Χαρακώματα

Ο Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος χαρακτηρίστηκε ως πόλεμος των “χαρακωμάτων” και των “θέσεων”, καθώς σε όλα τα μέτωπα όσοι πολεμούσαν έμεναν καθηλωμένοι για μήνες ολόκληρους στα χαρακώματα…

Τα χαρακώματα ήταν υπόγειες σήραγγες σκαμμένες στο έδαφος οι οποίες επικοινωνούσαν μεταξύ τους. Τα χαρακώματα και οι στρατιώτες παρέμειναν σχεδόν για όλη τη διάρκεια του πολέμου σταθερά και χωρίς κανένα εδαφικό κέρδος. Οι στρατιώτες βίωσαν τον πόλεμο μέσα από τα χαρακώματα σε τραγικές συνθήκες. Η στατικότητα, η ρουτίνα, οι φρικτές συνθήκες διαβίωσης και η αναμονή για την επίθεση προκάλεσε πολλά προβλήματα ψυχικά στους στρατιώτες με σημαντικότερο το σπάσιμο των νεύρων. Επιπλέον οι βρώμικες συνθήκες προκαλούσαν πολλές ασθένειες.

Θα είναι σημαντικό να διαβάσουμε και το κείμενο του Έρντ Βίχερ για τη ζωή στα χαρακώματα του Γαλλικού Στρατού και οι μαζικές εξεγέρσεις στις τάξεις του σ’ αυτή τη σύνδεση. Το συγκλονιστικό έργο της Έριχ Μαρία Ρεμάρκ με τίτλο “Ουδέν νεώτερον από το δυτικό μέτωπο” όπου ένας στρατιώτης μπασμένος για μεγάλο χρονικό διάστημα στα χαρακώματα γράφει δίπλα στην πιο πάνω τρομερή φωτογραφία Άγγλων στρατιωτών το 1916 του Τάγματος Τσέσαϊρ:

“Είμαι νέος, μόλις έκλεισα τα 20, από τη ζωή δεν γνωρίζω παρά μόνο την απελπισία, το θάνατο, το φόβο…”

Kι ας μην ξεχάσουμε το Φλοράν Φλες, στο “Ιδού” όπου τα λόγια ενός στρατιώτη λένε:

“Μέσα σ’ αυτούς τους τάφους που τους ονόμασαν χαρακώματα, με τα συστήματα των υπογείων διαβάσεων και διόδων, μας έλειπαν σχεδόν τα πάντα.”

 

Οι μνήμες βρίσκονται στην ευχάριστη θέση και σας παρουσιάζουν μερικές από τις φωτογραφίες εποχής που απαθανατίζουν γα χαρακώματα του μετώπου της Θεσσαλονίκης.

Χαρακώματα

Για τις Μνήμες – Αρχείο Κωνσταντίνου Νίγδελη