Τραπεζουντα (Μερος 3)

Τραπεζούς η πόλις, πόλις αρχαιοτάτη
και των εν τη εώα πασών αρίστη 

Έδρα ομωνύμου βιλαετίου η οποία στις αρχές του 20ου αιώνα είχε περί τις 50.000 κατοίκους από τους οποίους οι 15.000 Έλληνες. Η πόλη είναι κτισμένη στους πρόποδες του όρους Μπεζτεπέ- Μιθρίου  και η ονομασία της, κατά πάσα πιθανότητα, οφείλεται στο τραπεζοειδές σχήμα της ακροπόλεως.

Αποικίσθηκε από τους Σινωπείς το 756 π.Χ. και απετέλεσε την πρωτεύουσα της αυτοκρατορίας των Κομνηνών.

Ως κέντρο ελληνικού πολιτισμού διασώζει, μέχρι και σήμερα, πολλά αξιόλογα χριστιανικά μνημεία ιδιαίτερα μάλιστα της περιόδου  κατά την οποία ήταν η έδρα της αυτοκρατορίας όπως:

  • την Αγία Σοφία, έργο του 13ου αι. σήμερα μουσείου…
  • του Αγίου Ευγενίου που μετατράπηκε σε τζαμί με την ονομασία «Γενί ντζουμά ντζαμσί»…
  • της Αγίας Άννης 6ος αι….
  • ο Ναός της Παναγίας Χρυσοκεφάλου που κτίστηκε  σύμφωνα με την παράδοση από τον Μέγα Κωνσταντίνο και σήμερα είναι τζαμί υπό την ονομασία «Φατίχ Μπεγιούκ Τζαμί»…
  • αλλά και τα τείχη της πόλης, τμήμα των ανακτόρων των Κομνηνών, το λιμάνι, το Φροντιστήριο…

Τραπεζούντα 3

Αποικία της Σινώπης από τον 7ο αι. π.Χ., σταυροδρόμι εμπορικών χερσαίων και θαλάσσιων δρόμων, ορμητήριο των βυζαντινών στρατευμάτων, κέντρο διοικητικής περιφέρειας, πυρήνας αυτονομιστικών κινημάτων, πρωτεύουσα μιας αυτοκρατορίας, η πόλη της Τραπεζούντας, “εν τη εώα πασών αρίστη” (η καλύτερη της Ανατολής), διαγράφει μια αδιάκοπη και επίπονη ιστορική πορεία. “Θεόσωστη και θεοσυντήρητη”, αν και συχνά στη δίνη σφοδρών πολεμικών συγκρούσεων, η Τραπεζούντα γεννά αγίους, μάρτυρες, θρυλικούς ήρωες, ένδοξους αυτοκράτορες, σοφούς λογίους. Η καίρια γεωγραφική της θέση την αναδεικνύει σε σπουδαίο οικονομικό και εμπορικό κέντρο· συνακόλουθη είναι η οικιστική και η πολιτιστική ανάπτυξη. Τα αρχαιολογικά κατάλοιπα στρωματογραφούν την ιστορία της· τα τείχη μαρτυρούν την εξωτερική απειλή, ο πολεοδομικός ιστός την εσωτερική οργάνωση, ενώ τα μνημεία της Τραπεζούντας, έργα υψηλής αισθητικής και προϊόντα γόνιμης συνομιλίας διαφορετικών καλλιτεχνικών παραδόσεων, δικαιολογούν τον τίτλο “η καλλίστη των πόλεων”, που της δόθηκε ήδη τον 11ο αιώνα από τον πατριάρχη Ιωάννη Η΄ Ξιφιλίνο (Foundation of Hellenic World).

Φωτογραφικό υλικό Κωνσταντίνου Νίγδελη


Α Ρ Θ Ρ Α - Τ Η Σ - Ι Δ Ι Α Σ - Κ Α Τ Η Γ Ο Ρ Ι Α Σ :
  1. Άρδασσα ή Άρτασα του Πόντου
    Η Άρδασσα έλεγχε μια από τις έξι οχυρές θέσεις του "θέματος" Χαλδείας στον εμπορικό δρόμο που συνέδεε την Τραπεζούντα με το Ερζερούμ. Στη γύρω περιοχή έδρασαν, ανακόπτοντας τους Τουρκομάνους και Πέρσες, σπουδαίοι Βυζαντινοί στρατηγοί, τα κατορθώματα των οποίων θρυλούνται από τον ποντιακό λαό ως και σήμερα στα Ακριτικά Έπη.
  2. Τραπεζουντα (Μερος 3)
    Αποικία της Σινώπης από τον 7ο αι. π.Χ., σταυροδρόμι εμπορικών χερσαίων και θαλάσσιων δρόμων, ορμητήριο των βυζαντινών στρατευμάτων, κέντρο διοικητικής περιφέρειας, πυρήνας αυτονομιστικών κινημάτων, πρωτεύουσα μιας αυτοκρατορίας, η πόλη της Τραπεζούντας, “εν τη εώα πασών αρίστη” (η καλύτερη της Ανατολής), διαγράφει μια αδιάκοπη και επίπονη ιστορική πορεία.
  3. Τραπεζούντα (μέρος 2)
    Αποικίσθηκε από τους Σινωπείς το 756 π.Χ. και απετέλεσε την πρωτεύουσα της αυτοκρατορίας των Κομνηνών. Ως κέντρο ελληνικού πολιτισμού διασώζει, μέχρι και σήμερα, πολλά αξιόλογα χριστιανικά μνημεία ιδιαίτερα μάλιστα της περιόδου κατά την οποία ήταν η έδρα της αυτοκρατορίας.
  4. Τραπεζούντα (μέρος 1)
    Έδρα ομωνύμου βιλαετίου η οποία στις αρχές του 20ου αιώνα είχε περί τις 50.000 κατοίκους από τους οποίους οι 15.000 Έλληνες. Η πόλη είναι κτισμένη στους πρόποδες του όρους Μπεζτεπέ- Μιθρίου και η ονομασία της, κατά πάσα πιθανότητα, οφείλεται στο τραπεζοειδές σχήμα της ακροπόλεως.

Author: Μνήμες