Κολλεγιο ΑΝΑΤΟΛΙΑ

Το Ανατόλια στην Τουρκία
Το Ανατόλια στην Τουρκία 1919

Το κολλέγιο ΑΝΑΤΟΛΙΑ Ιδρύθηκε το 1886 από Αμερικανούς ιεραπόστολους στη Μερζιφούντα του Πόντου με τον Charles Tracy ως πρώτο πρόεδρό του και με οικότροφους μαθητές, ελληνικής και αρμενικής καταγωγής από  διάφορα μέρη… και με διδακτικό προσωπικό Έλληνες, Αρμενίους και Αμερικανούς. Το 1920 οι εγκαταστάσεις του Κολλεγίου περιλαμβάνουν περισσότερα από 40 κτίρια, χτισμένα σύμφωνα με την αρχιτεκτονική της Νέας Αγγλίας. Την ίδια χρονολογία οι εγγεγραμμένοι μαθητές φτάνουν τους 218 με ίσο αριθμό μαθητριών στο Παρθεναγωγείο.

Το Ανατόλια συμπεριλάμβανε εκτός από το Κολεγιακό πρόγραμμα, Γυμνάσια για αγόρια και κορίτσια, θεολογικό Ιεροδιδασκαλείο, Νηπιαγωγείο καθώς επίσης Σχολή για κουφούς, Ορφανοτροφείο για 2.000 ορφανά, καθώς και ένα από τα μεγαλύτερα νοσοκομεία της ευρύτερης περιοχής.

Anatolia_stin_Tourkia3Το 1921 οι Τούρκοι εκτελούν τους ηγέτες των μαθητών και τον καθηγητή-σύμβουλο του κλαμπ «Πόντος», μιας λέσχης που ενδιαφέρεται για την ελληνική γραμματεία. Η τουρκική κυβέρνηση διατάσσει το κλείσιμο του Κολλεγίου Ανατόλια. Ο αριθμός των αποφοίτων του Σχολείου από το 1886 φτάνει τους 2.425.

Μετά τη μικρασιατική καταστροφή και ύστερα από πρόσκληση του Ελευθέριου Βενιζέλου, το Ανατόλια ξανανοίγει τις πύλες του το 1924 στη Θεσσαλονίκη, σε νοικιασμένες εγκαταστάσεις στην περιοχή Χαριλάου με 13 μαθητές, οι περισσότεροι από τους οποίους ήταν πρόσφυγες. Οι εγγραφές φτάνουν σύντομα τις 157… και το 1934 μετακομίζει σε νεόκτιστες εγκαταστάσεις έξω από την πόλη κοντά στο τότε χωριό της Πυλαίας, στους πρόποδες του όρους Χορτιάτη.

Το 1944-1945 οι βρετανικές δυνάμεις καταλαμβάνουν τις εγκαταστάσεις του Κολλεγίου.Το 1945, με το τέλος του πολέμου το Ανατόλια επαναλειτουργεί, ενώ προχωρούν οι επισκευές των εγκαταστάσεών του. Το Παρθεναγωγείο θα βρει προσωρινά στέγη στις εγκαταστάσεις του Ανατόλια, μετά την καταστροφή του κτιρίου του στην οδό Αλλατίνη από φωτιά.

Anatolia_College_in_Merzifon_overviewΤο 1949 οι τελευταίες βρετανικές δυνάμεις αποχωρούν από τις εγκαταστάσεις του Σχολείου, ενώ το 1950 ανεγείρονται τα κτίρια του Παρθεναγωγίου.

Το 1974 ο Dr. William McGrew αναλαμβάνει τα καθήκοντα του Προέδρου, ενώ φτάνουν στο Σχολείο 26 υπότροφοι μαθητές από την Κύπρο μετά την τουρκική εισβολή στο νησί.

Το 1981 ιδρύεται το Αμερικανικό Κολλέγιο της Θεσσαλονίκης (ACT), για να προσφέρει μετα-δευτεροβάθμια εκπαίδευση στη Διοίκηση Επιχειρήσεων και τις Θεωρητικές Επιστήμες.

Το 1981 το Κολλέγιο Ανατόλια γιορτάζει τα 100 χρόνια λειτουργίας του.

Anatolia_me_fylakaΠιο πρόσφατο ιστορικό:

1999: Αναλαμβάνει πρόεδρος ο Richard Jackson.
2002: Εγκαινιάζεταιη βιβλιοθήκη του ACT, Bissell Library. Ξεκινάει εντατικό, αμερικανικού τύπου ΜΒΑ στο ACT.

2003: Ιδρύεται το Δημοτικό Σχολείο του Ανατόλια, δίπλα στις εγκαταστάσεις του Κολλεγίου.

2005: Εγκαινιάζεται  το νέο γήπεδο ποδοσφαίρου, δωρεά των αποφοίτων.

2007: Εγκαινιάζεται το ανακαινισμένο Raphael Hall.

2008: Εγκαινιάζεται το ανακαινισμένο γυμναστήριο. To ACT λαμβάνει και την Ευρωπαϊκή πιστοποίηση των πτυχιακών του προγραμμάτων μέσω του University of Wales της Μεγάλης Βρετανίας.

2009: Ο Δρ. Hans Giesecke αναλαμβάνει τα καθήκοντά του ως 10ος Πρόεδρος του Ανατόλια.

2010: Το Anatolia Elementary School (lower campus) μεταφέρεται σε νέες εγκαταστάσεις.

2011: Δημιουργία του President’s Club που βασίζεται στους πιο αφοσιωμένους υποστηρικτές του Ανατόλια. Εξυγχρονίζεται το γήπεδο ποδοσφαίρου του 1ου Γυμνασίου-Λυκείου ύστερα από δωρεά τους ΣΑΑΚ. Ξεκίνησε αλλά και ολοκληρώθηκε με επιτυχία η συγκέντρωση χρημάτων μέσω δωρεών για το 125th Anniversary Matching Fund.

2013: Ο Δρ. Πάνος Βλάχος αναλαμβάνει τα καθήκοντά του ως 11ος Πρόεδρος του Ανατόλια.

Anatolia_stin_Tourkia2

COLLEGIO_Anatolia24

 

Περισσότερες πληροφορίες στην ιστοσελίδα του ιστορικού του Κολλεγίου εδώ.
Φωτογραφικό υλικό Κωνσταντίνου Νίγδελη

Κρωμνη

Κωμοπολη της επαρχιας Χαλδιας στο νομο Τραπεζουντας

Βρίσκεται στο όρος Παρύαρδη, ανατολικά των Ποντικών ορέων, σε απόσταση 16 ωρών (με τα πόδια) στα νότια της Τραπεζούντας και 5 ωρών βορειοανατολικά της Αργυρούπολης. Το υψόμετρο της περιοχής της ανέρχεται σε 2000 μ. Στα βόρεια συνορεύει με το οροπέδιο της Ματσούκας και το χωριό Λαραχανή, ανατολικά με το οροπέδιο της Σάντας, στα νότια με τα χωριά Γήμερα, Λιβάδι, Λυκάστι, και δυτικά με τα χωριά Παρτίν, Βαρενού, Μουσάντων, Πουσίον κ.α.

Ο πληθυσμός της Κρώμνης υπολογίζεται ότι, το δεύτερο μισό του 19ου αιώνα, ανέρχεται σε 1.000 περίπου οικογένειες, δηλαδή κάπου 6.000 άτομα, ενώ τις παραμονές της ανταλλαγής κατεβαίνει στις 250 οικογένειες.

KRWMNH

Έμβλημα Αδερφότητας Κρωμναίων
Έμβλημα Αδερφότητας Κρωμναίων
Από το κάστρο Κερασούντας
Από το κάστρο Κερασούντας
Κρωμναίοι, παλαιό Δ.Σ.
Κρωμναίοι, παλαιό Δ.Σ.
Κρωμναίοι μαθητές σε φροντιστήριο Τραπεζούντας
Κρωμναίοι μαθητές σε φροντιστήριο Τραπεζούντας
Κρώμνη το 1900
Κρώμνη το 1900
Κρώμνη το 1901 με τέσσερις ενορίες
Κρώμνη το 1901 με τέσσερις ενορίες
Άποψη Κρώμνης
Άποψη Κρώμνης
Κρώμνη Αεν Παυλίν το λίμνιν
Κρώμνη Αεν Παυλίν το λίμνιν
Κρώμνη με το σύμβολο αετού
Κρώμνη με το σύμβολο αετού
Κρώμνη Αληθινός 1985
Κρώμνη Αληθινός 1985
Αντάρτες Κρώμνης
Αντάρτες Κρώμνης
Κρώμνη από το βιβλίο Γ. Φιρτινίδη
Κρώμνη από το βιβλίο Γ. Φιρτινίδη
Κρώμνη αστική κατοικία
Κρώμνη αστική κατοικία
Έμβλημα Κρώμνης
Έμβλημα Κρώμνης
Εργάτες σε κατασκευή δρόμου
Εργάτες σε κατασκευή δρόμου
Κρώμνη- Γλέντι από Παρχαρίν
Κρώμνη- Γλέντι από Παρχαρίν
Κρώμνη - Γλέντι στον Αεν Ζαχαρέαν
Κρώμνη - Γλέντι στον Αεν Ζαχαρέαν
Κρώμνη - Παλαιός καστρότοιχος
Κρώμνη - Παλαιός καστρότοιχος
Κρώμνη - Καταράκτης Φραγκάντων
Κρώμνη - Καταράκτης Φραγκάντων
Κρώμνη - Κολυμβητές
Κρώμνη - Κολυμβητές
Κρώμνη - κτηνοτροφία
Κρώμνη - κτηνοτροφία
Κρώμνη - Λειβαδία τότε
Κρώμνη - Λειβαδία τότε
Κρώμνη - στις λίμνες
Κρώμνη - στις λίμνες
Κρώμνη - εγκατελειμένη εκκλησία
Κρώμνη - εγκατελειμένη εκκλησία
Κρώμνη - νέοι μετά το προσκύνημα στη Σουμελά
Κρώμνη - νέοι μετά το προσκύνημα στη Σουμελά
Κρώμνη - νερόμυλος και φούρνος
Κρώμνη - νερόμυλος και φούρνος
Κρώμνη - οπλοφόροι
Κρώμνη - οπλοφόροι
Κρώμνη - Παρχαριν καρτ-ποστάλ
Κρώμνη - Παρχαριν καρτ-ποστάλ
Κρώμνη - πρόχειρη γέφυρα, πέρασμα ποταμού
Κρώμνη - πρόχειρη γέφυρα, πέρασμα ποταμού
Κρώμνη - σχέδιο περιοχής με βουνά
Κρώμνη - σχέδιο περιοχής με βουνά
Κρώμνη - σπίτια σήμερα
Κρώμνη - σπίτια σήμερα
Κρώμνη - περισσότερα σπίτια
Κρώμνη - περισσότερα σπίτια
Κρώμνη - προσκυνητές
Κρώμνη - προσκυνητές
Κρώμνη - έγχρωμη
Κρώμνη - έγχρωμη
Κρώμνη - σαν παλιά φωτογραφία
Κρώμνη - σαν παλιά φωτογραφία
Κρώμνη - σπίτια από Αφεντουλίδη
Κρώμνη - σπίτια από Αφεντουλίδη
Κρώμνη - σπίτια για Κοπτεροπ.
Κρώμνη - σπίτια για Κοπτεροπ.
Κρώμνη - άτομα στη Μοχώρα
Κρώμνη - άτομα στη Μοχώρα
Κρώμνη - θέση τα Κοφρακοφώλια
Κρώμνη - θέση τα Κοφρακοφώλια
Κρώμνη - τμήμα παλαιού μονοπατιού
Κρώμνη - τμήμα παλαιού μονοπατιού
Σφραγίδα Κρωμναίων
Σφραγίδα Κρωμναίων

Η γλώσσα της Κρώμνης όπως και της Ίμερας ήταν η πιο καθαρή αρχαιοπρεπής διάλεκτος του Πόντου. Μια και μιλάμε για Ποντιακή διάλεκτο ας δούμε τι γράφει η ιστοσελίδα “Πόντος η Πατρίδα μου“:

“Η Ποντιακή διάλεκτος είναι η μοναδική που στις ημέρες μας έχει διασωθεί ως ομιλούμενη αλλά ταυτόχρονα είναι και αντικείμενο μελέτης. Με την ποντιακή διάλεκτο συμβαίνει εδώ και πολλά χρόνια το εξής παράδοξο. Ενώ κάθε διάλεκτος είναι συνδεδεμένη με μια ορισμένη γεωγραφική περιοχή, η ποντιακή διάλεκτος δεν έχει γεωγραφική έννοια σήμερα. Αυτό συνέβη μετά το 1922, όταν με την ανταλλαγή των πληθυσμών οι Έλληνες του Πόντου ήρθαν στην Ελλάδα και εγκαταστάθηκαν σε όλα σχεδόν τα μέρη της Ελλάδας. Ο κύριος όγκος των Ποντίων προσφύγων εγκαταστάθηκε στην Μακεδονία, αλλά πολλοί έμειναν και στην Αθήνα, τον Πειραιά και την Θεσσαλονίκη. Η ποντιακή είναι μια από τις περισσότερες μελετημένες διαλέκτους. Ο λόγος είναι η αρχαϊκή και μεσαιωνική της μορφή. Η Μικρασιατικοί περιοχή που μιλήθηκε η ποντιακή ήταν πολύ εκτεταμένη. Βρισκόταν στα νότια παράλια του Εύξεινου Πόντου και κατά διαστήματα έφτανε σε αρκετό βάθος της ενδοχώρας. Άρχιζε από τα δυτικά από την αρχαία πόλη Ιωνόπολις και έφτανε ανατολικά μέχρι τη Ριζούντα και την Κολχίδα. Εστία όπου μιλήθηκε η ποντιακή διάλεκτος υπήρξαν στα παράλια η Σινώπη, η Ινέπολη, η Αμισός, τα Κοτύωρα, η Τραπεζούντα, τα Σουρμένα, η Τρίπολη. Η πιο μεγάλη ενδοχώρα οπυ ακούστηκε η ποντιακή διάλεκτος βρισκόταν νότια της Τραπεζούντας με τις περιοχές της Ματσούκας, Σάντας, Γεμουρας, Κρώμνης, Χαλδιας. Οι Πόντιοι των περιοχών αυτών ήταν συντριπτικά οι περισσότεροι από όλους τους Πόντιους και αποτελούσαν τα εννέα δέκατα του ποντιακού ελληνισμού και οι πολυπληθέστεροι από αυτούς ήταν οι κάτοικοι της Χαλδαίας, με πρωτεύουσα την Αργυρούπολη ( Κιμισχανά). Ποντιακά μιλούσαν και σε περιοχές του εσωτερικού της Μίκρας Ασίας όπου υπήρξαν παροικίες από Πόντιους μεταλλωρύχους (ματεντζηδες), περιοχές βόρεια του Αλί ποταμού, στο Ικόνιο κοντά στο όρος Ταύρος αλλά και στο Ντιαμπεκρι. Ποντιακά μιλούσαν και συμπαγείς πληθυσμοί στα νότια της Ρωσίας, όπου κατέφυγαν 200 χιλιάδες Πόντιοι κατά τον 16οαιώνα, αλλά και μετά το 1914, στις παραμεθόριες με την Τουρκία περιοχές του Καυκάσου ( Καρς, Βατούμ), και ακόμη πιο μέσα στην Μαριούπολη και Κρασνοντάρ).

Είναι αξιοσημείωτο, ότι μέχρι σήμερα η ποντιακή διάλεκτος εξακολουθεί να μιλιέται σε τρεις περιοχές στον Πόντο από ελληνόφωνους μουσουλμάνους, οι οποίοι είχαν εξαιρεθεί από την ανταλλαγή των πληθυσμών λόγω του θρησκεύματος τους. Οι τρεις αυτές περιοχές είναι:

1) Η πόλη Τόνια και έξι γειτονικά χωριά.

2) Έξη χωριά στην περιοχή των Σουρμένων

3) Τριάντα χωριά στην κοιλάδα του ποταμού Όφη.

Σήμερα μπορούμε να διαπιστώσουμε στην ποντιακή διάλεκτο τις αρχικές καταβολές των πρώτων Ελλήνων άποικων, των Ιώνων της Μιλήτου από τις αρχές του 8ου αιώνα. Ακολούθησε ο μεσαιωνικός χαρακτήρας που προσέδωσε στην ποντιακή , ο μακραίωνος βυζαντινός βίος. Η ποντιακή διάλεκτος διέσωσε πολλά στοιχεία της αρχαίας Ελληνικής. Μοιραία πάντως αυτή η τελευταία διάλεκτος της Μικράς Ασίας θα εξαφανιστεί. Τα πρώτα χρόνια της άφιξης τους στην Ελλάδα οι πρόσφυγες μιλούσαν την Ποντιακή στους συνοικισμούς που έμενα. Όταν κατάλαβαν πως δεν θα επιστρέψουν πίσω- όπως αρχικά πίστευαν- κατάλαβαν πως έπρεπε να μιλούν την νεοελληνική για να μπορέσουν να συναναστραφούν με τις τοπικές κοινωνίες, οι οποίες αδυνατούσαν να καταλάβουν την ποντιακή διάλεκτο. Όσο πιο διαφορετικό και δύσκολο ήταν το γλωσσικό ιδίωμα των προσφύγων, τόσο πιο ακατανόητο ήταν για τους άλλους και τόσο η ανάγκη να το εγκαταλείψουν, σαν μέσο επικοινωνίας, με τους άλλους, μεγαλύτερη. Δεν πρέπει πάντως να μας διαφεύγει το γεγονός πως οι πρόσφυγες από την Μικρά Ασία, δεν αντιμετωπίστηκαν ευμενώς από τους άλλους Έλληνες στον πρώτο καιρό της εγκατάστασης τους. Η γενική διάθεση απέναντι τους υπήρξε περιπαικτική, και πολλές φορές υβριστική. Οι διάφορες προσωνυμίες που τους αποδόθηκαν ήταν Αουτηδες, Τουρκόσποροι, νέπεν, δείγμα των προβλημάτων που αντιμετώπισαν οι πρόσφυγες κατά την εγκατάσταση τους στην Ελλάδα. Είναι φυσικό όπου οι πρόσφυγες εγκαταστάθηκαν σε συμπαγείς οικισμούς, το μικρασιατικό τους ιδίωμα, διατηρήθηκε περισσότερο χρόνο και με λιγότερες επιδράσεις. Ακόμη και σήμερα οι πρόσφυγες τρίτης γενιάς συνεχίζουν να επικοινωνούν με τους δικούς τους οικείους και συμπατριώτες, στο γλωσσικό ιδίωμα που έφεραν από την πατρίδα τους.

Η ποντιακή διάλεκτος συνεχίζει να ομιλείται από τους ηλικιωμένους Πόντιους αλλά και από τους νεότερους σε περιβάλλον οικογενειακό, φιλικό, και έχει τον χαρακτήρα επιβεβαίωσης πιο πολύ της ταυτότητας της ποντιακής καταγωγής του ομιλητή και εκδήλωσης της επιθυμίας του να διατηρηθεί η ποντιακή λαλιά. Το ίδιο ισχύει και για την Τετάρτη γενιά, σε περιοριστικούς όρους φυσικά. Από τη στιγμή που η ποντιακή διάλεκτος παύει να αποτελεί γλώσσα επικοινωνίας, είναι μοιραίο να αφανίζεται σιγά – σιγά και με το πέρασμα των χρόνων να καταντήσει μουσειακή γλώσσα. Έστω και αν η ποντιακή διάλεκτος είναι η μόνη ελληνική γλωσσική μορφή που μιλήθηκε στο διάστημα, κατά την επικοινωνία της ελληνικής καταγωγής Ρώσου αστροναύτη, με την ποντιόφωνη οικογένεια του στην Θεσσαλονίκη.”

[vsw id=”6Yedk_H3EM0″ source=”youtube” width=”660″ height=”440″ autoplay=”no”]

Αμισος (Σαμψουντα)

Αμισος (Σαμψουντα) 

Πατρίδα των μαθηματικών Δημητρίου και Διονυσόδωρου αποικίστηκε τον 8 π.Χ. αιώνα από Σινωπείς. Ακμαιότατος ελληνικός λιμένας μετά τη Σινώπη του Εύξεινου Πόντου. Αποικίστηκε από του Μιλήσιους και κατόπιν από τους Αθηναίους γύρω στον 4ο αι. π.Χ. Κατά τη Ρωμαϊκή περίοδο (56 π.Χ. περίπου) είχε και το δικό της νόμισμα.

COIN_OF_AMISUS
Νόμισμα της Αμισού

Στα χρόνια του Βυζαντίου μετονομάστηκε σε Σαμψούντα που ετυμολογικά προέρχεται από τις λέξεις «εις Αμισόν => σ’ Αμισόν => Σαμψούν».

Από τα γνωστότερα της πόλεως ήταν:

Η περίφημη Φιλαρμονική της, η πλατεία Ωρολογίου, το Δημαρχείο, ο Ναός της Αγίας Τριάδος, το Παρθεναγωγείο, το Αρρεναγωγείο, το Τσινέκειο Γυμνάσιο, σήμερα λέσχη…

Κατά την περίοδο της ανταλλαγής οι κάτοικοί της ήταν περίπου 25.000 από τους οποίους 11000 Έλληνες.

 

Amisos

Εκκλησία της Αγίας Τριάδας στη Σαμψούντα
Εκκλησία της Αγίας Τριάδας στη Σαμψούντα
Η σύγχρονη πόλη
Η σύγχρονη πόλη
Ανδρικά λουτρά
Ανδρικά λουτρά
Άποψη του λιμανιού
Άποψη του λιμανιού
Εσωτερικό ναού ελληνορθόδοξου
Εσωτερικό ναού ελληνορθόδοξου
Αποβίβαση Αρχιεπισκόπου Γερμανού στη Σαμψούντα
Αποβίβαση Αρχιεπισκόπου Γερμανού στη Σαμψούντα
Εκκλησιαστική εορτή
Εκκλησιαστική εορτή
Αρχές 20ου αιώνα
Αρχές 20ου αιώνα
Αλευρομεταφορές
Αλευρομεταφορές
Αρχές 20ου αι.
Αρχές 20ου αι.
Ο φάρος στη νήσο Καρα-Σαμψούντα
Ο φάρος στη νήσο Καρα-Σαμψούντα
Τουρκική συνοικία
Τουρκική συνοικία
Άποψη λιμανιού, αρχές 20ου αι.
Άποψη λιμανιού, αρχές 20ου αι.
Πανοραμική φωτογραφία Σαμψούντας όπου φαίνεται και το Καντι-Κένι
Πανοραμική φωτογραφία Σαμψούντας όπου φαίνεται και το Καντι-Κένι
Το ιπποδρόμιο της Σαμψούντας
Το ιπποδρόμιο της Σαμψούντας
Συντριβάνι Χαμιντιέ
Συντριβάνι Χαμιντιέ
Μεταφορά καπνού
Μεταφορά καπνού
Θέα από τη θάλασσα
Θέα από τη θάλασσα
Μωαμεθανικό Τέμενος του Σουλτάνου
Μωαμεθανικό Τέμενος του Σουλτάνου

 Μνήμες – αρχείο Κωνσταντίνου Νίγδελη

Αμάσεια

 Amaseia_potamos_Iris

Πόλη του δυτικού Πόντου κάπου 130 χιλιόμετρα στα νότια της Αμισού (Σαμψούντας). Περιβάλλεται από απόκρημνα όρη και διασχίζεται από τον ποταμό Ίρη. Στις πλαγιές του βουνού που ορθώνεται στα βόρεια της πόλης, σώζονται, μέχρι και σήμερα, οι λαξευτοί τάφοι των βασιλιάδων που προκαλούν το ενδιαφέρον και την περιέργεια των επισκεπτών. Η πόλη επικοινωνούσε με δύο γέφυρες, οι οποίες έγιναν αργότερα πέντε, αρκετά μοντέρνας κατασκευής.

[vsw id=”NvvHANGgYWI” source=”youtube” width=”650″ height=”420″ autoplay=”no”]

Το βίντεο αυτό πιο πάνω είναι κατασκεύασμα μαθήτριας της Α’ Γυμνασίου της Ευαγγελικής Σχολής Σμύρνης. Τα συγχαρητήριά μας στη μαθήτρια αυτή.

Οι κάτοικοι της Αμάσειας ήταν περίπου 14 χιλιάδες, πολύ τραχείς και κατά πλειοψηφία Τούρκοι. Υπήρχαν περίπου 600 οικογένειες Αρμενίων και 100 οικογένειες Ελλήνων τουρκόφωνων.

Αμάσεια

Οι τάφοι
Οι τάφοι
Πανοραμική άποψη σήμερα
Πανοραμική άποψη σήμερα
Με Κεμάλ
Με Κεμάλ
Άλλη άποψη των τάφων και των βράχων
Άλλη άποψη των τάφων και των βράχων
Παλαιότερη φωτογραφία
Παλαιότερη φωτογραφία
Οι τάφοι σε παλαιότερη φωτογραφία
Οι τάφοι σε παλαιότερη φωτογραφία
Ο χώρος όπου απηγχονίστηκαν οι Έλληνες
Ο χώρος όπου απηγχονίστηκαν οι Έλληνες
Εδώ ίσως πιο γαλάζια
Εδώ ίσως πιο γαλάζια
Στο βάθος αχνοφαίνονται τα τείχη
Στο βάθος αχνοφαίνονται τα τείχη
Παλαιότερη φωτογραφία της Πλατείας μαρτυρίου
Παλαιότερη φωτογραφία της Πλατείας μαρτυρίου
Ο ποταμός Ίρις
Ο ποταμός Ίρις
Πανοραμική φωτογραφία ακόμη μία
Πανοραμική φωτογραφία ακόμη μία
Τα βράχια
Τα βράχια
Τα πανέμορφα σπίτια γαντζωμένα στην πλαγιά
Τα πανέμορφα σπίτια γαντζωμένα στην πλαγιά

Πατρίδα του γεωγράφου Στράβωνα και γνωστή από τα αρχαία χρόνια η Αμάσεια υπήρξε, στην ελληνιστική περίοδο, πρωτεύουσα του βασιλείου των Μιθριδατών, στη ρωμαϊκή, πρωτεύουσα ομώνυμης ρωμαϊκής επαρχίας και στα βυζαντινά χρόνια, έδρα μητροπολιτικής περιφέρειας. Ιδιαίτερα όμως η πόλη αυτή μας είναι γνωστή για τα φριχτά (δικαστήρια ανεξαρτησίας) του Κεμάλ Ατατουρκ και τις εξοντωτικές φυλακές που στήθηκαν και χτίστηκαν εκεί ειδικά για την εξόντωση του ελληνικού στοιχείου.

ΜΝΗΜΕΣ – Αρχείο Κωνσταντίνου Νίγδελη

________________

Περισσότερες πληρφορορίες και φωτογραφικό υλιικό –


Α Ρ Θ Ρ Α - Τ Η Σ - Ι Δ Ι Α Σ - Κ Α Τ Η Γ Ο Ρ Ι Α Σ :
  1. Ο Ηρωικος Ποντος
    Ο Πόντος είναι - μετά τη Μικρά Ασία - η μεγαλύτερη σε πληθυσμό και έκταση Αλησμόνητη Πατρίδα. Είναι γνωστή και η δυναμικότητα των Ποντίων σε χαλεπούς καιρούς διεκδίκησαν την ανεξαρτησία τους από το τουρκικό κράτος και οργάνωσαν ένα ηρωικό αντάρτικο, που καταθορύβησε τους Τούρκους. Είναι γνωστά, επίσης, τα πολιτιστικά τους επιτεύγματα στον τομέα των Γραμμάτων, των Επιστημών, της Παιδείας, της Τέχνης κ.ά.
  2. ΟΙ ΠΟΝΤΙΟΙ
    Μια τέτοια αναδρομή, εκτός απ’ τη μορφωτική της αξία θα παρουσιάσει και τη σημερινή αξιοσύνη των Ποντίων, όχι σαν ένα συμπτωματικό και εξωτερικό γνώρισμα αλλά σαν καρπό μακροχρόνιας διαδικασίας, της οποίας η αφετηρία χάνεται στα απόμακρα μονοπάτια της ιστορίας και του θρύλου.
  3. Αμάσεια
    Πόλη του δυτικού Πόντου κάπου 130 χιλιόμετρα στα νότια της Αμισού (Σαμψούντας). Περιβάλλεται από απόκρημνα όρη και διασχίζεται από τον ποταμό Ίρη. Στις πλαγιές του βουνού που ορθώνεται στα βόρεια της πόλης, σώζονται, μέχρι και σήμερα, οι λαξευτοί τάφοι των βασιλιάδων που προκαλούν το ενδιαφέρον και την περιέργεια των επισκεπτών. Η πόλη επικοινωνούσε με δύο γέφυρες, οι οποίες έγιναν αργότερα πέντε, αρκετά μοντέρνας κατασκευής.
  4. Αγία Σοφία Τραπεζούντας
    Η Αγία Σοφία Τραπεζούντας, ναός με εξέχουσα θέση τόσο ανάμεσα στα μνημεία του Πόντου, όσο και ανάμεσα στα βυζαντινά μνημεία ευρύτερα, οφείλει τη σημασία της στη σύνδεσή της με ποικίλες ιστορικές και αρχαιολογικές παραμέτρους. Πρώτα απ' όλα αποτελεί ένα μνημείο σαφώς συνυφασμένο, ήδη από την ίδρυσή του, με την τοπική αυτοκρατορική δυναστεία των Μεγάλων Κομνηνών.
  5. Λεύκωμα...«εις Αμισόν - σ’ Αμισόν - Σαμψούν»
    Η Αμισόν -σ’Αμισόν- Σαμψούν σε λεύκωμα. Οι Μνήμες Αλησμόνητες Πατρίδες παρουσιάζουν καρτ ποστάλ εποχής της Σαμψούντας , από το αρχείο του Κωνσταντίνου Νίγδελη.
  6. Άγιος Ευγένιος, ο Τραπεζούντιος
    Στα τέλη του 3ου αιώνα μ.Χ., μία εποχή, όπου ο χριστιανισμός εμφανίστηκε κι άρχισε να εξαπλώνεται στην ευρύτερη περιοχή του Πόντου υπό την αυτοκρατορία των Διοκλητιανου και Μαξιμιανού, ο Άγιος Ευγένιος έζησε και μαρτύρησε στην Τραπεζούντα. Σε μία περίοδο σκληρών, ίσως και των σκληροτέρων, διωγμών απέναντι στους Χριστιανούς, όταν οι έπαρχοι της Καππαδοκίας και Αρμενίας, Λυσίας και Αγρικόλαος, έκαναν πράξη το απάνθρωπο διάταγμα να θανατώνουν κάθε πιστό της νέας θρησκείας, ο Άγιος Ευγένιος έζησε και μαρτύρησε...
  7. Μνήμες από τον Πόντο
    Χάρτης του Πόντου στην ελληνική γλώσσα, καθώς και παραδοσιακά βίντεο μουσικής και χορού του τόπου. Περισσότερες πληροφορίες στις ιστοσελίδες Ποντιακών Σωματείων...
  8. Τραπεζούντα (μέρος 1)
    Έδρα ομωνύμου βιλαετίου η οποία στις αρχές του 20ου αιώνα είχε περί τις 50.000 κατοίκους από τους οποίους οι 15.000 Έλληνες. Η πόλη είναι κτισμένη στους πρόποδες του όρους Μπεζτεπέ- Μιθρίου και η ονομασία της, κατά πάσα πιθανότητα, οφείλεται στο τραπεζοειδές σχήμα της ακροπόλεως.

Αγία Σοφία Τραπεζούντας

__Αγία Σοφία Τραπεζούντας_______

Η Αγία Σοφία Τραπεζούντας, ναός με εξέχουσα θέση τόσο ανάμεσα στα μνημεία του Πόντου, όσο και ανάμεσα στα βυζαντινά μνημεία ευρύτερα, οφείλει τη σημασία της στη σύνδεσή της με ποικίλες ιστορικές και αρχαιολογικές παραμέτρους.

Πρώτα απ’ όλα αποτελεί ένα μνημείο σαφώς συνυφασμένο, ήδη από την ίδρυσή του, με την τοπική αυτοκρατορική δυναστεία των Μεγάλων Κομνηνών. Ταυτόχρονα, ο τρόπος με τον οποίο συνδυάζονται τα επιμέρους στοιχεία της αρχιτεκτονικής διαμόρφωσης, της ζωγραφικής, της ψηφιδωτής και της γλυπτής διακόσμησής του θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ασυνήθιστος και ίσως μοναδικός. Αυτή η μοναδικότητα έγκειται κυρίως στη συνύπαρξη ετερόκλητων επιδράσεων, οι οποίες παραπέμπουν άλλοτε στη Δύση (σε σχέση με τη συγκεκριμένη γεωγραφική περιοχή) και άλλοτε στην Ανατολή.

Χτισμένος έξω από τα τείχη της Τραπεζούντας, αλλά σε κοντινή τους απόσταση, ο ναός της Αγίας Σοφίας -σύνθετος σταυροειδής εγγεγραμμένος με τρούλο, νάρθηκα και τρία εντυπωσιακά πρόπυλα- αποτελεί το κέντρο ενός ευρύτερου οχυρωμένου οικοδομικού συγκροτήματος. Πλαισιώνεται από έναν πύργο με παρεκκλήσι, καθώς και από κατάλοιπα μιας μικρότερης εκκλησίας, αλλά και άλλων κτισμάτων, κατά πάσα πιθανότητα μοναστηριακών. Φιλολογικές πηγές του 14ου αιώνα μνημονεύουν τη μονή “της του Θεού Λόγου Σοφίας”, αλλά και “την μονήν του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού, ήγουν την Αγίαν Σοφίαν”. Επιπλέον, εντυπωσιακά εμφανής και κυρίαρχη στη διαμόρφωση της ταυτότητας του μνημείου είναι η ταφική λειτουργία του, η οποία τεκμαίρεται από τις νεκρικές κόγχες και τις επιτύμβιες επιγραφές που φιλοξενούνται στο ναό. Η λειτουργία πάντως του ναού ως κοιμητηριακού φαίνεται να περιλαμβάνεται στους στόχους της αυτοκρατορικής χορηγίας, όταν ιδρύθηκε είτε από το Μανουήλ Α΄ Μεγάλο Κομνηνό (1238-1263) είτε από τους άμεσους απογόνους του.

