Η Εκδίκηση της Ιστορίας

Καταγραφή αμφορέων στη θάλασσα Μαζωτού

Η Εκδίκηση της Ιστορίας: από Βορρά ως Νότο*

*το κείμενο γράφτηκε με αφορμή δήλωση του Όλι Ρεν, επικεφαλούς της Ευρωπαϊκής Επιτροπής περί τα τέλη του 2008, για «τετραγωνισμό του κύκλου στη λύση του κυπριακού». Την ίδια περίοδο, ήρθε στο φως σπάνιας αξίας αρχαιολογικό ναυάγιο στη θάλασσα του Μαζωτού.

Πρόσφατα ήρθαν στο φως αρχαιολογικά ευρήματα σπάνιας αξίας από ναυάγιο πλοίου στο βυθό της περιοχής του Μαζωτού, στη νότια παράκτια θάλασσα της Κύπρου. Η επικεφαλής της αποστολής επεσήμανε ότι πρόκειται για τη μεγαλύτερη ίσως επιτυχία της εναλίας αρχαιολογίας στην Κύπρο. Το εμπορικό πλοίο προερχόταν από το Αιγαίο και μετέφερε χίλιους αμφορείς γεμάτους κρασί καθώς βυθίστηκε γύρω στο 350 π.Χ. στη θάλασσα του.

Το αρχαίο ναυάγιο μέσα από απίστευτες ομοιότητες και συγκυρίες, οδηγεί τη μνήμη στο άλλο ναυάγιο, που καρτερεί ακόμη αιχμάλωτο στην Κερύνεια. Καθώς το «καράβι  του Μαζωτού» ταξίδευε στη νότια θάλασσα της Κύπρου κοντά στα παράλια, το άλλο ταξίδευε 60 περίπου χρόνια αργότερα σε παράλληλη πορεία στα βόρεια, λίγο έξω από την Κερύνεια, καθώς κι εκείνο βυθίστηκε φορτωμένο με αμφορείς και εντοπίστηκε αιώνες αργότερα από τον Κερυνειώτη Α. Καρυόλου. Μετά την τουρκική εισβολή, το γνωστό Καράβι της Κερύνειας μετατράπηκε πλέον σε σύμβολο αντοχής και προσμονής για επιστροφή, αντλώντας δύναμη από τα βάθη της Ιστορίας.

Το Καράβι της Κερύνειας, με καπετάνιο και τρεις ναύτες, φορτωμένο με 404 αμφορείς έμεινε 22 αιώνες στο σκοτεινό βυθό, μέχρι που ανέβηκε στο φως της Κερυνειώτικης μέρας. Ανάμεσα στο φορτίο του, εμπόρευμα από 10.000  αμύγδαλα που κόπηκαν γύρω στο 288 π.Χ. και άλλα ευρήματα από τη Ρόδο και τη Σάμο κι επίσης, νομίσματα και 29 μεγάλες μυλόπετρες από τα ηφαιστιογενή νησιά του Αιγαίου. Τα πάντα ελληνικής προέλευσης και παραγωγής, από το Αιγαίο κι από τον ακμάζοντα ελληνισμό στα απέναντι Μικρασιατικά παράλια. Η ξυλεία από την οποία φτιάχτηκε το πλοίο της Κερύνειας κόπηκε 100 χρόνια ενωρίτερα από το ναυάγιο του Μαζωτού, πράγμα που με λίγη επινόηση, μας οδηγεί χρονικά στο ναυάγιο του Μαζωτού.

Μπορεί να έχει δίκαιο η επικεφαλής της αρχαιολογικής αποστολής στην εκτίμησή της για τη μεγαλύτερη επιτυχία της εναλίας αρχαιολογίας στην Κύπρο, αλλά το Καράβι της Κερύνειας έχει μετουσιωθεί σε σύγχρονο σύμβολο ανυπότακτης καρτερίας, επειδή μεταφέρει το ένα κομμάτι της ψυχής μας. Της αιχμάλωτης ψυχής μας που κόπηκε στα δύο το ΄74 κι έμεινε πάντα εκεί. Εθελούσια εγκλωβισμένη, αλλά ελεύθερα πολιορκημένη μέσα στο κάστρο της Κερύνειας. Για να υφαίνει τους θρύλους και να χαράζει τις επαναστάσεις που θάρθουν. Στο Καράβι της Κερύνειας ακουμπήσαμε το βιος μας που δεν πουλιέται σε κανένα έμπορο και σε κανένα Χρηματιστήριο. Στο Καράβι εκείνο φορτώσαμε τα σπλάχνα μας που δεν μεταλλάσσονται. Τα μυαλά μας που ΔΕΝ ΘΟΛΩΣΑΝ. Το καταγάλανο όνειρο που πάντα λαχταρούμε. Τον ολόγυμνο έρωτα μας που φουντώνει. Και μαζί με τον πόθο, τον πόνο του, που μας λογχίζει τα σωθικά αδιάκοπα. Την πίκρα του, που ποτέ δεν ξεδίψασε. Αλλά αρκεί μια μόνο σκέψη του και το κουράγιο μας γιγαντώνει.

Τώρα, οι ιστορικές μας συντεταγμένες έχουν επιβεβαιωθεί και στα τέσσερα σημεία του ορίζοντα:  ένα αρχαίο ναυάγιο στο βορρά κι ένα άλλο στο νότο, σηματοδοτούν την ιστορική μας πορεία μέσα στο χρόνο και το χώρο. Κι από το ανατολικότερο άκρο του Απ. Αντρέα ως το δυτικότερο του Ακάμα, η γη αυτή επιβιώνει με θρύλους και παραδόσεις που νοημαδοτούν το πρόσκαιρο παρόν μας. Εμείς, με την Ιστορία τετραγωνίζουμε τον κύκλο. Και σταυρώνουμε την πορεία μας. Διότι, εμείς αξίζει να ζούμε επειδή έχουμε λόγους να θυσιάσουμε τη ζωή μας. Για μερικούς αμφορείς. Για κάποια σαπιόξυλα από αρχαία ναυάγια. Για μερικές αρχαίες κολώνες φαγωμένες από την αλμύρα και το φως της Μεσογείου. Για μερικούς σπασμένους σταυρούς και σκουριασμένες καμπάνες… Πέρασαν 22 αιώνες από το ναυάγιο. Άλλοι τόσοι να περάσουν, το Καράβι της Κερύνειας είναι δικό μας για να διαλαλεί την ταυτότητά μας. Και να φωτίζει ως πυξίδα την  ψυχή μας που διάσπαρτη ανά τους αιώνες καρτερά κι επιμένει στο γυρισμό. Στη γη της επαγγελίας. Στο Νόστιμον Ήμαρ.

