Πελαδάρι

Πελαδάρι ή Παλαδάρι ή Παλλαδάρι. Ελληνική κωμόπολη 3.000 και πλέον κατοίκων, απείχε από την Προύσα 18 χλμ ανατολικά και απείχε λίγα χιλιόμετρα από τον Κιανό κόλπο. Επίνειο του Παλλαδαρίου ήτα οι Ελιγμοί. Στην περιοχή υπήρχε σε υψόμετρο 800μ. το ιστορικό Κάστρο. Πάνω στο Κάστρο βρέθηκαν μνημεία αρχαία και βυζαντινά. Στο Κάστρο βρέθηκε η προτομή της Παλλάδας Αθηνάς, όπου πήρε το ονομα της το Παλλαδάρι. Τα αρχαιολογικά ευρήματα φυλάγονταν στο Παρθεναγωγείο. Έξω από το κάστρο, σε απόσταση 200 μέτρα περίπου βρέθηκε ο τάφος του Αννίβα. Το κλίμα της περιοχής είναι υγιεινότατο.  Οι κάτοικοι ήταν φιλόπονοι, εργατικοί και ασχολούνταν κυρίως με την αμπελουργία, την ελαιοκαλλιέργεια και την σηροτροφία. Έκανε μεγάλη εξαγωγή σταφυλιών, είχε 20 ρακοκάζανα, 4 ελαιοτριβεία, 1 αλευρόμυλο και πολλά καταστήματα (υποδηματοποιεία, βαφεία, ραφεία, μπακάλικα κ.α.).
Το Παλλαδάρι είχε τρεις εκκλησίες: 1) των Ταξιαρχών, 2) της Παναγίας και 3) της Αγίας Τριάδας. Η Αγία Τριάδα ήταν η πιο νέα και ωραία εκκλησία. Χτίστηκε το 1913.  Οι εκκλησίες από το 1914 έως το 1918 σφραγίστηκαν. Στην κωμόπολη υπήρχαν τρία σχολεία: 1) το Αρρεναγωγείο, 2) το Ιβανώφειο Παρθεναγωγείο και 3) το Νηπιαγωγείο.
Είχε επίσης χορωδία μαντολινάτας. Ευεργέτης του Παλλαδαρίου ήταν ο Ιβάνωφ (Γιαννακίδης Κωνσταντίνος). Έφυγε νέος από το χωριό για την Οδησσό και το υιοθέτησε ο Δήμαρχος Ιβάνωφ. Αυτός ασχολήθηκε με το εμπόριο και πλούτισε. Ανακαίνισε την εκκλησία της Παναγίας, έχτισε το Παρθεναγωγείο που έφερε το όνομά του μαζί με ξενώνα και βιβλιοθήκη που έφερε την προτομή του. Ο Ιβάνωφ αγόρασε περί το 1881  από την Τρίγλια το μεγάλο μαρμάρινο άγαλμα της τρίμορφου θεάς Εκάτης και το τοποθέτησε στο Παρθεναγωγείο του Παλλαδαρίου.
Το Παλλαδάρι είχε γενναίους και ρωμαλέους κατοίκους που έκαναν συστηματική αντίσταση στις λεηλασίες (γιάγμα) των Τούρκων.
Στις 28/8/1922 το Παλλαδάρι παραδόθηκε στις φλόγες. Οι Παλλαδαρινοί πρόσφυγες εγκαταστάθηκαν κυρίως στην Φουστάνη Αλμωπίας Πέλλης, στην Σωσάνδρα και Περαία (Κότσανα) Ν.Πέλλης, στην Έδεσσα, Δράμα, Θεσσαλονίκη, Αθήνα μέχρι και την Γαστούνη της Πελλοπονήσου. Πηγή: Τριγλιανοί (http://www.triglianoi.gr/?topic=747.0)

« Back to Glossary Index

Author: Μνήμες

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *