Κούλα

Κούλα (τα) είναι κομώπολη ανατολικά της Σμύρνης, περί τα 140 χιλ. μακριά. Είχε ζωηρή ελληνική κοινότητα ανάμεσα στη Σμύρνη και στο Ουσάκ. Πιθανολογείται ότι κτίστηκαν (παρεμφερές άλλωστε το όνομα) στη θέση της βυζαντινής Κολόης, σπουδαίας επαρχιακής πόλης της Δυτικής Μικρασίας που συνδέθηκε στενά με την ιστορική Φιλαδέλφεια. Επάνω στο δημοσιογραφικό γραφείο, αμέσως μετά την επιστροφή από τη Σαντορίνη, με την εικόνα της Καλντέρας, της Καμένης ακόμη ζωντανή μπροστά στα μάτια μας, οι φωτογραφίες ήταν σαν συνέχεια. Γιατί τα Κούλα, χτισμένα στην αρχαία Φρυγία Κατακεκαυμένη, μια περιοχή απόκοσμη, ηφαιστειογενής «μυδροπαγή; πυρίληπτον και τεφρώδη» όπως την περιγράφει ο Στράβων, με πολλά θερμά νερά και φυτά, αναπτύχθηκαν από τον 17ο αιώνα και μετά, χάρις στην ταπητουργία και τη βαφική, τέχνες στις οποίες έγιναν γνωστοί οι Ελληνες Κουλαλήδες, επειδή ύφαιναν καλά χαλιά, με φυτικά και γαιώδη ανεξίτηλα χρώματα, που είναι περιζήτητα διεθνώς ως «τάπητες Κούλα».

Λίγο πριν από την καταστροφή του 1922 στα Κούλα κατοικούσαν 9.500 Τούρκοι και 3.000 Τουρκόφωνοι Ελληνες, με κύριες ασχολίες την υφαντική, τις βαφές, την αργυροχρυσοχοΐα, αλλά και το εμπόριο και τις τέχνες. Παλαιότερα, οι Ελληνες ήταν πολύ περισσότεροι, γιατί από τα μέσα του 19ου αιώνα μετανάστευσαν στη Σμύρνη, επειδή η τοπική βαφική τέχνη δεν μπόρεσε να ανταγωνιστεί τα χημικά ευρωπαϊκά χρώματα. Τα Κούλα, επειδή βρίσκονται μακριά από τις τουριστικές διαδρομές, μοιάζουν ξεχασμένα αλλά η μικρή πολιτεία δεν λησμονεί τα σπουδαία «παιδιά των Κούλων», όπως τον ευκατάστατο έμπορο Ηλία Ακάσογλου που ίδρυσε το 1891 το ελληνικό σχολείο, την Ακασόγλειο Σχολή στην ενορία του Αη-Βούκλα του οποίου η εκκλησία, επειδή ήταν στον σιδηροδρομικό σταθμό της Σμύρνης, όπου δεν έφθασε η φωτιά της Καταστροφής, διατηρείται, κατάκλειστη, ως μουσείο. Και η σχολή δεν κάηκε και λειτουργεί ακόμα για Τούρκους μαθητές.

Πηγή: Καθημερινή

« Back to Glossary Index

Author: Μνήμες

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *