Λίγδα

Τα Λύγδα ή Λίγδα βρίσκονταν στις βόρειες πλαγιές του όρους Μεσωγίς, στην νότια όχθη του Καΰστρου, ανήκε διοικητικά στο σαντζάκι Σμύρνης, στον καζά Οδεμησίου. Ο καζάς Οδεμησίου είχε 141 ή 146 χωριά (ανάλογα με την πηγή) και τρεις δήμους: Πυργίου (35 χωριά), Κελλάς/ Gilas (52 χωριά), Παλαιόπολης/ Balyanbolu (24 χωριά). Γενικά για την περιοχή της κοιλάδας του Καΰστρου παραθέτω ένα απόσπασμα από το βιβλίο μου ‘Παράλια της Μ. Ασίας- Ελλήνων Μνήμες’ (2006, σελ.134): ‘Στην πεδιάδα του ποταμού Καΰστρου βρίσκονται οι πόλεις Οδεμήσιο, Βαϊνδήριο και Θείρα, πρωτεύουσες των ομώνυμων καζάδων, οι οποίες χρωστούνε την ακμή τους στην ύπαρξη της σιδηροδρομικής γραμμής. Ο σημαντικός αριθμός Ελλήνων συγκεντρωνόταν κυρίως ή αποκλειστικά σε αυτές τις πρωτεύουσες: στον καζά Θείρας (Τίρε) 6.000 Έλληνες στην πρωτεύουσα και 1.500 στον υπόλοιπο καζά, στον καζά Βαϊνδηρίου (Μπαϊντίρ) 4500 στην πρωτεύουσα και στον καζά Οδεμησίου (Οντεμίς) 3.000 Έλληνες στην πρωτεύουσα και 4000 στα 146 χωριά. Οι 8.000 Έλληνες του Βαϊνδηρίου ασχολούνταν με την αμπελουργία, το βαμβάκι και τις ελιές. Μέρος της παραγωγής βαμβακιού και ελιών επεξεργαζόταν στα τέσσερα ατμοκίνητα εργοστάσια. Κοντά στο Οδεμήσιο υπήρχε η αρχαία πόλη Ύπαιπα, από την οποία πιθανώς προερχόταν το άγαλμα που κατέγραψε ο Γάλλος περιηγητής Texier’ (‘Asie Mineure’ σελ. 248). Το όνομα Ύπαιπα ήταν αυτό που χρησιμοποίησε ένας εκπολιτιστικός σύλλογος του Οδεμησίου.

Ο συνολικός αριθμός των Ελλήνων στον καζά Οδεμησίου κινείται – ανάλογα με την πηγή και την χρονολογία- από 6,42% (1881-93) και 7,75% (1914) έως 26,02%. Σημειώνω επίσης τα στοιχεία α. του Hyde Clarke για συνολικό πληθυσμό 8.000 κατοίκων, 3.000 Ελλήνων, 2.000 Αρμενίων (1865), του Μ. Νοταρά (σελ. 110): Σύνολο 80.570, Έλληνες 6.802 (8,44%), Τούρκοι 72.037, Αρμένιοι 1708 και Εβραίοι 23, β. του Quinet, (‘Turquie d’ Asie’, III, σελ. 514): Σύνολο 26.700, Μουσουλμάνοι 19.500, Έλληνες 7.000 (26,21%), Ξένοι 150, Εβραίοι 50, γ. αρχείου της Εθνικής Τράπεζας για συνολικό πληθυσμό 78.525 κατοίκων. Ο χάρτης που συνοδεύει την ‘Επίτομη Ιστορία της Μικρασιατικής εκστρατείας’ (Δ.Ι.Σ.) αναφέρει για τον καζά Οδεμησίου 555 μαθητές και 4 εκκλησίες.

Πηγή: Μικρασιάτης (mikrasiatis.gr)

« Back to Glossary Index

Author: Μνήμες

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *