Οι τρεις παίδες εν Καμίνω

Οι τρεις παίδες εν Καμίνω

Η σκηνή είναι μια από τις ελάχιστες κατά τις οποίες η θεματολογία τους αντλείται από την Παλαιά Διαθήκη. Πρόκειται, ίσως, για την πλέον καλά διατηρούμενη τοιχογραφία και ίσως μια από τα καλύτερες του αγνώστου καλλιτέχνη.

Οι τρεις παίδες λοιπόν αρνήθηκαν να προσκυνήσουν το Ναβουχοδονόσορα και ρίχτηκαν στο καμίνι της φωτιάς. Όμως ο άγγελος Κυρίου τους προστατεύει απλώνοντας πάνω τους τις φτερούγες του μεταβάλλοντας μάλιστα  το πυρ σε δροσιά.

Στην υπέροχη αυτή αγιογραφία  εμφανώς οι νέοι υμνούν και δοξολογούν τον Θεό με τα πρόσωπά τους να λάμπουν από τη ευλογία Του.

Ο καλλιτέχνης, επίσης, τους τοποθετεί κατ’ ενώπιον μέσα στην φωτιά μέχρι και τη μέση τους… και όχι όπως είναι το σύνηθες, δηλαδή τον ένα στη  στάση αυτή  και τους άλλους δυο γυρισμένους ελαφρώς πλαγίως και σε στάση προσευχής…

Επίσης φέρουν το φωτοστέφανο της δόξης και είναι ενδεδυμένοι με ανατολικά ποικιλόμορφα ενδύματα και όχι με φουστανέλας και στενοβράκια ή επί της κεφαλής μικρά κόκκινα καλπάκια με τιάρας κατά το «συν τοις σαραβάοις αυτών και τιάραις» «Δανιήλ» γ 21

Κώστας Νίγδελης

Οι προφήτες

Οι επτά προφήτεςΑπό τις πλέον σημαντικές παραστάσεις του ναού είναι αυτή των προφητών που βρίσκονται στη κορυφή της αψίδας μπροστά από το Ιερό.

Πρόκειται για μια σύνθεση που απεικονίζει μέσα σε φόντο από ομόκεντρους κύκλους  επτά προφήτες που είναι οι:

  • Δαβίδ
  • Σολομών
  • Ηλίας
  • Ενώχ
  • Ησαϊας
  • Ιεζεκιήλ
  • Μανασής

Ο καλλιτέχνης παίζει με τα χρώματα δίδοντας σε κάθε προφήτη διαφορετικό χρωματισμό δημιουργώντας έτσι μια καλαίσθητη αντίθεση με το γενικό πλαίσιο που είναι τοποθετημένοι, δηλαδή τον ουρανό με το σκούρο του χρώμα  διακοσμημένο με αστέρια και διάφορα σχέδια…

Από το σύνολο των προσώπων- προφητών οι δυο πρώτες απεικονίσεις είναι οι πλέον εξαιρετικές, ενδεδυμένες με λαμπρά ενδύματα και  διακοσμημένα στέμματα και πρόκειται για τους Δαβίδ και Σολομώντα…

Κώστας Νίγδελης


Α Ρ Θ Ρ Α - Τ Η Σ - Ι Δ Ι Α Σ - Κ Α Τ Η Γ Ο Ρ Ι Α Σ :
  1. Οι προφήτες
    Από τις πλέον σημαντικές παραστάσεις του ναού είναι αυτή των προφητών που βρίσκονται στη κορυφή της αψίδας μπροστά από το Ιερό. Πρόκειται για μια σύνθεση που απεικονίζει μέσα σε φόντο από ομόκεντρους κύκλους επτά προφήτες.
  2. Η Δευτέρα Παρουσία
    Δυστυχώς πρόκειται για μια τοιχογραφία, της οποίας το μεγαλύτερο μέρος είναι κατεστραμμένο…αλλά παρόλα αυτά ικανή για να μας δώσει αρκετές και σημαντικές πληροφορίες.
  3. Η αποκαθήλωσις
    Δυστυχώς τούτη η τοιχογραφία έχει υποστεί μεγάλες φθορές οι οποίες δεν έχουν αποκατασταθεί ακόμα και μετά τις σωστικές - συντηρητικές εργασίες που έχουν γίνει κατά την δεκαετία του 1990. Παρόλα αυτά, έστω και σε αυτήν την κατάσταση εμφανώς πρόκειται για μια μεγάλη δημιουργία τμήματα της οποίας παρουσιάζονται καθαρότατα.
  4. Άγιος Γεώργιος
    Βόρειο τοίχωμα Από τούτη την σύνθεση δυστυχώς σώζονται ελάχιστα. Προφανώς ο άγιος εικονίζεται έφιππος επάνω σε λευκό άλογο και αρματωμένος, αλλά… Αλλά
  5. Ειρήνη…
    Περίτεχνη τοιχογραφία - Δεξιά εικονίζεται μια γυναίκα σε μεγάλη ηλικία, με πλούσια ενδύματα, κατ’ ενώπιον, σε στάση ικεσίας, δηλαδή με το δεξί να κρατά σταυρό και το αριστερό με ανοιγμένη την παλάμη… Δυστυχώς και από αυτήν την παράσταση λείπει σχεδόν το σύνολο των χαρακτηριστικών του προσώπου…
  6. Οι άγιοι Γεώργιος και Θεόδωρος
    Πάνω ακριβώς από τις τοιχογραφίες «των τριών παίδων εν Καμίνω», «της κρίσεως» αλλά και του μοναδικού παραθύρου, βρίσκεται η μεγαλύτερη και η καλύτερα διατηρούμενη σύνθεση του Ναού…Πρόκειται για τις έφιππες μορφές των αγίων Γεωργίου και Θεόδωρου, αγίων τα μάλα αγαπητών στους κατοίκους της Καππαδοκίας. Η απεικόνιση είναι γνωστή μα και προσφιλής.
  7. Ισαπόστολοι Κωνσταντίνος και Ελένη
    Ο Κωνσταντίνος παρίσταται σε ανδρική ηλικία με κοντά μαλλιά και μικρή γενειάδα…η Ελένη χωρίς πρόσωπο, αλλά και οι δυο σε στάση δεήσεως. Είναι ενδεδυμένοι με τα βαρύτιμα βασιλικά τους ενδύματα έχοντας στη μέση ένα αρκετά ευμεγέθη ξύλινο και απέριττο σταυρό, αντικείμενο το οποίο μάλλον ήθελε περισσότερο ο καλλιτέχνης να τονίσει στο γενικό πλάνο του.
  8. Η εις Άδου κάθοδος
    Τοποθετημένη ασφυκτικά στον χώρο τούτη η παράσταση παρουσιάζει ευμεγέθη τον Κύριο, συγκριτικά με τα λοιπά πρόσωπα, να ανασύρει από τον Άδη τον Αδάμ, που παριστάνεται «ως γέρων βαθύγερος με μαλλιά οπού κλώθουν εις τους ώμους» και την Εύα σε στάση παρακλητική
  9. Ο ζυγός της δικαιοσύνης…
    Χαρακτηριστικά συμβολικότατη τοιχογραφία και μάλιστα συγκριτικά ευμεγέθης προς το σύνολο των λοιπών…που διατηρήθηκε σε αρίστη κατάσταση. Στο κέντρο της παραστάσεως υπάρχει ένας επιβλητικός άγγελος με ανοιχτά τα φτερά ο οποίος κρατά τη ράβδο με το αριστερό του χέρι, και την ζυγαριά με το δεξί …και παρουσιάζεται να παρακολουθεί το ζύγισμα των ψυχών!
  10. Η Κοίμηση της Θεοτόκου
    Η μητέρα του Θεού είναι με σταυρωμένα τα χέρα πάνω στο κεντημένο σεντόνι και τριγύρω ο χορός των Αποστόλων παρακολουθεί περίλυπος για τη μεγάλη απώλεια, αποδίδοντας μάλιστα τις δέουσες τιμές με χαρακτηριστικότατες κινήσεις προς το νεκρό σώμα της…
  11. Η Εκδίωξη
    Αριστερά του πλάνου υπάρχει ο άγγελος Κυρίου, κατά πάσα πιθανότητα ο αρχάγγελος Μιχαήλ, που φαίνεται να εκδιώκει μια πλειάδα ανθρώπων ενδεδυμένων με ιερά άμφια πάνω από τους οποίους υπάρχει η λέξη «ΑΡΧΙΕΡΙS»…Μάλλον θα πρόκειται περί των κληρικών οι οποίοι φάνηκαν ανάξιοι της αποστολής και του λειτουργήματός τους και οι οποίοι εκδιώκονται…αλλά και πολλών άλλων… πάσης φυλής, τάξεως και ηλικίας, άνδρες και γυναίκες…
  12. Η Προδοσία
    Τα κύρια πρόσωπα της σύνθεσης είναι ο Κύριος, στο μέσο περίπου και ο Ιούδας ο οποίος παρίσταται σαφώς μικρότερος και μάλιστα σε μια στάση μάλλον περίεργη. Η ιδιαιτερότητα έγκειται στο γεγονός πως απεικονίζεται μάλλον σαν να «πετά» χωρίς τα πόδια του να αγγίζουν το έδαφος.
  13. Η Βάπτιση
    Αποδίδεται, όπως το σύνολο σχεδόν των τοιχογραφιών, λιτά, διατηρώντας όμως ένα άξονα συμμετρίας μεταξύ του ευμεγέθους Ιωάννη και των παρισταμένων αγγέλων. Ιδιαίτερα ο τελευταίος διατηρεί μια έκφραση φόβου και δέους για το έργο που επιτελεί και φυσικά σε θέση χειροθεσίας…