Θεσσαλονίκη

Θεσσαλονίκη 1895

Θεσσαλονίκη πριν και μετά εκατό χρόνια…

Α, χα!
Πώς είπατε, παρακαλώ; Πριν και μετά εκατό χρόνια; Ναι; Άντε καλά. Μα όμως τι νομίζετε μωρέ, στο καλό σας, πως είναι τα χρόνια, ε; Και καλά, εντάξει για το τότε, έστω και το μακρινό, αλλά πάλι βρε καρντάση μου κάτι δε μου βγαίνει για το αύριο. Και να πάρει η ευχή η Πυθία μας άφησε χρόνους, η ευλογημένη, για τα καλά εδώ και καιρό, οριστικά και αμετάκλητα, άκληρη και πονεμένη.

Αλλά πάλι πώς στην ευχή στις λίγες αράδες χώρου που μου πέφτουν, τσιγκούνη αρχισυντάκτη, να γράψεις αυτά που θέλεις, που είναι μάλιστα και τόσα πολλά.
Όμως μιας και κρατώ την πένα και εγώ γράφω, θα σας τα μεταφέρω χωρίς περιττά φκιασίδια, καθ’ όπως μου πρέπουν, τα νοιώθω, τα αισθάνομαι, τα βιώνω. Ίσως, γιατί έτσι είναι το σωστό… Ίσως, γιατί η σχέση μου μαζί της ήταν, είναι και θα είναι ερωτική.

Μιας και τη λατρεύω τούτη την πόλη, ρουφώντας συχνά πυκνά το πλάνο κορμί της απ’ άκρου εις άκρο, κάθε σπιθαμή της, ψηλαφίζω τακτικά κάθε πτυχή του αγέραστου κορμιού της, που ανέμελα απλώνεται παιχνιδιάρικα στα ρέματα, τις πλαγιές και τις φυσικές καλλονές της ευλογημένης τούτης περιοχής. Και είναι ατελείωτο αδελφέ μου…Από το Βαρδάρη μεριά μέχρι την άκρη της Καλής- μεριάς… Από την Κιουτσούκ Σαλονίκ μέχρι και τα μπλόκια του Κανλή Κουλέ και πάει λέγοντας.

Καλέ, μπας και είσαι μόνος, ολομόναχος σε τούτο το παιχνίδι; Όχι δα… Γιατί τούτη η αρχόντισσα, ζηλόφθονη θεά, ονειρεμένη θυγατέρα, παθιασμένη ερωμένη, μας θέλει όλους δικούς της, κατά δικούς της.
Όπως στα τότε…Ρωμιούς και Τούρκους μαζί…
Όπως στα χθες… Αρμένιους μα και Εβραίους κοντά της…
Όλους ένα πράγμα, σιμά της…Γιατί λάτρεψε και λατρεύτηκε παθιασμένα. Πολυάνθρωπη, περιμάζεψε στη θερμή αγκαλιά της τους ανθρώπους κάθε φάρας, φυλής, πατρίδας. Χωνευτήρι ψυχών… Άγγλοι, Γάλλοι, Πορτογάλοι, ολίγοι Ιταλοί, μα και μπόλικοι Εβραίοι και κάπου στη μέση, ανάμεσα, οι Ρωμιοί. Κι όλοι αδελφωμένοι κάτω από το αραχνοΰφαντο πέπλο του κορμιού της, πιστοί με όρκους υποταγής στην ύπαρξή της…Γιατί ήταν ο τόπος που γεννήθηκαν, ανδρώθηκαν, έζησαν, έσπειραν τη δημιουργία…Ήταν ο τόπος με τους κακοτράχαλους δρόμους, με τα ποικιλόμορφα ζωντανά αγιοκέρια του παγκόσμιου ναού της φύσης, με τη «θέσιν την καλλίστην άμα και υγεινοτάτην».

Μια πόλη ζεστή, φιλόξενη, ανθρώπινη, μια πόλη των «μαγεμένων ψυχών»… Η πόλη του Βαφόπουλου, του Δάλλα, του Μισιρλόγλου, του Βαρβιτσιώτη, του Πεντζίκη, του Κύρου, του Αναγνωστάκη, της Καρέλλη, του Ιωάννου, του Χριστιανόπουλου, του Μπακόλα και τόσων άλλων εραστών της…Όμως…

Όμως σιγά σιγά τ΄ όνειρο άρχισε να ξεθωριάζει και να φθίνει απελπιστικά. Ξενόφερτοι επιβήτορες, εραστές του ονείρου, παρέσυραν τη δύστυχη σε άλλες ατραπούς, εφήμερες ηδονικές σχέσεις. Την ήθελαν, έτσι έλεγαν, σύγχρονη, ευρωπαϊκή, μεγαλούπολη του αιώνα …Δεν τους ικανοποιούσε, βλέπετε, το μικρό αθόρυβο τραμάκι με τη σκαλομαρία των κοντοβράκιδων πιτσιρικάδων και γι’ αυτό ξήλωσαν τις ράγες και το μετέτρεψαν σε μουσειακό είδος…Α, ναι, έριξαν και χιλιάδες χιλιάδων τόνους κινούμενης λαμαρίνας, για την εξυπηρέτηση μας, λέει… Τους ενοχλούσε που γέμιζε το λιμάνι με τα καΐκια, τις βαρκούλες των συμπαθών ψαράδων και στους διαολόστειλαν στα μακριά και αυτούς… Τι νομίζετε, έτσι θ’ άφηναν τα πράγματα… στην τύχη τους…

Τέρμα και τέλος οι ουρές στην παλαιά παραλία, οι άνθρωποι με τα ζεμπίλια με τα κεφτεδάκια, το αυγουλάκι, το λίγο σαλαμάκι και τα μαγιό έτοιμα για τη δέουσα χρήση προς τον Μπαξέ μεριά Για όσους το μπορούσαν, γιατί υπήρχε, για τους άλλους, και η «Παπαρούνα» εδώ στα κοντινά, στην Αρετσού… Και να’ σου η «Ευδοξία» στο μουράγιο παροπλισμένη, η «Άννα Μαρία» για παλιοσίδερα και η «Θεσσαλονίκη» σαν καρβουνάδικο γραμμής. Και στην ευχή σα να μην έφθαναν όλα αυτά, δυστυχώς, άρχισαν να της τρυπούν και το σώμα με τα καινούργια θεριά της αποκάλυψης χωρίς να υπολογίζουν και να σέβονται αυτά που έφερε στα σπλάχνα της, αυτά που σεβάσθηκε η ίδια φύση τόσα χρόνια περιθάλποντας όλες εκείνες τις μνήμες των προγόνων της. Σιγά τώρα τα αρχαία, τις παλιόπετρες μη σεβαστούμε… Και δώσ’ του τσιμέντο, μα και η αντιπαροχή…

Γαμώτο…Την έπνιξαν για τα καλά. Θολώνει το μάτι σου, αποστρέφεις το βλέμμα σου μην και δει την κατάντια της λαβωμένης κοπελιάς που την έντυσαν, πια, εκσυγχρονιστικά, στήνοντας ένα ολάκερο τερατούργημα στην πλάτη της. Την βρώμισαν πέρα ως πέρα σε τέτοιο σημείο που κάθε οντότητα να θέλει να την κοπανήσει…Ακόμα, ακόμα, και στο μαλακό της υπογάστριο, περιλάλητη πραμάτεια, την όμορφη παραλία της… «Μακεδονία Παλλάς» λέει, α, ναι και «ο Αλέξανδρος» καλέ, μα και φυσικά το «Μέγαρο». Αλλά αλήθεια γιατί όχι και τίποτε άλλο… Η αντιπαροχή εκεί τουλάχιστον είναι πολύ μεγάλη… Ε, δε πάτε…

Λυπάμαι σα τη βλέπω ν’ ασχημύνει, ναι μα τω θεώ, και μου φαίνεται σα να γερνά και τι θα απογίνω ο δόλιος… Φοβάμαι για το αύριο. Όλοι σκυλεύουν στο κορμί της, δε τη σέβονται καθόλου πια, αλλοιώνουν τη φυσιογνωμία της, το ωραίο προσωπάκι της… Και προσπαθώ ο δόλιος, ενώνω τη φωνή μου μαζί με τους υπόλοιπους, εραστές της, μπας και μείνει τίποτε από τα παλιά….Ελπίζω. Πιστεύω πως οι άνθρωποι θα ανοίξουν τα μάτια τους, θα δουν το μέγεθος της καταστροφικής αλλοίωσης και θα προσπαθήσουν να επανορθώσουν…

Ρομαντικός; Ίσως. Μα θέλω να ελπίζω και να ζω με τούτο το όνειρο όπως, τότε, όπως τη θέλησαν ονειρεμένη «πολύφερνη» αρχόντισσα τόσοι πολλοί. Να μην καταντήσει πολυάνθρωπη μα απάνθρωπη πολιτεία του αύριο…

Σςς…Σταματήστε, μωρέ. Κι όμως, ναι, ναι, δεν κάνω λάθος…Στο βάθος ακούω χαμηλόφωνα, βρε καρντάσια, το σεβντά κάποιου… «…είσαι το καμάρι της καρδιάς μου Θεσσαλονίκη όμορφη γλυκιά…»

Νίγδελης Κωνσταντίνος
Εκπαιδευτικός- συγγραφέας

thessaloniki

Θεσσαλονίκη - Λευκός Πύργος
Θεσσαλονίκη - Λευκός Πύργος
Θεσσαλονίκη - Παραλία
Θεσσαλονίκη - Παραλία

_______________________________________

Άν έχετε δικές σας παλιές φωτογραφίες / εικόνες της Θεσσαλονίκης και θέλετε να τις προσθέσουμε εδώ, μπορείτε να κάνετε ανάρτηση συμπληρώνοντας και τις λεπτομέρειες της εικόνας, όπως ημερομηνία, τόπος που τραβήχτηκε (αν υπάρχει), τι απεικονίζει κλπ.

Συνδεθείτε με αυτή τη σελίδα