Ζιντζίντερε – το Χωριό

Το Ζιντζίντερε της Καππαδοκίας

Από το ομόνυμο βιβλίο του Κωνσταντίνου Νίγδελη

Προλογικά

Είναι βέβαιο πως εκείνο που γνωρίζουμε είναι το ελάχιστο, ενώ εκείνο που αγνοούμε είναι το άπειρο… Γι’ αυτό, λοιπόν, καιρό τώρα, προσπαθούμε με τις μικρές δυνάμεις να φωτίσουμε τους δρόμους της γνώσης ή να της προσθέσουμε κάποιο λιθαράκι… ιδιαίτερα μάλιστα σε ότι αφορά τις αλησμόνητες προγονικές πατρίδες… από αυτές που έλκει η καταγωγή μας.

Η ανάδειξη τόπων και ομάδων, μικρών νησίδων ελληνοχριστιανικού πολιτισμού, στην απεραντοσύνη της οθωμανικής αυτοκρατορίας. Που κατακτήθηκαν, ζήσανε με τους «άλλους» πάνω κάτω εννιακόσια χρόνια,  παρέμειναν οι ίδιοι με αναλλοίωτα τα θρησκευτικά μα και εθνικά τους φρονήματα.

Η νέα μας δουλειά φέρει το τίτλο «Το Ζιντζίντερε της Καππαδοκίας».

Πρόκειται περί μιας κοινότητας του χώρου για την οποία γράφθηκαν αρκετά, κυρίως για το μεγάλο μοναστήρι του Τιμίου Προδρόμου αλλά… αλλά απείρως ελάχιστα μπροστά στο μέγεθος του πλούτου που ανακαλύψαμε. Μια κοινότητα που η ίδια ήταν η ιστορία, όχι έφερε την ιστορία,  με δράσεις υπέροχες, πρωτόγνωρες, αποτέλεσμα ενός τέλειου συγχρωτισμού εκκλησίας και τοπικής διοίκησης.  

Αλήθεια, για τι να πρωτομιλήσει κανείς;

Για τη μονή του Τιμίου Προδρόμου… για τα καταπληκτικά σχολεία της, τα εξαιρετικά Ορφανοτροφεία που προσέφεραν στους οικότροφους μαθητές- μαθήτριες πέραν από τα όποια υλικά και πνευματικά αγαθά; Τον ιδανικό τρόπο λειτουργίας τους, που τα καθιέρωσε ως πρότυπα και ονομαστά σε όλον τον μικρασιατικό χώρο;

Βεβαίως, για να λάβει σάρκα και οστά το εγχείρημά μας, σπεύσαμε να μελετήσουμε πολλά, πάρα πολλά θα λέγαμε, να διασταυρώσουμε πληροφορίες, να εξηγήσουμε καταστάσεις, να μάθουμε πρώτιστα εμείς οι ίδιοι για την περί ου ο λόγος κοινότητα. Αλλά κυρίως να εντρυφήσουμε στο Αρχείο Προφορικής Παράδοσης του Κέντρου Μικρασιατικών Σπουδών,[1] αυτόν τον ανεκτίμητο θησαυρό της πατρίδας μας. Που, μετά από εργώδεις προσπάθειες ρομαντικών ερευνητών μιας κάποιας εποχής,  παρέδωσαν  αυτό το αρχειακό υλικό με στοιχεία για τα πάντα: την καθημερινότητα, τη ζωή, τον θάνατο, τα τοπογεωγραφικά, την οικονομία, τις ανθρώπινες σχέσεις… έστω και με τη συγγνωστή υπερβολή του «εμείς» ή των λαθών του προφορικού λόγου. Φυσικά, «τιμής ένεκεν», ένα μεγάλο ευχαριστώ για την κα Βαρβάρα Κοντογιάννη, υπάλληλο του ιδρύματος,  που μας ανέχτηκε αγογγύστως … αλλά και βοήθησε με πολυτιμότατες υποδείξεις της στην πορεία της έρευνας.   

Τέλος, με τη σειρά μας, ζητούμε και ελπίζουμε στην κατανόηση μα και την ανοχή του αναγνωστικού κοινού για τις τυχόν παραλείψεις ή τα εμφιλοχωρούντα λάθη…

 

 

Το χωριό

Ανθρώπινο και κατανοητό, μέσα στο πλαίσιο του εμείς, οι πληροφορίες κάνουν λόγο για μια ξεχωριστή κοινότητα και ίσως -ίσως την καλύτερη του χώρου. Μια κοινότητα ζηλευτή και ονομαστή, που δεν είχε να ζηλέψει τίποτε.

Να συμφωνήσουμε, κατά το ανθρωπίνως δυνατόν, μιας και υπήρχαν δυο-τρεις σημαντικότατες παράμετροι οι οποίες διαμόρφωναν ουσιαστικά τα δρώμενα, ποιότητα ζωής, την εξέλιξη:

  • αυτός της επιλογής από τους πρώτους οικιστές του χώρου και του ιδανικού υψομέτρου…
  • της αφθονίας των υδάτων, που συνέβαλαν στην ανάπτυξη του πράσινου- δημιούργησαν ένα ξεχωριστό φυσικό περιβάλλον κλπ.
  • της υπάρξεως της περίφημης μονής του Τιμίου Προδρόμου, της Ιερατικής Σχολής αλλά και του περιλάλητου Ορφανοτροφείου.Επρόκειτο δηλαδή «για ένα όμορφο και δροσερό χωριό με αρκετό πράσινο και τρεχούμενα νερά, ανάμεσα σε βουνά και χιονισμένες βουνοκορφές» … αλλά και για μια κωμόπολη με ζωή.Αναλυτικότερα τώρα:
  • η κοινότητα του Ζιντζίντερε, σύμφωνα με τους τοπογράφους- γεωγράφους, βρίσκεται κτισμένη σε ύψος 1400 μ. έναντι των 1043 μ. της Καισάρειας και 1200 μ. περίπου της Μουταλάσκης.Οριοθετώντας την μάλιστα θα λέγαμε πως:
  • στα βόρεια συνορεύει με τα κτήματα των κοινοτήτων Στεφάνων και Μουταλάσκης.
  • Β.Δ…. έχει τον όγκο του όρους Διδύμου.
  • Ν.Δ…. έχει τον λόφο του Προφήτη Ηλία.
  • Ν.Α… έχει τις περιοχές αϊ Αθανασίου, αϊ Χαραλάμπους,  αϊ Ζαχαρία, το Μπέλεμε.
  • το πρώτο πράγμα που βλέπει ο επισκέπτης του χώρου είναι πως η κοινότητα κτίστηκε πάνω σε μια «μακρουλή» ράχη, η οποία αρχίζει από τα βόρεια και καταλήγει νότια ή καλύτερα Ν.Α. Το ύψωμα «σβήνει» ομαλά στα δυτικά και καταλήγει σε ρεματιά στα ανατολικά…
  • ακριβέστατα και επιπλέον με την προηγούμενη επισήμανση, «το χωριό είναι κτισμένο πάνω σε μια ράχη ανάμεσα σε δυο μεγάλα ρέματα: του Γενί άργη και του Ακτσά καγιά.
  • αρχικά φιλοξενούσε τον μαχαλά της εκκλησίας της Μεταμορφώσεως, αλλά στο διάβα του χρόνου επεκτάθηκε παντού.
  • η κοινότητα διασχίζεται υπό ενός κεντρικού δρόμου… Δεξιά αριστερά υπάρχουν μια σειρά κατηφορικών δρόμων που οδηγούν στους μαχαλάδες, αλλά και άλλοι παράπλευροι που τους ενώνουν.
  • στην κοινότητα μπορεί κανείς να εισέλθει από δυο κεντρικούς δημόσιους δρόμους.
  • αυτόν που την συνδέει με την Καισάρεια….
  • αυτόν που διασχίζει τη Μουταλάσκη και έρχεται από το Καραμάν μπαΐρ.
  • γύρω από τη ράχη, υπήρχαν μια σειρά καταπράσινων κήπων… που διαμορφώθηκαν εξαιτίας της υπάρξεως άφθονου νερού, οι οποίοι προσέδιδαν μια εικόνα ανάπαυσης μα και ευχάριστης οπτικής στον επισκέπτη.

Συνεχίζεται
__________

[1] Αρχείο Προφορικής Παράδοσης, Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών (Κ.Μ.Σ.) μαρτυρίες των: Αλή Ακμάν, υιός του Εφέ Σουλεϊμάνογλου, Καdί Αγά, της παλαιάς οικογένειας Πινιάτογλου, Αβραμίδη Αβραάμ,  Αθανασιάδου Αννίκας, Αθανασιάδου Ευμορφίας,  Βραχατιάδη Χαράλαμπου,  Γεωργατζόγλου Χρήστου, Γιαβρόγλου Μιχαήλ, Δεληγιαννίδη Γεωργίου, Ελευθεριάδου Μαρίας, Εμμανουηλίδη Προδρόμου, Εσεπαλόγλου Παντελή (νυν Παυλίδης Παντελής), Καλλινικίδη Γεωργίου,  Καλφόγλου Δέσποινας, Καντέρογλου Χαράλαμπου, Κυριακοπούλου Δέσποινας, Λαζάρου Ελισάβετ, Λεβίδη Μιχαήλ, Μανώλογλου Ευμορφίας,  Μπαϊράμογλου Δημοσθένη, Νίγδελη Ελευθερίας, Νικολαΐδου Βηθλεέμ, Ντεβρίσογλου Ισαάκ, Ουσακλίδου Αθηνάς,  Παλάζογλου Ηρακλή, Παλάζογλου Πρόδρομου, Παπαδοπούλου Βηθλεέμ, Παπαδοπούλου Μαρίας, Περβανίδη Νικολάου, Πηνιάτογλου  Καλής, Πηνιάτογλου Κατίνας, Ποιμενίδη Μενελάου, Πύρου ΒασιλείουΣειρανίδη  Θεμιστοκλή,  Σειρηνίδου Βικτωρίας, Σεραφειμίδη Σεραφείμ, Σεραφειμίδου Ελένης, Σεραφειμίδου Ολυμπίας, Συμεώνογλου Αχιλλέα, Συμεώνογλου Παυλάκη, Συμεώνογλου Γεσθημανής, Τσαλίκογλου Δέσποινας, Τσαλίκογλου Εμμανουήλ, Τσαλίκογλου Όλγας, Τσιτσόπουλου Βασιλείου, Χαριτωνίδη Νικολάου, Χαριτωνίδου Αρκαδίας,  Χατζάκη Λαζάρου, Χατζηαγγελή Πολυξένης,  Χατζησάββα Ιακώβου…

 


Α Ρ Θ Ρ Α - Τ Η Σ - Ι Δ Ι Α Σ - Κ Α Τ Η Γ Ο Ρ Ι Α Σ :
  1. Ζιντζίντερε - το Χωριό
    Το Ζιντζίντερε της Καππαδοκίας Από το ομόνυμο βιβλίο του Κωνσταντίνου Νίγδελη Προλογικά Είναι βέβαιο πως εκείνο που γνωρίζουμε είναι το ελάχιστο, ενώ εκείνο που αγνοούμε είναι το άπειρο… Γι’ αυτό, λοιπόν, καιρό τώρα, προσπαθούμε με τις μικρές δυνάμεις να φωτίσουμε τους δρόμους της γνώσης ή να της προσθέσουμε κάποιο λιθαράκι… ιδιαίτερα μάλιστα σε ότι αφορά τις αλησμόνητες προγονικές πατρίδες… από αυτές που έλκει η καταγωγή μας. Η ανάδειξη τόπων και ομάδων, μικρών νησίδων ελληνοχριστιανικού πολιτισμού, στην απεραντοσύνη της οθωμανικής αυτοκρατορίας. Που κατακτήθηκαν, ζήσανε με τους «άλλους» πάνω κάτω εννιακόσια χρόνια,  παρέμειναν οι ίδιοι με αναλλοίωτα τα θρησκευτικά μα και εθνικά τους φρονήματα.