Agia Sofia Trapezountas

ΜΝΗΜΕΣ- αρχείο Κωνσταντίνου Νίγδελη

Ρεπορτάζ εφημερίδων, μπλογκ


Α Ρ Θ Ρ Α - Τ Η Σ - Ι Δ Ι Α Σ - Κ Α Τ Η Γ Ο Ρ Ι Α Σ :
  1. Ο Ηρωικος Ποντος
    Ο Πόντος είναι - μετά τη Μικρά Ασία - η μεγαλύτερη σε πληθυσμό και έκταση Αλησμόνητη Πατρίδα. Είναι γνωστή και η δυναμικότητα των Ποντίων σε χαλεπούς καιρούς διεκδίκησαν την ανεξαρτησία τους από το τουρκικό κράτος και οργάνωσαν ένα ηρωικό αντάρτικο, που καταθορύβησε τους Τούρκους. Είναι γνωστά, επίσης, τα πολιτιστικά τους επιτεύγματα στον τομέα των Γραμμάτων, των Επιστημών, της Παιδείας, της Τέχνης κ.ά.
  2. ΟΙ ΠΟΝΤΙΟΙ
    Μια τέτοια αναδρομή, εκτός απ’ τη μορφωτική της αξία θα παρουσιάσει και τη σημερινή αξιοσύνη των Ποντίων, όχι σαν ένα συμπτωματικό και εξωτερικό γνώρισμα αλλά σαν καρπό μακροχρόνιας διαδικασίας, της οποίας η αφετηρία χάνεται στα απόμακρα μονοπάτια της ιστορίας και του θρύλου.
  3. Αμάσεια
    Πόλη του δυτικού Πόντου κάπου 130 χιλιόμετρα στα νότια της Αμισού (Σαμψούντας). Περιβάλλεται από απόκρημνα όρη και διασχίζεται από τον ποταμό Ίρη. Στις πλαγιές του βουνού που ορθώνεται στα βόρεια της πόλης, σώζονται, μέχρι και σήμερα, οι λαξευτοί τάφοι των βασιλιάδων που προκαλούν το ενδιαφέρον και την περιέργεια των επισκεπτών. Η πόλη επικοινωνούσε με δύο γέφυρες, οι οποίες έγιναν αργότερα πέντε, αρκετά μοντέρνας κατασκευής.
  4. Αγία Σοφία Τραπεζούντας
    Η Αγία Σοφία Τραπεζούντας, ναός με εξέχουσα θέση τόσο ανάμεσα στα μνημεία του Πόντου, όσο και ανάμεσα στα βυζαντινά μνημεία ευρύτερα, οφείλει τη σημασία της στη σύνδεσή της με ποικίλες ιστορικές και αρχαιολογικές παραμέτρους. Πρώτα απ' όλα αποτελεί ένα μνημείο σαφώς συνυφασμένο, ήδη από την ίδρυσή του, με την τοπική αυτοκρατορική δυναστεία των Μεγάλων Κομνηνών.
  5. Λεύκωμα...«εις Αμισόν - σ’ Αμισόν - Σαμψούν»
    Η Αμισόν -σ’Αμισόν- Σαμψούν σε λεύκωμα. Οι Μνήμες Αλησμόνητες Πατρίδες παρουσιάζουν καρτ ποστάλ εποχής της Σαμψούντας , από το αρχείο του Κωνσταντίνου Νίγδελη.
  6. Άγιος Ευγένιος, ο Τραπεζούντιος
    Στα τέλη του 3ου αιώνα μ.Χ., μία εποχή, όπου ο χριστιανισμός εμφανίστηκε κι άρχισε να εξαπλώνεται στην ευρύτερη περιοχή του Πόντου υπό την αυτοκρατορία των Διοκλητιανου και Μαξιμιανού, ο Άγιος Ευγένιος έζησε και μαρτύρησε στην Τραπεζούντα. Σε μία περίοδο σκληρών, ίσως και των σκληροτέρων, διωγμών απέναντι στους Χριστιανούς, όταν οι έπαρχοι της Καππαδοκίας και Αρμενίας, Λυσίας και Αγρικόλαος, έκαναν πράξη το απάνθρωπο διάταγμα να θανατώνουν κάθε πιστό της νέας θρησκείας, ο Άγιος Ευγένιος έζησε και μαρτύρησε...
  7. Μνήμες από τον Πόντο
    Χάρτης του Πόντου στην ελληνική γλώσσα, καθώς και παραδοσιακά βίντεο μουσικής και χορού του τόπου. Περισσότερες πληροφορίες στις ιστοσελίδες Ποντιακών Σωματείων...
  8. Τραπεζούντα (μέρος 1)
    Έδρα ομωνύμου βιλαετίου η οποία στις αρχές του 20ου αιώνα είχε περί τις 50.000 κατοίκους από τους οποίους οι 15.000 Έλληνες. Η πόλη είναι κτισμένη στους πρόποδες του όρους Μπεζτεπέ- Μιθρίου και η ονομασία της, κατά πάσα πιθανότητα, οφείλεται στο τραπεζοειδές σχήμα της ακροπόλεως.

Ένας χάρτης μύριες λέξεις

XARTHS-PONTOY-Tas_Koympouridou

Οι Περισσότεροι από σαράντα παλαιοί χάρτες που συμπεριλαμβάνονται στη σελίδα αυτή αρχίζουν από την Αρχαία Ελλάδα, την εποχή του Ηροδότου, την Κλασική Εποχή τον Ε’ αιώνα π.Χ., το 200 π.Χ. και φτάνουν μέχρι τις μέρες μας.

Συμπεριλαμβάνουν επίσης, κατά ένα μεγάλο αριθμό, πολλούς χάρτες του Πόντου στην Αρχαιότητα, τις κατευθύνσεις της διασποράς των Ποντίων μετά το διωγμό και τη γενοκτονία, το Ρωμαϊκό κράτος, της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας και τις εποχές του Θεοδοσίου, Ιουστινιανού, των Κομνηνών, των Οθωμανών στις περιοχές γύρω από τη Μεσόγειο, το Αιγαίο, τη Μαύρη Θάλασσα, τον Καύκασο.

Μερικοί από τους χάρτες είναι τόσο παλαιοί που είναι χειρόγραφοι. Περισσότερες λεπτομέρειες θα βρείτε ανοίγοντας τον κάθε ένα από τους 41 χάρτες ξεχωριστά.