Κώστας Μαυρίδης
mavrides@ucy.ac.cy



Α Ρ Θ Ρ Α - Τ Η Σ - Ι Δ Ι Α Σ - Κ Α Τ Η Γ Ο Ρ Ι Α Σ :
  1. «Στα παιδικά μου χρόνια άκουγα αεροπλάνο και έβαζα τα κλάματα»
    Τα τραύματα που άφησαν στο υποσυνείδητο της τα όσα οι αισθήσεις της κατέγραψαν την 14η Αυγούστου του 1974 όταν οι Τούρκοι μπήκαν στο χωριό της αλλά και τα τραύματα των γονιών της, τραύματα που ξεπηδούσαν μέσα από ιστορίες, εικόνες και κενά βλέμματα, μέσα στα οποία μεγάλωσε έστω και αν ένα χρόνο μετά την εισβολή όλη η οικογένεια μετανάστευσε στην Αδελαΐδα, καθόρισαν τη ζωή της.
  2. Γρηγόρης Αυξεντίου
    Ο Γρηγόρης Αυξεντίου γεννήθηκε στο χωριό Λύση της επαρχίας Αμμοχώστου. Μετά το δημοτικό σχολείο φοίτησε στο Ελληνικό Γυμνάσιο Αμμοχώστου και είχε μεγάλη αδυναμία στη Ιστορία. Ως μαθητής υποδύθηκε το ρόλο του Αρχιεπισκόπου Κυπριανού σε δράμα με βάση το γνωστό ποίημα του Βασίλη Μιχαηλίδη «Η 9η Ιουλίου 1821».
  3. Κυπρος 1945
    Περιλαμβάνονται εδώ μερικές μαυρόασπρες φωτογραφίες από την Κύπρο και τον Αύγουστο του 1945. Οι φωτογραφίες αυτές ανήκουν στο αρχείο Library of Congress της Αμερικής, στον κατάλογο εκτυπωμένου υλικού και φωτογραφιών (Prints & Photographs Catalog).
  4. Τα αρχαία ευρήματα της Κύπρου
    Ο μεγάλος αρχαιολόγος της Κύπρου Βάσος Καραγιώργης σε βιβλίο του με τίτλο “Ancient Art from Cyprus: The Cesnola Collection” (βλ. εικόνα 7), έκδοση 2000, μιλάει για μια συλλογή αρχαίων της Κύπρου κατά τον 19ο αιώνα που βρίσκεται στην Αμερική. Η συλλογή χιλιάδων αρχαιοτήτων είναι λεία του «κυρίου» Palma di Cesnola (Πάλμα Τσεσνόλα, βλ. εικ. 2), «συναδέλφου» του Άγγλου Λόρδου Έλγιν.
  5. ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ ΤΩΝ ΚΥΠΡΙΩΝ;
    Με την κατάκτησή της από τους Τούρκους το 1571 μ.Χ. και μετά από μια τυραννική, καταπιεστική διακυβέρνηση των κατακτητών στα επόμενα 300 χρόνια οι κάτοικοί της μειώθηκαν από 1.2 εκατομμύρια στους 150 χιλιάδες (εφημ “The Ottawa Free Trader”, 1859).
  6. Το Καπούτι
    Στις 11 Ιανουαρίου '12, παρουσιάστηκε στα Εξάρχεια ένα πρωτότυπο ημερολόγιο του 2012 της ποιήτριας και κόρης προσφύγων από την περιοχή Καπουτίου της Μόρφου στην Κύπρο, Άντρεας Δημητρίου. Το ημερολόγιο περιλαμβάνει ποίηση και φωτογραφίες της συγγραφέα και διατίθεται στο βιβλιοπωλείο των εκδόσεων Αρμός στην Αθήνα. Την έκδοση που απεικονίζει την ομορφιά των κατεχόμενων περιοχών σε συνδυασμό με την ερήμωση, τη νοσταλγία και τον ρεαλισμό προλογίζει ο πρύτανης του Πανεπιστημίου Αθηνών, Θεοδόσης Πελεγρίνης ενώ επίσης συμμετείχαν οι Νάνος Βαλαωρίτης, Βάσια Καρκαγιάννη-Καραμπελιά κ.ά.
  7. Καρπασία
    Σήμερα παραμένουν στην Καρπασία 330 περίπου ψυχές. Η γη τους όχι μόνο έχει υφαρπαχτεί, αλλά δεν απολαμβάνουν ούτε καν στοιχειώδη ανθρώπινα δικαιώματα. H Κυπριακή Δημοκρατία προμηθεύει τους εγκλωβισμένους με πετρέλαιο, γκάζι και κάποια βασικά τρόφιμα. Τους προσφέρει και ένα μικρό χρηματικό επίδομα, σίγουρα πολύ μικρότερο από αυτό που προσφέρει στους πολιτικούς πρόσφυγες και λαθρομετανάστες...
  8. Κερύνεια
    Η Κερύνεια είναι η μικρότερη από τις έξι πόλεις της Κυπριακής Δημοκρατίας και μια από τις αρχαίες πόλεις της Κύπρου, όπως φανερώνει και η ονομασία της Κυρηνείας, αρχαιότατης πόλης της Αχαΐας. Σύμφωνα με τους αρχαίους ιστορικούς , η πόλη της Κερύνειας ιδρύθηκε γύρω στο 1300 π.Χ. από τον Πράξανδρο και τους Αχαιούς του, που έφτασαν από την Πελοπόννησο και εγκαταστάθηκαν στο βόρειο τμήμα της Κύπρου. ΄Εκτοτε η πόλη παρέμεινε ελληνική, παρόλες τις βάρβαρες επιδρομές και κατακτήσεις που δέκτηκε στη μακραίωνη ιστορία της.
  9. Η Εκδίκηση της Ιστορίας
    Πρόσφατα ήρθαν στο φως αρχαιολογικά ευρήματα σπάνιας αξίας από ναυάγιο πλοίου στο βυθό της περιοχής του Μαζωτού, στη νότια παράκτια θάλασσα της Κύπρου. Η επικεφαλής της αποστολής επεσήμανε ότι πρόκειται για τη μεγαλύτερη ίσως επιτυχία της εναλίας αρχαιολογίας στην Κύπρο. Το εμπορικό πλοίο προερχόταν από το Αιγαίο και μετέφερε χίλιους αμφορείς γεμάτους κρασί καθώς βυθίστηκε γύρω στο 350 π.Χ. στη θάλασσα του Μαζωτού.
newest oldest most voted
Notify of