Τρίγλια (Τρίγλεια) – μέρος 3

IV. Ιεροί Ναοί – Ιερές Μονές

Εκτός από τις Εκκλησίες που υπήρχαν στους αυλόγυρους των µοναστηριών και τα διάφορα εξωκλήσια, υπήρχαν στην Τρίγλια και οι παρακάτω εκκλησίες:

Η εκκλησία του Αγίου Γεωργίου, του Αγίου Ιωάννη, του Αγίου Δημητρίου και η Αγία Επίσκεψη.

Από τις εκκλησίες αυτές, οι τρεις πρώτες λειτουργούσαν κάθε Κυριακή. Σ’αυτές λειτουργούσαν Τριγλιανοί ιερείς και µερικές φορές ιερείς από άλλα χωριά. Τα έξοδα· των ναών καλύπτονταν από τα ταµεία της Δηµογεροντίας.

Η Αγία Επίσκεψις

Ο Ναός της Επίσκεψης ή Αγίου Βασιλείου ήταν µικρός αλλά γνωστός για την εικόνα της Θεοτόκου που υπήρχε σ’ αυτόν και ονοµάζονταν Επίσκεψη. Απ’ αυτήν την εικόνα ο Ναός μετονοµάστηκε σε Ναό της Επίσκεψης.

Η εικόνα ήταν µωσαϊκή και απεικόνιζε την Παναγία που είχε στην αγκαλιά της το Χριστό. Βρέθηκε από κάποιο Τούρκο και παραδόθηκε στους Χριστιανούς. Αρχικά τοποθετήθηκε στο Ναό του Αγίου Δηµητρίου και κατόπιν µεταφέρθηκε στο Ναό του Αγίου Βασιλείου.

Όταν οι Τριγλιανοί το 1922 έφθασαν πρόσφυγες στην Ελλάδα και µερικοί παρέµειναν στην Αθήνα, δώρησαν την εικόνα στο Βυζαντινό Μουσείο, κόσµηµα του οποίου αποτελεί ακόµη και σήµερα.

Άξιες λόγου είναι επίσης οι Ι. Μονές[1] που υπήρχαν µέσα στα όρια της κωµόπολής µας καθώς και στην ευρύτερη περιοχή. Οι µονές αυτές εκτός από τη µεγάλη πνευµατική και υλική τους προσφορά είναι κυρίως γνωστές για τον αγώνα που κατέβαλλαν υπέρ της ορθοδόξου πίστεως, την εποχή της εικονοµαχίας.

Στους κόλπους αυτών των Ι. Μονών αναδείχθηκαν µεγάλα πνευµατικά αναστήµατα και άγιοι Πατέρες.

Οι µονές αυτές ήταν:

Η µονή της Τριγλείας ή της Παντοβασιλίσσης

Ο Ναός της Παντοβασίλισσας όπως σώζεται σήμερα

Κτίσθηκε το 780 σε ένα λόφο δυτικά της κωµοπόλεως Τριγλείας σε απόσταση περίπου 20 µέτρων από τη θάλασσα. Δυστυχώς ο κτήτορας µάς είναι άγνωστος.

Μετά την παρακµή της Μονής διασώθηκε µόνο το καθολικό της που λειτουργούσε ως ενοριακός Ναός της κωµοπόλεως Τριγλείας και λόγω της εικόνας της Παναγίας ονοµάσθηκε Μονή Παντοβασιλίσσης.

Στον ιερό αυτό Ναό της Παντοβασιλίσσης, στην άσχηµη κατάσταση που σώζεται σήµερα τελέστηκε για πρώτη φορά θεία λειτουργία, μετά από 81 χρόνια

Τη  λειτουργία τέλεσε ο ιερομόναχος πατήρ Θεοδόσιος Σεπετσής, ιερομόναχος της Σκήτης της Αγίας Άννης στο Άγιο Όρος. Παρών ήταν και ο τότε εφημέριος της Ν. Τρίγλιας, ιερομόναχος π.Φιλόθεος Σαρηγιαwίδης.Τη λειτουργία παρακολουθήσαμε με κατάνυξη ο τότε δήμαρχος της Ν.Τρίγλιας κ. Ι.Μήτσου με την σύζυγό του,δημοτικοί σύμβουλο και όλοι όσοι συμμετείχαμε στην εκδρομή – προσκύνημα στην Τρίγλια και στις άλλες πατρίδες της Μ. Ασίας απ’ όπου κατάγεται ο καθένας μας.

Μονή Χηνολάκκου

Εικόνα 10 - Το εσωτερικό του καθολικού ναού της μονής Χηνολάκου

Ετιμάτο στον Άγιο Στέφανο. Τοποθετείται στον 18° αιώνα. Βρίσκονταν στο εσωτερικό της κωμοπόλεως. Ο καθολικός της Ναός σώζεται ακόμη και σήμερα σε πολύ καλή κατάσταση και λειτουργεί από το 1661 σε τζαμί.

Μοναχός της μονής αυτής υπήρξε ο Άγιος Μεθόδιος ο Ομολογητής και Πατριάρχης της Κωνσταντινουπόλεως ο οποίος στις 19 Φεβρουαρίου 842 μαζί με την αυτοκράτειρα Θεοδώρα αναστήλωσαν τις ιερές εικόνες θέτοντας τέλος στην εικονομαχία.

Μονή Μηδικίου

Η είσοδος της Μονής Μηδικίου όπως διασώζεται μέχρι και σήμερα .Πάνω από τη πορτάρα διακρίνεται η μαρμάρινη πλάκα όπου αναγράφεται το όνομα της μονής

Βρίσκεται στην έξοδο της Τριγλείας, αριστερά του δρόμου που οδηγεί προς τα χωριά Γιαλί-Τσιφλίκι, Βελετλέρ κά. Είναι κτισμένη μέσα σε μια κατάφυτη κοιλάδα μεταξύ του λόφου των «Μικρών Αλωνιών». Τοποθετείται στον 8° αιώνα. Ήταν γνωστή ως «Μονή των Πατέρων». Τη Μονή επισκέφθηκε ο Μιχαήλ Ψελλός. Επειδή δεν έτυχε όμως της υποδοχής που επιθυμούσε, έκανε λογοπαίγνιο με το όνομά της και αποκάλεσε υποτιμητικά τη Μονή Μηδικίου, μικρό μύδι.

Τη Μονή Μηδικίου επισκέφθηκε επίσης ο ποιητής Αλ. Σούτσος, το 1863 μετά την επιστροφή του από το Παρίσι. Από την επίσκεψη και φιλοξενία του Αλ. Σούτσου στη Μονή Μηδικίου σώζεται η παρακάτω ευτράπελη ιστορία.

Τη νύχτα που κατέλυσε στη Μονή ο ποιητής δε μπόρεσε να κοιμηθεί καθόλου γιατί ούρλιαζαν τα τσακάλια. Πήγε λοιπόν στο κελί του ηγουμένου Ιγνατίου και θέλησε να πληροφορηθεί την αιτία για την οποία ούρλιαζαν τα τσακάλια. Εκείνος του απάντησε ότι οι κραυγές των ζώων οφείλονται στην αλλαγή του καιρού την οποία διαισθάνονταν. Ησύχασε ο ποιητής και πήγε για ύπνο.

Αργότερα, όταν βρέθηκε στη Σμύρνη (14 Ιουνίου 1864), συνάντησε τους φίλους του, γιατρούς, ποιητές και δασκάλους. Όταν τους ρώτησε αν ο καιρός την επομένη θα ήταν κατάλληλος ώστε να μπορέσει να ταξιδεύσει στην Αθήνα, εκείνοι δεν ήταν σε θέση να του απαντήσουν με βεβαιότητα. Τότε ο ποιητής τους απάντησε έμμετρα με το παρακάτω σκωπτικό δίστιχο:

«δικηγόροι, ιατροί της Σμύρνης όλης και δάσκαλοι, δεν ξέρετε όσα αυτοί της Τριγλείας οι τσάκαλοι».

Το 2003 συμμετείχα με την οικογένειά μου στην προσκυνηματική εκδρομή που έγινε στην Τρίγλια της Μ. Ασίας. Έτσι μου δόθηκε η ευκαιρία να επισκεφθώ τη Μονή Μηδικίου, όπως και τις άλλες Μονές.

Από το παλιό μοναστηριακό συγκρότημα σώζεται η εξωτερική περίφραξη, η παλιά πορτάρα και πάνω απ’ αυτήν μια μαρμάρινη πλάκα όπου υπάρχει μισοσβησμένο το όνομα του Μοναστηριού. Στ’ αριστερά όπως μπαίνεις σώζεται ένα παλιό μοναστηριακό κτίριο που λειτουργεί ως πτηνοτροφείο. Τα κτίσματα και η γη που καταλαμβάνουν ανήκουν σήμερα σε Τούρκο ιδιώτη.

Moνή Πελεκητής

Ο Ναός της Μονής της Πελεκητής εξωτερικά, όπως διασώζεται σήμερα

Eτιμάτο στον Άγιον Ιωάwην του Θεολόγου. Ιδρύθηκε το 709, επί αυτοκράτορος lουστινιανού Β, άγνωστο από ποιόν. Ήταν κτισμένη πάνω σε βράχο, είχε θαυμάσια θέα τον Κιανόν Κόλπον, την νήσον Βέσβικον, το Αγαθώνιον όρος. Απέχει από την Τριγλεία 5 χιλιόμετρα περίπου. Περιβάλλεται από πανύψηλα δέντρα πλατάνια, πεύκα και λεύκες.

Το εσωτερικό του Ναού της Πελεκητής

Το υγιεινό της κλίμα προσέλκυε, κατά τους βυζαντινούς χρόνους, πλήθος προσκυνητών και ατόμων που έπασχαν από διάφορες ασθένειες. Μονή του Βαθέως Ρύακος ή της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος Χριστού που οι ντόπιοι την αποκαλούσαν «Σωτήρα». Ιδρύθηκε από τον όσιον Βασίλειον Καππαδόκη στην καταγωγή, πιθανώς αρχές του 10ου αιώνα. Βρίσκεται σε περίοπτη θέση και απέχει μια ώρα από τη θάλασσα. Σύμφωνα με τις μαρτυρίες του Μητροπολίτη Λεοντοπόλεως Σωφρονίου Ευστρατιάδη που κατάγονταν από τη Σιγή, δίπλα στην Τρίγλια, η Μονή είχε και Μετόχι αφιερωμένο στον Προφήτη Ηλία κοντά στη θάλασσα, μεταξύ Τριγλείας και Σιγής.

Η οικογένεια Κράνη με τον π. Φ. Σαρηγιαννίδη και τον π. Θ. Σεπετσή μέσα στο ναό της Παντοβασίλισσας μετά τη Θεία Λειτουργία. Αριστερά η κ. Σ. Παπαλεωνίδα

Δέσποινα Παρασκευά-Κράνη
“Ν. Τρίγλια Χαλκιδικής, Ένα ταξίδι μέσα στο Χρόνο και την Ιστορία”
χορηγός – Δήμος Ν. Τρίγλιας

Οπισθόφυλλο του βιβλίου "Νέα Τρίγλια Χαλκιδικής, ένα ταξίδι μέσα στο χρόνο και την ιστορία"
[1] Για τις Ιερές Μονές της Τριγλείας αναφέρομαι εκτενέστερα στην εργασία μου «Τριγλεία της Βιθυνίας, τόπος Οσίων Μαρτύρων κ’ Ομολογητών».

Οι πρώτες Ελληνικές Εκκλησίες της Βοστώνης

Ελληνική Ορθόδοξη Εκκλησία στη Βοστώνη

Το 1890 ένας Σύριος Ορθόδοξος ιερέας, που μιλούσε Ελληνικά, μισθώθηκε για να τελέσει λειτουργία σε μια ενοικιασμένη αίθουσα επί των οδών Kneeland και Washington στο κέντρο του Boston (Βοστώνη). Περίπου 100 Έλληνες ζούσαν τότε στην περιοχή και  η κοινότητα αυτή βοήθησε προσφέροντας μαθήματα γλώσσας Ελληνικών και Αγγλικών.

Το 1899 ο Πατήρ Κ. Παπαγεωργίου (Fr. K. Papageorgiou) λειτούργησε στην ίδια αίθουσα, ακολουθούμενος από το Πατέρα Κ. Παπακωνσταντίνο, τον Πατέρα Παναγιώτη Φιαμπόλη που λειτούργησαν σε ενοικιασμένη αίθουσα επί των οδών Stuart & Tyler το 1901.

Στο Ναό Της Αγίας Τριάδος στο Lowell δημιουργήθηκε η πρώτη οργανωμένος ενορία στη Νέα Αγγλία (New England) το 1900 και ακολούθησε ο Καθεδρικός Ναός της Ενορίας του Boston το 1903. Πρωτοπόροι ιερωμένοι των Καθεδρικών προσπαθειών που άρχισαν το 1899 μεταξύ άλλων ήταν οι:

  • Μ. Αναγνωστόπουλος (M. Anagnos),
  • Γ. Παρμενίδης (J. Parmenidis),
  • Α. Γούναρης (Α. Gounaris),
  • Σ. Σταματέλος (S.Stamatelos),
  • Α. Σταυρόπουλος (A. Stavropoulos),
  • Κ. Ζεβητάς (C. Zevitas),
  • Π. Γκοβόστης (P. Govostis),
  • Γ. Γριμούτης (G. Grimoutes),
  • Γ. Αναστασόπουλος (G. Anastasopoulos),
  • Ε. Α. Σοφοκλής (E. A. Sophocles),
  • Τ. Μ. Ροδοκανάκης (J.M. Rodocanachi),
  • Α. Συνοδινός (A. Synodinos).

Emmanuel (Manny) Paraschos, Ph.D.
Professor and Graduate Program Director
Department of Journalism, Emerson College, 120 Boylston St., Boston, MA USA
Emmanuel_Paraschos@Emerson.edu

The first Greeks of Boston

Μετάφραση από το αγγλικό
με σχετική συγκατάθεση από το συγγραφέα
Ιάκωβος Γαριβάλδης

[vsw id=”_rQtVPpyvbA” source=”youtube” width=”425″ height=”344″ autoplay=”no”]

Βιβλιογραφία

 


Περισσότερο υλικό για τις Ορθόδοξες Εκκλησίες στην περιοχή θα βρείτε στη διασύνδεση αυτή, όπου εκτίθεται το βιβλίο με τίτλο “Ελληνικές Ορθόδοξες Εκκλησίες στη Νέα Αγγλία” που εκδόθηκε από τη Μητρόπολη Βοστώνης.

Α Ρ Θ Ρ Α - Τ Η Σ - Ι Δ Ι Α Σ - Κ Α Τ Η Γ Ο Ρ Ι Α Σ :
  1. Οι Έλληνες στους απελευθερωτικούς αγώνες Αργεντινής
    Καθώς αναφέρει στα χρονικά του ο ιστοριογράφος των ταξιδιών του Κολόμβου, Βαρτολομέ δε Λας Κάσας, οι καραβέλες των εξερευνήσεων είχαν επανδρωθεί από δοκιμασμένους και έμπειρους θαλασσοπόρους όλων των προελεύσεων και κατά συνέπεια και από Έλληνες.
  2. Ο Εμμανουήλ Ε. Παράσχος
    O Δρ Παράσχος έλαβε το διδακτορικό του από το Πανεπιστήμιο του Μισσούρι (Missouri), Σχολή Δημοσιογραφίας το 1975. Η διατριβή του είχε τον τίτλο “National Security and the People’s Right to Know” (Εθνική Ασφάλεια και το Δικαίωμα του Λαού να Γνωρίζει). Έκτοτε έδωσε πολλές διαλέξεις στην Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής και δίδαξε στο Πανεπιστήμιο του Μισσούρι, Σχολή Δημοσιογραφίας και στο Πανεπιστήμιου του Αρκάνσας στο Little Rock, όπου διηύθυνε και το Τμήμα Δημοσιογραφίας.
  3. Οι πρώτες Ελληνικές Εκκλησίες της Βοστώνης
    Το 1899 ο Πατήρ Κ. Παπαγεωργίου (Fr. K. Papageorgiou) λειτούργησε στην ίδια αίθουσα, ακολουθούμενος από το Πατέρα Κ. Παπακωνσταντίνο, τον Πατέρα Παναγιώτη Φιαμπόλη που λειτούργησαν σε ενοικιασμένη αίθουσα επί των οδών Stuart & Tyler το 1901. Στο Ναό Της Αγίας Τριάδος στο Lowell δημιουργήθηκε η πρώτη οργανωμένος ενορία στη Νέα Αγγλία (New England) το 1900 και ακολούθησε ο Καθεδρικός Ναός της Ενορίας του Boston το 1903.

Ε.Ο.Κ.Μ.Β. “Ευαγγελισμός της Θεοτόκου”

Ο Ιερός Ναός του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου της Ελληνικής Ορθόδοξης Κοινότητας Μελβούρνης είναι μια από τις παλαιότερες εκκλησίες της Μελβούρνης και η δεύτερη ελληνορθόδοξη εκκλησία που ιδρύθηκε στην Αυστραλία, μετά την Αγία Τριάδα του Σίδνεϊ.

Στο «Α’ Βιβλίο Πρακτικών της Κοινότητας» αναφέρονται λεπτομερή στοιχεία για τις προσπάθειες που κατέβαλαν τα τότε μέλη της Κοινότητας όσον αφορά στη συγκέντρωση των απαιτούμενων κεφαλαίων για την αγορά του οικοπέδου στο Εast Melbourne, την οικοδόμηση και τον εξοπλισμό του ναού. Σχετικά δημοσιεύματα για τη σημαντική αυτή κίνηση των Ελλήνων της Μελβούρνης υπάρχουν και στην αγγλόφωνη εφημερίδα «Argus».

Αρχικά η εκκλησία λειτουργούσε σε σχολική αίθουσα (ή «δωμάτιο» όπως αποκαλείται στο Α’ Βιβλίο Πρακτικών) που νοίκιαζε η Κοινότητα στο Chalmers Church Hall, Gipps St, East Μelbourne. O πρώτος επίσημος ιερέας ήταν ο π. Αθανάσιος Καντόπουλος, ο οποίος αφίχθη στη Μελβούρνη μαζί με την οικογένειά του, στις 22 Ιουνίου 1898, ύστερα από αίτημα της Κοινότητας προς το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων. Σημειώνεται ότι πριν τον Καντόπουλο λειτούργησε στον ίδιο χώρο για την Κοινότητα ο ιερέας Δωρόθεος «Σάμιος» Μπακαλιάρος, ο οποίο αφίχθη στη Μελβούρνη τον Αύγουστο το 1897 και τέλεσε την πρώτη Θεία Λειτουργία στις 22 Αυγούστου 1897 (Ημερομηνία η οποία θεωρείται σήμερα ως ημέρα ίδρυσης της ΕΟΚΜΒ). Παρέμεινε στη Μελβούρνη μέχρι το Νοέμβριο του 1897 και στη συνέχεια μετέβη στο Σίδνεϋ όπου συνέχισε να προσφέρει τις υπηρεσίες του στους εκεί Ελληνορθόδοξους χριστιανούς.

Σημαντικό ρόλο στις προσπάθειες για την ανέγερση της πρώτης Ελληνορθόδοξης εκκλησίας της Μελβούρνης, έπαιξαν τρία βασικά μέλη της «Επιτροπής Εκκλησίας», οι: Γρηγόριος Ματορίκος, Αντώνιος Λεκατσάς και Αλέξανδρος Μανιάκης. Η Επιτροπή συστήθηκε στη Γενική Συνέλευση της 7ης Μαρτίου 1898, που έγινε στο κατάστημα του Γ. Ματορίκου και αποτελείτο από οχτώ μέλη. Πρώτη δουλειά τους ήταν να επικοινωνήσουν με το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων και να ζητήσουν να σταλεί στην Αυστραλία ιερέας για την εκκλησία.

Στο «Α’ Βιβλίο Πρακτικών της Κοινότητας» (σ. 19) αναφέρεται χαρακτηριστικά ότι, μετά την άφιξη του ιερέα Αθ. Καντόπουλου στη Μελβούρνη, πολλοί λίγοι από τους «επιτρόπους» συμμετείχαν στις συνεδριάσεις, εκτός από τους ανωτέρω τρεις, στους οποίους, όπως τονίζεται, οφείλεται και η επόμενη δράση της εκκλησίας. «Η της εκκλησίας όθεν επόμενος δράσις εις τους τρεις αυτούς χρεωστείται δια της πιστής και επιμόνου εκτελέσεως των καθηκόντων των,» σημειώνεται.

Το θέμα αγοράς οικοπέδου και η ανέγερση ναού, συζητήθηκε και αποφασίσθηκε στην Α’ Γενική Συνέλευση της Κοινότητας που πραγματοποιήθηκε στις 11 Σεπτεμβρίου του 1898, στις 3.45 το απόγευμα, στο «δωμάτιο» του Chalmers Church Hall που χρησιμοποιείτο ως εκκλησία. Στη συνέλευση αυτή αποφασίσθηκε επίσης και η διενέργεια εράνου για τη συγκέντρωση των χρημάτων που απαιτούνταν για την αγορά του οικοπέδου.

Στα πρακτικά της συνέλευσης αναφέρεται ότι:

«Απεφασίσθη ομοφώνως όπως: Πρώτον: Αγορασθή κατάλληλον οικόπεδον. Δεύτερον: Αν τούτο επιτευχθεί και κτισθεί εκκλησία, αύτη να τεθεί υπό την προστασίαν της ελευθέρας γωνίας του Ελληνικού Εθνους.»

Σημειώνεται επίσης ότι 15 από τα μέλη της Κοινότητας που συμμετείχαν στη Συνέλευση, προσφέρθηκαν να δώσουν διάφορα χρηματικά ποσά, έτσι ώστε να συκεντρωθεί το απαιτούμενο κεφάλαιο για την αγορά οικοπέδου. Πρόκειται για τους:

Γρηγόριο Ματορίκο (προσέφερε 12 λίρες)
Αντώνιο Λεκατσά (10 λίρες)
Γεώργιο Λεκατσά (10 λίρες)
Νικόλαο Γαβρίλη (10 λίρες)
Αλέξανδρο Μανιάκη (12 λίρες)
Ευστράτιο Ανδρουλάκη (10 λίρες)
Διονύσιο Μαυροκέφαλο (10 λίρες)
Κωνσταντίνο Μπαλατζίκος Ραυτόπουλο (10 λίρες)
Διονύσιο Κουβαρά (5 λίρες)
Διονύσιο Ραυτόπουλο (5 λίρες)
Θεόδωρος Βλασόπουλο (7 λίρες)
Σπυρίδων Λεκατσά (5 λίρες)
Παναγιώτης Λεκατσάς (3 λίρες)
Νικόλαος Αθανασιάδης (3 λίρες)
Παναγιώτης Παπαδόπουλος (2 λίρες)

Στα τέλη του Ιουλίου του 1899, η Επιτροπή βρήκε «κατάλληλον γήπεδον», στη γωνία των οδών Victoria Parade και Lansdowne St, στο Εast Melbourne, «διαστάσεων 53 ποδών από το μέρος της Lansdowne St επί 89,5 ποδών από το μέρος της Victoria Parade». To οικόπεδο αυτό, το αγόρασαν τα τρία μέλη της Επιτροπής, «εις λίαν συγκαταβατικήν τιμήν», έναντι του ποσού των 600 λιρών. «Προς πληρωμήν και εξασφάλισην του οικοπέδου αυτού, οι τρεις επίτροποι προκατέβαλον εξ ιδίων των κεφαλαίων, δάνειον 480 λιρών (ή 160 λίρες έκαστος) προς 5% το έτος τόκον και συν των 125 λιρών (εις την τράπεζαν), προϊόν ετησίων συνεισφορών του έτους 1898, επλήρωσαν την αξίαν του γηπέδου εξασφαλίσαντες αυτό δια την οικοδομήν Ελληνικής Ορθοδόξου Εκκλησίας,» αναφέρεται χαρακτηριστικά στη σ. 21 του Α’ Βιβλίου των Πρακτικών της Κοινότητας.

Ευαγγελισμός της Θεοτόκου στη Μελβούρνη - άποψη του εσωτερικού

Μετά την αγορά όλα φαίνονταν να εξελίσσονται ομαλά στην Κοινότητα, ως το Δεκέμβριο του 1900, όταν οι ιδιοκτήτες του «δωματίου» του Chalmers Church Hall, που χρησιμοποιούσε η Κοινότητα ως εκκλησία από τις αρχές του Αυγούστου 1897, ζήτησαν τη διακοπή του ενοικίου γιατί το χρειάσθηκαν, με αποτέλεσμα η Κοινότητα να υποχρεωθεί να αναζητήσει και ενοικιάσει άλλη αίθουσα στο Victoria Chapel, στο Grey St., East Melbourne.

Στις 8 Ιανουαρίου του 1900, οι τρεις Επίτροποι και ο ιερέας Αθ. Καντόπουλος κάλεσαν τα μέλη στη Β’ Γενική Συνέλευση της Κοινότητας. Η επιστολή που έστειλαν στο κάθε μέλος προσωπικά έχει ως ακολούθως:

 

«Εν Μελβούρνη

Τη 27/8 Ιανουαρίου 1900

Αξιότιμε Κύριε,

Τη θεία συνάρσει και ευδοκία απεφασίσαμεν όπως ανιδρυθεί θείος και Ιερός Ναός εν τη μεγαλουπόλει μας ταύτη και ως εκ τούτου πλειροφορώμεν τη υμετέρα ευγενεία ότι την ερχομένην Κυριακήν 2/14 Ιανουαρίου μετά την θείαν λειτουργίαν εν τη εκκλησία γενήσεται η μεγάλη συνεισφορά προς οικοδομήν.

Εχομεν προ οφθαλμών ότι τον προς ανύψωσιν του γοήτρου του Ελληνισμού αίσθημα υμών εν τοιούτοις ευεργετικοίς και φιλανθρωπικοίς σκοποίς δεν θέλει ψυχρανθή πολλώ δε μάλλον, όταν το έργον τούτο τυγχάνει αυτό καθ’ εαυτό ιερόν και σωτήριον, και προκαλεί δια του τοιούτον αυτού χαρακτήρος την ευμενή διάθεσιν υμών των αξιούντων ότι φέρουσι το βαρυσήμαντον όνομα του Χριστιανού και δη Ορθοδόξου.

Υπό τοιαύτης ορμώμενοι σκέψεως λαμβάνομεν την τόλμην, όπως αποτανθώμεν μετά θάρρους εις την υμετέραν πολύτιμον γενναιοδωρίαν και παρακαλέσωμεν αυτήν, όπως εν τω ιερώ και θεοφιλεί τούτω έργω δείξη τρανά τεκμήρια της εις το αγαθοποιείν ιδιαζούσης και ελευθέρας αυτής προαιρέσεως.

Τοιούτον τι πράττουσει δέον όπως ή βέβαιος, ότι ου τοις ανθρώποις αλλά τω θεώ αποδίδει την χάριν και ευχαριστίαν, ανθ’ όσων παρ’ αυτού πλουσίως εκομίσατο.

Ευελπιστώντες ότι η παράκλησις ημών ευμενώς εισακουσθήσεται και εκφράζοντες τας θερμάς ημών ευχαριστίας εκ των προτέρων, διατελούμεν μετ’ άκρου σεβασμού και υπολήψεως.»
(Α’ Βιβλίο Πρακτικών σ.22-23)

Από τον έρανο που έγινε στη Συνέλευση της 14ης Ιανουαρίου 1900, συγκεντρώθηκε το ποσό των $257 λιρών.

Ο θεμέλιος λίθος για την ανέγερση του ιερού ναού «Ο Ευαγγελισμός της Θεοτόκου» τέθηκε στις 19 Δεκεμβρίου 1900, εορτήν του Αγίου Νικολάου με το παλαιό ημερολόγιο.

Χαρακτηριστική είναι η λεπτομερής περιγραφή που γίνεται για την εκδήλωση αυτή στο Α’ Βιβλίο Πρακτικών (σ. 26-27):

«Ο Ιερεύς Αθανάσιος Καντόπουλος ηγίασε το μέρος τας 30/12 Δεκεμβρίου 1900 ημέραν Κυριακή, πριν οι εργάται βάλουσι χέρι επί του εδάφους, τας δε 6/19 Δεκεμβρίου ως άνω σημειούτε ετέθη ο θεμέλιος λίθος παρά του Ιερέως παρόντων των προσκεκλημένων, ως ακολούθως:

  • (Του Κυβερνήτου αδιαθετούντος) Η συζυγός του, θυγάτηρ του και υπασπιστής του
  • Ο Δήμαρχος της πόλεως και ο πρώην δήμαρχος
  • Ολοι οι Πρόξενοι των Ευρωπαϊκών Κρατών
  • Πολλοί σημαίνοντες πολίται και μέγα μέρος της Ελληνικής και Συρίου Κοινότητος.

Ο ιερεύς Αθανάσιος Καντόπουλος, απηύθυνε κατάλληλον λόγον ελληνιστί…»

Ο λόγος του είχε μεταφραστεί και στα Αγγλικά και μοιράστηκε στους παρευρισκόμενους. Στα Αγγλικά μίλησε και ο Δήμαρχος της Μελβούρνης Samuel Gillott, ενώ χαιρετισμό απηύθυνε ο πρόξενος της Ρωσίας.

Κατά τη διάρκεια της τελετής συγκεντρώθηκαν συνολικά 155 λίρες για την ανέγερση του ναού.

Προς τα τέλη του 1900 η Επιτροπή έθεσε σε «συναγωνισμό» την εκπόνηση των σχεδίων του ναού και τελικά προσελήφθη η εταιρεία «Ιnskip and Butler» για να τα προετοιμάσει.

Στις 23 Ιανουαρίου 1901 με ανακοίνωσή της στην εφημερίδα “Argus”, η αρχιτεκτονική εταιρεία «Ιnskip and Butler», έθεσε σε μειοδοσία την οικοδόμηση του πρώτου μέρους του Ιερού Ναού «άνευ του Προναού», του θόλου και της με «σιμέντο καλοπίσεως του εξωτερικού μέρους». Τελικά το έργο ανατέθηκε στην εταιρεία «Ν. Longstaff», έναντι του ποσού των 816 λιρών.

Η εφημερίδα Argus, στην έκδοση του Σαββάτου 22 Ιουνίου 1901 αναφέρει ότι τα επίσημα θυρανοίξια του Ιερού Ναού του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου επρόκειτο να γίνουν την επομένη ημέρα, Κυριακή 23 Ιουνίου. Η εφημερίδα σημειώνει επίσης ότι για την ολοκλήρωση των έργων απαιτείτο αρκετός καιρός ακόμα ίσως και χρόνια.

Χαρακτηριστικό είναι ότι σύμφωνα με το Μητρώο γάμων που έγιναν στον «Ευαγγελισμό της Θεοτόκου», ο 6ος κατά σειρά γάμος έγινε από τον ιερέα Αθ. Καντόπουλο στις 19 Ιουνίου, τρεις ημέρες δηλαδή, πριν την επίσημη λειτουργία του ναού. Πρόκειται για το γάμο του Δημήτρη Ιωάννου Παξινού με την Sarah Ann Herring (Ληξιαρχική Πράξη 3988). Αυτό σημαίνει ότι οι προηγούμενοι πέντε γάμοι θα πρέπει να έγιναν σε κατοικίες ή άλλους χώρους, όπως στις ενοικιαζόμενες αίθουσες στο Chalmers Church Hall ή στο Victoria Chapel

Αν και στα πρακτικά της Κοινότητας δεν γίνονται σχετικές αναφορές, δημοσιεύματα των εφημερίδων «Argus» (1/9/1902) και «Sydney Morning Ηerald» (12/1/1903), αναφέρονται στα προβλήματα που δημιουργήθηκαν στην ομαλή λειτουργία της εκκλησίας με την υπόθεση του ιερέα Αθ. Καντόπουλου και με το θέμα της εκκλησιαστικής αρχής, στην οποία θα ανήκε η εκκλησία.

Η εφημερίδα «Sydney Morning Ηerald» αναφέρει ότι για μερικούς μήνες η Ελληνορθόδοξη Εκκλησία του East Μelbourne δεν λειτουργούσε, λόγω των διαφορών που είχαν προκύψει σε ποια εκκλησιαστική αρχή θα ανήκε, δηλαδή στη Σύνοδο των Αθηνών ή στο Πατριαρχείο των Ιεροσολύμων που υποστήριζε ο π. Καντόπουλος και η μειοψηφία των πιστών.

«Ο ιερέας (π. Καντόπουλος) δεν έχει λειτουργήσει για καιρό» στην εκκλησία, αναφέρει η εφημερίδα στο σχετικό άρθρο της, προσθέτοντας ότι ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών σε τηλεγράφημά του προς την Κοινότητα ανακοινώνει ότι «έχει διοριστεί νέος ιερέας για τη Μελβούρνη και πρόκειται να αφιχθεί σύντομα».

Τελικά τον Αύγουστο του 1903, ιερατικώς προϊστάμενος ανέλαβε ο αρχιμανδρίτης Νίκανδρος Μπετίνης, που ανήκε στην Ιερά Σύνοδο Αθηνών και η καταγωγή του ήταν από τη Ζάκυνθο.

Ο ιερός ναός του «Ευαγγελισμού της Θεοτόκου» είναι το πιο σημαντικό θρησκευτικό και ιστορικό μνημείο όχι μόνο για την Κοινότητά μας, αλλά και για τον Ελληνισμό της Αυστραλίας γενικότερα. Ερευνώντας την ιστορία του αποκαλύπτονται εντυπωσιακές λεπτομέρειες για τη ζωή των πρώτων Ελλήνων στη Μελβούρνη, καθώς η Κοινότητα και η Εκκλησία να αποτελούσαν το επίκεντρο των κοινωνικών και θρησκευτικών τους δραστηριοτήτων.

Διεύθυνση ναού: 186 Victoria Pde, East Melbourne, Vic, 3002
Τηλέφωνο: +61 3 9662 1362
Ιερέας: π. Μηνάς Δημητρόπουλος
Πανήγυρις Ιερού Ναού την 25 Μαρτίου

Άρθρο των Κώστα Μάρκου και Σταύρου Μεσσήνη

– Πηγή: Α’ Βιβλίο Πρακτικών της Ελληνικής Ορθόδοξης Κοινότητας Μελβούρνης και Βικτώριας και οι εφημερίδες «Argus» και «Sydney Morning Herald».

Η Εκκλησία των Δώδεκα Αποστόλων

Αποστολή

Η εκκλησία των Δώδεκα Αποστόλων…
ή του Τιμίου Προδρόμου…
ή του Νικηφόρου Φωκά

Βρίσκεται στην περιοχή του Τσαβουσίν  και λαξεύτηκε δίπλα στον μεγάλο περιστερώνα το έτος 963 από τον αυτοκράτορα  Νικηφόρο Φωκά.  Μονόκλιτη, με μια πανύψηλη θολοδομημένη οροφή   διαθέτει μια σειρά από λαϊκότροπες  αγιογραφίες  που απεικονίζουν τον βίο του Χριστού σε αφηγηματικές συνέχειες…

Κωσταντίνος Νίγδελης


Α Ρ Θ Ρ Α - Τ Η Σ - Ι Δ Ι Α Σ - Κ Α Τ Η Γ Ο Ρ Ι Α Σ :
  1. Η Σωτηρία του Έθνους 1453
    Η πρώτη δημόσια συνεδρίαση της Φερράρα πραγματοποιήθηκε στις 10 Γενάρη του 1438 για να κηρύξει επίσημα και τη μεταφορά της συνόδου από την Βασιλεία στη Φερράρα και να ακυρώσει τις αποφάσεις των διαβουλεύσεων...
  2. Παναγία Σουμελά
    Σύμφωνα με την παράδοση, ιδρύθηκε το 386 από τους μοναχούς Βαρνάβα και Σωφρόνιο στο χώρο, όπου βρέθηκε η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας, ζωγραφισμένη από το χέρι του ευαγγελιστή Λουκά. Χτισμένη σε γιγαντιαίο βράχο της δασωμένης κοιλάδας του όρους Μελά, η μονή της Παναγίας Σουμελά παρέμεινε μέσα στους αιώνες κέντρο του χριστιανισμού και της καλλιέργειας των γραμμάτων.
  3. Άγιος Ευγένιος, ο Τραπεζούντιος
    Στα τέλη του 3ου αιώνα μ.Χ., μία εποχή, όπου ο χριστιανισμός εμφανίστηκε κι άρχισε να εξαπλώνεται στην ευρύτερη περιοχή του Πόντου υπό την αυτοκρατορία των Διοκλητιανου και Μαξιμιανού, ο Άγιος Ευγένιος έζησε και μαρτύρησε στην Τραπεζούντα. Σε μία περίοδο σκληρών, ίσως και των σκληροτέρων, διωγμών απέναντι στους Χριστιανούς, όταν οι έπαρχοι της Καππαδοκίας και Αρμενίας, Λυσίας και Αγρικόλαος, έκαναν πράξη το απάνθρωπο διάταγμα να θανατώνουν κάθε πιστό της νέας θρησκείας, ο Άγιος Ευγένιος έζησε και μαρτύρησε...
  4. Η Εκκλησία των Δώδεκα Αποστόλων
    Βρίσκεται στην περιοχή του Τσαβουσίν και λαξεύτηκε δίπλα στον μεγάλο περιστερώνα το έτος 963 από τον αυτοκράτορα Νικηφόρο Φωκά.
  5. Η Εκκλησία της Αγίας Αικατερίνης
    Βρίσκεται στη βόρεια πλευρά και είναι ένα μικρό λαξεμένο μικρό εκκλησάκι αφιερωμένο στην αγία Αικατερίνη…
  6. Η Εκκλησία του Μήλου
    Η εκκλησία του Μήλου… Elmali Kilise… ή του Αρχαγγέλου Μιχαήλ Βρίσκεται στη νότια πλευρά του Κοράματος και είναι μια μικρή τετρακίονη σταυρόσχημη λαξευ
  7. Η εκκλησία των Σανδάλων
    Η εκκλησία των Σανδάλων… Carikli Kilise… ή του Τιμίου Σταυρού Μια από τις ωραιότερες λαξευτές εκκλησιές της κοιλάδας του Κοράματος  του 12ουαιώνα  στο
  8. Η Εκκλησία των Όφεων
    Μακρόστενη μονόκλιτη εκκλησιά του 11ου αιώνα σε σχήμα ορθογωνίου παραλληλόγραμμου, καμαρολάξευτη με αξιόλογες τοιχογραφίες μεταξύ των οποίων αυτές του αγίου Ονήσιμου …
  9. Η Εκκλησία των Στεφάνων
    Υπέροχο βυζαντινό μνημείο του 10ου αιώνα το οποίο απετέλεσε το καθολικό ενός μεγάλου μοναστικού συγκροτήματος …
  10. Σκοτεινή εκκλησιά
    Αριστούργημα της λαξευμένης ναοδομικής αρχιτεκτονικής σε συνδυασμό με μια εκπληκτική εικονογράφηση του βράχου….
  11. Η Αγία Βαρβάρα
    Μικρή σταυρόσχημη εγγεγραμμένη λαξευτή εκκλησιά του 8ου αιώνα με πλούσια διακόσμηση και ζωγραφική λαϊκής τέχνης,

Η Εκκλησία της Αγίας Αικατερίνης

Αγία Αικατερίνη

Η εκκλησία της Αγίας Αικατερίνης…
Azize Kaerina Kilise

Βρίσκεται στη βόρεια πλευρά  και είναι ένα μικρό λαξεμένο μικρό εκκλησάκι αφιερωμένο στην αγία Αικατερίνη… Το πλέον αξιοπρόσεκτο, εκτός από τις  σημαντικές αγιογραφίες, είναι η είσοδος  του ναού που είναι διακοσμημένος και καλλωπισμένος με ανάγλυφους σταυρούς μέσα σε λαξεμένες κυκλικές εσοχές.

σχεδιο1
σχεδιο1

 panagia-me-hristo

Κώστας Νίγδελης


Α Ρ Θ Ρ Α - Τ Η Σ - Ι Δ Ι Α Σ - Κ Α Τ Η Γ Ο Ρ Ι Α Σ :
  1. Η Σωτηρία του Έθνους 1453
    Η πρώτη δημόσια συνεδρίαση της Φερράρα πραγματοποιήθηκε στις 10 Γενάρη του 1438 για να κηρύξει επίσημα και τη μεταφορά της συνόδου από την Βασιλεία στη Φερράρα και να ακυρώσει τις αποφάσεις των διαβουλεύσεων...
  2. Παναγία Σουμελά
    Σύμφωνα με την παράδοση, ιδρύθηκε το 386 από τους μοναχούς Βαρνάβα και Σωφρόνιο στο χώρο, όπου βρέθηκε η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας, ζωγραφισμένη από το χέρι του ευαγγελιστή Λουκά. Χτισμένη σε γιγαντιαίο βράχο της δασωμένης κοιλάδας του όρους Μελά, η μονή της Παναγίας Σουμελά παρέμεινε μέσα στους αιώνες κέντρο του χριστιανισμού και της καλλιέργειας των γραμμάτων.
  3. Άγιος Ευγένιος, ο Τραπεζούντιος
    Στα τέλη του 3ου αιώνα μ.Χ., μία εποχή, όπου ο χριστιανισμός εμφανίστηκε κι άρχισε να εξαπλώνεται στην ευρύτερη περιοχή του Πόντου υπό την αυτοκρατορία των Διοκλητιανου και Μαξιμιανού, ο Άγιος Ευγένιος έζησε και μαρτύρησε στην Τραπεζούντα. Σε μία περίοδο σκληρών, ίσως και των σκληροτέρων, διωγμών απέναντι στους Χριστιανούς, όταν οι έπαρχοι της Καππαδοκίας και Αρμενίας, Λυσίας και Αγρικόλαος, έκαναν πράξη το απάνθρωπο διάταγμα να θανατώνουν κάθε πιστό της νέας θρησκείας, ο Άγιος Ευγένιος έζησε και μαρτύρησε...
  4. Η Εκκλησία των Δώδεκα Αποστόλων
    Βρίσκεται στην περιοχή του Τσαβουσίν και λαξεύτηκε δίπλα στον μεγάλο περιστερώνα το έτος 963 από τον αυτοκράτορα Νικηφόρο Φωκά.
  5. Η Εκκλησία της Αγίας Αικατερίνης
    Βρίσκεται στη βόρεια πλευρά και είναι ένα μικρό λαξεμένο μικρό εκκλησάκι αφιερωμένο στην αγία Αικατερίνη…
  6. Η Εκκλησία του Μήλου
    Η εκκλησία του Μήλου… Elmali Kilise… ή του Αρχαγγέλου Μιχαήλ Βρίσκεται στη νότια πλευρά του Κοράματος και είναι μια μικρή τετρακίονη σταυρόσχημη λαξευ
  7. Η εκκλησία των Σανδάλων
    Η εκκλησία των Σανδάλων… Carikli Kilise… ή του Τιμίου Σταυρού Μια από τις ωραιότερες λαξευτές εκκλησιές της κοιλάδας του Κοράματος  του 12ουαιώνα  στο
  8. Η Εκκλησία των Όφεων
    Μακρόστενη μονόκλιτη εκκλησιά του 11ου αιώνα σε σχήμα ορθογωνίου παραλληλόγραμμου, καμαρολάξευτη με αξιόλογες τοιχογραφίες μεταξύ των οποίων αυτές του αγίου Ονήσιμου …
  9. Η Εκκλησία των Στεφάνων
    Υπέροχο βυζαντινό μνημείο του 10ου αιώνα το οποίο απετέλεσε το καθολικό ενός μεγάλου μοναστικού συγκροτήματος …
  10. Σκοτεινή εκκλησιά
    Αριστούργημα της λαξευμένης ναοδομικής αρχιτεκτονικής σε συνδυασμό με μια εκπληκτική εικονογράφηση του βράχου….
  11. Η Αγία Βαρβάρα
    Μικρή σταυρόσχημη εγγεγραμμένη λαξευτή εκκλησιά του 8ου αιώνα με πλούσια διακόσμηση και ζωγραφική λαϊκής τέχνης,

Η Εκκλησία του Μήλου

εκκλησία Μήλου

Μήλου

Η εκκλησία του Μήλου…
Elmali Kilise…
ή του Αρχαγγέλου Μιχαήλ

Βρίσκεται στη νότια πλευρά του Κοράματος και είναι μια μικρή τετρακίονη σταυρόσχημη λαξευτή εκκλησία του 9ου αιώνα με αριστουργηματικές τοιχογραφίες όπως: του Αρχαγγέλου Μιχαήλ, που λένε πως κρατά ένα μήλο… του Χριστού Παντοκράτορος, του «ελκόμενου Ιησού», της Σταύρωσης, του Μυστικού Δείπνου….

Κώστας Νίγδελης

 


Α Ρ Θ Ρ Α - Τ Η Σ - Ι Δ Ι Α Σ - Κ Α Τ Η Γ Ο Ρ Ι Α Σ :
  1. Η Σωτηρία του Έθνους 1453
    Η πρώτη δημόσια συνεδρίαση της Φερράρα πραγματοποιήθηκε στις 10 Γενάρη του 1438 για να κηρύξει επίσημα και τη μεταφορά της συνόδου από την Βασιλεία στη Φερράρα και να ακυρώσει τις αποφάσεις των διαβουλεύσεων...
  2. Παναγία Σουμελά
    Σύμφωνα με την παράδοση, ιδρύθηκε το 386 από τους μοναχούς Βαρνάβα και Σωφρόνιο στο χώρο, όπου βρέθηκε η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας, ζωγραφισμένη από το χέρι του ευαγγελιστή Λουκά. Χτισμένη σε γιγαντιαίο βράχο της δασωμένης κοιλάδας του όρους Μελά, η μονή της Παναγίας Σουμελά παρέμεινε μέσα στους αιώνες κέντρο του χριστιανισμού και της καλλιέργειας των γραμμάτων.
  3. Άγιος Ευγένιος, ο Τραπεζούντιος
    Στα τέλη του 3ου αιώνα μ.Χ., μία εποχή, όπου ο χριστιανισμός εμφανίστηκε κι άρχισε να εξαπλώνεται στην ευρύτερη περιοχή του Πόντου υπό την αυτοκρατορία των Διοκλητιανου και Μαξιμιανού, ο Άγιος Ευγένιος έζησε και μαρτύρησε στην Τραπεζούντα. Σε μία περίοδο σκληρών, ίσως και των σκληροτέρων, διωγμών απέναντι στους Χριστιανούς, όταν οι έπαρχοι της Καππαδοκίας και Αρμενίας, Λυσίας και Αγρικόλαος, έκαναν πράξη το απάνθρωπο διάταγμα να θανατώνουν κάθε πιστό της νέας θρησκείας, ο Άγιος Ευγένιος έζησε και μαρτύρησε...
  4. Η Εκκλησία των Δώδεκα Αποστόλων
    Βρίσκεται στην περιοχή του Τσαβουσίν και λαξεύτηκε δίπλα στον μεγάλο περιστερώνα το έτος 963 από τον αυτοκράτορα Νικηφόρο Φωκά.
  5. Η Εκκλησία της Αγίας Αικατερίνης
    Βρίσκεται στη βόρεια πλευρά και είναι ένα μικρό λαξεμένο μικρό εκκλησάκι αφιερωμένο στην αγία Αικατερίνη…
  6. Η Εκκλησία του Μήλου
    Η εκκλησία του Μήλου… Elmali Kilise… ή του Αρχαγγέλου Μιχαήλ Βρίσκεται στη νότια πλευρά του Κοράματος και είναι μια μικρή τετρακίονη σταυρόσχημη λαξευ
  7. Η εκκλησία των Σανδάλων
    Η εκκλησία των Σανδάλων… Carikli Kilise… ή του Τιμίου Σταυρού Μια από τις ωραιότερες λαξευτές εκκλησιές της κοιλάδας του Κοράματος  του 12ουαιώνα  στο
  8. Η Εκκλησία των Όφεων
    Μακρόστενη μονόκλιτη εκκλησιά του 11ου αιώνα σε σχήμα ορθογωνίου παραλληλόγραμμου, καμαρολάξευτη με αξιόλογες τοιχογραφίες μεταξύ των οποίων αυτές του αγίου Ονήσιμου …
  9. Η Εκκλησία των Στεφάνων
    Υπέροχο βυζαντινό μνημείο του 10ου αιώνα το οποίο απετέλεσε το καθολικό ενός μεγάλου μοναστικού συγκροτήματος …
  10. Σκοτεινή εκκλησιά
    Αριστούργημα της λαξευμένης ναοδομικής αρχιτεκτονικής σε συνδυασμό με μια εκπληκτική εικονογράφηση του βράχου….
  11. Η Αγία Βαρβάρα
    Μικρή σταυρόσχημη εγγεγραμμένη λαξευτή εκκλησιά του 8ου αιώνα με πλούσια διακόσμηση και ζωγραφική λαϊκής τέχνης,