Μουτεβελί

Το χωριό Μουτεβελί (Mütevelli) βρίσκεται στην κοιλάδα του Ύλλου, στα βορειοδυτικά κράσπεδα του όρους Çal Dağı σε υψόμετρο περίπου 100 μ., 48 χλμ. βορειοανατολικά της Σμύρνηςκαι 15 χλμ. βορειοανατολικά της Μαγνησίας. Απαντά επίσης ως Μετεβελί, αλλά και ως Τσιφλίκι λόγω του τσιφλικιού στην άκρη του χωριού.1 Οι πρώτοι κάτοικοί του φαίνεται πως ήταν Μανιάτες οι οποίοι εγκαταστάθηκαν στην περιοχή της Μαγνησίας πριν από την Ελληνική Επανάσταση ενθαρρυμένοι από την πολιτική της οικογένειας Καραοσμάνογλου.2Αργότερα κατοίκησαν στο χωριό και άλλοι ελληνόφωνοι από την υπόλοιπη Ελλάδα.

Σε στατιστική του 1905 απαντά ως μεικτό χωριό με ελληνόφωνους ορθόδοξους (550 άτομα) και τουρκόφωνους μουσουλμάνους κατοίκους (600 άτομα).

Εκκλησιαστικά το χωριό υπαγόταν στη μητρόπολη Εφέσου, ενώ διοικητικά στο μουδουρλίκι του Κόλντερε, στο καϊμακαμλίκι τουΚασαμπά, στο μουτεσαριφλίκι της Μαγνησίας και στο βιλαέτιτου Αϊδινίου. Αστυνομία υπήρχε στο χωριό Κόλντερε. Η εκκλησία του χωριού ήταν αφιερωμένη στον άγιο Ιωάννη και γιόρταζε στις 24 Ιουνίου. Στο λόφο Μαλτεπέ, περίπου 1 χλμ. ανατολικά του χωριού, γινόταν λιτανεία την Τρίτη του Πάσχα, ενώ την ημέρα της εορτής του αγίου Γεωργίου γίνονταν ιπποδρομίες στο χωριό.

Οι κάτοικοι ασχολούνταν κυρίως με τη γεωργία και λιγότερο με την κτηνοτροφία. Τα περισσότερα χωράφια ανήκαν στο τσιφλίκι που απλωνόταν δίπλα στο χωριό, το οποίο, τις τελευταίες δεκαετίες πριν από τη Μικρασιατική Καταστροφή, είχε περάσει στην κυριότητα δύο Αρμενίων. Οι γεωργοί παρήγαν σιτάρι, κριθάρι, κουκιά, βαμβάκι, καπνά και σταφίδα. Τμήμα της παραγωγής διοχετευόταν στην αγορά της Μαγνησίας.

Το Μουτεβελί είχε μεικτό δημοτικό εξατάξιο σχολείο. Πριν από το 1914 υπήρχαν και δύο τάξεις γυμνασίου. Όμως σε στατιστικό πίνακα του 1905 εμφανίζεται να έχει ένα διτάξιο σχολείο αρρένων με 50 μαθητές και σχολικό προϋπολογισμό 25 τουρκικές λίρες.4 Το σχολείο βρισκόταν αρχικά στην αυλή της εκκλησίας, κατόπιν όμως χτίστηκε καινούριο σχολείο πίσω από αυτήν. Τα σπίτια ήταν πλινθόκτιστα με μεγάλες αυλές, ενώ έξω από το χωριό υπήρχε νερόμυλος.

Οι κάτοικοι του χωριού μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή εγκαταστάθηκαν στην Αξιούπολη και το Πολύκαστρο του Κιλκίς και στους προσφυγικούς συνοικισμούς της Θήβας και της Νέας Ιωνίας Βόλου.

Πηγή: Εγκυκλοπαίδεια Μείζονος Ελληνισμού

« Back to Glossary Index

Author: Μνήμες

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *