Το Θέρος στην Αξό της Καππαδοκίας

_____________________

[vsw id=”HeERPrzsegc” source=”youtube” width=”680″ height=”540″ autoplay=”no”]

Αναπαράσταση του θέρους στην Καππαδοκία από τον Μορφωτικό και Πολιτιστικό Σύλλογο Αξού Γιαννιτσών, που πραγματοποιήθηκε στις 16/7/2011 κατά την εκδήλωση ΑΓΙΟΜΑΚΡΙΝΙΩΤΙΚΑ 2011.

Είναι Ιούνιος ,ο μήνας της ποιο μεγάλης μέρας .

Σ΄εκείνο το λιοπύρι ,οι ακτίνες του ήλιου μαστιγώνουν τα κορμιά τους .

Πύρινες γλώσσες θαρρείς καίνε ολάκερη την πλάση .

Κι’ο ιδρώτας να στάζει ποτάμι .

Η λαχτάρα τους για τη σοδειά, για το ψωμί τους  , δύναμη ζωής .

Ανάσα που στο διάβα της δροσίζει μέσα στο κατακαλόκαιρο την ίδια τους την ψυχή .

Απ’του πρωί τσάχ σου βραί , ούς να σκονιάς ούλα ντάμα χερίζνει . ( Απ’το πρωί μέχρι το βράδυ , μέχρι να σκοτεινιάσει όλοι μαζί θερίζουν )

Όλοι τους στο θέρος .

Σπιτικό χωρίς ψωμί δεν γίνεται ,  εβιμίζ  εκμιξίζ ολμάζ .*

Είναι η ίδια η ζωή .

Για τους εργάτες ο μήνας αυτός είναι εκείνος που θρέφει τους έντεκα .

Οι χήρες , τα ορφανά κορίτσια , οι απροστάτευτες πρέπει να βγάλνει λίγα παράια ( ναεξοικονομήσουν λίγους παράδες ) ή είδος, για να κάμουν την χειμερινή τους κουπάνια.

Πρέπει να κάμουν το πλεγούρ ( πλιγούρι το κορκότ ( κορκότι ) και τ’άλεσμα ( τ’αλεύρι ) αν όχι
της χρονιάς τους , τουλάχιστο για τους δύσκολους μήνες , ούς να βγει χειμώς
( μέχρι να βγει ο χειμώνας ) .

Η κίνηση της εργατιάς για τα κώματα ( χωράφια ) και μάλιστα
για τα απόμακρα αρχίζει από τα χαράματα σχεδόν .

Ο ήλιος πρέπει να βρει τους εργάτες στην δουλειά κι όχι σου στράντα ( στο δρόμο )

Μερικοί των μακρινών χωραφιών , για να αποφύγουν αυτό το
κουραστικό έλα , πήγαινε , προτιμούν να διανυχτερέψουν εκεί.

Στρώνουν  κάτω ένα κετσέ , ξάπλωναν όλοι στη σειρά με τα ρούχα της δουλειάς και σκεπάζονταν με
κετσέ η με τις κάπες τους .

Δεν προφταίνουν  να πουν λίγα λόγια μεταξύ τους , να προσέξουν τα αστέρια που λάμπουν στον καθαρό ουρανό  ή ν’ακούσουν τους γρύλους που ταράζουνε την ησυχία του κάμπου.

Γρήγορα τα κουρασμένα κορμιά τους θα τα πάρει  ο ύπνος  .

Όταν θα τέλειωνε το θέρισμα όλων των χωραφιών , όσα στάχυα είχε ο θεριστής την τελευταία στιγμή στο χέρι του, θα  τα πετούσε στο χωράφι λέγοντας το Πάτερ υμών .

Τα στάχυα αυτά προορίζονταν για του  Χεγού ντα πουλιά  (για  του Θεού τα πουλιά )

 

  • Καραμανλίδικη διάλεκτο ( Τούρκικες λέξεις με πολλές ελληνοποιημένες καταλήξεις,  γραφόμενες πάντα μόνο με ελληνικούς  χαρακτήρες )

 

  •  [ Οι υπογραμμισμένες λέξεις ανήκουν στην Μιστιώτικη Καππαδοκική διάλεκτο ] .

 

                                                                        Βασίλης Σιδηρόπουλος
Ερευνητής Καππαδοκικής Λαογραφίας
Δάσκαλος Καππαδοκικών Χορών
.

 

Author: stavros