεγέρθηκε τον 17ο αιώνα και περιγράφεται, από τους πληροφορητές του ΚΜΣ, ως εξής: “Η Αγία Επίσκεψις ήταν στη συνοικία του Επάνω Άϊ Γιώργη. Πριν ήταν εκκλησία και λειτουργούσε και κάηκε το 1895. Έμεινε η εικόνα και κάτι άλλα, και κτίσαν ένα παρεκκλήσι...
  6. Η σχέση της Τρίγλιας...
    Οι ιστορικές αναφορές για τον αρχικό οικισμό "Βρύλλειον" στην ευρύτερη περιοχή της Τρίγλιας, Βιθυνίας, έχουν αφετηρία το 500 π.Χ., αλλά η δημιουργία του πρώτου οικισμού της περιοχής αναφέρεται στον 12ο αιώνα, στη θέση "Παλαιοχώρια", λίγα χιλιόμετρα νοτιοδυτικά του σημερινού...
  7. Σιγίλου ή Σιγήλου
    Το 1321, έγινε μια απογραφή από τους Βυζαντινούς απογραφείς Περγαμηνό και Φαρισέο. Στην απογραφή αυτή ορίζονται τα όρια της γης που κατέχει η μονή Λινοβροχίου στη Σιγίλου. Συγκεκριμένα ως γείτονες αυτής της γης αναφέρονται : τα κτήματα που κατείχε η Λάβρα στο Όξυνο, η ιδιοκτησία της Μονής Δοχιαρείου στο Ρουσσαίου, ο στρατιώτης Νεοκαστρίτης που κατείχε κι αυτός έκταση στο Ρουσαίου την οποία είχε αποσπάσει από τα εδάφη της Μονής Δοχιαρείου και η ιδιοκτησία μιας άλλης μονής, του Χορταίτη στη γη επίσης του χωριού Σιγίλου.
  8. Βελετλέρ, Τρίγλια - μέρος 8
    Το χωριό αυτό βρίσκεται σε απόσταση είκοσι λεπτών περίπου από την Τρίγλια, στο δρόμο που οδηγεί από το Γιαλί-Τσιφλίκ στο Αναφόρι και Ντερίκιοι. Απέχει μια ώρα με τα πόδια από τη θάλασσα, μιάμιση ώρα από τη Ν. Τρίγλια, και δύο ώρες από τα Μουδανιά επίσης με τα πόδια. Το χωριό βρίσκεται πάνω σε ύψωμα. Στα πόδια του υψώματος εκτείνεται εύφορος κάμπος...
  9. Ανατολική Θράκη, Τρίγλια - μέρος 7
    Οι Θρακιώτες που εγκαταστάθηκαν στο Σουφλάρ, σήμερα Ν. Τρίγλια, κατάγονταν από τα χωριά Γάνος, Στέρνα, Κερασιά, Πάνιδο και Πλαγιάρι της Ανατολικής Θράκης. Οι κάτοικοι των χωριών αυτών ήταν Έλληνες χριστιανοί Ορθόδοξοι. Οι Τούρκοι ζούσαν σε δικά τους χωριά. Κάθε χωριό είχε την εκκλησία ή ξεχωριστούς μαχαλάδες ή τις εκκλησίες του και το σχολείο του. Στις κωμοπόλεις υπήρχαν τα σχολαρχεία που αντιστοιχούν στα σημερινά γυμνάσια.
  10. Κίζεδερβεντ, Τρίγλια - μέρος 6
    Το χωριό αυτό βρίσκεται στο βορειοδυτικό άκρο της Μ. Ασίας κοντά στη Νικομήδεια και απέχει 100 χιλιόμετρα από την Κωνσταντινούπολη. Είναι κτισμένο μεταξύ τεσσάρων βουνών. Το βουνό που βρίσκεται ανατολικά του χωριού έχει ύψος 1800μ., αυτό που βρίσκεται δυτικά έχει ύψος 2000μ. και αυτά που βρίσκονται βόρεια και νότια του χωριού έχουν ύψος 600μ. και 700μ. αντίστοιχα.
  11. Διακεκριμένοι Τριγλιανοί - Τρίγλια, μέρος 5
    Πολλοί Τριγλιανοί µε διαφορετικό τρόπο ο καθένας τους βoήθησαν τους συγχωριανούς τους, άλλοι στην παλιά Τρίγλια και άλλοι στη Νεα Τρίγλια. Εξέχουσες προσωπικότητες ήταν: ο Διόδωρος, μητροπολίτης Σισανίου, Ιωαννίκιος επίσκοπος Δεσκάτης, Μιλτιάδης Παπαλεξανδρής, δάσκαλος, Τρύφων Ευαγγελίδης, φιλόλογος, οι γιατροί Ιωάννης Τσιβάνης, Βασίλειος Βασιλειάδης, Ανέστης Τσίτερ και Ιωάννης Κρυσταλλίδης, ο Ιωάννης Σάπαρης, μεγαλέμπορος, Χρυσόστομος Ευστράτιος, Χρυσόστομος και Νικόλαος Καβουνίδης, οικογένεια εφοπλιστών.
  12. Τρίγλια (Τρίγλεια) - μέρος 4
    Στο έργο του Τρύφωνα Ευαγγελίδη «Τα ελληνικά σχολεία από της αλώσεως (1453) μέχρι του 1837», αναφέρονται τα εξής σχετικά με τα σχολεία που λειτούργησαν στην Τριγλεία της Μ. Ασίας. Σχολεία δεν έλειψαν από την Τριγλεία, αλλά λειτουργούσαν κρυφά στις Μονές Μηδικίου και Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου για το φόβο των Τούρκων. Σ’ αυτά δίδασκαν λόγιοι ηγούμενοι ή μοναχοί.
  13. Τρίγλια (Τρίγλεια) - μέρος 3
    Εκτός από τις Εκκλησίες που υπήρχαν στους αυλόγυρους των µοναστηριών και τα διάφορα εξωκλήσια, υπήρχαν στην Τρίγλια και οι παρακάτω εκκλησίες: Η εκκλησία του Αγίου Γεωργίου, του Αγίου Ιωάννη, του Αγίου Δημητρίου και η Αγία Επίσκεψη. Από τις εκκλησίες αυτές, οι τρεις πρώτες λειτουργούσαν κάθε Κυριακή. Σ’αυτές λειτουργούσαν Τριγλιανοί ιερείς και µερικές φορές ιερείς από άλλα χωριά. Τα έξοδα· των ναών καλύπτονταν από τα ταµεία της Δηµογεροντίας.
  14. Τρίγλια (Τρίγλεια) - μέρος 2
    Η Τρίγλια της Μ. Ασίας βρίσκεται βορειοανατολικά και στα δεξιά αυτού που εισέρχεται στον κόλπο της Κίου. Είναι κτισµένη πάνω σε δυο αντικριστούς λόφους. Ο ένας λόφος ονοµαζόταν λόφος Σταυροπηγής και ο άλλος, άγριος και απότοµος, ύψους 500 µ. περίπου, επειδή ήταν γεµάτος φωλιές κοράκων και γλάρων, ονοµαζόταν Κορακοφωλιά. Το 1915 είχε 3000 περίπου κατοίκους.
  15. Τρίγλια (Τρίγλεια) - μέρος 1
    Στις ανασκαφές που έγιναν το 1853 στην Ακρόπολη των Αθηνών βρέθηκε μια πλάκα. Εκεί αναφέρεται και κάποια πόλη με το όνομα Βρύλειο. Από το εύρημα αυτό πληροφορούμαστε ότι το Βρύλειο ήταν ελληνικό, χτίστηκε περίπου το 500 ή το 487 π.Χ. και έγινε σύμμαχος των Αθηναίων για να προφυλαχθεί από τις επιθέσεις των Περσών. Οι περιγραφές των αρχαίων για την τοποθεσία του Βρυλείου –αναφέρονται ως κοντινές πόλεις η Σιγή (Σιγείς), η Κίος (Κιανοί), με τις οποίες γειτονεύει και η Τρίγλια της Μ. Ασίας- οδηγούν τον Τριγλιανό φιλόλογο Τρύφωνα Ευαγγελίδη στο συμπέρασμα ότι η Τρίγλια βρισκόταν στην περιοχή του αρχαίου Βρύλειου.

Author: Μνήμες