Αρχείο Κωνσταντίνου Νίγδελη

Χάρτες

Χάρτης αποικιών της Αρχαίας Ελλάδας
Χάρτης αποικιών της Αρχαίας Ελλάδας
Χάρτης Εύξεινου Πόντου
Χάρτης Εύξεινου Πόντου
Χάρτης Μικράς Ασίας
Χάρτης Μικράς Ασίας
Χάρτης Μικράς Ασίας
Χάρτης Μικράς Ασίας
Χάρτης Βυζαντινής Αυτοκρατορίας
Χάρτης Βυζαντινής Αυτοκρατορίας
Χάρτης διαμερισμάτων Βυζαντινής Αυτοκρατορίας
Χάρτης διαμερισμάτων Βυζαντινής Αυτοκρατορίας
Χάρτης Αυτοκρατορίας Κομνηνών
Χάρτης Αυτοκρατορίας Κομνηνών
Χάρτης περιόδου Οθωμανών 1
Χάρτης περιόδου Οθωμανών 1
Χάρτης περιόδου Οθωμανών 2
Χάρτης περιόδου Οθωμανών 2
Χάρτης περιόδου Οθωμανών 3
Χάρτης περιόδου Οθωμανών 3
Χάρτης Πόντου 1
Χάρτης Πόντου 1
Χάρτης Πόντου 2
Χάρτης Πόντου 2
Εύξεινος Πόντος 1
Εύξεινος Πόντος 1
Χάρτης Πόντου 3
Χάρτης Πόντου 3
Χάρτης Πόντου κατά την Αρχαιότητα 4
Χάρτης Πόντου κατά την Αρχαιότητα 4
Χάρτης Εύξεινου Πόντου 2
Χάρτης Εύξεινου Πόντου 2
Χάρτης Πόντου 4
Χάρτης Πόντου 4
Χάρτης Πόντου 5
Χάρτης Πόντου 5
Χάρτης Πόντου 6
Χάρτης Πόντου 6
Χάρτης Πόντου 7
Χάρτης Πόντου 7
Χάρτης Ρωμαϊκού Κράτους
Χάρτης Ρωμαϊκού Κράτους
Χάρτης Πόντου 8
Χάρτης Πόντου 8
Χάρτης δρόμων Μ. Ασίας
Χάρτης δρόμων Μ. Ασίας
Χάρτης αποικισμών στη Μ. Α.
Χάρτης αποικισμών στη Μ. Α.
Χειρόγραφος Χάρτης
Χειρόγραφος Χάρτης
Πλάτανα στην Τραπεζούντα
Πλάτανα στην Τραπεζούντα
Χάρτης Διασποράς
Χάρτης Διασποράς
Χάρτης Μαύρης Θάλασσας
Χάρτης Μαύρης Θάλασσας
Χάρτης Καφκάσου
Χάρτης Καφκάσου
Χάρτης Κωνσταντινίδη
Χάρτης Κωνσταντινίδη
Χάρτης Καρς
Χάρτης Καρς
Χάρτης Μ. Ασίας 2
Χάρτης Μ. Ασίας 2
Χάρτης Μαύρης Θάλλασας
Χάρτης Μαύρης Θάλλασας
Χάρτης Μ. Ασίας 3
Χάρτης Μ. Ασίας 3
Χάρτης Μαρμαρά
Χάρτης Μαρμαρά
Χάρτης Σουρμένων
Χάρτης Σουρμένων
Χάρτης Πόντου 10
Χάρτης Πόντου 10
Χάρτης Πόντου 11
Χάρτης Πόντου 11
Χάρτης Πόντου 12
Χάρτης Πόντου 12
Χάρτης Τραπεζούντος
Χάρτης Τραπεζούντος
Χάρτης Μ. Ασίας 4
Χάρτης Μ. Ασίας 4
Χάρτης της Μαύρης Θάλασσας το 1865
Χάρτης της Μαύρης Θάλασσας το 1865 (Library of Congress)

 

Χειροποίητος χάρτης Κουβουκλίων
Χειροποίητος χάρτης Κουβουκλίων, περί τα 20 χλμ δυτικά της Προύσας.

 

Χειροποίητος χάρτης της περιοχής Τρίγλιας, Μ. Ασίας.
Χειροποίητος χάρτης της περιοχής Τρίγλιας, Μ. Ασίας.

Περισσότερους χάρτες Μ. Ασίας εδώ


Α Ρ Θ Ρ Α - Τ Η Σ - Ι Δ Ι Α Σ - Κ Α Τ Η Γ Ο Ρ Ι Α Σ :
  1. Ένας χάρτης μύριες λέξεις
    Συμπεριλαμβάνουν χάρτες, κατά ένα μεγάλο αριθμό, του Πόντου στην Αρχαιότητα, τη διασπορά των Ποντίων μετά το διωγμό και τη γενοκτονία, το Ρωμαϊκό κράτος, της Βυζαντινό Αυτοκρατορίας και τις εποχές του Θεοδοσίου, Ιουστινιανού, των Κομνηνών, των Οθωμανών στις περιοχές γύρω από τη Μεσόγειο, το Αιγαίο, τη Μαύρη Θάλασσα, τον Καύκασο.
  2. Χάρτες Μικράς Ασίας
    Βιλαέτια-Σαντζάκια, έρευνα της Διασπορικής Λογοτεχνικής Στοάς - Σταύρος Ανθόπουλος
  3. Ραιδεστός, Τεκίρ Νταγκ
    Πόλη της ανατολικής Θράκης κτισμένη στις ακτές της Προποντίδος από αποίκους Σαμίους τον 6ο αιώνα. Κατά τη διάρκεια του Α' Βαλκανικού πολέμου κυριεύθηκε από τους Βουλγάρους ........
  4. Εσκί Σεχίρ
    Καζάς ευρισκόμενος στη δεξιά πλευρά του ποταμού Θρύμβριου με κατοίκους οι περισσότεροι εκ των οποίων ήταν μουσουλμάνοι…
  5. Τραπεζούντα (μέρος 1)
    Έδρα ομωνύμου βιλαετίου η οποία στις αρχές του 20ου αιώνα είχε περί τις 50.000 κατοίκους από τους οποίους οι 15.000 Έλληνες. Η πόλη είναι κτισμένη στους πρόποδες του όρους Μπεζτεπέ- Μιθρίου και η ονομασία της, κατά πάσα πιθανότητα, οφείλεται στο τραπεζοειδές σχήμα της ακροπόλεως.