Μικρά Ασία

Η Μικρά Ασία είναι η μεγάλη χερσόνησος που αποτελεί και το δυτικότερο τμήμα της Ασίας και σήμερα καλύπτεται εξ ολοκλήρου από την Τουρκία. Εκεί έζησαν πολλοί λαοί, που αποτέλεσαν χωριστά κράτη ή πόλεις-κράτη ή τμήματα μεγάλων κρατών και αυτοκρατοριών. Θα δούμε σύντομα τους σημαντικότερους λαούς που έζησαν στην περιοχή, με την εξαίρεση των Χιττιτών: Οι Χιττίτες, αν και έζησαν και δημιούργησαν την αυτοκρατορία τους, κυρίως στη Μικρά Ασία, περιγράφονται με τους λαούς της Μεσοποταμίας, εξ αιτίας της άμεσης συμμετοχής τους στην ιστορία της περιοχής αυτής. Το Χιττιτικό κράτος  καταστράφηκε από εισβολείς γνωστούς ως οι Λαοί της Θάλασσας προς το τέλος του 12ου αιώνα π.Χ. Την  ίδια περίπου εποχή συνέβη και η καταστροφή της Τροίας, στο ανατολικό άκρο της Μ. Ασίας, γεγονός που αναφέρεται λεπτομερώς στην ελληνική μυθολογία\ και τα ομηρικά έπη.

Η Ιωνία και η Αιολίδα ως περιοχές της Μ. Ασίας, δεν ήταν κράτος, ήταν πόλεις-κράτη που δημιουργήθηκαν αρχικά ως ελληνικές αποικίες, αναφέρονται εδώ ως χωριστές οντότητες. Στην Ιωνία, αλλά και σε άλλες περιοχές της Μικράς Ασίας γεννήθηκαν σπουδαίοι Έλληνες φιλόσοφοι, ιστορικοί, επιστήμονες, όπως ο Θαλής, ο Αναξίμανδρος, ο Εκαταίος και ο Αναξιμένης (Μίλητος), ο Ηρόδοτος (Καρία), ο Βίας (Πριήνη), ο Ηράκλειτος (Έφεσος), ο Γαληνός (Πέργαμος), ο μαθηματικός Απολλώνιος (Παμφυλία), ο φιλόσοφος Διογένης  (Παφλαγωνία), ο ποιητής Καλλίνος (Έφεσος), ο γεωγράφος και ιστορικός Στράβων (Πόντος), ο περιηγητής και γεωγράφος Παυσανίας (Μαγνησία)  και πολλοί άλλοι.

Η Μικρά Ασία και οι λαοί της

Όλοι οι λαοί και τα κράτη της Μ. Ασίας ακολούθησαν περίπου, την ίδια ιστορική διαδρομή: Το 560 ο Κροίσος ανήλθε στο θρόνο της Λυδίας και ένωσε όλες τις ελληνικές αποικίες της Ιωνίας υπό το θρόνο του. Σύντομα όμως, ανατράπηκε από τον Κύρο της Περσίας ο οποίος τον αντικατέστησε στην κυριαρχία της Μικράς Ασίας. Οι χώρες της Μ. Ασίας, αν και οι πιο πολλές ήταν σατραπείες της Περσίας, απολάμβαναν σημαντική αυτονομία. Διακόσια χρόνια αργότερα ο Μέγας Αλέξανδρος έφερε την Ιωνία και την υπόλοιπη  Μικρά Ασία υπό μακεδονικό έλεγχο. Από τον 2ο π.Χ. η Ρώμη θα κατακτήσει σταδιακά τη χερσόνησο,  θα ακολουθήσει η Βυζαντινή Αυτοκρατορία και οι λαοί θα ζήσουν αρκετούς αιώνες ειρηνικά. Η περιοχή θα γίνει κέντρο του Χριστιανισμού και θεματοφύλακας του ελληνικού και του ρωμαϊκού πολιτισμού. Όταν το Βυζάντιο παράκμασε, εισέβαλαν οι Άραβες και οι Μογγόλοι. Τον 15ο αιώνα οι Τούρκοι κατέλαβαν όλη τη χερσόνησο και την έκαναν τμήμα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

Σταύρος Σταφυλάκης

Άρδασσα ή Άρτασα του Πόντου

Η Άρδασσα έλεγχε μια από τις έξι οχυρές θέσεις του “θέματος” Χαλδείας στον εμπορικό δρόμο που συνέδεε την Τραπεζούντα με το Ερζερούμ. Στη γύρω περιοχή έδρασαν, ανακόπτοντας τους Τουρκομάνους και Πέρσες, σπουδαίοι Βυζαντινοί στρατηγοί, τα κατορθώματα των οποίων θρυλούνται από τον ποντιακό λαό ως και σήμερα στα Ακριτικά Έπη.

Posted in Μικρά Ασία, Πόντος | Tagged , | Leave a comment

Το κουρμπάνι των Θρακιωτών

Άρρηκτα δεμένο με τη θρακιώτικη παράδοση και εν μέρει με τη ζωή είναι το έθιμο του κουρμπανιού, της θυσίας δηλαδή, στη μνήμη του προστάτη των αμπελιών Άγιου Τρύφωνα, ενός μάρτυρα της Εκκλησίας από τη Θράκη, που αποτελεί τη χριστιανική εκδοχή του θεού Διόνυσου, ο οποίος έμαθε στους Θράκες και σε άλλους Έλληνες την καλλιέργεια της αμπέλου και την Παρασκευή του εύγευστου κρασιού όλων των ποικιλιών και όλων των γεύσεων.

Posted in Έντυπο, Θράκη, Πόντος | Tagged , | Leave a comment

Χαμιντιές (Μουραδιές)

Το χωριό είναι πεδινό κτισμένο κοντά στις όχθες του ποταμού Έρμου (Γκεντίζ) που το κάνει να είναι πολύ εύφορο. Ο Έρμος ποταμός, όπως μας έλεγαν οι κάτοικοι του Χαμιντιέ, ήταν βαθύς και πλατύς που είχε και άφθονα ψάρια.

Posted in Βιβλία Σμύρνης, Βίοι Ομογενών, Ιστορία, Μικρά Ασία, Προσφυγιά, Σμύρνη | Leave a comment

Παρεκκλήσια Τρίγλιας

Στην Τρίγλια υπήρχαν παρεκκλήσια τόσο εντός του οικισμού, όσο και εκτός αυτού. Μαρτυρίες για τα παρεκκλήσια αντλούμε από τις προφορικές μαρτυρίες που περιλαμβάνονται στο Αρχείο Προφορικής Παράδοσης του Κέντρου Μικρασιατικών Σπουδών (ΚΜΣ).

Posted in Βιβλία, Μικρά Ασία, Τρίγλια | Tagged | Leave a comment

Η εκκλησία Αγίου Γεωργίου

Η εκκλησία Αγίου Γεωργίου Κάτω ανεγέρθηκε τον 17ο αιώνα και περιγράφεται στο αρχείο ΜΚΣ ως: “Την εκκλησία αυτή τη λέγαμε ο Κάτω Άϊ Γιώργης για να την ξεχωρίζουμε από τον Απάνω Άϊ Γιώργη στον Επάνω μαχαλά. Ήταν πέτρινη, μεγάλη εκκλησία, μεγαλύτερη από τον Απάνω Άϊ Γιώργη. Δυό φορές το χρόνο γινόταν μονεκκλησιά, εκεί χωρούσε όλο το εκκλησίασμα.

Posted in Ασία, Μικρά Ασία, Τρίγλια | Tagged | Leave a comment

Η Eκκλησία Υπεραγίας Θεοτόκου

Η εκκλησία της Παναγίας-Μητρόπολης ανεγέρθηκε τον 17ο αιώνα, αλλά σε ένα γωνιόλιθο, που είναι εντοιχισμένος ψηλά στη γωνία Eski Pazar Cad και Demirhane Araligi Sok (φωτογραφία 52), έχει χαραχθεί, στην πλευρά επί του Demirhane Araligi Sok, με ανάγλυφους αριθμούς το έτος 1834

Posted in Αρχείο, Ιστορία, Προύσσα, Τρίγλια | Leave a comment

Η εκκλησία της Παντοβασίλισσας

Η εκκλησία της Παντοβασίλισσας ήταν το καθολικό της Μονής Τρίγλιας, η οποία ιδρύθηκε το 780 μΧ, σύμφωνα με τον Τρ. Ευαγγελλίδη (Βρύλλειον- Τριγλεία, σ. 53) και τη Δέσποινα Παρασκευά (Τριγλεία της Βιθυνίας, σ. 17). Η εκκλησία κτίστηκε 1) κατά “τον όψιμο 13ο αιώνα”, σύμφωνα με σχετική βιβλιογραφία…

Posted in Αρχείο, Έντυπο, Μικρά Ασία, Μνημεία, Τρίγλια | Tagged | Leave a comment

Η εκκλησία της Αγίας Επισκέψεως

Εκτός από την εκκλησία του Αγ. Δημητρίου, υπήρχε και η εκκλησία της Αγίας Επισκέψεως, η οποία ανεγέρθηκε τον 17ο αιώνα και περιγράφεται, από τους πληροφορητές του ΚΜΣ, ως εξής: “Η Αγία Επίσκεψις ήταν στη συνοικία του Επάνω Άϊ Γιώργη. Πριν ήταν εκκλησία και λειτουργούσε και κάηκε το 1895. Έμεινε η εικόνα και κάτι άλλα, και κτίσαν ένα παρεκκλήσι…

Posted in Ιστορική μελέτη, Μικρά Ασία, Προύσσα, Τρίγλια | Tagged | Leave a comment